Кіріспе

Lockheed ұшақтар сериясы (Infobox ұшақ түрі) Ұшақ түрі = Арнайы күштер тобы үшін жердегі шабуыл ұшағы және жақыннан әуеде қолдау. Ұлттық шығу тегі = АҚШ. Өндіруші = Lockheed Martin Boeing Дизайнер = Бірінші ұшу = AC 130A: 1967 Қолданысқа енгізілгені = plainlist AC 130A: 1968 AC 130H: 1969 AC 130U: 1995 AC 130J: 2017 AC 130W: 2022 Ұшақ корпусын Lockheed Martin өндіреді, ал Boeing оны ұшаққа айналдыру және ұшақтарды техникалық жағынан қолдау үшін жауапты. Вьетнам соғысы кезінде «Project Gunship II» бағдарламасы аясында әзірленген AC 130, Douglas AC 47 Spooky, немесе «Gunship I» ұшағының орнын басты. Оператор – АҚШ Әуе күштері, олар AC 130J Ghostrider ұшақтарын пайдаланады. Жақыннан әуеде қолдау міндеттеріне жердегі әскерлерді қолдау, конвойларды сүйемелдеу және қалалық аймақтарда операциялар жүргізу кіреді. Әуедегі кедергі миссиялары жоспарланған және кездейсоқ нысаналарға қарсы жүргізіледі. Қорғау миссияларына әуе базаларын және басқа да нысандарды қорғау кіреді. AC 130J ұшақтары Флорида штатындағы Хёрлберт және Нью-Мексико штатындағы Кэннон әуе базаларында орналасқан. Эскадрильялар АҚШ Арнайы операциялар күштерінің (AFSOC) құрамына кіреді, ол АҚШ Арнайы операциялар күштерінің бір бөлігі болып табылады. AC 130 ұшағында қысымталмайтын кабина орналасқан, қару-жарақ фюзеляждың сол жағына орнатылған. Шабуыл кезінде ұшақ пилон айналымын жасайды, нысананың айналасында үлкен шеңберде ұшады, бұл оған дәстүрлі шабуылға қарағанда ұзақ уақыт бойы оқ атуға мүмкіндік береді. AC 130H Spectre екі 20 мм M61 Vulcan зеңбірегімен, бір L/60 Bofors 40 мм зеңбірегімен және M102 гаубицасынан алынған M137 105 мм зеңбірегімен және M37 кері итеру механизмімен жабдықталған; 1994 жылдан кейін 20 мм зеңбіректер алынып тасталды. Жаңартылған AC 130U Spooky Spectre ұшағының екі 20 мм зеңбірегінің орнына 25 мм GAU 12 Equalizer зеңбірегін, жақсартылған отты басқару жүйесін және оқ-дәрілердің көлемін арттыруды қамтиды. Жаңа AC 130J ұшағы MC 130J Commando II арнайы операцияларға арналған жанармай құюшы ұшағының негізінде жасалған. AC 130W Stinger II – бұл жаңартылған C 130H ұшағы, оның ішінде дәлдікпен соққы беруге арналған жиынтық кіреді. 1967 жылы JC 130A 54 1626 ұшағы AC 130A ұшағының прототипіне (Project Gunship II) айналдыру үшін таңдалды. Модификациялар Wright Patterson әуе базасындағы Аэронавтикалық жүйелер бөлімінде жасалды. Алдыңғы есікке түнгі көру телескопы орнатылды, алдыңғы сол дөңгелектің ішкі бөлігіне алдыңғы инфрақызыл құрылғысы орнатылды, сол жағына төмен және артқа қаратылған мини-пулеметтер мен айналмалы зеңбіректер орнатылды. Аналогты отты басқару компьютерінің прототипі RAF Wing Commander Tom Pinkerton Wright Patterson AFB-дегі USAF Avionics Laboratory-де қолмен жасалды. Прототиптің ұшу сынақтары негізінен Эглин әуе базасында жүргізілді, содан кейін қосымша сынақтар мен өзгерістер енгізілді. 1967 жылдың қыркүйегіне қарай ұшақ жауынгерлік сынақтарға дайын деп танылды және Оңтүстік Вьетнамдағы Нха-Транг әуе базасына 90 күндік сынақ бағдарламасына жіберілді. 1969 жылы бір ұшаққа «Сюрприз пакеті» жиынтығы орнатылды. «Сюрприз пакеті» жаңартуы 20 мм айналмалы автопушкаларды және 40 мм Bofors зеңбірегін қамтыды, бірақ 7,62 мм жақыннан қолдау қаруын қамтыған жоқ. «Сюрприз пакеті» конфигурациясы AC 130E ұшағының авиаэлектроникалық жүйелері мен қару-жарағын сынау үшін пайдаланылды. 1970 жылы «Pave Pronto» жобасы аясында тағы 10 AC 130A ұшағы сатып алынды. 1971 жылдың жазында «Surprise Package» AC 130 ұшақтары «Pave Pronto» конфигурациясына ауыстырылды және «Тор» деген жаңа лақап ат алды. «PAVE Spectre» жобасы үшін C 130E ұшақтары AC 130E ұшақтарына айналдырылды. Жобалық атауларына қарамастан, ұшақтар көбінесе эскадрильяның шақыру белгісі – «Спектр» деп аталатын.

Соңғы және жоспарланған жаңартулар

2007 жылы AFSOC AC-130 қару-жарағын жаңарту бағдарламасын бастады. AC-130U ұшақтарындағы 25 мм GAU 12/U және 40 мм Bofors пушкаларын сынақ бағдарламасында 30 мм Mk 44 Bushmaster II пушкаларымен алмастыру жоспарланған. 2007 жылы Әскери-әуе күштері төрт AC-130U ұшағын Bushmaster сынақ платформасы ретінде өзгертті. Олар AC-130U Plus 4 немесе AC-130U+4 деп аталды. Алайда, AFSOC AC-130U-ға жаңа пушкаларды орнату жоспарларын тоқтатты. Ол содан бері қаруларды алып тастап, бастапқы 40 мм және 25 мм-лік пушкаларды қайта орнатқан және ұшақтарды жауынгерлік қызметке қайтарып берген. Бригад генерал Брэдли А. Хейтхольд, AFSOC-тің жоспарлар, бағдарламалар, талаптар және бағалаулар жөніндегі директоры, 2008 жылдың 11 тамызында "Бошмастердің" сынақтардағы дәлдігіне байланысты "біз оны қолданатын биіктікте" проблемалар туындағандықтан, күш-жігер тоқтатылды деп мәлімдеді. Сонымен қатар, ол бұл шешімді кестеге байланысты қабылдады. 105 мм М102 гаубицасын 120 мм М120 минометінің артқы жүктемелі нұсқасымен ауыстыру жоспарланды. 120 мм миномет тұжырымдамасы қазіргі кезде қол жетімді оқ-дәрілерді қолдану арқылы үлкен ұрықтық, дәлдікпен соққы беру мүмкіндігі, жанама залалдың азаюы және қауіпті жақын сценарийлерде зардап шеккендердің азаюы арқылы көбірек икемділікті ұсынады. Сондай-ақ, жаңа AGM 114 Hellfire зымырандарын, Advanced Precision Kill Weapon System (Hydra 70 зымыранына негізделген) немесе Viper Strike слайд-бомбаларын қолдану AC-130-дың тұрақтандыру қабілетін айтарлықтай арттыра алады. 120 мм М120 минометінің тұжырымдамалық арматуралық нұсқасы дәстүрлі М102 105 мм гаубицасына қарағанда бірнеше негізгі артықшылықтарға ие. 100 патронның салмағы M102 105 мм гаубицасы үшін M120 120 мм минометпен салыстырғанда. 105 мм гаубицаның керілу жүктемесі 120 мм М120 минометпен салыстырғанда. M102 105 мм гаубицасының артқа шегіну салмағы M120 120 мм минометпен салыстырылады. M102 105 мм гаубицасының тұмсығы M120 120 мм минометінің тұмсығымен салыстырылады. 2010 жылы Әскери-әуе күштері L-3 Communications компаниясына 61 миллион долларлық келісімшарт берді. Келісімшарт бойынша сегіз MC-130W Combat Spear арнайы миссиялық ұшағына дәлдікті соққы пакеттерін қосу, оларға соққыға ұқсас соққы қабілетін беру; осындай жабдықталған MC-130W ұшақтары Dragon Spears деп аталады. AFSOC жаңа AC-130J-дің іске қосылуына дейін AC-130 ұшақтарының жоғары операциялық талаптарын жеңілдету үшін осы ұшақтарды қаруландырады. MC-130W Dragon Spear 2011 жылы AC-130W Stinger II деп қайта аталды. Дәлдік соққы топтамасы 30 мм-лік пулемет пен бірнеше дәлдікпен басқарылатын оқ-дәріден тұрады. Қанат сыртындағы бағанаға төрт Hellfire зымыранының, SDB немесе SDB II-дің рельстері орнатылған. Griffin A зымырандарын ату үшін артқы пандуста он жалпы ұшыру түтігі (CLT) орнатылған; қосымша зымырандар ұшақта сақталады, оларды ұшу кезінде қайта жүктеуге болады. CLT-тер диаметрі ұзын түтікшелердің ішіне сыятын басқа да шағын оқ-дәрілерді атуға қабілетті. AC-130J Ghostrider 2011 жылы жаңадан салынған MC-130J Combat Shadow II арнайы операциялар танкерлеріне негізделген 16 жаңа қарулы кемелерді сатып алуға тырысқан бастамадан шыққан. Олар 2011 жылдан 2015 жылға дейінгі қаржы жылдары үшін 1,6 миллиард доллар сұрады. Бұл ұшақтардың саны 33-ке дейін көбейді, бұл сегіз AC-130H-ның зейнеткерлікке шығуынан кейін сегізге көбейді. Бірінші ұшақ 2012 жылы, одан кейін 2013 жылы, бесін 2014 жылы, ал соңғы сегізін 2015 жылы сатып алынды. C-130-ды сақтау туралы шешім 2010 жылдың бюджетінен 16 C-27J-ге қаражат алынып тасталғаннан кейін қабылданды. AC-130J "Аждаһаның найзасы" бағдарламасының жолын жалғастырды. 2013 жылдың 9 қаңтарында Әскери-әуе күштері бірінші MC-130J Combat Shadow II ұшағын AC-130J-ға айналдыра бастады. Бірінші AC-130J 29 шілдеде AFSOC-ке жеткізілді. Бірінші AC-130J ұшақтары 2017 жылдың 30 қыркүйегінде алғашқы операциялық қабілеттілікке (IOC) қол жеткізді. AC-130J екі жоспарланған сатымен: Block 10 конфигурациясына ішкі 30 мм пушка, шағын диаметрлі бомбалар және артқы жүк есігінен ұшырылатын лазерлік бағытталатын зымырандар кіреді; және Block 20 конфигурациясы 105 мм пушканы, ірі ұшақ инфрақызыл қарсы шараларды, қанатқа орнатылған Hellfire зымырандарын және радиожиілік қарсы шараларды қосады. Әскери-әуе күштері AC-130J-ге 30 мм-лік пушка мен ақылды бомбаларға қоса 105 мм-лік пушканы қосуға шешім қабылдады, снарядтар SDB-ге қарағанда дәл және арзан. AFSOC сонымен қатар 2022 жылға қарай AC-130J бортында алдыңғы Advanced Tactical Laser бағдарламасына ұқсас бағытталған энергия қаруын іске қосты. Ол 120 кВт-қа дейінгі сәуле шығаруы керек еді, немесе тіпті 180–200 кВт, шамамен салмағы , қорғаныс жағынан зениттік зымырандарды жою және байланыс мұнараларын, қайықтарды, автомобильдерді және ұшақтарды...

Болашақ

2023 жылға қарай AC-130 шабуылдық ұшақтары 56 жылдан бері арнайы жасақтарға тікелей әуе қолдау көрсетуде. Ұшақтардың қару-жарағы, сенсорлық құралдары мен қарсы шаралары үнемі жаңартылып келіп жатқандықтан, олардың тиімділігі сақталып келеді. Алайда, олардың жоғары көзге түсетін сипаттамалары мен төмен жылдамдығы салдарынан болашақта қауіпті аймақтарда қолдану мүмкін емес деп күтілуде. Стратегиялық және бюджеттік бағалау орталығы сияқты әскери сарапшылар AFSOC-тің болашақтағы қақтығысты аймақтарда жұмыс істеу үшін, оның ішінде төмен құнмен бір рет қолданылатын ұшқышсыз және жасырын шабуыл ұшақтарынан тұратын құрамды құру үшін, озық технологияларға инвестиция салуды ұсынды. AFSOC AC-130J ұшағына бірнеше өзгерістер енгізуді қарастыруда, соның ішінде 105 мм-лік зеңбіректерді алып тастау және ұшақты кішкентай крейсерлік зымырандармен, AESA радарымен және бейімделген миссиялық желілерді жаңарту арқылы тиімділігін арттыруды көздеп отыр. AC-130H ұшағының бірлігінің құны 132,4 миллион АҚШ доллары, ал AC-130U ұшағының құны 190 миллион АҚШ доллары (2001 жылғы қаржылық жыл бойынша).

Вьетнам соғысы

AC 130 ұшағы алғаш рет 1967 жылдың 21 қыркүйегінде Gunship II бағдарламасы бойынша Оңтүстік Вьетнамға келді және сол жылы Лаос пен Оңтүстік Вьетнамда жауынгерлік операцияларды бастады. 1968 жылдың маусым айында AC 130 ұшақтары Тет шабуылына қарсы қолдау көрсету үшін Сайгон маңындағы Тан Сон Нхут әуе базасына орналастырылды. 1968 жылдың 30 қазанында жеткілікті AC 130 Gunship II ұшақтары Тайландтың Убон Корольдік Тай Әуе Күші базасында 8-ші тактикалық ұшақ қанатының 16-шы арнайы операциялар эскадрильясын құру үшін келді. Осы уақытта C 130A әскери кемесі AC 130A деп аталды. 1968 жылдың 18 тамызында Вьетнамның ІІІ корпусында қарулы барлау миссиясын жүргізген AC 130 ұшағы Катум арнайы күштер лагеріне көмек көрсету үшін бағытталды. Жердегі командир осы қару-жарақ жүйесінің дәлдігі мен мүмкіндіктерін тез бағалап, Вьетконг оның батыс жағындағы сымдарды көпірлеуге тырысқанда, өз периметріне от жағуға шақырды. 1968 жылдың желтоқсанына қарай AC 130-дың көпшілігі F 4 Phantom II эскортымен ұшып жүрді (ұрыс және концентрирленген зениттік оққа қарсы қарулы кемені қорғау үшін) 497-ші тактикалық ұрыс эскадрильясынан, әдетте бір қарулы кеменің үш Phantom ұшағы. 1969 жылдың 24 мамырында бірінші "Спектр" ұшағы жаудың отына ұшырады. 1969 жылдың соңында "Surprise Package" кодтық атауымен 56 0490 қатты күйде, лазерлік жарықтандырумен, төмен жарық деңгейімен, YAG лазерлік белгісімен, алға қарай қараған инфрақызыл (FLIR) сенсорымен, теледидар мен FLIR үшін бейнежазбамен, инерциялық навигациялық жүйемен және прототиптік цифрлық өртке қарсы компьютермен келді. Қалған AC 130 ұшақтары 1970 жылдың жазында жаңартылған ұқсас жабдықтармен қайта жабдықталды, содан кейін Убон RTAFB-ге қайта орналастырылды. 1971 жылы 25 қазанда Вьетнамға алғашқы "Кадиллак" ұшағы AC 130E келді. 1972 жылы 17 ақпанда алғашқы 105 мм-лік пушка "Спектр" кемесіне келіп, "Ганшип 570" кемесіне орнатылды. Ол ақпан айының ортасынан бастап ұшақ оң жақ қақпағына зақым келгенге дейін қолданылды. Пушка 571-ге ауыстырылды және 30 наурызға дейін пайдаланылды. + AC 130 Spectre ұшақтарының Вьетнам соғысында жоғалғандарының тізімі 1969–1972 жылдары. Күні Ұшақ үлгісіБөлімшесіЖоғалту себебі / ескертулер 24 мамыр 1969AC 130A16-шы арнайы операциялар эскадрильясыДұшпанның жүк көліктерін барлау кезінде 37 мм авиациялық артиллериясы (AA) түсірді. 22 сәуір 1970AC 130A16-шы SOSЖүк көліктерін аңшылықта 37 мм AA-мен түсірді. 28 наурыз 1972AC 130A16-шы SOSЖер бетінен ауаға қарай SA 2 зымыранымен (SAM) Хо Ши Мин жолының бойында жүк көлігін аңшылықта жүргенде түсірді, мұрын суретінің аты – Прометей. 30 наурыз 1972AC 130E16-шы SOSЖүк көлігін аңшылықта 57 мм AA-мен түсірді: "E" үлгісі 105 мм гаубицамен қаруланды. Бұл іздеу және құтқару миссиясы "Бэт 21 құтқару миссиясының көлеңкесінде қалды". 18 маусым 1972AC 130A16-шы SOSSA 7 иыққа ілінетін SAM-мен түсірілді, ол үшінші қозғалтқышты ұрып, қанатты ұрып тастады. 21–22 желтоқсан 1972AC 130A16-шы SOSЖүк көлігін аңшылықта Хо Ши Мин жолында 37 мм AA-мен түсірді. 28 қаңтар 1973 жылы Вьетнамдағы бейбіт келісім күшіне енді, бұл Вьетнамдағы "Спектр" операцияларының аяқталуын белгіледі. "Спектр" әлі де Лаоста және Камбоджада белсенді жұмыс істеп, қажеттілікпен қамтамасыз етілді. 1973 жылдың 22 ақпанында Лаоста америкалық шабуыл операциялары аяқталды және әскери кемелер Камбоджадағы қақтығысқа толықтай кірісті. 1975 жылдың 12 сәуірінде қызыл кхмерлер Пномпень астанасына қауіп төндірді және AC 130-дан "Бөрік тарту" операциясына көмек сұралды. AC 130 ұшағы 1975 жылдың 30 сәуірінде Сайгон үстінде болды. Сонымен қатар, "Уэскс Маягуз" кемесі ашық теңізде 1975 жылдың 15 мамырында "Қызыл кхмер" сарбаздары мен теңізшілерімен қолға түскенде, "Уэскс Маягуз" кемесі де шақырылды. Соғыста 6 AC 130 және 52 ұшақ экипажының мүшелері қаза тапты. AC 130 ұшақтары 10 000-нан астам жүк көлігін жойып, Вьетнамдағы көптеген маңызды әуе көмекшілері миссиясына қатысқан.

Салқын соғыс және кейінгі іс-әрекеттер

1970 жылдардың ортасында Оңтүстік-Шығыс Азиядағы әскери қимылдар аяқталғаннан кейін, AC 130H Флорида штатындағы Хёрлберт әуе базасында орналасқан, Әуе күштерінің штаттық қарулы кемесіне айналды, ал AC 130A паркі Флорида штатындағы Эглин әуе базасының 3-ші қосымша алаңындағы/Дюк алаңындағы Әуе күштерінің резервіндегі 919-шы тактикалық әуе көлігі тобына (919 TAG) берілді. AC 130A-ға көшумен 919 TAG 919-шы арнайы операциялар тобы болып қайта аталды. 1970 жылдардың соңында, AC 130H паркі алғаш рет ұшу кезінде жанармай құю мүмкіндігімен жабдықталғанда, Флорида штатындағы Хёрлберт әуе базасынан 2 сағаттық тікелей от ату миссиясын жүргізу мақсатында демонстрациялық миссия жоспарланып, орындалды. Бұл 13 сағаттық миссия, KC 135 жанармай құю танкерлерінен екі рет жанармай құю арқылы, АҚШ-тан тысқары ұзақ қашықтыққа ұшу миссиясының мүмкіндігін дәлелдеді. 4-ші және 16-шы арнайы операциялар эскадрильяларының AC 130 ұшақтары Вьетнам соғысы аяқталғаннан бері АҚШ-тың ресми және бейресми түрде қатысқан барлық қақтығыстарда қолданылды. 1979 жылдың шілдесінде AC 130H экипаждары Никарагуа революциясы кезінде американдық персоналға қарсы болуы мүмкін жаулық әрекеттерге қарсы сақтық шарасы ретінде Панамадағы Говард әуе базасына орналастырылды. 16-шы арнайы операциялар эскадрильясының екі AC 130H ұшағынан тұратын формациясы 1979 жылдың 13 қарашасында Хёрлберт әуе базасынан ұшып, 15 қарашада Гуамдағы Андерсен әуе базасына қонды, жаңа уақыт және тоқтамай ұшу қашықтығы рекордтарын орнатты. Бұл қашықтық 29 сағат 43 минутты құрады. Гуамға жасалған жанармай құюды Гриссом әуе базасынан 305-ші жанармай құю қанатының KC 135 экипаждары қамтамасыз етті. 1979 жылдың қарашасында төрт AC 130H ұшағы Ирандағы АҚШ елшілігіндегі кепілге алыну оқиғасының салдарынан Хёрлберт әуе базасынан Гуамдағы Андерсен әуе базасына тоқтамай ұшты. Гуамда AC 130H экипаждары тәжірибе мен қателік арқылы кейін қолдануға арналған жанармай құю процедураларын әзірледі. 1-ші арнайы операциялар тобының командирі (1 SOW/CC) басшылығымен жүзеге асырылған бұл операция CJCS кеңсесінен Ирандық жауынгерлердің 4 қарашада кепілге алынған американдық елшілік қызметкерлерін жазалауы мүмкін деген қауіптің салдарынан бағытталды. Алғашқы қарастырылған нұсқалардың бірінде AC 130H Иранның тереңдігіне жазалау соққыларын беруді көздеді. Кейінгі ұшулар 1979 жылғы Хёрлберттен Гуамға жасалған ұшудан асып түсті. 1980 жылдың наурыз айында қайтып келген төрт ұшақ жақын арада Мысырға құпия операцияны қолдау үшін аттанды. 1983 жылы Гренададағы "Тәуелсіздік күші" операциясы кезінде AC 130 ұшақтары қарсыластың әуе қорғанысын басып, жердегі күштерге шабуыл жасады, соның арқасында достық күштер Point Salines әуе алаңына әуеден тасталды және қонды. AC 130 экипажы миссиясы үшін генерал-лейтенант Уильям Х. Туннер сыйлығына ие болды. 16-шы арнайы операциялар эскадрильясының AC 130H ұшақтары Панамадағы Ховард әуе базасына тұрақты түрде ауысып, Сальвадордағы және Орталық Америкадағы басқа да қызығушылық тудыратын оқиғаларды бақылап отырды, сонымен қатар шабуыл жасау ережелері FMLN нысаналарына шабуыл жасауға рұқсат берді. Бұл міндет 1983 жылы басталды және 1990 жылға дейін жалғасты. AC 130 1980-ші жылдардағы Сальвадор азамат соғысының аяқталуын жеделдеткеніне сенімді. Экипаждар Гондурас территориясынан жасырын миссияларды орындап, партизан лагерьлеріне және жиынтықтарға шабуыл жасады. AC 130 ұшақтары 1989 жылы Панамаға жасалған АҚШ-тың басып кіруі кезінде (Операция "Ақ дидар") маңызды рөл атқарды, олар Панама қорғаныс күштерінің штабын және көптеген басқару және бақылау орталықтарын жойды, сондай-ақ АҚШ жер күштеріне жақыннан әуе көмегін көрсетті. Экипаждар жылдың ең лайықты ұшуы үшін Маккей трофейі мен Туннер сыйлығына ие болды.

Перс шығанағындағы соғыс және 1990 жылдар

1990–1991 жылдардағы Перс шығанағы соғысы кезінде (Desert Shield және Desert Storm операциялары), Әуе күштері мен Әуе күштерінің резервіндегі AC-130 ұшақтары жердегі күштерге тікелей әуе қолдауын, күштерді қорғауды (әуе базасын қорғау) және майдандық қиылыстарды жүзеге асырды. Басты қиылыс нысаналары – Ирактың оңтүстік шекарасындағы ерте ескерту/жер бақылау орталықтары болды. 12 000 фут (3658 метр) стандартты биіктігінде, ұшақ қозғалмалы жер нысаналарын тиімді жоюға қабілетті еді. 1991 жылғы 29 қаңтарда Хафджи шайқасына қатысқан алғашқы қарулы кеме оңтүстікке қарай бет алған ирактық броньды колоннаны тоқтатуға көмектесті. Бір күннен кейін тағы үш қарулы кеме операцияға қатысқан теңізшілерге қосымша көмек көрсетті. Қарулы кемелер ирактық позицияларына және қаланың солтүстігіндегі бекіністерін күшейту үшін оңтүстікке жылжыған колонналарға шабуыл жасады. 1991 жылғы 31 қаңтардың таңертеңгі сағаттарындағы көрінудің жақсаруына және зениттік құралдардың қатеріне қарамастан, AF Serial No. 69 6567, Spirit 03 шақыру таңбалы AC-130H ұшағы теңізшілерді қорғау үшін қалуды жөн көрді. Бір ирактық Strela 2 MANPADS зымырандық кешенімен Spirit 03 ұшағын құлатты, нәтижесінде 14 экипаж мүшесі қаза тапты. Spirit 03 ұшағының жоғалуы АҚШ Қорғаныс министрлігінің AN/AAQ 24 бағытталған инфрақызыл қарсы шаралар жүйесін әзірлеуге қатысуына әкелді, ал оның лазерлік негіздегі жаңартылған нұсқасы қазір АҚШ әскери ұшақтарында кеңінен қолданылады. Әскерилер AC-130 қарулы кемелерін 1992–1993 жылдардағы Сомалидегі гуманитарлық операциялар кезінде (Hope Restore және United Shield операциялары) және 1994 жылғы Гаитидегі Uphold Democracy операциясында пайдаланды. AC-130 ұшақтары 1996 жылы Либериядағы Assured Response операциясына және 1997 жылы Албаниядан американдық бейбіт азаматтарды эвакуациялауға қатысқан Silver Wake операциясына қатысты. AC-130 ұшақтары 1990-шы жылдардағы Босния және Герцеговинадағы және Косоводағы НАТО миссияларында да қолданылды. AC-130U қарулы кемесі 1997 жылғы 22 және 23 қазанда Хурлберт әуе базасынан Оңтүстік Кореяның Тэгу әуе базасына (Даэгу) 36 сағат бойы тоқтамай ұшып, KC-135 жанармай құюшыларынан жеті рет ауада жанармай алды, соның нәтижесінде C-130 ұшақтары арасындағы ең ұзаққа созылған ұшу рекордын жаңартты. Екі қарулы кеме 186 000 кг отынға толы болды. Қарулы кемелер 1998 жылы Иракты UNSCOM қаруларын тексеруге рұқсат беруге мәжбүрлеу үшін АҚШ күштерін күшейтуге де қатысты.

Терроризмге қарсы соғыс

АҚШ әскери кемелері Ауғанстандағы соғыста (Operation Enduring Freedom, Operation Freedom’s Sentinel, 2001–21) және Ирак соғысында (Operation Iraqi Freedom, 2003–11) қолданылды. AC 130 шабуылдары арнайы күштермен Ауғанстандағы соғыстың басында талибтардың белгілі орналасқан жерлеріне бағытталды. АҚШ Арнайы операциялар күштері AC 130-ды өздерінің операцияларын қолдау үшін пайдаланды. Ауғанстанға келген күні AC 130 ұшақтары Қундуз қаласының жанында Талибан мен Әл-Қаида күштеріне шабуыл жасады және келесі күні қаланың тапсырылуына тікелей себепкер болды. 2001 жылдың 26 қарашасында Spectres түрмедегі Қала-и-Жангидегі көтерілісті басу үшін шақырылды. 16 SOS Мазари-Шариф, Кундуз, Кандагар, Шкин, Асадабад, Баграм, Багран, Тора-Бора және Ауғанстанның басқа да көптеген аймақтарында миссия орындады. "Спектр" Ауғанстандағы көптеген операцияларға қатысып, жақыннан қолдау көрсету және қарулы барлау жұмыстарын жүзеге асырды. 2002 жылдың наурыз айында үш AC 130 Spectres Ауғанстандағы Operation Anaconda операциясын қолдау үшін 39 маңызды жауынгерлік миссияны орындады. Қатысқан ұшақтар 1300 дана 40 мм және 1200 дана 105 мм снарядтарды атты. AC 130-дың Ирактағы негізгі миссиясы – жақыннан қолдау көрсету болды. Күннен-күнге кем дегенде бір AC 130 әуеде болып, бір немесе бірнеше әуе қолдау сұраныстарын (ASR) орындады. Типик миссияда AC-130 бір бригаданың ASR-ін қолдап, содан кейін әуеде жанармай толықтырып, тағы екі сағат басқа бригадамен немесе арнайы күштер тобымен бірге жұмыс істеді. AC 130-ды Фаллужа сияқты, азаматтық халықтың көптігі бар қалалық жерлерде, көтерілісшілердің арасында қолдану адам құқықтары жөніндегі ұйымдар тарапынан сынға ұшырады. AC 130 ұшақтары сонымен қатар, ұзақ қашықтықтағы бейне, инфрақызыл және радарлық сенсорларымен барлау жұмыстарын жүргізу үшін де пайдаланылды. 2007 жылы АҚШ Арнайы операциялар күштері AC 130-ды Сомалидегі Әл-Қаиданың күдіктілеріне шабуыл жасау үшін де қолданды. 2010 жылдың шілдесіне дейін 8 AC 130H және 17 AC 130U ұшағы активті қызметте болды. Кейіннен бұл операция NATO басшылығымен Operation Unified Protector аясында жүргізілді. 2013 жылдың қыркүйегіне қарай 14 MC 130W Dragon Spear ұшағы AC 130W Stinger II қарулы кемелеріне түрлендірілді. Stinger ұшақтары ескі AC 130H ұшақтарын алмастыру және жаңа AC 130J Ghostrider үлгісі ретінде Ауғанстанға жіберілді. Ұшақтың модификациясы қару-жарақ орнату үшін корпусында тесіктер жасаудан және лазерлік басқарылатын оқ-дәрілерге арналған жиынтықтар мен бомба базаларын қосудан басталды. Экипаждар 105 мм-лік зеңбірек, 20 дюймдік инфрақызыл және электрооптикалық сенсорларды орнатып, қанаттарында 250 фунт салмақтағы бомбаларды тасымалдау мүмкіндігін қосты. Соңғы AC 130H Spectre қарулы кемесі, тіркеу нөмірі 69-6569 "Excalibur" 2015 жылдың 26 мамырында Нью-Мексикодағы Каннон әуе күштері базасында зейнеткерлікке шықты. 2015 жылдың 3 қазанында AC 130 ұшағы Ауғанстанның Кундуз қаласындағы Шекарасыз Дәрігерлер ауруханасына қателесіп шабуыл жасап, 42 адамды өлтіріп, 30-дан астам адамды жарақаттады. Аурухана коалициялық күштерге шабуыл жасаған ошақ ретінде қате анықталды. Осы оқиға бойынша жүргізілген тергеулер 16 әскери қызметкердің жазалануына әкелді, ал оның себебі "адам қателігі" деп танылды. 2017 жылдың 30 қыркүйегінде Әскери-әуе күштері AC 130J Ghostrider бастапқы жедел қабілеттілікке жеткенін мәлімдеді, алты ұшақ жеткізілді. 2023 жылға қарай 37 ұшақ жеткізіліп, толық жедел қабілеттілікке қол жеткізу жоспарлануда. J нұсқасы бұрынғы нұсқаларға қарағанда жеңіл және отынды үнемдірек, 3000 миль (4828 км) қашықтыққа ұшуға және 28000 фут (8534 м) биіктікте ұшуға қабілетті. Соңғы AC 130U 2020 жылдың маусым айында қызметтен шығарылды. AFSOC 2019 жылдың көктемінде AC 130J ұшақтарын қабылдай бастады және жазда Ауғанстанға жіберді. 2023 жылдың 21 қарашасында Әскери-әуе күштері AC 130J ұшағы Ирактың орталық бөлігінде Иранмен байланысты милициялық топқа қарсы жауап шабуылы жасағанын мәлімдеді. Шабуыл Әл-Асад әуе базасына жақын жерде болды, себебі милициялық топтар бұл әуе базасына баллистикалық зымыран шабуыл жасаған. Пентагонның баспасөз хатшысы Сабрина Сингх: "Бұл өзін-өзі қорғау шабуылы салдарынан бірнеше қарсыластар қаза тапты" деді. AC 130J ұшағының транспондеры шабуыл кезінде де, одан кейін де қосылып тұрды.

Қызметте

AC 130J Ghostrider 2018 жылдан бастап, бірінші AC 130J Ghostrider эскадрильясы – 73-ші арнайы операциялар эскадрильясы Флорида штатындағы Хёрлберт әскери базасынан жұмыс істейді.

Көрмеге қойылған ұшақтар

Вьетнамға жіберілген алғашқы жеті AC 130A ұшағының бірі AF сериялық нөмірі 53–3129, 1970 жылдың қарашасында «Бірінші ханым» деп аталды. Бұл ұшақ алғашқы өндірістегі C 130 ұшағының жаңартылған нұсқасы болды. 1971 жылдың 25 наурызында Лаостағы Хо Ши Мин жолында ол әуе шабуылына қарсы артиллериядан зақым алды. 37 мм снаряд экипаж палубасының астындағы барлық құрал-жабдықты жойды және екі экипаж мүшесін жаралады. Ұшқыш ұшақты қауіпсіз жерге қондыруға қол жеткізді. 1975 жылы, АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуы аяқталғаннан кейін, ол Әуе күштерінің резервіне берілді, онда 919-шы арнайы операциялар қанатының 711-ші арнайы операциялар эскадрильясымен бірге қызмет етті. 1980 жылы ұшақ бастапқы үш пернелі винттерден гөрі тыныш төрт пернелі винттерге жаңартылды және 1995 жылдың соңында зейнеткерлікке шықты. Бұл зейнеткерлік Әуе күштерінің резервінің AC 130A ұшақтарын пайдалануын тоқтатуды білдірді. Ұшақ қазіргі күні сұр бояумен, қара белгілермен және төрт пернелі Hamilton Sunstrand 54H60 91 винттерімен Флорида штатындағы Эглин әуе базасындағы Әуе күштері қару-жарақ мұражайында қойылған. Екінші ұшақ, AF сериялық нөмірі 56–0509, «Соңғы шешім» деп аталды, алғаш рет 1957 жылдың 28 ақпанында Әуе күштері тарапынан C 130A ретінде қабылданды және 1970 жылдың 27 шілдесінде AC 130A конфигурациясына өзгертілді. Ұшақ Вьетнам соғысына және SS Mayaguez кемесін құтқару операциясына қатысты. «Соңғы шешім» C 130 ұшағының беріктігін көрсетті, 1970 жылдың 12 желтоқсанында бес жерде 37 мм әуе шабуылына қарсы артиллериядан зақымдалудан аман қалды, 1971 жылдың 12 сәуірінде сол қанаттың алдыңғы жиегіне ауыр зақым келді және 1972 жылдың 4 наурызында 57 мм снарядтан құрсақ бөлігі зақымдалып, бір экипаж мүшесі жараланды. «Соңғы шешім» 1975 жылдың 17 маусымында Eglin AFB No.3 / Duke Field-тегі Әуе күштерінің резервінің 919-шы арнайы операциялар қанатына қайта тағайындалды, онда ол 1994 жылдың күзінде зейнеткерлікке шыққанға дейін қызмет етті және Әуе күштерінің арнайы операциялар командованиесінің Hurlburt Field, Флоридадағы Мұра аймағына берілді. 711-ші арнайы операциялар эскадрильясына тағайындалған кезде «Соңғы шешім» Панамадағы JUST CAUSE операцияларында, Кувейт пен Ирактағы DESERT STORM операцияларында және Гаитидегі UPHOLD DEMOCRACY операцияларында қызмет етті. 36 жыл 7 ай қызмет еткеннен кейін, 24 жыл қарулы кеме ретінде қызмет еткеннен кейін «Соңғы шешім» 1994 жылдың 1 қазанында қызметтен шығарылды. Ол соңғы рет 1994 жылдың 20 қазанында Duke Field-тен Hurlburt Field-ке ұшты. Spectre Association 1995 жылдың 4 мамырында «Соңғы шешім» (Вьетнамдағы 16 SOS-пен қызмет еткен) бағдарламасын арнады. Сол кездегі 16 SOS командасының командирі Майкл Байерс әскери-атқыштар құрамының атынан, ал Spectre Association өкілі Клайд Гоуди барлық Spectre қызметкерлерінің атынан ұшақ жанындағы ескерткіштің ашылуы мен жалпы бағышталу рәсіміне қатысты. Үшінші AC 130A, AF сериялық нөмірі 54–1630, Огайо штатындағы Райт-Паттерсон әуе базасындағы АҚШ Әскери-әуе күштері ұлттық мұражайының «Суық соғыс галереясында» қойылған. Ислам дінінде жанды тәннен ажырататын өлім періштесі деп аталған Азраил, «Шөлдегі дауыл» операциясының соңғы сағаттарында маңызды рөл атқарды. 1991 жылдың 26 ақпанында Коалицияның құрлық әскерлері Ирак армиясын Кувейттен қуып шығарды. Әуе күштерінің резервтік экипажы белсенді қызметке шақырылып, Азраил Кувейт қаласы мен Басра арасындағы Аль-Джахра тас жолына (Автожол 80) соғыстан қашып бара жатқан танк, жүк көлігі, автобус және автомобильдер конвойын тосқауылға алу үшін жіберілді. SA 6 және SA 8 жер-әуе ракеталары мен 37 мм және 57 мм радиолокациялық бағытталатын әуеге қарсы артиллерияға қарсы экипаж конвойлардың көпшілігін шабуылдап, жойды немесе әрекетсіз қалдырды. Азраил 919-шы арнайы операциялар қанатына тағайындалып, 1995 жылдың қазан айында мұражайға зейнеткерлікке шықты. Тағы бір AC 130A, AF сериялық нөмірі 54–1626, «Gunship II» деп аталған AC 130 түпнұсқалық прототипі Огайо штатындағы Райт Паттерсон әуе базасындағы АҚШ Әскери-әуе күштері Ұлттық мұражайының ашық ауада орналасқан әуе паркіне қойылған. Бұл ұшақ Оңтүстік-Шығыс Азияда 1967 жылдан 1972 жылға дейін қызмет етті, содан кейін JC 130A сынақ конфигурациясында қызмет етті. 1976 жылы ол АҚШ Әскери-әуе күштері Ұлттық мұражайына берілді және 1990 жылдардың соңында AC 130A конфигурациясына қайтадан айналдырылды. AC 130A сериялық нөмірі 54–1623, c/n 3010, «Ghost Rider» деп аталды Оңтүстік-Шығыс Азияда қызмет етті және 1997 жылы Добинс әуе базасына, Джорджияға зейнеткерлікке шыққанға дейін соғыс жүрді. Ақырында Ghost Rider Мариеттадағы авиациялық мұражайға көшіріліп, көрсетілді. AC 130H сериялық нөмірі 69–6575, «Зұлым Ванда» деп аталған, Флорида штатындағы Hurlburt Field әуе паркінде қойылған. AC 130U сериялық нөмірі 87–0128, «Үлкен әке» деп аталған, Флорида штатындағы Hurlburt Field әуе паркінде қойылған.