Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұзақ қашықтықтағы ауыр әскери жүк ұшағы, 1944–1952 жылдары салынған.
Long range heavy military cargo aircraft built 1944 1952
Boeing C-97 Stratofreighter – B-29 және B-50 бомбалаушыларынан дамытылған ұзақ қашықтықтағы ауыр әскери жүк ұшағы. Жобалау жұмыстары 1942 жылы басталды, алғашқы үш XC-97 прототипі 1944 жылдың 9 қарашасында, ал алты сынақ YC-97 үлгісі 1947 жылдың 11 наурызында ұшты. Барлық тоғыз ұшақ B-29-дың 24ST қорытпасынан жасалған құрылымы мен Wright R-3350 қозғалтқыштарына негізделген, бірақ фюзеляждың жоғарғы бөлігі үлкен диаметрлі (сегіз немесе "қос көпіршік" пішіндес бөлім) және B-29 тік құйрығымен жабдықталған, онда пулеметшінің орны жабық болды. 1948 жылдың 28 қаңтарында ұшқан үш жаңадан құрастырылған YC-97A ұшағы, жоғары беріктікке ие 75ST қорытпасынан жасалған жаңа қанаттары, биік тік құйрығы және B-50 бомбалаушысының Pratt & Whitney R-4360 қозғалтқыштарымен жабдықталған. Бұл модельдер кейіннен жасалған жалғыз YC-97B, барлық өндірілген C-97, KC-97 және азаматтық Stratocruiser ұшақтарының негізі болды. 1944 жылдан 1958 жылға дейін C-97 ұшағының бірнеше нұсқаларында 888 дана салынды, оның 811-і KC-97 май құюшылары. C-97 ұшақтары Берлиннің әуе көпірінде, Корея соғысында және Вьетнам соғысында қызмет етті. Кейбір ұшақтар Стратегиялық әуе күштерінің ұшу басқару орталықтары ретінде, ал басқалары ғарыш құтқару және қалпына келтіру эскадрильяларында (ARRS) пайдалану үшін қайта жабдықталды.
The Boeing C 97 Stratofreighter was a long range heavy military cargo aircraft developed from the B 29 and B 50 bombers. Design work began in 1942, the first of three prototype XC 97s flew on 9 November 1944 and the first of six service test YC 97s flew on 11 March 1947. All nine were based on the 24ST alloy structure and Wright R 3350 engines of the B 29, but with a larger diameter fuselage upper lobe (making a figure of eight or "double bubble" section) and they had the B 29 vertical tail with the gunner's position blanked off. The first of three heavily revised YC 97A incorporating the re engineered wing (higher strength 75ST alloy), taller vertical tail and larger Pratt & Whitney R 4360 engines of the B 50 bomber, flew on 28 January 1948 and was the basis of the subsequent sole YC 97B, all production C 97s, KC 97s and civilian Stratocruiser aircraft. Between 1944 and 1958, 888 C 97s in several versions were built, 811 being KC 97 tankers. C 97s served in the Berlin Airlift, the Korean War, and the Vietnam War. Some aircraft served as flying command posts for the Strategic Air Command, while others were modified for use in Aerospace Rescue and Recovery Squadrons (ARRS).
Жобалау және әзірлеу
C-97 Stratofreighter екінші дүниежүзілік соғыстың соңында B-29 Superfortress ұшағының фюзеляжы мен қанатының үстіне екінші бөлік қосылып жасалды, ал құйрығы, қанаттары және қозғалтқыштарының орналасуы дерлік бірдей болды. XC-97 және YC-97 ұшақтарын Boeing 377 Stratocruiser және кейінірек C-97 ұшақтарынан қысқа қанатшасымен, ал кейінірек жанармай құюшы модельдердегі ұшқыш бумы және реактивті қозғалтқыштарымен ажыратуға болады. XC-97 прототипі B-29 ұшағында қолданылған Wright R-3350 қозғалтқыштарымен жабдықталған. XC-97 ұшағы алғашқы ұшуын 1944 жылдың 9 қарашасында, Боинг президенті Филип Г. Джонсонның қайтыс болғаннан кейін жасады. 1945 жылдың 9 қаңтарында майор Куртин Л. Рейнхардт басқарған алғашқы прототип Сиэтлден Вашингтонға 6 сағат 4 минутта ұшып, белгілі бір көлемдегі жүкті орташа жылдамдықпен жеткізді. Оныншы және одан кейінгі барлық ұшақтар Pratt & Whitney Wasp Major қозғалтқыштарымен және B-50 Superfortress ұшағының биік қанатшасы мен рулімен жабдықталды.
The C 97 Stratofreighter was developed towards the end of World War II by fitting a second lobe on top of the fuselage and wings of the B 29 Superfortress with the tail, wing, and engine layout being nearly identical. The XC 97 and YC 97 can be distinguished from the Boeing 377 Stratocruiser and later C 97s by the shorter fin, and later ones by the flying boom and jet engines on the tanker models. The prototype XC 97 was powered by the same Wright R 3350 engines as used in the B 29. The XC 97 took off for its first flight on November 9, 1944, just after the death of Boeing president Philip G. Johnson. On 9 January 1945, the first prototype, piloted by Major Curtin L. Reinhardt, flew from Seattle to Washington, D. C. in 6 hours 4 minutes, an average speed of with of cargo. The tenth and all subsequent aircraft were fitted with the Pratt & Whitney Wasp Major engines and taller fin and rudder of the B 50 Superfortress.
Пайдалану тарихы
C 97 ұшағы 1947 жылы ауыр көлік ұшақтарының қарқынды даму кезеңінде пайдалануға берілді. 1950 жылы Douglas C 124 Globemaster II жеткізілгенге дейін барлығы 77 дана ғана салынды, оның жүк көтергіштігі C 97-ге қарағанда шамамен екі есе жоғары болды. АҚШ Әуе күштерінің Стратегиялық әуе командасы 1949 жылдан 1978 жылға дейін C 97 Stratofreighter ұшақтарын пайдаланды. Қызмет етудің алғашқы кезеңдерінде ол SAC-тің әуедегі басқару пункті ретінде қолданылды. Барлығы 77 C 97 көлік ұшағы салынса, 811 данасы KC 97 Stratofreighter ретінде, ұшу кезінде жанармай құю үшін жасалды. KC 97 ұшақтары 1957 жылы Boeing KC 135 Stratotanker ұшағының енгізілуімен пайдаланудан шығарыла бастады. Кейіннен көптеген KC 97 ұшақтары C 97G көліктеріне қайта жабдықталды және АҚШ Ұлттық гвардиясының бірнеше эскадрильясын жабдықтады. Бір YC 97A (45–59595) 1949 жылдың сәуір айында Берлин әуе көпіріне қатысты, ол 1-ші стратегиялық қолдау эскадрильясы үшін жұмыс істеді. Ол Гатовта қону шассисінің авариалық жағдайына тап болды, ал жөндеу жұстары аяқталған кезде Кеңес блокадасы алынып тасталған еді. C 97 ұшақтары Корея соғысы кезінде жараланғандарды эвакуациялады. C 97 ұшақтары Нигерия азаматтық соғысы кезінде Биафра әуе көпіріне де қатысып, Биафрадағы Ули әуежайына гуманитарлық көмек материалдарын жеткізді. Радардан жасыру үшін қараңғыда және төмен биіктікте ұшқан кезде кем дегенде екі C 97 ұшағы жоғалып кетті. Қазіргі таңда бір ғана C 97 (S/N 52 2718, "Құтқарушы періште" деп аталған) Берлин әуе көпірі тарихи қорының меншігінде. Ол YC 97A 45–59595 ретінде боялған, Берлин әуе көпіріне қатысқан жалғыз C 97. Израильдіктер C-130 ұшағын сатып ала алмағандықтан Stratocruiser және KC-97 ұшақтарына жүгінді. Олар Boeing 377 Stratocruiser авиалайнерлерін көліктерге бейімдеді, оның ішінде C 97 құйрық бөлімдерін, соның ішінде жүк тиеу пандустарын пайдаланды. Басқалары айналмалы құйрықтарымен және жанармай құю құрылғыларымен жабдықталды.
The C 97 entered service in 1947, during a period of rapid development of heavy transport aircraft. Only 77 were built before the Douglas C 124 Globemaster II was delivered in 1950, with nearly twice the payload capacity of the C 97. The USAF Strategic Air Command operated C 97 Stratofreighters from 1949 to 1978. Early in its service life, it served as an airborne alternative SAC command post. While only 77 C 97 transports were built, 811 were built as KC 97 Stratofreighters for inflight refueling. The KC 97 began to be phased out with the introduction of the Boeing KC 135 Stratotanker in 1957. Many KC 97s were later refitted as C 97G transports and equipped several squadrons of the U. S. Air National Guard. One YC 97A (45–59595) was used in the Berlin Airlift during April 1949, operating for the 1st Strategic Support Squadron. It suffered a landing gear accident at Gatow and by the time it was repaired, the Soviet Blockade was lifted. C 97s evacuated casualties during the Korean War. C 97s also participated in the Biafran airlift, delivering relief materials to Uli airstrip in Biafra during the Nigerian Civil War. Flying under the cover of darkness and at treetop level to evade radar, at least two C 97s were lost. Only one C 97 is still airworthy at the present day, (S/N 52 2718, named "Angel of Deliverance") operated by the Berlin Airlift Historical Foundation. It is painted as YC 97A 45–59595, the only C 97 to participate in the Berlin Airlift. The Israelis turned to Stratocruisers and KC 97s when they could not buy the preferred C 130. They adapted Boeing 377 Stratocruiser airliners into transports, including many using C 97 tail sections including the loading ramps. Others were adapted with swiveling tails and refueling pods.
Апаттар мен оқиғалар
22 мамыр 1947 жылы USAF XC 97 43 27472 ұшағы Райт-Паттерсон әуе базасының жанындағы бидай егістігіне құлап, өртеніп, бортындағы жеті экипаж мүшесінің бесеуі қаза тапты. 6 маусым 1951 жылы USAF C 97A 48 0398 ұшағы Келли әуе базасының жанында ұшып көтерілген кезде асимметриялық қанаттың жайылуына байланысты құлап, бортындағы тоғыз экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. 15 қазан 1951 жылы Азор аралдарындағы Лажес әуе алаңынан ұшып шыққаннан кейін, Әскери әуе көлігі қызметіне қарасты USAF C 97A 49 2602 ұшағы Лажес әуе базасынан (LFB), Азор аралдарынан Массачусетс штатындағы Вестовер әуе күштері базасына бағыт алғанда жоғалып кетті. Ұшақты капитан Джон Фрэнсис Дейли-младший басқарды және экипажы 11 адамнан тұрды. Барлығы 50 ұшақ және кеме жоспарланған маршрутты іздеді, бірақ ұшақ пен экипаж мүшелерінің ізі табылмады. 22 наурыз 1957 жылы Токиоға бағыт алған USAF C 97C 50 0702 ұшағы Тынық мұхиты үстінде 10 экипаж мүшесі және 57 жолаушысымен бірге жоғалып кетті. Бұл C-97 ұшағының қатысуымен болған ең ауыр апат. 8 тамыз 1957 жылы АҚШ-тан Гавайиге бағыт алған USAF C 97 ұшағының бірінші қозғалтқышының пернесі жұлып алынып, екінші қозғалтқышына зақым келген. Ұшақ 5 сағат бойы 150 метр биіктікте ұшып, Хилоға қонды. 19 қаңтар 1958 жылы Хонолулудан Уэйк аралына бағыт алған USAF C 97A 49 2597 ұшағы Тынық мұхиты үстінде жеті экипаж мүшесімен бірге жоғалып кетті. АҚШ Әскери-теңіз күштері Хонолулудан оңтүстік-батысқа қарай 277 шақырым жерде ұшақтың қирандыларын тапқанын растады. 29 маусым 1964 жылы USAF HC 97G 52 2773 және USAF HC 54D 42 72590 ұшақтары NASA Gemini бағдарламасы үшін құтқару және фотосуретке түсіру оқуларын орындап жатқанда, HC 54 оңға бұрылып, HC 97 ұшағымен соқтығысып, қанаттары мен құйрық бөлігін қиып тастады. Екі ұшақ та Бермуда аралдарының жағасындағы суға құлап, екі ұшақтағы 17 адам қаза тапты. Алты адам ұшақтар соқтығысқанға дейін секіріп құтылған. Апаттың себебі HC-54 ұшқышының қабілетсіздігі болуы мүмкін. 26 қыркүйек 1969 жылы Nordchurchaid C 97G (N52676) ұшағы Ули әуеайлағына соңғы жақындаған кезде ағаштарға соқтығысып құлап, бортындағы бес адам қаза тапты. 30 шілде 1987 жылы Белиз Air International (жүк тасымалдаушы әуе компаниясы) компаниясына қарасты C 97G (HI 481) ұшағы көтерілгеннен кейін жүк ауысқаннан кейін Мехико қаласының Толука тас жолына құлап, бортындағы 12 адамның 5-і және жердегі 44 адам қаза тапты.
22 May 1947 USAF XC 97 43 27472 crashed in a wheat field near Wright Patterson Air Force Base and caught fire, killing five of seven crew on board. 6 June 1951 USAF C 97A 48 0398 crashed near Kelly Air Force Base due to a possible asymmetric flap extension on takeoff, killing all nine crew on board. 15 October 1951 After taking off from Lajes Field, Azores, USAF C 97A 49 2602 of the Military Air Transport Service went missing on a flight from Lajes AFB (LFB), Azores to Westover Air Force Base, Massachusetts. The aircraft was piloted by Captain John Francis Dailey Jr. and had a crew of 11. A total of 50 aircraft and ships searched the intended route but no trace of the aircraft or crew was ever found. 22 October 1951 USAF C 97A 48 0413 crashed and burned next to a runway at Kelly AFB, killing four of six on board. 22 March 1957 USAF C 97C 50 0702 en route to Tokyo went missing over the Pacific Ocean, with 10 crew and 57 passengers on board. It is the deadliest incident ever involving the C 97. 8 August 1957 USAF C 97 en route to Hawaii from US. No.1 engine lost its propeller and damaged No.2 engine. Aircraft flew for 5 hours at 150ft altitude to land at Hilo. 19 January 1958 USAF C 97A 49 2597 en route to Wake Island from Honolulu went missing over the Pacific Ocean with seven crew on board. The U. S. Navy confirmed that debris found 277 miles to the southwest of Honolulu, was wreckage of the plane. 29 June 1964 USAF HC 97G 52 2773, along with USAF HC 54D 42 72590, were performing pararescue training and photography missions for the NASA Gemini program when the HC 54 banked to the right, colliding with the HC 97 and shearing off the wing and tail section; both aircraft crashed in the water off Bermuda, killing 17 on board both aircraft; seven survived after they jumped before the aircraft collided. The cause was probably incapacitation of the HC 54 pilot. 26 September 1969 A Nordchurchaid C 97G, (N52676), struck trees and crashed while on final approach to Uli Airstrip, killing all five on board. 30 July 1987 After taking off, a C 97G (HI 481) operated by Belize Air International (a cargo airline) crashed onto the Mexico City Toluca highway after the cargo shifted, killing 5 of 12 on board and 44 on the ground.