Кіріспе
Америкада туған британдық комикс жазушысы (1949 жылы туған)
Джон Вагнер (1949 жылы туған) – Америкада туған британдық комикс жазушысы. Пат Миллспен бірге ол 1970-ші жылдары британдық комикстерді жаңартқан, және британдық комикс индустриясында әрекет етуін жалғастыруда, кейде американдық комикстерде де жұмыс істейді. Ол суретші Карлос Эзкверрамен бірге «Судья Дредд» кейіпкерін жасаған. Вагнер мансабын 1960 жылдардың соңында D. C. Thomson & Co. редакциясында бастады. 1970 жылдары ол бос жазушы және IPC редакторы болды. Ол балалар юморы және қыздарға арналған оқиғалық комикстерде жұмыс істеді, бірақ ең көбінесе жігіттерге арналған оқиғалық комикстермен танымал; ол «Darkie's Mob» жазған «Battle Picture Weekly» (1975) және «2000 AD» (1977) комикстерін іске қосуға көмектесті, олар үшін ол көптеген кейіпкерлерді, соның ішінде Судья Дредд, Стронций Иті, Робо Оқытушы және Батырма Адамды жасады. 1980 жылдары ол және әріптес жазушысы Алан Грант IPC-нің «2000 AD», «Battle», «Eagle», «Scream!» және «Рой Роуверлер» комикстері үшін тынымсыз жұмыс істеді. Олар сонымен қатар DC Comics-тің АҚШ-тағы «Бэтменіне» материал жазды, «Бэтмен» және «Судья Дредд» комикстерінің сериясын жасады және британдық тәуелсіз комикс «The Bogie Man» комиксін бастады. «Судья Дредд» екі рет фильмге бейімделді, ал Дэвид Кроненберг Вагнердің «Зорлық тарихы» графикалық романын 2005 жылғы аттас фильмге бейімдеді. Вагнер «2000 AD» және «Judge Dredd Megazine» журналдарына жазуын жалғастыруда.
Ерте өмір және мансап
Вагнер 1949 жылы АҚШ-тың Пенсильвания штатында соғыс некесінен туған. Вагнер он екі жасқа келгенде ата-анасы ажырасып, анасы балаларымен бірге Шотландияның Гринок қаласына қайтып келді. Вагнер Америкадағы өзін "қатты бейімделмеген жасөспірім" деп сипаттайды, төбелес істейтін және қиындыққа түсетін, сондай-ақ "Шотландиядағы өмірдің қатаң тәртібінен көп пайда көргенін" айтады. Ол жұмысқа орналасып, көркем әдебиет бөлімінен бастады. 1971 жылы ол және әріптесі Пэт Миллс бос штаттық жұмыскер болып кетіп, Лондонның IPC компаниясына сценарийлер жібере бастады, жұмысты Файфтың Вормит қаласындағы Миллс саябағындағы шатырдан істеді. Олар "Cor!!" және "Whizzer and Chips" сияқты юморлық басылымдармен бастады, содан кейін Майк Уэстерн салған "Partridge's Patch" (достық ауылдық полицей және оның иті туралы) басылымын "Jet" журналы үшін, "The Can Do Kids" басылымын "Lion" журналы үшін және "School for Snobs" (интернаттағы оқушылар туралы) сериалын "Tammy" журналы үшін жасады. IPC компаниясының менеджерлері Джон Пурди мен Джон Сандерс оларға назар аудара бастады.
Жауынгерлік, ерлік және іс-қимыл
1974 жылдың күзінде Пэт Миллзге IPC үшін D.C. Thomson-ның "Warlord" комиксімен бәсекелесуге арналған жаңа соғыс тақырыбындағы "Battle Picture Weekly" комиксін әзірлеу міндеті жүктелді. Ол Вагнерден оған қосылып, кейіпкерлерді дамытуға көмектесуін сұрады және Вагнер "Valiant" апталық басылымының редакторы болып тағайындалды. Осы комикс үшін жасалған кейіпкерлердің қатарында Нью-Йорк қаласының қатал полицейі "Бір көзді Джек" және Джо Колкхун салған "Солдат Шарп" болды, ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы айлакер қорқақ туралы айтатын. 1976 жылы "Valiant" комиксі "Battle" комиксімен біріктірілген кезде екі туынды да "Battle" комиксіне көшті, ал "Бір көзді Джек" полиция қызметін тастап, тыңшы болды. Вагнер редакторлық қызметтен кетіп, тәуелсіз жазушы ретінде жұмыс істеуге қайта оралды. 2011 жылы Titan Books баспасынан жинақ жарық көрді. "Battle" комиксі үшін жазған басқа комикстерінің қатарында Эрик Брэдбери салған Тынық мұхитындағы науқандағы тілсіз американдық солдат туралы "Джо екі бұршақ" (1977) және Батыс салған "HMS Nightshade" (1978–79) теңіз сериясы болды. Осы уақытта ол Лондонның Камбервелл Нью-роудтағы пәтерде болашақ "2000 AD" редакторы Стив Макманустың үйінде тұрды. Миллз кейіпкерді тәуелсіз авторлардан әңгімелерді тапсыру арқылы дамытуды жоспарлады. Бірақ Вагнер ақырында одан бас тартты, себебі ол үздіріліссіз түзетулерден шаршады, бұл тәжірибе оны телевизиялық сценарийлер жазудан алыстатты. Вагнер (Джон Ховард немесе Т. Б. Гровер ретінде) "Judge Dredd" комиксінің авторы ретінде көрсетілді, ал Грант "Robo Hunter", "Strontium Dog" және "Judge Dredd" комиксінен туындаған "Anderson, Psi Division" комикстерінің авторы болды. Ал кейбір комикстер, мысалы, CB-ге шабыттанған ғарыш тасымалы комедиясы "Ace Trucking Co." "Grant/Grover" авторлығында жарық көрді. "Judge Dredd" комиксі 1986 жылдан бастап "Wagner/Grant" авторлығында жарық көрді. Екі автордың өнімділігін жасыру үшін баспагер Джон Сандерстің талабы бойынша тағы да псевдонимдер жасалды. "Roy of the Rovers" комиксі үшін олар "Dan Harker's War" комиксін жазды. Осы уақытта Вагнер "Battle" комиксі үшін Гранттың қатысусыз "Fight for the Falklands" деректі комиксін жазды, себебі Грант соғыс оқиғаларына қызығушылық танытпады.
Вагнер мен Грант 1980-жылдары американдық комикстерге жасалған "Британдық шабуыл" деп аталатын қозғалыстың бір бөлігіне айналды. 1987 жылы олардың алғашқы комиксі, "Outcasts" атты шағын сериясы, DC Comics баспасынан жарық көрді, суретшісі – Кэм Кеннеди. "Outcasts" жақсы қабылданды, бірақ көп сатылмады, және бұл сәттілік екеуіне "Detective Comics" комиксінің 583-ші санынан бастап Бэтмен комиксін жазуға мүмкіндік берді, суретшілік міндеттерін негізінен Норм Брейфолл орындады. Грант пен Вагнер бірінші Бэтмен комиксінде Іш сөйлеушіні, ал үшінші комиксте Тышқан аулаушыны енгізді. Сонымен қатар, екеуі Dredd комиксінің суретшісі Майк МакМахонмен бірге Epic Comics үшін "The Last American" ядролық дистопиясын жасады. 1990-жылдардың ортасында Вагнер АҚШ-тағы Dark Horse Comics баспасы үшін бірқатар лицензияланған комикстер бойынша жұмыс істеді, соның ішінде "Aliens", "Star Wars" (әсіресе Боба Фетт басты рөлде ойнаған жеке комикстер) және "Shadows of the Empire" мультимедиалық жобасының комикстер бөлімі, сондай-ақ "Xena: Warrior Princess". 1997 жылы ол өзінің алғашқы графикалық романын, "A History of Violence" атты, қазіргі заманғы триллерді жазды, ол қарапайым шағын қала тұрғынының өткендегі бандиттік қылмыстарының оны қуантатыны туралы айтады, суретшісі – Винс Локк, DC Comics Paradox Press баспасынан жарық көрді. Ол 2006 жылы Ангулем халықаралық комикс фестивалінің сценарийге арналған сыйлығына ұсынылды.
Стиль және әсері
Пат Миллс Вагнердің шығармашылығын "романтикалық, бірақ сезімтал емес" деп сипаттайды. Ол визуалды түрде ойланбайтынын, керісінше "сюжеттік өрбулер [және] диалогтар" арқылы ойланатынын айтады, көркемдік шешімдерді суретшіге қалдыруды ұсынады. Уоррен Эллис Вагнерді "британдық комикстердегі ең ықпалды жазушы" деп атаса, Алан Грант, Гарт Эннис, Энди Диггл және Роб Уильямс сияқты жазушылар оның ықпалында болғанын айтады. Алан Грант: "Ол маған комикс жазу туралы білетін барлық нәрсені үйретті" дейді. Алан Мур 2000 AD комиксінде Вагнер мен Пэт Миллстің жұмыстарынан шабыттанып, өз идеяларын кең таралған комикстерде жеткізуге тырысты. Вагнердің өзі 60-шы және 70-ші жылдардағы D. C. Thomson & Co. комикстерінен және Майкл Коннеллиден әсер алды.
Экранға бейімделу
1992 жылы BBC Шотландия Робби Колтрейнді басты рөлге алған "Боги-мен" телефильмі түсірілді, бірақ ол жақсы қабылдамады және одан кейін серия жасалмады. Вагнер мен Грант бұл фильмнен көп пайда таппады. Вагнер сценарий жазушысының оны бейімдеуде нашар жұмыс істегенін айтты, ал Колтрейн кейіпкерді түсінбеді және оны "бірінші фильмнен өзгеше, Дредд судьяның нағыз бейнесі" деп сипаттады. 2005 жылы оның "Зорлық тарихы" атты комиксі Дэвид Кроненберг режиссерлік еткен, Вигго Мортенсен мен Эд Харрис бас рөлде ойнаған фильмге айналды. Кроненберг жинаған актерлер тобын көргеннен кейін Вагнер фильмді қолдады. Фильм 2005 жылғы мамыр айында Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" сыйлығына ие болды, ал Джош Олсонның сценарийі 2005 жылы "Ең үздік бейімделген сценарий" номинациясында "Оскар" сыйлығына ұсынылды. 2012 жылдың мамырында Дания режиссері Николас Виндинг Рефн DreamWorks компаниясымен "Button Man" фильмі туралы келіссөздер жүргізіп жатқаны хабарланды. 2023 жылғы тамил фильмі "LEO" – "Зорлық тарихы" романының ресми қайта түсірілімі, және фильмнің басында авторға алғыс айту картасы қойылған. Автор Вагнер мен бастапқы бейімдеудің продюсері бұл қайта түсірілім туралы хабардар емес деген қауесеттер бар. Фильм үлкен табысқа ие болып, 7 күн ішінде әлем бойынша 50 миллион доллардан асып түсті.