Кіріспе

Американдық марксистік тарихшы және белсенді (1915–2003)

Герберт Аптекер (31 шілде 1915 – 17 наурыз 2003) – американдық марксистік тарихшы және саяси белсенді. Ол 50-ден астам кітап жазды, негізінен афроамерикалық тарих және АҚШ тарихы салаларында, ең белгілісі – «Америкадағы негр құлдарының көтерілісі» (1943), бұл саланың классикалық еңбегі. Ол сонымен қатар «Негр халқының құжаттамалық тарихы» атты 7 томдық жинақты құрастырды (1951–1994). Бұған қоса, ол афроамерикалық тарихын зерттеуге көмектесетін көптеген бастапқы құжаттарды жинады. Ол У. Э. Б. Дю Буаның әдеби мұрагері болды. 1940 жылдардан бастап Аптекер АҚШ-тың ғылыми әңгімелерінде маңызды тұлғаға айналды. 1950 жылдары Коммунистік партияға мүше болғандықтан Аптекер академиялық қауымдастықтардың қара тізіміне енді. 1955 жылы В. Дж. Джеромнан кейін «Саяси істер» коммунистік теориялық журналының редакторы болды.

Ерте өмір және білім

Герберт Аптекер Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында бай яһуди отбасының ең кіші баласы болып дүниеге келді. 1931 жылы, 16 жасында, ол әкесімен бірге Алабама штатына сапарға шықты. Сол жерде ол Оңтүстікте Джим Кроу заңдарымен африкалық американдықтарға жасалған қанауды өз көзімен көрді. Бұл сапар Аптекер үшін үлкен шок болды және оның өмірін өзгертіп жіберді. Бруклинге оралғаннан кейін ол Эразм Холл орта мектебінің газетінде "Оңтүстіктің қараңғы жағы" деген баған жаза бастады. Аптекер 1933 жылдың көктемінде Ұлы депрессия кезінде орта мектепті бітірді. Ол Колумбия университетіне қабылданғанымен, колледж президенті Николас Мюррей Батлер белгілеген еврейлерге арналған квота толып қалғандықтан Колумбия колледжінің негізгі кампусына түсе алмады, сондай-ақ этникалық итальяндықтар Батлердің квотасын асып түсті. Ол осы кезде коммунистік партияның күнделікті газеті "The Daily Worker" және партияның әдеби-көркем айлық журналы "The New Masses" газеттерін оқи бастады. 1939 жылдың қыркүйегінде ол АҚШ Коммунистік партиясына қосылды. 1945 жылы ол социология саласында Гуггенхайм стипендиясын алды.

Неке және Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылы Аптекер Фэй Филиппа Аптекерге (1905-1999), Бруклинде туған бірінші туысқанына үйленді. Ол кәсіподақтарды ұйымдастырушы және саяси белсенді болды. Олар 62 жыл бірге өмір сүрді, ол қайтыс болғанға дейін. 1950 жылдың желтоқсанында АҚШ армиясының оның коммунистік саяси қызметі туралы сауалнамасына жауап бермегендіктен, ол құрметті түрде босатылып, шенінен айырылды. Ол сондай-ақ 2003 жылы қайтыс болғанға дейін әкесімен татуласқанын айтты. Беттина Аптекер әкесінің афроамерикалықтар тарихындағы еңбектері туралы естеліктерінде толығырақ жазды. Ол әкесінің қара нәсілділердің қарсылығын атап өтуінің себебін "Холокост кезінде еврейлердің, оның ойынша, дұрыс әрекет етпегеніне деген терең ұялуын өтеу үшін" деп түсіндірді.

Аптекердің кіріспесі немесе алғы сөзі бар шығармалар

Вашингтон, Букер Т., Герберт Аптекер (Алдын ала сөз), Оңтүстіктегі негрлер, 2-ші басылым, (Кэрол баспа тобы: Нью-Джерси, 1989)
Ду Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (Кіріспе), Күміс жүнді іздеу.

Аптекердің редакторлық жұмыстары

Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), «Д. Э. Б. Дю Бойс: Өмірімді бірінші ғасырдың соңғы онжылдығында қарастырудағы монолог» (International Publishers: Нью-Йорк, 1968)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), Қара нәсілділердің білім алуы: Он сын, 1906–1960, (Monthly Review Press: Нью-Йорк, 1973)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), Үкіметтік басылымдар мен материалдардағы В. Э. Б. Дю Бойс еңбектері, (Kraus Thomson Organization: Нью-Йорк, 1980)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер, Беттина Аптекер, Дэвид Грэм Дюбуа (ред.), Қараңғыларға арналған дұғалар, (University of Massachusetts Press: MA, 1980)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), «Кризис» журналынан таңдамалар, (Kraus Thomson Organization: Нью-Йорк, 1980)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), Басқалар редакциялаған мерзімдік емес әдебиетте В. Э. Б. Дю Бойс еңбектері, (Kraus Thomson Organization: Нью-Йорк, 1982)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), В. Э. Б. Дю Бойс шығармалары: Сахналық қойылым, өлеңдер, әңгімелер және пьесалар, (Kraus Thomson Organization: Нью-Йорк, 1985)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), Расизмге қарсы: Жарияланбаған мақалалар, хаттар, сөздер, 1887–1961, (University of Massachusetts Press: MA, 1985)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), Газетке жарияланған мақалалар, (Kraus Thomson Organization: Нью-Йорк, 1986)
Кнутсон, Апрель А., Герберт Аптекер (ред.), Америкадағы идеология және тәуелсіздік, (MEP Publications: MN, 1989)
Дю Бойс, В. Э. Б., Герберт Аптекер (ред.), В. Э. Б. Дю Бойс хаттары, (University of Massachusetts Press: MA, 1997)

Ғылыми-зерттеу ресурстары

"Герберт Аптекердің құжаттары, 1842–2005" (122 сызықтық фут), Арнайы жинақтар және университет мұрағаттары бөлімі, Стэнфорд университетінің кітапханалары, Стэнфорд, Калифорния. Тексті табуға көмектесетін анықтама.