Boeing RC-135: Барлау ұшақтарының отбасысы

Кіріспе

Boeing компаниясының барлау ұшақтары сериясы

Boeing RC-135 – Boeing компаниясы құрастырған және General Dynamics, Lockheed, LTV, E Systems және L3 Technologies сияқты бірнеше компаниялар модификациялаған ірі барлау ұшақтары отбасы. Олар АҚШ Әуе күштері мен Ұлыбритания Корольдік Әуе күштері үшін театрлық және ұлттық деңгейдегі барлау ақпаратын алушыларға дерлік нақты уақыт режимінде ақпарат жинау, талдау және тарату мүмкіндіктерін ұсынады. C-135 Stratolifter ұшақ платформасы негізінде әртүрлі RC-135 түрлері 1961 жылдан бері пайдалануда. Boeing компаниясы мойындаған C-135 және KC-135 модельдері 717 модельімен белгіленген, ал RC-135 паркінің көп бөлігі (Ұлыбритания Корольдік Әуе күштерінің RC-135W ұшақтарынан басқа) компания ішінде 739 модельі ретінде танылады. Көптеген түрлері көп рет модификацияланған, нәтижесінде ұшақтардың атаулары, конфигурациялары және бағдарламаларының кең ассортименті пайда болды.

Жобалау және әзірлеу

RC 135 ұшағының бірінші нұсқасы RC 135A, 1962 жылы АҚШ Әуе күштері Boeing RB 50 Superfortress ұшағын алмастыру мақсатымен тапсырыс берілді. Алғашқыда тоғыз ұшаққа тапсырыс берілді, бірақ кейіннен саны төртке дейін азайтылды. Boeing бұл нұсқаға Boeing 739 700 деген белгі берді, бірақ ол KC 135A ұшағының модификацияланған түрі болды. Олар, танкердегідей, Pratt & Whitney J57 турбореактивті қозғалтқыштарымен жабдықталды, бірақ алдыңғы отын багі орналасқан жерде, яғни алдыңғы тірек доңғалағының артында камералар орналастырылды. Оларда ұшу кезінде отын құю жүйесі болған жоқ және олар фотосуретке түсіру және зерттеу жұмыстары үшін қолданылатын. RC 135A RC 135 отбасының алғашқы белгісі болғанымен, ол қызметке түскен алғашқы RC 135 ұшағы емес еді. Бұл құрмет RC 135S ұшағына тиесілі, ол 1961 жылы барлау миссияларын орындауды бастады, ал одан кейін 1962 жылы RC 135D ұшағы қолданысқа енгізілді. Келесі тапсырыс берілген нұсқа RC 135B болды, ол SIGINT платформасы Boeing RB 47H Stratojet ұшағын алмастыру үшін электрондық барлау ұшағы ретінде пайдаланылатын. Алдыңғы нұсқалардан айырмашылығы, RC 135B ұшақтарында ескі J57 қозғалтқыштарының орнына Pratt & Whitney TF33 турбожелдеткіштері орнатылған. Бұл он ұшақ 1965 жылдан бастап операциялық электроникалық жабдықтарды орнату үшін тікелей Martin Aircraft компаниясына жеткізілді. 1967 жылға қарай олар RC 135C ретінде пайда болды және сол жылы барлығы қызметке кірді. Отын құю құрылғысы орнатылмады, ал оператор станциясы KA 59 камерасы үшін камералар орналасқан бөлме ретінде пайдаланылды. Сырттан ұшақтар алдыңғы фюзеляждағы үлкен "жақ" антенналық қоршауларымен ерекшеленді. RC 135B ұшақтары жаңадан салынған ұшақтардың соңғысы болды. Одан кейін жасалған барлық басқа барлау нұсқалары бұрынғы RC 135 нұсқаларынан немесе танкерлер мен көліктік ұшақтардан модификацияланған ұшақтар болды. 2005 жылы RC 135 паркі ұшақ корпусын, навигациялық және қозғалтқыш жүйелерін жаңартуты аяқтады, бұл TF33 қозғалтқыштарын KC 135R және T Stratotanker ұшақтарында қолданылатын CFM International CFM 56 (F108) қозғалтқыштарына ауыстыруды және ұшу кабинасының аспаптары мен навигациялық жүйелерін Авиониканы жаңғырту бағдарламасы (AMP) стандартына дейін жаңартуды қамтыды. AMP стандартына аналогтық көрсеткіштерден цифрлық "шынылы кабина" конфигурациясына өту кіреді.

The first RC 135 variant, the RC 135A, was ordered in 1962 by the United States Air Force to replace the Boeing RB 50 Superfortress. Originally nine were ordered but this was later reduced to four. Boeing allocated the variant the designation Boeing 739 700 but they were a modified variant of the KC 135A then in production. They used the same Pratt & Whitney J57 turbojet engines as the tanker, but carried cameras in a bay just aft of the nose wheel well where the forward fuel tank was normally located. They had no in flight refueling system and they were to be used for photographic and surveying tasks. Although the RC 135A was the first designation in the RC 135 family, it was not the first RC 135 in service. That distinction belongs to the RC 135S, which began operational reconnaissance missions in 1961, followed by the RC 135D in 1962. The next variant ordered was the RC 135B, to be used as an electronic intelligence aircraft to replace the Boeing RB 47H Stratojet, a SIGINT platform. Unlike the earlier variants, the RC 135Bs had Pratt & Whitney TF33 turbofans rather than the older J57s. These ten aircraft were delivered directly to Martin Aircraft beginning in 1965 for installation of their operational electronics suite. By 1967, they emerged as RC 135Cs and all entered service that year. The refueling boom was not fitted and the boom operator station was used as a camera bay for a KA 59 camera. Externally, the aircraft were distinguished by the large "cheek" antenna fairings on the forward fuselage. The RC 135Bs were the last of the new aircraft built. All further reconnaissance variants that followed were modified aircraft, either from earlier RC 135 variants or from tankers and transports. In 2005, the RC 135 fleet completed a series of significant airframe, navigation and powerplant upgrades which include re engining from the TF33 to the CFM International CFM 56 (F108) engines used on the KC 135R and T Stratotanker and upgrade of the flight deck instrumentation and navigation systems to the Avionics Modernization Program (AMP) standard. The AMP standard includes conversion from analog readouts to a digital "glass cockpit" configuration.

Пайдалану тарихы

Қазіргі RC 135 флоты – бұл 1960 жылдардың басына дейін сонау уақыттан бастау алатын осы ұшақтар тобына енгізілген модификациялардың ең соңғы нұсқасы. Алғашқыда Стратегиялық әуе қолбасшылығында барлау жұмыстары үшін пайдаланылған RC 135 флоты, өзінің қызмет ішінде АҚШ күштері қатысқан барлық қарулы қақтығыстарға қатысты. RC 135 ұшақтары Вьетнам соғысы, «Эль-Дорадо каньоны» операциясы үшін Жерорта теңізі, «Жедел ашу» операциясы үшін Гренада, «Әділ себеп» операциясы үшін Панама, Балқандағы «Қайырымды күш» және «Одақтас күш» операциялары, сондай-ақ Оңтүстік-Батыс Азиядағы «Құлақ қалқаны», «Құлақ дауыл», «Тұрақты еркіндік» және «Ирак бостандығы» операцияларын қолдады. RC 135 ұшақтары 1990 жылдардың басынан бері Оңтүстік-Батыс Азияда үнемі қатысуда. Олар «Суық соғыс» операцияларының басты тірегі болды, КСРО және оның Еуропадағы және әлемдегі клиенттік мемлекеттерінің айналасында миссиялар орындады. Бастапқыда барлық RC 135 ұшақтары Стратегиялық әуе қолбасшылығының құрамында болды. 1992 жылдан бері олар Әуе шабуылы қолбасшылығына бекітілді. RC 135 флоты Небраска штатындағы Оффут әуе күштері базасында тұрақты түрде орналасқан және 55-ші қанаттың басқаруымен, бүкіл әлем бойынша алдыңғы операциялық базаларды пайдалана отырып жұмыс істейді. 2010 жылдың 9 тамызында «Rivet Joint» бағдарламасы «Desert Shield» операциясы басталған сәттен бастап Орталық қолбасшылықтағы үздіксіз қызметінің 20 жылдығын тойлады. Бұл Әскери-әуе күштерінің құрамындағы кез келген ұшақтың ең ұзақ үзіліссіз болған көрсеткіші. Осы кезеңде ол «Desert Storm», «Desert Shield», «Northern Watch», «Southern Watch», «Iraqi Freedom» және «Enduring Freedom» операцияларындағы әуе және құрлық күштерін қолдау үшін 8000-нан астам жауынгерлік миссиясын орындады. 2010 жылдың 22 наурызында Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі АҚШ үкіметімен келісімге келгенін хабарлады, оған сәйкес 2011 жылдың маусымында қызметтен шығарылған «Nimrod R1» ұшағының орнына үш RC 135W Rivet Joint ұшағы сатып алынды. «Airseeker» деп аталатын ұшақтардың 2017 жылға дейін жеткізілуі жоспарланған, олардың жалпы құны шамамен 650 миллион фунт стерлингті құрады, бұл жер инфрақұрылымын, персоналды оқыту және жердегі қолдау жүйелерін қамтиды. 2013 жылы Ұлыбритания үкіметі RAF-тің 51-эскадрильясының экипаждары 2011 жылдан бері АҚШ Әскери-әуе күштерімен бірге оқытылып, жұмыс істеп келе жатқанын растады, соның нәтижесінде Offutt AFB-дегі 55-ші қанаттың құрамында 32 000-нан астам сағат ұшқан және 1800-нен астам шабуыл жасаған. RAF 2013 жылдың қыркүйегінде алғашқы RC 135W ұшағын алды, ол 2014 жылдың шілдесінен бастап Ирактағы «Ислам мемлекеті» және «Левант» күштеріне қарсы коалициялық әрекеттерді қолдау үшін орналастырылды. Екінші ұшақ 2015 жылдың қыркүйегінде жоспардан жеті ай бұрын жеткізілді, онда ұшақтың миссиялық жүйелерін жаңартудан бастап, отын тиімділігі мен беріктігін арттыратын қозғалтқыштарды жақсартуға дейін 60-тан астам жақсарту енгізілді. Бірінші «Airseeker» ұшағы да уақыт өте келе осындай жаңартулар алатын болады. 2022 жылы Украинаға қарсы Ресейдің басып кіру кезінде АҚШ Әскери-әуе күштері мен Корольдік әуе күштерінің RC 135W Rivet Joint барлау ұшақтары Польша және Ресейдің Калининград анклавының айналасында барлау миссияларын жүргізу үшін бірнеше рет орналастырылды. Көрсетілген мақсаттар АҚШ-тың, демек НАТО-ның операциялар аймағындағы Ресей қозғалыстары туралы хабардар екендігін нақты сигнал беруді қамтиды.

The current RC 135 fleet is the latest iteration of modifications to this pool of aircraft dating back to the early 1960s. Initially employed by Strategic Air Command for reconnaissance, the RC 135 fleet has participated in every armed conflict involving U. S. forces during its tenure. RC 135s supported operations in Vietnam War, the Mediterranean for Operation El Dorado Canyon, Grenada for Operation Urgent Fury, Panama for Operation Just Cause, the Balkans for Operations Deliberate Force and Allied Force, and Southwest Asia for Operations Desert Shield, Desert Storm, Enduring Freedom and Iraqi Freedom. RC 135s have maintained a constant presence in Southwest Asia since the early 1990s. They were stalwarts of Cold War operations, with missions flown around the periphery of the USSR and its client states in Europe and around the world. Originally, all RC 135s were operated by Strategic Air Command. Since 1992 they have been assigned to Air Combat Command. The RC 135 fleet is permanently based at Offutt Air Force Base, Nebraska and operated by the 55th Wing, using forward operating locations worldwide. On 9 August 2010, the Rivet Joint program recognized its 20th anniversary of continuous service in Central Command, dating back to the beginning of Desert Shield. This represents the longest unbroken presence of any aircraft in the Air Force inventory. During this time it has flown over 8,000 combat missions supporting air and ground forces of Operations Desert Storm, Desert Shield, Northern Watch, Southern Watch, Iraqi Freedom and Enduring Freedom. On 22 March 2010 the British Ministry of Defence announced that it had reached agreement with the US Government to purchase three RC 135W Rivet Joint aircraft to replace the Nimrod R1, which was subsequently retired in June 2011. The aircraft, to be styled as 'Airseeker', were scheduled to be delivered by 2017 at a total cost of around £650 million, including provision of ground infrastructure, training of personnel and ground supporting systems. In 2013, the UK government confirmed that crews from the RAF's 51 Squadron had been training and operating alongside their USAF colleagues since 2011, having achieved in excess of 32,000 flying hours and 1,800 sorties as part of the 55th Wing at Offutt AFB. The RAF received the first RC 135W in September 2013, which was deployed from July 2014 to support coalition action against the Islamic State of Iraq and the Levant militants in Iraq. The second aircraft was delivered seven months ahead of schedule in September 2015, with over sixty improvements incorporated ranging from upgrades to the aircraft's mission systems to engine improvements providing increased fuel efficiency and durability. In due course, the first Airseeker will receive the same upgrades. U. S. Air Force and Royal Air Force RC 135W Rivet Joint reconnaissance aircraft were deployed numerous times to conduct reconnaissance missions around Poland and the Russian enclave of Kaliningrad during the 2022 Russian Invasion of Ukraine. Stated objectives include broadcasting a clear signal that the US, and thus NATO, is aware of Russian movements in the area of operations.

KC-135A барлау платформалары

Кем дегенде төрт KC 135A жанармай құюшы ұшағы Миссиялық жобалау сериясының (MDS) белгіленуін өзгертусіз, уақытша барлау платформаларына түрлендірілді. KC 135A ұшақтары 55–3121, 55–3127, 59–1465 және 59–1514 1961 жылдан бастап өзгертілді. Сол жылы Кеңес Одағы Новая Земляда 100 мегатонналық термоядролық құрылғыны жару ниетін жариялады, бұл құрылғы «Царь-бомба» деп аталды. Big Safari бағдарламасы аясында сынақ KC 135A (55–3127) ұшағы сынақ туралы барлау ақпаратын алу мақсатында SPEED LIGHT BRAVO конфигурациясына өзгертілді. Миссияның табысы қосымша ұшақтарды барлау жұмыстарына түрлендіруге түрткі болды.

KC-135R бұрандалы тұрақ / бұрандалы жылдамдық

CFM F108 қозғалтқышымен жабдықталған KC-135R танкерімен шатастырмаңыз, KC-135R MDS 1963 жылы Rivet Stand бағдарламасы бойынша үш KC-135A барлау ұшағына қолданылды. Үш ұшақтың тіркеу нөмірлері 55-3121, 59-1465 және 59-1514 болды; төртіншісі, сериялық нөмірі 58-0126, 1967 жылы апатқа ұшыраған 1465-тің орнына 1969 жылы қайта жабдықталды. Сырттан ұшақтар өмірі бойында әртүрлі конфигурацияларды көрсетті, бірақ көбінесе оларды жоғарғы фюзеляждың тірегі бойындағы бес "сүгінді" антеннасы және алдыңғы фюзеляждың астындағы радиолокациялық дөңгелекшесі (радом) ерекшелендірді. Бірінші үш ұшақ стандартты танкерлік мұрын радиолокациялық дөңгелегімен жабдықталды, ал 58-0126 RC-135 ұшақтарымен байланысты "доңыз мұрынды" радиолокациялық дөңгелекшесімен жабдықталды. Жақсылатылған қабылдағыш тізімі бар аэродинамикалық нысанды тартуға арналған құрылғы орнатылған, ол сымға ілінген (халық арасында "бливет" деп аталды). Бұл "Briar Patch" және "Combat Lion" миссияларында қолданылғаны хабарланды. Алдыңғы фюзеляждың әр жағында төрт кішкентай, оптикалық тегіс терезелер болды. Кейбір миссияларда сенсорларды қамтитын қанат тәрізді құрылымдар алдыңғы фюзеляждың екі жағына орнатылды, оның астында диагональды тірек болды. 59-1465 ұшағы жоғалғаннан кейін KC-135A 58-0126 Rivet Quick операциялық атымен осы стандартқа сәйкес қайта жабдықталды. Барлық төрт ұшақ қазір жоғалып кетті немесе KC-135R танкерлік конфигурациясына ауыстырылды. Олар, ұшқыш кабинасының үстінде әуедегі жанармай құю шоғыры бар, барлау платформалары ретінде қызмет еткен KC-135 танкерлерінің санаулы санына жатады.

KC-135T Cobra Jaw (Кобра шашы)

KC 135R 55 3121 1969 жылы Lockheed Air Services компаниясымен Cobra Jaw бағдарламасы аясында ерекше KC 135T конфигурациясына өңделді. Сырттан "шошқа мұрыны" радиолокациялық қаптамасымен ерекшеленетін бұл ұшақта мұрын радиолокациясының астында айналатын "көмей" қабылдағыш антенналары, алдыңғы фюзеляждың үстінде үлкен жапырақша тәрізді антенна, омыртқасында бір "сүрткіш" антенна, көлденең стабилизаторлардың алдында екі жағында тамшы тәрізді антенналар және жанармай құю бумының орнында трапеция пішіндес құрылым орналасқан. Ұшақ қысқа мерзімге Ford Cobra Jet мультфильмінен алынған кобра суретімен безендірілді. Кейіннен RC 135T Rivet Dandy конфигурациясына өңделді.

RC-135A

Төрт RC 135A (63 8058-ден 8061-ге дейін) – 1370th Photographic Mapping Wing құрамында, Джорджия штатындағы Тернер әуе күштері базасында, кейіннен Канзас штатындағы Форбс әуе күштері базасында қысқа мерзімге қолданылған фотосуреттік карта жасау платформалары. Миссияны жақын арада спутниктер өздеріне алды, ал RC 135A ұшақтары модификацияланып, персонал тасымалы және экипаждарды оқыту сияқты басқа да әртүрлі мақсаттарда пайдаланылды. 1980 жылдардың басында олар KC 135D (KC 135A және кейінірек E сияқты негізгі конфигурация, сондай-ақ қалған арнайы миссиялық жабдықтарымен) таңбасымен танкерлерге айналдырылды. Түпнұсқа жабдықтарын қайта орнатудағы кешігулерге байланысты RC 135A ұшақтары АҚШ Әуе күштеріне жеткізілген C 135 сериясының соңғы ұшақтары болды. RC 135A-ның Boeing модельдік нөмірі – 739 700. Бастапқы Rivet Brass миссиясы КСРО-ның солтүстік шекарасы бойымен жүргізілді, көбінесе Эйльсон мен Ұлыбританиядағы RAF Upper Heyford (Оксфордшир) және кейін RAF Mildenhall (Саффолк) арасындағы шаттл миссиясы ретінде орындалды. RC 135D, RC 135M (төменде қараңыз) қол жетімді болмаған кезде Оңтүстік-Шығыс Азияда да қолданылды. 1970 жылдардың соңында TF33 турбовентиляторлық қозғалтқыштармен жабдықталған RC 135 паркінің кеңеюімен RC 135D ұшақтары танкерлерге айналдырылды және қазіргі күні жанармақ қабылдай алатын KC 135R ұшақтары ретінде қызмет етеді. Бастапқыда C 135B ретінде жеткізілген 62 4137, 1966 жылдан 1969 жылға дейін Аляскадағы Шемия әуе күштері станциясынан жұмыс істеді. Оның операциялары RC 135S Rivet Ball ұшағымен (төменде қараңыз) бірлесіп жүргізілді. Радар жүйесінің салмағы 35 000 фунттан асты және құны 35 миллион АҚШ долларынан (1960 жылғы доллар) асып кетті, бұл Rivet Amber-ді C 135 ұшақтарының ең ауыр және сол кездегі Әуе күштерінің ең қымбат ұшағы етті. Бұл ұшаққа отырғаннан кейін экипаждың алдыңғы және артқы бөлімдерінің тікелей байланысқа түсуіне кедергі келтірді. Сол қанатта, осы орналасқан жерде, ұшақтағы үлкен электрондық компоненттерді салқындатуға арналған жылу алмастырғыш орнатылған. Бұл конфигурация ұшақтың алты қозғалтқышы бар деген жаңылыс пікірге әкелді. 1969 жылдың 5 маусымында Rivet Amber Шемиядан Эйлсон әуе базасына жөндеуге бара жатқанда теңізде жоғалып кетті. Ұшақ пен оның экипажынан ешқандай із табылмады.

Four RC 135As (63 8058 through 8061) were photo mapping platforms used briefly by the Air Photographic & Charting Service, based at Turner Air Force Base, Georgia and later at Forbes Air Force Base, Kansas as part of the 1370th Photographic Mapping Wing. The mission was soon assumed by satellites, and the RC 135As were de modified and used in various other roles, such as staff transport and crew training. In the early 1980s they were further converted to tankers with the designation KC 135D (of the same basic configuration as the KC 135A and later E, plus some remaining special mission equipment). Due to delays in reinstalling their original equipment, the RC 135As were the last of the entire C 135 series delivered to the USAF. The Boeing model number for the RC 135A is 739 700. The primary Rivet Brass mission flew along the northern border of the Soviet Union, often as a shuttle mission between Eielson and RAF Upper Heyford, Oxfordshire, and later RAF Mildenhall, Suffolk, UK. The RC 135D was also used in Southeast Asia during periods when the RC 135M (see below) was unavailable. In the late 1970s, with the expansion of the RC 135 fleet powered by TF33 turbofan engines, the RC 135Ds were converted into tankers, and remain in service as receiver capable KC 135Rs. Originally delivered as a C 135B, 62 4137 operated from Shemya Air Force Station, Alaska from 1966 to 1969. Its operations were performed in concert with the RC 135S Rivet Ball aircraft (see below). The radar system alone weighed over 35,000 pounds and cost over US$35 million (1960 dollars), making Rivet Amber both the heaviest C 135 derivative aircraft flying and the most expensive Air Force aircraft for its time. This prevented the forward and aft crew areas from having direct contact after boarding the aircraft. On the opposite wing in the same location was a podded heat exchanger to permit cooling of the massive electronic components on board the aircraft. This configuration has led to the mistaken impression that the aircraft had six engines. On 5 June 1969, Rivet Amber was lost at sea on a ferry flight from Shemya to Eielson AFB for maintenance. No trace of the aircraft or its crew was ever found.

RC-135M реверс картасы

RC 135M – RC 135C-ге қарағанда ELINT қабілеті төмен, бірақ кеңейтілген COMINT қабілетіне ие болған уақытша модель болды. Олар Әскери Әуе Көлігі Командасының C 135B көлігінен қайта жабдықталды және Вьетнам соғысы кезінде 82-ші барлау эскадрильясы Кадена әуе базасынан (AB) жұмыс істеді. «Combat Apple» (бастапқыда «Burning Candy») бағдарламасы аясында Тонкин шығанағы мен Лаоста сигналды барлау ақпаратын жинады. Барлығы алты RC 135M ұшағы – 62–4131, 62–4132, 62–4134, 62–4135, 62–4138 және 62–4139 1980 жылдардың басына қарай RC 135W Rivet Joints ретінде жаңартылып, әлі де активті қызметте қолданылуда.

RC-135S Нэнси Рей / Ванда Белл / Ривет Балл

Rivet Ball – Cobra Ball бағдарламасының алдындағы бағдарлама болып табылады және 1961 жылдың 31 желтоқсанында бір RC 135S (сериялық нөмірі 59–1491, бұрынғы JKC 135A) ұшағымен бастау алды. Ұшақ алғаш рет «Нэнси Рей» жобасы аясында Әуе күштері жүйелері басқармасының активі ретінде, кейіннен «Wanda Belle» жобасы бойынша Стратегиялық әуе қолбасшылығының RC 135S барлау платформасы ретінде жұмыс істеді. «Rivet Ball» атауы 1967 жылдың қаңтарында берілді. Ұшақ Аляска штатындағы Шемия әуе базасынан жұмыс істеді. Басқа RC 135 нұсқаларының көпшілігі сияқты, RC 135S ұшағында S-диапазонды қабылдау антеннасы орналасқан созылған мұрындық радиолокациялық бөлімі болды. Ұшақтың корпусының оң жағында бақылау камералары үшін арналған он үлкен, оптикалық тегіс кварц терезелері орнатылған. Басқа RC 135S ұшақтарынан айырмашылығы, Rivet Ball ұшағында корпусының үстіңгі жағында Плексиглас күмбезі орнатылған, ол Мануалды іздеушінің (Manual Tracker) орнына арналған еді. 1968 жылдың 4 қазанында Кеңес Одағының көп рет қайта кіретін құрылғысын (MRV) сынақтан өткізудің алғашқы фототүсірілімдік құжаттамасын алды. 1969 жылдың 13 қаңтарында Rivet Ball ұшағы Шемияда қону кезінде ұшу-қону жолағынан шығып кетіп, қирады, бірақ ешкім зардап шекпеді. Cobra Ball зымырандармен байланысты сигналдарды бақылайды және кезеңдік ұшу және қайта кіру кезеңдерінде зымырандарды іздейді, соның нәтижесінде келісімдерді тексеру және театрлық баллистикалық зымырандардың таралуына байланысты барлау жүзеге асырылады. Ұшақтар кең ауқымды өзгерістерге ұшыраған C 135B ұшақтары болып табылады. Қызметте үш ұшақ бар, олар Небраска штатындағы Оффут әуе базасында орналасқан 55-ші қанаттың 45-ші барлау эскадрильясына қарасты. Cobra Ball ұшақтары бастапқыда Шемияға тағайындалды және Камчатка түбегіндегі баллистикалық зымырандарды сынауды Cobra Dane және Cobra Judy жүйелерімен бірлесіп бақылау үшін пайдаланылды. 1969 жылы Cobra Ball үшін екі ұшақ қайта жаңартылды, ал 1981 жылы ұшақ жоғалғаннан кейін 1983 жылы тағы бір ұшақ қайта жаңартылды. 1995 жылы жалғыз RC 135X ұшағы басқа ұшақтарды толықтыру үшін RC 135S ұшағына айналдырылды.

RC-135T Дэндидің бұрандасы

KC 135T 55 3121 1971 жылы RC 135T Rivet Dandy конфигурациясына өңделді. Бұл ұшақ RC 135C/D/M паркін толықтыру үшін пайдаланылды, сол кездегі жаңартулар ұшақтардың қызметтен шығуына себеп болғандықтан, олар жетіспеді. Ол "Жарлы қант" операциялық тәртібі бойынша жұмыс істеді. 1973 жылы ұшақтың SIGINT жабдығы алынып тасталды және KC 135R 58–0126 ұшағына берілді, нәтижесінде 55 3121 оқу ұшағының рөлін атқарды, және ол өзінің қызметтік өмірінің соңына дейін осы рөлді орындады. Сырттан ұшақ "қорағай мұрны" радиолокациялық қаптамасын және басқа да сыртқы өзгерістерін сақтап қалды, бірақ ауадағы жанармай құю бумы мен құйрық астындағы трапециясы алынып тасталды, сондай-ақ оның барлау жұмысына қатысуы болмады.

RC-135U ұрыс жөнелтілді

RC 135U Combat Sent қарсыластың радиолокациялық сәуле шығару жүйелері туралы техникалық барлау мәліметтерін жинауға арналған. Combat Sent деректері жаңа немесе жаңартылған радарлық ескерту қабылдағыштарын, радарлық кедергі таратқыштарды, алдау құралдарын, радиацияға қарсы зымырандарды және оқу симуляторларын жасау үшін пайдаланылады.

RC-135V/W риверлік буыны

RC 135V/W – АҚШ Әскери-әуе күштерінің стандартты әуедегі SIGINT платформасы. RC 135 ұшақтарымен орындалатын миссиялар "Күюші жел" немесе "Тұманды жел" деп белгіленеді. Оның сенсорлық құралдары миссия экипажына электромагниттік спектрдегі сигналдарды анықтауға, идентификациялауға және геолокациялауға мүмкіндік береді. "BIG SAFARI" бағдарламасы аясында RC 135V ұшақтары RC 135C "Big Team" конфигурациясынан жаңартылды. RC 135W ұшақтары бастапқыда C 135B көліктік ұшақтары ретінде жеткізілді, ал көпшілігі RC 135M ұшақтарынан модификацияланды. V және W нұсқалары арасындағы жалғыз айырмашылық (егер ұшақтар әлі де TF 33 қозғалтқышымен жабдықталған болса, онда біреуінде кері жылдамдық режимі бар, ал екіншісінде жоқ, сондықтан олар V және W деп белгіленді); екеуі де бірдей миссиялық жабдықты тасымалдайды. Көп жылдар бойы RC 135V/W ұшақтары алдыңғы жағындағы төрт үлкен дискілі көп коммуникациялық эмиттерлерді орналастыру жүйесі (MUCELS) антенналары, арт жағында төрт кішкентай жапырақты антенналары және төменгі жағындағы көптеген кіші антенналар арқылы анықтауға болатын. 2000 жылдарығы Baseline 8 Rivet Joints RC 135V/W ұшақтарының сыртқы конфигурациясына алғашқы маңызды өзгерістерді енгізді, MUCELS антенналарын қарапайым жапырақты антенналармен алмастырды. Сондай-ақ, төменгі жағындағы кіші антенналардың конфигурациясы да айтарлықтай өзгерді.

RC-135W Rivet Joint (Авиа іздеу жобасы)

Ұлыбритания RC 135W Rivet Joint стандартына түрлендіру үшін үш KC 135R ұшағын сатып алды. Үш ұшақты сатып алуға бөлінген бюджет 634 миллион фунт стерлинг болды және олар 2014 жылдың қазан айында пайдалануға берілді. Ұшақтар RAF Waddington әуе базасында орналасқан No. 51 эскадрилья RAF құрамына кірді, сондай-ақ RAF-тің басқа ISTAR активтерімен бірге қызмет етеді. Олардың 2045 жылға дейін қызметте қалуы күтілуде. Бұрын Корольдік әуе күштері үш Nimrod R1 ұшағымен сигналды барлау ақпаратын жинаған. 2008 жылы Helix жобасына Rivet Joint жүйесіне ауысу мүмкіндігі қосылды. 2010 жылдың қыркүйек айына қарай ұшақтардың ұшу сағаты шамамен 23 200, 22 200 және 23 200 сағатты құрады. 51 эскадрильяның қызметкерлері RC-135-ке түрлендіру үшін 2011 жылдың қаңтарында Оффутте оқу-жаттығуларын бастады. Бірінші RC 135W (ZZ664) 2013 жылдың 12 қарашасында Ұлыбританияның MAA-дан қызметке жіберілгенге дейін, қорғаныс жабдықтары мен қолдау тобының соңғы мақұлдауы мен сынақтарын өткізу үшін Корольдік әуе күштеріне жеткізілді. Екінші ұшақ (ZZ665) 2015 жылдың 4 қыркүйегінде, ал үшіншісі (ZZ666) 2017 жылдың маусым айында жеткізілді; соңғысы 2017 жылдың желтоқсан айында жедел қызметке кірісті.

RC-135X Cobra Eye

RC 135X Cobra Eye 1980 жылдардың ортасынан соңына қарай C 135B телеметриялық/қашықтық өлшеу аспаптарымен жабдықталған, сериялық нөмірі 62–4128 ұшақтан, құрама континенттік баллистикалық зымырандардың (МБР) қайта кіру бөлімшелерін қадағалау мақсатымен қайта жарақталды. 1993 жылы ол тағы бір RC 135S Cobra Ball ұшағына айналдырылды.

ТК-135

Үш ұшақ экипажға оқыту үшін қолданылады және толыққанды миссиялық жабдықтары жоқ. Бір TC 135S (62–4133) Cobra Ball миссиясы бойынша оқыту мүмкіндігін қамтамасыз етеді және алдыңғы фюзеляждағы «жақтардың» болмауымен ұрысқа дайын ұшақтардан ерекшеленеді. Ол 1985 жылы EC 135B-ден, бұрынғы RC 135T 55–3121 ұшағының апаттан кейін қайта жабдықталды, ол осыған дейін оқыту үшін пайдаланылған. Сонымен қатар, екі TC 135W (62 4127 және 4129) Rivet Joint миссиясы үшін негізгі оқу ұшақтары болып табылады, бірақ RC 135U Combat Sent экипаждары үшін де белгілі бір оқыту мүмкіндіктерін ұсынуы мүмкін. Олар толық жабдықталған ұшақтарға қарағанда әлдеқайда аз антенналарды тасымалдайды, бірақ әйтпесе басқа Rivet Joint ұшақтарына ұқсас.

Апаттар мен оқиғалар

1967 жылғы 17 шілдеде 59 1465 нөміріндегі KC-135R Rivet Stand ұшағы Небраска штатындағы Оффут әуе базасынан ұшып келе жатып апатқа ұшырады. Ұшақ командирі ұшақты тым жоғары көтеріп, тоқтап қалуына және Папильон сарқысының жиегінде, ұшу-қону жолағының соңынан шамамен бір мильдей жерде құлауына себеп болды. Бортындағы бес экипаж мүшесінің бірі қаза тапты. 1969 жылғы 13 қаңтарда "Rivet Ball" деп аталған USAF RC-135S, 59 1491, операциялық барлау миссиясынан оралғанда, Аляскадағы Шемья әуе базасына қарлы дауылда қонды. Ұшақ мұз жамылған ұшу-қону жолағынан сығалап, 12 метрлік шағырға құлап түсті. Кейінірек "Ball" ұшақтары TF-33 турбовентиляторлық қозғалтқыштарында кернеуді терістеу құрылғыларымен жабдықталды, бірақ бұл ұшақта J-57 турбореактивтік қозғалтқыштары болды, оларда кері жылдамдық жоқ еді. Ұшақтың барлық 18 экипаж мүшесі сәтті эвакуацияланды. Ұшақ жөндеуге келмейтіндей зақымдалды, бірақ барлау миссиясына арналған көптеген құраулар кейін пайдалану үшін сақталды. 1969 жылғы 5 маусымда АҚШ Әуе күштерінің RC-135E, 62 4137, "Rivet Amber" деп аталған ұшағы Аляскадағы Шемья әуе базасынан Эйелсон әуе базасына паромдық рейске ұшты. Бұл рейстің мақсаты кейде реттеліп тұратын техникалық қызмет көрсету деп сипатталғанымен, шындығында ұшақ алдыңғы операциялық миссиясында қатты турбуленттікке тап болды және негізгі операциялық базадағы құрылымдық зақымдарды тексеру үшін бір реттік ұшуға рұқсат алды. "Rivet Amber" 135 сериялы ұшақтардың ең ауыр ұшағы болды және 35 000 фунттан астам салмағы бар радары бар, өте күрделі ұшақ болды. Әр қанаттың астында жылу алмастырғышы (оң қанаты) және қосымша электр генераторы (сол қанаты) орналасқан арнайы құраулар орналастырылған. Рейс барысында 62 4137 ұшағымен байланыс үзілді және ұшақтың қирандылары табылған жоқ. 1985 жылғы 25 ақпанда Аляскадағы Эйлсон әуе базасынан ұшып шыққан USAF RC-135T, 55 3121, Аляскадағы Вальдес қалалық әуежайында өте нашар ауа райында жаттығу ұшуларын жүргізіп жатқанда апатқа ұшырады. Бұл бір реттік "Speed Light" ұшағы P&W TF-33 қозғалтқыштарымен қайта жабдықталған, бірақ сол кезде операциялық барлау миссиялары үшін емес, қону және ауада жанармай құю бойынша дағдыларын жетілдіру үшін ғана пайдаланылды, кейде "Rivet Dandy" деп аталды. Алғашқы екі жақындау сәтті аяқталды, бірақ экипаж бағдардан адасып қалған сияқты, үшінші Микротолқынды қону жүйесі (MLS) бағыты белгіленген MLS бағытынан солтүстікке қарай 6 километрге жуық жерден басталды. Ұшақ таудың беткейіне ұшып түскен кезде үш адамнан тұратын экипаж (екі ұшқыш және навигатор) қаза тапты. Қолданылған қону процедурасы де Хавилленд Канаданың DHC-7 STOL ұшағы үшін сертификатталған. RC-135 ұшағы үшін құлайтын бұрыш пен қашықтығы тым тік болды. Ұшақтың қирандылары 1985 жылғы 2 тамызда ғана табылды. 1985 жылғы 30 сәуірде USAF RC-135V, 64 14848, Небраскадағы Оффут әуе базасынан ұшып, жаттығу миссиясы кезінде экипаж артқы галереядан түтін мен жалындарды байқағаннан кейін ұшып көтерілуді тоқтатты. Ұшақ командирі ұшып көтерілуді шамамен 50 KIAS жылдамдығымен тоқтатты және ұшқыштар кабинасының экипажы, электрондық соғыс офицерлері, барлау операторлары және ұшудағы техникалық қызметкерлер – барлығы 27 адам ұшақты эвакуациялады. Жарақат алғандар болмады, бірақ жеңіл түтіннен уланғандар болды, соның салдарынан ұшақтың басқару және миссияға байланысты жүйелері зақымдалды. Жөндеудің жалпы құны 62,4 миллион АҚШ долларына бағаланды. Апаттың себебі L3 Communications қоймасының техникалық қызметкерлерінің галереяның үстіндегі түйіспеге металл оттегі құбырын қосатын ұстағыш гайканы жақсырақ бекітпегені болды. Бұл оттегінің ағып кетуіне және оттегіге бай ортаның пайда болуына әкелді, бұл жақын жердегі материалдардың тұтануына мүмкіндік берді. Нәтижесінде пайда болған өрт ұстағыш гайканы балқытып, құбырдың ажыратылуына себеп болды, бұл отқа одан да көп оттегі берді, ол көлемін ұлғайтып, ұшақтың корпусына, галереясына және бортындағы миссиялық жабдыққа қатты зақым келтірді. 2015 жылғы апаттың себебі болған оттегі құбыры жүйесі жұмысы 2013 жылдың тамызында жүргізілген. 2022 жылғы 29 қыркүйекте RAF RC-135 Rivet Joint ұшағы екі ресейлік SU-27 ұшағымен өзара әрекеттесті, олардың бірі RAF Rivet Joint ұшағынан көзге көрінбейтін қашықтықта ракета атып жіберді. Ресей бұл техникалық ақаудың салдарынан болды деп мәлімдеді және оқиғаның Қара теңіздегі халықаралық суларда болғанын мойындады. Ұлыбританияның қорғаныс министрі Бен Уоллес "оқиға одан да нашарламағанына өте қуаныштымыз" деді. Кейін құпия деректер ағып шыққаннан кейін оқиғаға қатысты қосымша ақпарат жарияланды. АҚШ-тың екі қорғаныс шенеунігінің мәлімдемесіне сәйкес, ресейлік ұшқыш жердегі радар операторының айтқандарын дұрыс түсінбеген және оқ атуға рұқсат бар деп ойлаған. Британдық ұшаққа бағытталған ұшқыш оқ атқан, бірақ ракета дұрыс ұшырамады.

On 17 July 1967, a KC 135R Rivet Stand, 59 1465, crashed on takeoff from Offutt Air Force Base, Nebraska. The aircraft commander over rotated the aircraft, causing it to stall and crash just under a mile from the end of the runway on the edge of Papillion Creek. One of the five crew members aboard was killed. On 13 January 1969, USAF RC 135S, 59 1491, called "Rivet Ball", was returning from an operational reconnaissance mission, when it landed at Shemya Air Force Base, Alaska in a snowstorm. The aircraft slid off the ice covered runway and plunged into a 40 foot ravine. Later "Ball" aircraft were equipped with thrust reversers on their TF 33 turbofan engines, but this aircraft had J 57 turbojet engines without reverse thrust capability. All eighteen crew members successfully evacuated the aircraft. The aircraft was written off as damaged beyond repair, but many components specific to the reconnaissance mission were salvaged for later use. On 5 June 1969, USAF RC 135E, 62 4137, called "Rivet Amber", departed Shemya Air Force Base, Alaska for a ferry flight to Eielson Air Force Base. Although the purpose of this ferry flight is sometimes described as routine maintenance, in fact the aircraft had encountered severe turbulence on its previous operational mission and had been cleared for a one time flight to be checked for possible structural damage at the main operating base. "Rivet Amber" was the heaviest 135 series aircraft ever built and was a highly sophisticated aircraft with a radar that weighed over 35,000 pounds and under each wing were specialized pods housing a heat exchanger (right wing) and an additional electrical generator (left wing). During the flight all contact with 62 4137 was lost and the wreckage of the aircraft was never found. On 25 February 1985, USAF RC 135T, 55 3121, operating out of Eielson AFB, Alaska, was flying practice approaches in very poor weather at the Valdez Municipal Airport, Alaska. This one time "Speed Light" aircraft had been re engined with P&W TF 33 engines but was at this time only used for proficiency training in landings and air refueling, not for operational reconnaissance missions, but was sometimes called "Rivet Dandy". The first two approaches were uneventful, but the crew apparently became disoriented and the third Microwave Landing System (MLS) approach was commenced some 4 mile (6 km) north of the prescribed MLS inbound course. The crew of three (two pilots and a navigator) were killed when the aircraft flew into the side of a mountain. The approach procedure being attempted was certified for a de Havilland Canada DHC 7, STOL airplane. Both the glide slope and missed approach flight path were too steep for an RC 135 aircraft. The wreckage was not located until 2 August 1985. On 30 April 2015, USAF RC 135V, 64 14848, operating out of Offutt AFB, NE aborted takeoff on a routine training mission when crewmembers observed smoke and flames coming from the aft galley. The aircraft commander aborted the takeoff at about 50 KIAS and the cockpit crew, electronic warfare officers, intelligence operators and in flight maintenance technicians—27 individuals in all—evacuated the aircraft. Although there were no injuries, except for minor smoke inhalation, the ensuing fire damaged aircraft control and mission related systems. Total repair cost was estimated at $62.4 million US. The cause of the mishap was failure by L3 Communications depot maintenance personnel to tighten a retaining nut connecting a metal oxygen tube to a junction fitting above the galley. This resulted in an oxygen leak and caused an oxygen rich environment allowing adjacent materials to ignite. The resulting fire melted the retaining nut and caused the tubing to become detached, feeding even more oxygen to the fire, which increased in size and caused severe damage to the airframe, galley and mission equipment aboard the aircraft. The oxygen line system work, which was listed as the cause of this 2015 mishap, was carried out in August 2013. On 29 September 2022, an RAF RC 135 Rivet Joint plane interacted with two Russian SU 27s, one of which released a missile in the vicinity of the RAF Rivet Joint beyond visual range. Russia subsequently claimed this was due to a technical malfunction, and acknowledged the incident took place over the Black Sea in international waters. The UK defence secretary, Ben Wallace, declared "we are incredibly lucky that the episode did not become worse". Later due to a set of classified data leaks, more information was released regarding the incident. According to two U. S. defense officials, the Russian pilot had misinterpreted what a radar operator on the ground was saying to him and thought he had permission to fire. The pilot, who had locked on the British aircraft, fired, but the missile did not launch properly.