Кіріспе

Жүк тасымалдауға маманданған әуе компаниялары

Жүк тасымалдаушы әуе компаниялары (немесе әуе жүк тасымалдаушылары, сондай-ақ осы атаулардың туындылары) – негізгі қызметі әуе арқылы жүк тасымалдау болып табылатын әуе компаниялары. Кейбір жүк тасымалдаушы әуе компаниялары ірі жолаушылар тасымалдаушы әуе компанияларының бөлімшелері немесе еншілес компаниялары болуы мүмкін. 2018 жылы әуе жүктерінің тасымалы 262,333 миллион тонна-километрді құрады, жүк тиеу коэффициенті 49,3% болды: бұл көрсеткіш арнайы жүк операциялары үшін %, ал аралас операциялар үшін % құрады (жолаушылар ұшақтарының жүк бөлімшесі).

Жүк тасымалы бағалары

COVID-19 пандемиясы кезінде ақпан айында түзетілген жүк көлемі 4,4%-ға төмендеді, әуе жүктеріне деген сұраныс та 9,1%-ға азайды. Бірақ жолаушылар трафигінің дерлік тоқтауы, әлемдік әуе жүктерінің жартысы жолаушылар ұшақтарының жүк бөлімдерінде тасымалданғандықтан, көлемді одан да күрт қысқартып жіберді. Соның салдарынан әуе фрахт тарифі көтерілді, Атлант мұхиты арқылы тасымалдау үшін 1 кг-ға 0,80 доллардан 2,50 долларға дейін өсті. Бұл жолаушылар авиакомпанияларын жүк тасымалына арналған рейстерді жүргізуге, ал жүк авиакомпанияларын жанармайды көп жұмсайтын, қоймада сақталған ұшақтарын қайта пайдалануға итермеледі, мұнда мұнай бағасының төмендеуі көмектесті.

Логистика

Әуе көлігі – көптеген халықаралық логистикалық желілердің маңызды бөлігі, ол тауарлар, энергия, ақпарат және өнімдер, қызметтер, адамдар сияқты басқа да ресурстардың өндіріс ортасынан сату орнына дейін ағынын басқару және бақылауды қамтамасыз етеді. Логистика шикізаттың, дайын өнімдерге дейінгі жұмыстардың және аяқталған тауарлардың географиялық орын ауыстыруын қамтиды.

Пайдаланылған әуе кемелері

Ірі жүк тасымалдаушы әуе компаниялары көбінесе жүкті тасымалдау үшін жаңа немесе жақында салынған ұшақтарды пайдаланады. Дегенмен, көптеген компаниялар әлі де ескі ұшақтарды қолданады, оның ішінде жолаушылар тасымалына жарамсыз болғандарын да – мысалы, Boeing 707, Boeing 727, Douglas DC-8, McDonnell Douglas DC-10, McDonnell Douglas MD-11, Airbus A300 және Ильюшин Il-76. 80 жылдан астам тарихы бар Douglas DC-3 үлгілері әлі де әлемді шарлап жүріп жүк (және жолаушылар) тасымалдауда. Антонов Ан-12, Антонов Ан-26, Fokker Friendship және British Aerospace ATP сияқты қысқа қашықтыққа арналған турбовинтті авиалайнерлер жұмыс істеу мерзімін ұзарту үшін стандартты әуе жүк паллетерін қабылдауға бейімделуде. Бұл әдетте шыны терезелерді мөлдір емес панельдермен ауыстыруды, кабина еденін күшейтуді және фюзеляждың бір жағына кең, жоғары ашылатын есікті орнатуды қамтиды. Антонов Ан-225 Мрия, Антонов Ан-124 Русланның үлкендетілген нұсқасы, әлемдегі ең үлкен ұшақ болып табылады және ірі көлемдегі жүкті тасымалдау үшін қолданылады. Украинаның Антонов әуе компаниясы 1990 жылдары әскери ұшақтарды коммерциялық мақсатта пайдалануды бастап, әуе тасымалында жүк түрлерін кеңейтті. Бұрынғыда кейбір жүк тасымалдаушы әуе компаниялары уақыт-уақыт ұшақтарында бірнеше жолаушыларды тасыған, ал UPS Airlines бір кезде жолаушылар чартерін сынап, сәтсіз аяқтаған. Boeing 747 де жүк тасымалына кеңінен қолданылады. Кең корпустық сериядағы ең соңғы ұшақ – Boeing 747-8.