Жеймс Африкан Бейл Хортон: Әскери шенеунік, дәрігер және Африкалық националист
Africanus Horton
Жеймс Африкан Бейл Хортон: британдық армия офицері, дәрігер, жазушы және банкир. Африкалық ұлтшылдық, панафриканизм идеяларын қабылдады. Батыс Африка медицинасы туралы жазды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық армия офицері, хирург, жазушы және банкир
British Army officer, surgeon, writer and banker
Хирург-майор Джеймс Африканс Биль Хортон (шамамен 1835 – шамамен 1883) – британдық армия офицері, хирург, жазушы және банкир. Сьерра-Леонедегі Глостер қаласында, Корольдік теңіз флоты құлдықтан азат еткен креол отбасында дүниеге келген ол 1845 жылы SLGS-ке қатыса бастады. Фурах Бэй колледжін бітіргеннен кейін Хортон Ұлыбританияда медицина оқу үшін соғыс министрлігінің стипендиясын алды, бұл оны Ұлыбритания қарулы күштеріндегі мансапқа дайындауға арналған еді. Ол Лондон Корольдік колледжінде және Эдинбург университетінде оқыды. Батыс Үндістан полкінде қызмет еткен Хортон Британ империясының әртүрлі аймандарына, соның ішінде Лагосқа, Гамбияға, Сьерра-Леонеге және Алтын жағалауға тағайындалды және Англо-Ашанти соғыстарына қатысты. Хортон Батыс Африканың медицинасы және ботаникасы туралы көп жазды, сондай-ақ еуропалық жазушылардың расистік көзқарастарына қарсы африкалық ұлтшылдық пен пан-африканизмді қолдады. Оның "Британдық Батыс Африканың саяси экономикасы" (1865) және "Батыс Африка елдері мен халықтары" (1868) сияқты еңбектерінде африкалықтарды расистік аргументтерге қарсы қорғап, Ұлыбританияның африкалық колониялары үшін өзін-өзі басқаруды жақтады. 45 жасында армиядан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Хортон Фритаунға көшіп, саяси мәселелер бойынша үгіт-насихат жұмыстарын жалғастырып, банк ашты. Оның кәсіпкерлік қызметі мен алтын кендеріне салған инвестициялары 1880 жылға қарай оны Африкадағы ең бай адамдардың біріне айналдырды, ал Хортон үш жылдан кейін қайтыс болды. Меркурий планетасындағы бір кратер оның құрметіне аталған.
Surgeon Major James Africanus Beale Horton (c. 1835 – c. 1883) was a British Army officer, surgeon, writer and banker. Born in Gloucester, Sierra Leone into a Creole family who were liberated from enslavement by the Royal Navy, he began attending the SLGS in 1845. After graduating from Fourah Bay College, Horton received a War Office scholarship study medicine in Britain to prepare him for a career in the British Armed Forces, and he attended King's College London and the University of Edinburgh. Serving in the West India Regiments, Horton was posted to various locations within the British Empire, including Lagos, the Gambia, Sierra Leone and the Gold Coast and participated in the Anglo Ashanti wars. Horton wrote extensively on the medicine and botany of West Africa, and espoused African nationalism and pan Africanism in opposition to racism by European writers. In his works, including The Political Economy of British West Africa (1865) and West African Countries and Peoples (1868), he defended Africans against racist arguments and espoused self governance for Britain's African colonies. After retiring from the army at the age of 45, Horton went to Freetown where he continued to campaign on political issues and opened a bank. His business activities and gold mining investments made him one of the wealthiest men in Africa by 1880, and Horton died three years later. A crater on Mercury is named in his honour.
Ерте өмір
Джеймс Бил Хортон шамамен 1835 жылы Сьерра-Леоне колониясы мен протекторатының астанасы Фритаунға жақын Глостер ауылында дүниеге келген. Оның әкесі Джеймс Хортон аға, Игбо тайпасынан шыққан адам, Атлантикалық құл саудасы арқылы құлдыққа сатылып, кейін Корольдік теңіз күштерінің Батыс Африка эскадрильясы тарапынан азат етіліп, Фритаунға жеткізілген. Хортон білімін Глостердегі жергілікті мектепте оқып бастады, ал 1845 жылы британдық миссионер, пастор Джеймс Билдің шақыруымен Сьерра-Леоне грамматикалық мектебіне қабылданды, оны Шіркеу Миссионерлік Қоғамы басқарды. Алайда, Хортон ақырында әскери мансапты таңдады. 1855 жылы Уильям Дэвис және Сэмюэл Кэмпбелл сияқты креолдармен бірге ол Ұлыбританияда медицина оқуы үшін Соғыс министрлігінен стипендия алды, бұл Хортонды сол кезде Африкада қызмет ету үшін африкалық ортаға жақсы бейімделген қара нәсілді әскери қызметкерлерді іздеп жүрген Ұлыбритания қарулы күштерінде мансапқа дайындауға арналған шара болды. Хортон Лондон Корольдік колледжінде оқыды және 1858 жылы «Африканың батыс жағалауының медициналық топографиясы, оның ботаникалық сипаттамалары» деген тақырыпта диссертациясын жариялады. Ол сол жылы бітірді. Ұлыбританияда оқып жүрген кезінде Хортон өзінің африкалық тегіне деген құрметтің белгісі ретінде «Африканус» есімін қабылдады. Лондон Корольдік колледжін бітіргеннен кейін ол Эдинбург университетіне түсіп, медицина докторы ғылымын қорғады. Эдинбургтегі оқуын аяқтағаннан кейін Хортон британдық армияға штаб-ассистент хирург шенімен офицер болып тағайындалды, британ әскери құрамында қызмет атқарған алғашқы қара нәсілді адамдардың бірі болды. Сьерра-Леонеге оралғаннан кейін Хортон көршілес британдық колония, Алтын жағалауға жіберілді, онда ол Батыс Үндістан полкінде қызмет етті. Әскери мансабының бір бөлігі ретінде ол Британ империясының әртүрлі аймандарына, соның ішінде Лагосқа, Гамбияға, Сьерра-Леонеге және Алтын жағалауға жіберілді. Хортон сондай-ақ англо-ашанти соғыстарына қатысты.
James Beale Horton was born c. 1835 in the village of Gloucester, Sierra Leone, near Freetown, the capital of the Sierra Leone Colony and Protectorate. His father was James Horton Sr., an Igbo man who had been sold into slavery as part of the Atlantic slave trade before being liberated by the Royal Navy's West Africa Squadron and landed ashore at Freetown. Horton began his education by studying at a local school in Gloucester before being recruited by British missionary The Rev. James Beale in 1845 to attend the Sierra Leone Grammar School, which was run by the Church Mission Society. However, Horton eventually sought a military career instead. In 1855, alongside fellow Creoles William Davies and Samuel Campbell, he received a War Office scholarship to study medicine in Britain to prepare Horton for a career in the British Armed Forces, which at the time was looking for Black military personnel more acclimated to African environments to serve in Africa. Horton studied at King's College London, and in 1858 published his dissertation, which was titled "On the medical topography of the west coast of Africa including sketches of its botany". He graduated in the same year. While a student in Britain, Horton took on the name "Africanus" as a symbol of pride in his African heritage. After studying at King's College London, he went on to attend the University of Edinburgh, graduating with a Doctor of Medicine. Upon the completion of his studies at Edinburgh, Horton was commissioned as an officer in the British Army at the rank of Staff Assistant Surgeon, becoming one of the first Black people to serve in the officer corps of the British military. When he returned to Sierra Leone, Horton was posted to the neighbouring British colony of the Gold Coast, serving in the West India Regiments. As part of his military career, he was posted to various locations within the British Empire, including Lagos, the Gambia, Sierra Leone and the Gold Coast. Horton also participated in the Anglo Ashanti wars.
Саясат және жазбалар
Хортонның алғашқы екі жарияланымы: «Британдық Батыс Африканың саяси экономикасы: бірнеше отарлар мен поселеністердің қажеттіліктерімен» (1865) және «Батыс Африка елдері мен халықтары» (1868) – кейбір еуропалық антропологтардың африкалықтарға қатысты нәсілшіл көзқарастарына қарсы қорғаныс болды. Олар африкалықтардың физикалық және интеллектуалдық тұрғыдан кемтар екенін, олардың дамуы ғасырлар бұрын тоқтағанын айтқан. Хортон барлық нәсілдердің философия, ғылым және технологиялар туралы білім алуға қабілетті екенін, олардың өркениеттер бойында дамығанын дәлелдеді. Хортон Батыс Африка колонияларының өзін-өзі басқаруы үшін ашық түрде үгіт-насихат жүргізген және «африкалық ұлттық сезім» деп атаған идеяны қолдаған алғашқы заманауи африкалық саяси ойшыл болды. Ол корольдіктің сайлау арқылы жүзеге асырылуын, корольдің барлық халықтың дауысымен сайлануын және екі палаталы заң шығару органының болуын жақтады. Сьерра-Леоне экономикасын дамыту мәселесінде ол айналасындағы жерлерді аннексиялауды және коммерциялық дамытуды ұсынды, бұл түрлі экономикалық және әлеуметтік даму жоспарларын іске асыру үшін қажетті кіріс табуға бағытталған шара еді. Ол «Алтын жағалаудың саяси ахуалы туралы хаттар» атты хаттар жинағын жариялады, онда Алтын жағалаудағы этникалық топтар арасындағы қақтығыстар туралы жазып, оларды шешудің жолдары туралы пікірлерін білдірді. Хортон аймақта медициналық мектеп пен жоғары білім беру орнының құрылуын талап еткен Батыс Африканың алғашқы өкілдерінің бірі болды. Хортон туған жердегі мекеменің маңыздылығын мойындады және оның басшысы африкалық болуы керек деп сенді, себебі олар елдің дамуына еуропалықтардан гөрі көбірек мүкіндік береді деп ойлады. 1861 жылы ол Лондонға, Соғыс министрлігіне хат жазып, аймақта тропикалық медицина мектебінің қажеттігін айтты. Хортон африкалық ұлтшылдықтың негізін қалаушылардың бірі ретінде танылады және «заманауи африкалық саяси ойдың әкесі» деп аталады.
Horton's first two publications: The Political Economy of British West Africa: with the Requirements of Several Colonies and Settlements (1865) and West African Countries and Peoples (1868) were a defense of Africans against racist views of some European anthropologists that Africans were a physically and intellectually inferior people whose development stopped centuries ago. He argued that all races have the faculty to acquire knowledge about philosophy, science and technologies that civilizations have developed over the ages. Horton was the first modern African political thinker to openly campaign for self government for the West African colonies and champion the cause of what he referred to as "African nationality". He was an advocate of an elected monarchy in which a king would be elected by universal suffrage and bicameral legislature. In regards to the economic development of Sierra Leone, he proposed the annexation and commercial development of surrounding land in an effort to raise the revenue necessary to implement various economic and social development plans. In another of his publications, a compilation of letters called Letters of the Political Condition of the Gold Coast since the exchange of territory, Horton wrote about hostilities between ethnic groups in the Gold Coast and offered his views about solving the hostilities including the continuation of education in Africa. Horton was one of the first West Africans to demand the establishment of a medical school and higher institution in the region. Horton recognised the value in an indigenous institution and believed that it should be headed by an African, believing that they would be more invested in the progress of the country than a European. In 1861, he wrote a letter to the War Office in London, stating the need of a tropical medical school in the region. Horton is often seen as one of the founders of African nationalism and has been called "the father of modern African political thought".
Кейінгі өмір және өлім
Әскерден шыққаннан кейін Хортон Батыс Африка коммерциялық банкі деп аталатын қаржы институтын құрды. Хортон Фритаунда тұрып екі рет үйленді; алғашқы әйелі – Игбо тайпасынан шыққан белгілі Пратт отбасының қызы Фанни Мариетта Пратт болды. Мариетта жиырма екі жасында қайтыс болды, ал Хортон 1875 жылғы 29 мамырда Фритаунның Батыс аймағының басқарушысы Джон Бакнор Эллиоттың қызы Селина Беатрис Эллиотқа үйленді. Эллиоттар – африкалық-американдық тегі бар Жаңа Шотландиядан келген қоныс аударушылар отбасы. Ол шамамен 1883 жылы қайтыс болды. Меркурий планетасындағы бір кратер оның құрметіне аталған.
After his retirement from the army, Horton started a finance institution called the Commercial Bank of West Africa. Horton married on two occasions while living in Freetown; he first married Fanny Marietta Pratt, daughter of the prominent Pratt family of Igbo origin. Marietta died at age twenty two and Horton then on May 29, 1875, went on to marry Selina Beatrice Elliott, daughter of John Bucknor Elliott who was the manager of the Western Area of Freetown. The Elliotts were a Nova Scotian Settler family of African American descent. He died c. 1883. A crater on Mercury is named after him.