Кіріспе
Олимпиада ойындарының ашылу салтанатының өтетін орны – әр түрлі Олимпиада ойындарының мақтаныш тұтатын стадиондары. Олимпиада стадионы – әдетте Олимпиада ойындарының басты стадионы деп аталады. Олимпиада стадионы ашылу және жабылу салтанатына арналған орын. Көптеген, бірақ барлығы емес, осындай ареналардың аттарында «Олимпиада стадионы» деген сөздер кездеседі, мысалы, Амстердам, Берлин, Хельсинки және Париж стадиондары. Олимпиада стадионы – Олимпиада спорт түрлерін қабылдайтын көп мақсатты стадион ретінде де танылуы мүмкін. Жазғы Олимпиада ойындарында жеңіл атлетика жарыстары мен футбол финалы дәстүрлі түрде Олимпиада стадионында өтеді. Дегенмен, 1900, 1996 және 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындары, сондай-ақ 2010 және 2018 жылғы жастар жазғы Олимпиада ойындарында бұл ережеден ауытқулар болды. Ертедегі қысқы Олимпиада ойындарында көбінесе мәнерлеп сырғанау ареналары басты орынға ие болды. Олар көбінесе «Олимпиада стадионы» деп аталды және әдетте ашылу және жабылу салтанатын қабылдады. Бірнеше рет Олимпиада ойындарын қабылдаған қалаларда көптеген стадиондар пайдаланылды. Лисгардсбаккен қысқы Олимпиада ойындарының және қысқы жастар Олимпиада ойындарының (YOG) басты стадионы болды. Бергисельсханце екі қысқы Олимпиада ойындарының және бір қысқы YOG басты стадионы болды. Олимпиахолл екі қысқы Олимпиада ойындарында Бергисельсханцемен бірге Олимпиада стадионының рөлін бөлісті, бірақ қысқы YOG кезінде емес. Тек бір стадион – Лос-Анджелес мемориалдық Колизей – екі жазғы Олимпиада ойындарының басты стадионы болды (және ол 2028 жылғы ойындар кезінде үшінші рет басты стадион болады). Бірінші жазғы Олимпиада ойындарынан басқа, Панатинаико стадионы жалғыз өткізілген Аралық ойындардың да басты стадионы болды. Токиодағы Ұлттық стадион 1964 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының (Азиядағы алғашқы) басты стадионы болды, ал 2020 жылғы ойындар үшін басты стадион ретінде таңдалып, жаңа стадион салуға шешім қабылданды. Пекин ұлттық стадионы екі Олимпиада ойындарында басты стадион болды, бірақ ерекше ерекшелігі бар: ол жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында басты стадион болған жалғыз стадион. Көптеген стадиондар келесі Олимпиада ойындарында да іс-шараларды қабылдады. 2004 жылғы Афина ойындарында Панатинаико стадионы садақ ату жарысын қабылдады және әйелдер мен ерлер марафонының финиші болды. 1924 жылғы Париж ойындарының велосипед трегі – Висенн велодромы болды. 2012 жылғы Лондон ойындары 1948 жылғы Олимпиада стадионының орнында қайта салынған Уэмбли стадионында емес, Stratford-тағы жаңа стадионда ашылды және жабылды. Дегенмен, Уэмбли 2012 жылғы Олимпиада футбол матчтарының, соның ішінде ерлер мен әйелдер финалының өтетін орны болды. Сондай-ақ, 1956 жылғы ойындардың басты стадионы болған Мельбурн крикет алаңы кейіннен 2000 жылғы Сидней футбол турнирінің алғашқы ойындарын қабылдады, ал 2000 жылғы жарысты өткізген Stadium Australia-мен бірге Брисбендегі 2032 жылғы футбол турнирін де қабылдауы күтілуде. Лейк-Плэсидтің 1932 жылғы Олимпиада стадионы 1980 жылғы Лейк-Плэсид ойындарында жылдам коньки тебу аренасы ретінде пайдаланылды. Олимпиахолл 2012 жылғы қысқы жастар Олимпиадасында мәнерлеп сырғанау және қысқа дистанцияда коньки тебуді қабылдады. Стокгольм Олимпиада стадионы 1956 жылғы жазғы Олимпиада ойындары үшін ат спорты жарыстарын қабылдады (ойындар 1956 жылы Австралияның Мельбурн қаласында өткізілді, карантиндік шектеулер ат спорты жарыстарын отандық деңгейде өткізуге кедергі келтірді, сондықтан Стокгольм, Швеция 1956 жылғы ат спорты жарыстарын қабылдады).
the show piece stadia from various Olympic Games
Olympic Stadium is the name usually given to the main stadium of an Olympic Games. An Olympic stadium is the site of the opening and closing ceremonies. Many, though not all, of these venues actually contain the words Olympic Stadium as part of their names, such as stadiums in Amsterdam, Berlin, Helsinki and Paris. Olympic Stadium may also be named a multi purpose stadium which hosts Olympic sports. In the case of the Summer Olympic Games, athletics competitions and the football final are traditionally held in the Olympic Stadium. Exceptions to this have occurred though at the 1900, 1996 and 2016 Summer Olympics as well as at the 2010 and 2018 Summer Youth Olympic Games. Early Winter Olympic Games often used figure skating venues as focal points. These were often designated as the Olympic Stadium, usually hosting the opening and closing ceremonies. A number of stadiums have been used in more than one Olympics, in those cities that have held the Games more than once. Lysgårdsbakken was the main stadium of a Winter Olympics and a Winter Youth Olympic Games (YOG). Bergiselschanze was the main stadium of two Winter Olympics and one Winter YOG. Olympiahalle jointly shared the Olympic Stadium role with Bergiselschanze during the two Winter Olympics, but not during the Winter YOG. Only one stadium, the Los Angeles Memorial Coliseum, has been the main stadium of two Summer Olympics (and it will be a main stadium a third time during the 2028 games). In addition to the inaugural Summer Olympics, Panathinaiko Stadio was also the main stadium of the only Intercalated Games held. The other, National Stadium in Tokyo was the main stadium hosted the 1964 Summer Olympics (the first in Asia), when the 2020 games chosen to be as the main stadium and was decided to rebuild a new one. Beijing National Stadium was the main stadium being hosted at two Olympics, but with a special distinction: it would become the only stadium to have been such at both a Summer and a Winter Olympics. A number of stadiums have hosted events at subsequent Olympics. In the 2004 Athens Games, the Panathinaiko Stadio hosted the archery competition and was the finish of both women's and men's marathon events. The Vélodrome de Vincennes was the track cycling venue of the 1924 Paris Games. The London Games of 2012 were not opened and closed at the rebuilt Wembley Stadium, the site of the 1948 Olympic Stadium, but instead at a new stadium in Stratford. Wembley was, however, the venue for some 2012 Olympic football matches, including both men's and women's finals. Likewise, the Melbourne Cricket Ground, which was the centrepiece stadium for the 1956 games, later hosted the first games of the Sydney 2000 football tournament and with the Stadium Australia, which hosted the 2000 edition, will also expected to hosted the Brisbane 2032 football tournament. Lake Placid's 1932 Olympic Stadium was utilized in the 1980 Lake Placid games as the speed skating venue. Olympiahalle hosted figure skating and short track speed skating during the 2012 Winter Youth Olympics. Stockholm Olympic Stadium hosted equestrian events for the 1956 Summer Olympics (while the 1956 games were held in Melbourne, Australia, quarantine restrictions prevented equestrian events from being held domestically, thus Stockholm, Sweden hosted the 1956 equestrian competitions).
Олимпиадалық стадиондарда өткізілетін басқа да ірі жарыстар
Арена Город Шарапаттар Олимпиадалық стадион Амстердам 1962 жылғы Еуропа Кубогының финалы, 1977 жылғы Еуропа Кубок иелерінің кубогының финалы, 1981 жылғы УЕФА кубогының финалы, 1987 жылғы Speedway әлем чемпионатының финалы, 1992 жылғы УЕФА кубогының финалы, 2016 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты Панатенаик стадионы Афина 1967–68 FIBA Еуропа Кубок иелерінің кубогы, 2011 жылғы Арнайы Олимпиаданың жазғы әлемдік ойындары Олимпиако Стадио Афинас 'Спирос Луис' 1983, 1994 және 2007 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары, 1991 жылғы Жерорта теңізі ойындары, 1997 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 2005, 2006 және 2022 жылғы WRC Акрополис раллисінің SuperSpecial Stage, 2006 жылғы IAAF Әлем кубогы Centennial Olympic Stadium Атланта Тернер Филд ретінде: 1999 жылғы Әлем сериясы, 2000 жылғы MLB All Star ойыны Center Parc Stadium ретінде: жылдық MEAC/SWAC Challenge, жылдық GHSA футбол чемпионаттары (2019–2022) Олимпиадалық стадион Барселона 1989 жылғы IAAF Әлем кубогы, 2003 жылғы Әлем Полиция және өрт сөндірушілер ойындары, 2010 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты Бейжің ұлттық стадионы Бейжің 2009 жылғы Чемпиондар жарысы, 2015 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 2017 жылғы League of Legends әлем чемпионаты Олимпиадалық стадион Берлин 1974 және 2006 жылғы ФИФА Әлем кубогы, 1994 жылғы IPC жеңіл атлетика әлем чемпионаты, жылдық IAAF Golden League (1998–2009), 2009 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 2011 жылғы ФИФА Әйелдер Әлем кубогы, 2015 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалы, 2018 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты, жылдық DFB Pokal финалы Макмахон стадионы Калгари Бес Grey Cups, 1972 және 1978 жылғы CFL All Star ойындары, 1997 жылғы Әлем Полиция және өрт сөндірушілер ойындары Олимпиадалық стадион Хельсинки 1957 жылғы Bandy әлем чемпионаты, 1983 және 2005 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 1971, 1994 және 2012 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты, UEFA Әйелдер Еуро 2009, 2022 жылғы УЕФА Супер кубогы. Bergisel Ski Jump Инсбрук 1968 және 2005 жылғы қысқы Универсиада, 1933, 1985 және 2019 жылғы FIS Nordic Ski World Championships, жылдық FIS Ski Jumping World Cup Олимпиадалық стадион Лондон 2015 жылғы Чемпиондар жарысы, 2015 жылғы Рагби Әлем кубогы, 2017 жылғы World Para Athletics чемпионаты, 2017 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 2018 жылғы Athletics World Cup, Уэмбли стадионы Түпнұсқа стадион: 1963, 1968, 1971, 1978 және 1992 жылғы Еуропа Кубогының финалдары, 1966 жылғы ФИФА Әлем кубогы, 1989 1992 жылғы Рагби лигасы Әлем кубогы, WWF SummerSlam 1992, 1995 жылғы Рагби лигасы Әлем кубогы, UEFA Euro 1996, жылдық FA Cup финалы, League Cup финалы және FA Charity Shield Ағымдағы стадион: 2007 және 2008 жылғы Чемпиондар жарысы, 2011, 2013 және 2024 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары, 2013 жылғы Рагби лигасы Әлем кубогы, 2015 жылғы Рагби Әлем кубогы, UEFA Euro 2020, жылдық FA Cup финалы, NFL International Series, EFL Cup финалы және FA Community Shield White City Stadium 1934 жылғы Британ империясы ойындары, 1966 жылғы ФИФА Әлем кубогы Лос-Анджелес мемориалдық коллизей Лос-Анджелес 1959 жылғы Әлем сериясы, екінші 1959 жылғы MLB All Star ойыны, Super Bowl I (1967), Super Bowl VII (1973), 23 Pro Bowls, 1982 жылғы Speedway әлем чемпионаты, 2015 жылғы Арнайы Олимпиаданың жазғы әлемдік ойындары, AMA Supercross чемпионаттары (тарихи), жылдық Busch Light Clash, Mickey Thompson Off Road Grand Prix (тарихи) SoFi Stadium Super Bowl LVI (2022), 2023 жылғы Колледж футбол плейофф ұлттық чемпионаты, 2026 жылғы ФИФА Әлем кубогы, жылдық LA Bowl, WrestleMania 39 The Float @ Marina Bay Marina Bay жылдық Сингапур Гран-при Мельбурн Крикет алаңы Мельбурн 1992 және 2015 жылғы Крикет Әлем кубогының финалдары, 2006 жылғы Достастық ойындары, жылдық AFL Grand Final (2020 және 2021 жылдардан басқа) Estadio Olímpico Universitario Мехико қаласы 1955 жылғы Панамерикандық ойындар, 1986 жылғы ФИФА Әлем кубогы Сан Сиро Милан 1934 және 1990 жылғы ФИФА Әлем кубогы Олимпиадалық стадион Монреаль 1979 жылғы IAAF Әлем кубогы, 1982 жылғы MLB All Star ойыны, алты Grey Cups, 2014 жылғы ФИФА U 20 Әйелдер Әлем кубогы, 2015 жылғы ФИФА Әйелдер Әлем кубогы Лужники стадионы Мәскеу 1973 жылғы жазғы Универсиада, 1999 жылғы УЕФА кубогының финалы, 2008 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалы, 2013 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 2018 жылғы ФИФА Әлем кубогы Олимпиадалық стадион Мюнхен 1974 жылғы ФИФА Әлем кубогы, 1979 жылғы Еуропа Кубогының финалы, UEFA Euro 1988, 1993 және 1997 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары, 1989 жылғы Speedway әлем чемпионаты, 2002 және 2022 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты, 2012 жылғы УЕФА Әйелдер Чемпиондар лигасының финалы Нанкин Олимпиадалық спорт орталығы Нанкин 2005 жылғы Қытайдың ұлттық ойындары Bislett Stadium Осло 1946 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты, жылдық IAAF Golden League (1998–2009), жылдық Diamond League Lysgårdsbakken Лиллехаммер жылдық FIS Ski Jumping World Cup және FIS Nordic Combined World Cup Vélodrome de Vincennes Париж 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973 және 1974 жылғы Тур де Франс жабылу сахналары Stade Olympique de Colombes 1938 жылғы ФИФА Әлем кубогы Stade de France 1998 жылғы ФИФА Әлем кубогы, 1999 жылғы Рагби Әлем кубогы, жылдық IAAF Golden League (1999–2009), 2000 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалы, 2003 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогының финалы, 2003 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 2006 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалы, 2007 жылғы Рагби Әлем кубогының финалы, UEFA Euro 2016, жылдық Coupe de France финалы, жылдық Top 14 финалы, жылдық Diamond League Estádio do Maracanã Рио-де-Жанейро 1950 және 2014 жылғы ФИФА Әлем кубогы, 1989, 2019 және 2021 жылғы Copas América, 2000 жылғы ФИФА клубтар әлем чемпионаты, 2007 жылғы Панамерикандық ойындар, 2013 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогы Estádio Olímpico Nilton Santos 2007 жылғы Панамерикандық ойындар, 2011 жылғы Әскери әлемдік ойындар, 2021 жылғы Copa América Stadio Olimpico Рим UEFA Euro 1968, 1980 және 2020, 1974 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты, 1975 жылғы жазғы Универсиада, 1977 және 1984 жылғы Еуропа Кубогының финалдары, 1981 жылғы IAAF Әлем кубогы, 1987 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, 1990 жылғы ФИФА Әлем кубогы, 1996 және 2009 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары, жылдық IAAF Golden League (1998–2009), жылдық Diamond League Rice Eccles Olympic Stadium Солтүстік Сити жылдық AMA Supercross чемпионаттары Makomanai Open Stadium Саппоро 1991 жылғы қысқы Универсиада Олимпиадалық стадион Сеул 1986 жылғы Азия ойындары, 2013 жылғы EAFF Шығыс Азия кубогының финалдары Fisht Olympic Stadium Сочи 2017 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогы, 2018 жылғы ФИФА Әлем кубогы Стокгольм Олимпиадалық стадионы Стокгольм 1958 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты, 1999 жылғы Әлем Полиция және өрт сөндірушілер ойындары, 2001, 2002 және 2004 жылғы Speedway Grand Prix of Sweden, жылдық Diamond League Stadium Australia Сидней 2003 жылғы Рагби Әлем кубогы, 2015 жылғы AFC Азия кубогы, 2023 жылғы ФИФА Әйелдер Әлем кубогы, жылдық NRL Grand Final National Stadium Токио Түпнұсқа стадион: 1958 жылғы Азия ойындары, 1967 жылғы жазғы Универсиада, 1991 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионаты, жылдық Intercontinental Cup, 2005, 2006, 2007 және 2008 жылғы ФИФА клубтар әлем кубогы, 2012 жылғы ФИФА U 20 Әйелдер Әлем кубогы, жылдық Император кубогының финалы Ағымдағы стадион: жылдық Император кубогының финалы, 2025 жылғы World Athletics чемпионаты Stadio Olimpico di Torino Турин 1934 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионаты, 1934 жылғы ФИФА Әлем кубогы, 1959 және 1970 жылғы жазғы Универсиада BC Place Ванкувер Тоғыз Grey Cups, 1983 жылғы CFL All Star ойыны, 1989 жылғы Әлем Полиция және өрт сөндірушілер ойындары, 1990 жылғы Gay Games, 2015 жылғы ФИФА Әйелдер Әлем кубогы, 2026 жылғы ФИФА Әлем кубогы