Кіріспе
2006 жылғы қысқы Олимпиада ойындары, ресми түрде XX қысқы Олимпиада ойындары және сондай-ақ Торино-2006 деп аталады, 10-26 ақпан аралығында Италияның Турин қаласында өткен көп түрлі қысқы спорттық жарыс. Бұл Италияның қысқы Олимпиада ойындарын екінші рет қабылдағанын көрсетті, алғашқысы 1956 жылы Кортина-д'Ампеццода болған; Италия 1960 жылы Римде жазғы Олимпиада ойындарын да өткізген. Турин қаласы 1999 жылғы маусым айында 2006 жылғы Ойындарды қабылдаушы қала ретінде таңдалды. Торино-2006 Ойындарының ресми ұраны – "Осы жерде құштарлық тіршілік етеді". Ойындардың логотипі қар мен аспанды бейнелейтін ақ және көк мұз кристалдарымен салынған Моле Антонеллиана ғимаратының стилденген суретін көрсетті. Кристалл желісі жаңа технологиялардың желісін және олимпиадалық бірлестік рухын бейнелеуге арналған. Торино-2006 Олимпиадасының талисманнары – итальян тілінде "қар" деген мағынаны білдіретін Неве әйел қар добы және Глиз еркек мұз текшесі болды. Италия 2026 жылы Милан мен Кортина-д'Ампеццода қысқы Олимпиада ойындарын өткізуге жоспарлап отыр, бұл 2006 жылғы жарыстан кейін 20 жыл өткен соң болады.
The 2006 Winter Olympics , officially the XX Olympic Winter Games and also known as Torino 2006, were a winter multi sport event held from 10 to 26 February in Turin, Italy. This marked the second time Italy had hosted the Winter Olympics, the first being in 1956 in Cortina d'Ampezzo; Italy had also hosted the Summer Olympics in 1960 in Rome. Turin was selected as the host city for the 2006 Games in June 1999. The official motto of Torino 2006 was "Passion lives here". The Games' logo depicted a stylized profile of the Mole Antonelliana building, drawn in white and blue ice crystals, signifying the snow and the sky. The crystal web was also meant to portray the web of new technologies and the Olympic spirit of community. The 2006 Olympic mascots were Neve ("snow" in Italian), a female snowball, and Gliz, a male ice cube. Italy is scheduled to host the Winter Olympics in 2026 in Milan and Cortina d'Ampezzo, 20 years after the 2006 event.
Шығындар мен шығындардан асып кету
Оксфорд Олимпиадасы зерттеуі 2006 жылғы Торино қысқы Олимпиадасының нақты құнын 2015 жылғы шамамен 4,4 миллиард АҚШ доллары деп, ал шығынның артуын нақты есептегенде 80% деп анықтады. Бұл тек спортқа қатысты шығындарды қамтиды, яғни (i) ұйымдастыру комитетінің Ойындарды өткізу мақсатымен жұмсаған операциялық шығындары, мысалы, технология, көлік, жұмыс күші, басқару, қауіпсіздік, тамақтандыру, салтанаттар және медициналық қызметтерге кеткен шығындар, және (ii) қабылдаушы қала мен ел немесе жеке инвесторлардың Ойындарды өткізу үшін қажетті жарыс алаңдарын, Олимпиада ауылын, халықаралық хабар тарату орталығын және медиа орталығын салуға жұмсаған тікелей капиталдық шығындар. Жол, теміржол, әуежай инфрақұрылымын жаңарту сияқты тікелей Ойындарды өткізуге қатысы жоқ, бірақ Ойындарға дайындық барысында жасалған немесе қонақүйлерді жаңарту, басқа да бизнес-инвестициялар сияқты жанама капиталдық шығындар ескерілмейді. Торино 2006 жылғы шығын және шығынның артуы Ванкувер 2010 жылғы 2,5 миллиард АҚШ доллары және 13% артумен, ал Сочи 2014 жылғы 51 миллиард АҚШ доллары және 289% артумен салыстырылады, соңғысы бүгінгі күнге дейін ең қымбат Олимпиада болып табылады. 1960 жылдан бергі қысқы Ойындардың орташа құны 3,1 миллиард АҚШ доллары, ал орташа шығынның артуы 142% құрайды.
1-күн (ашу рәсімі)
10 ақпанда ашылу салтанатында 10 рет Олимпиада жүлдегері атанған шаңғы спорты шебері Стефания Белмондо Олимпиада алауын тұтандырды. Оған дейін салтанатта Италия мен спорттың ең жақсы жетістіктері көрсетілді, оның ішінде Альп тауларына арналған бөлім де болды. FilmMaster Group K іс-шаралары (2012 жылдың наурызынан бастап: Filmmaster Events) 2006 жылы Туринде өткен XX Қысқы Олимпиада ойындарының ашылу және жабылу салтанатын жасап, өндірді. Бас продюсер Марко Балич, мазмұнға жауапты Альфредо Аккатино, көркемдік жетекші Лида Кастелли. "Студио Фести" студиясының Моника Маймон ашылу салтанатының бөлігі болған "Ренессанстан бароккоға" бөлімін салды.
2-ші күн
2006 жылғы Ойындардың алғашқы алтын медалі 20 шақырымдық биатлоннан табыс етілді, оны жарыстың бірінші күні неміс Майкл Грайс жеңіп алды. Мұз хокеі әйелдер турнирімен басталды; Швеция алғашқы ойында Ресейді 3:1 есебімен жеңіп, ал Канада құрамасы Олимпиада тарихындағы екінші ең үлкен айырмамен, иелік ететін Италияны 16:0 есебімен жеңді.
3-күн
12 ақпанда Латвия қысқы Олимпиада ойындарында алғашқы медалін жеңіп алды – Мартиньш Рубенис ерлер арасындағы саңғы сырғанаудан қола жүлде иегері атанды. Осы жарыста Армин Цёггелер жеңіске жетіп, Италияға ойындардың алғашқы алтын медалін сыйлады, сондай-ақ Цёггелер қатарынан төрт Олимпиада ойынында медальдар жеңіп алды, оның ішінде екі алтын медаль тікелей қатарынан. Тау шаңғысынан ерлер арасындағы серпіліс жарысын француз Антуан Денериаз жеңіп алды.
4-ші күн
Қытайлық фигуралы сырғанаушылар Чжан Дан мен Чжан Хао, үстемдік танытқан ресейлік жұптан кейін, төрт айналымды сальхов секіруін орындауға тырысты – бұл элемент бұған дейін жарыста сәтті орындалмаған еді. Чжан Дан құлап, тізесін жарақаттады, бірақ жұп бағдарламасын тұрған адамдардың қошаметімен аяқтады және күміс медальді жеңіп алды. Ресей жарыстың үшінші күнін екі алтын медальмен аяқтады, сондай-ақ АҚШ да.
5-ші күн
Төртінші күні ресейлік Евгений Плюшенко ерлер фигуралы сырғанаудың қысқа бағдарламасында әлемдік рекордтық ұпай жинады; оның 90,66 ұпайы ең жақын қарсыласынан 10 ұпайдан да көп бағамен жоғары болды. Альпий шаңғысының ерлер арасындағы біріктірілген жарысында көптеген дисквалификациялар болды, оның ішінде көш бастаған Бод Миллер мен Бенджамин Райх та дисквалификацияланды. Америкалық Тед Лигети күтпеген жеңіске жетті.
6- күн
Канада 15 ақпанда тағы бір сәтті күнді өткізді, ерлер мен әйелдердің командалық қуғынмен конькимен сырғанау жарыстарында жаңа Олимпиада рекордтарын орнатып, сондай-ақ Италияға қарсы жеңісімен ерлер хоккей турнирін ашты. Алайда, күнін Италия ерлер командасының қуғынмен сырғанау Олимпиада рекордымен аяқтады, себебі Нидерланды Канаданың көрсеткен уақытын жақсартты, бірақ Италия одан да жақсы нәтиже көрсетті. Қытай 2006 жылғы Ван Мэннің әйелдер арасындағы 500 метрге қысқа трассадағы конькимен сырғанау жарысындағы жеңісімен алғашқы алтын медалін жеңіп алды. Австриялық ағайындылар Андреас Лингер мен Вольфганг Лингер ерлер арасындағы екі орынды сырғанау жарысында жеңіске жетті, ал Михаэла Дорфмайстер әйелдер арасындағы тау шаңғысымен сырғанаудан тағы бір чемпиондық атаққа ие болды.
7-ші күн
Кристина Шмигун 16 ақпанда әйелдер арасындағы 10 шақырымдық классикалық шаңғы жарысында жеңіске жетіп, Олимпиада ойындарының екінші алтын медалін жеңіп алды, ол Эстониядан медаль жеңіп алған жалғыз спортшы болып қала берді. Ерлер керлингінен Ұлыбритания Германияны 7–6 есебімен тізе бүктірді, Швейцария Жаңа Зеландияның жеңіске жете алмауына себепкер болды, 9–7 есебімен жеңіске жетті, Канада Норвегияны 7–6 есебімен, ал АҚШ Швецияны 10–6 есебімен жеңді. Ресейлік Евгений Плюшенко ерлер арасындағы жеке сырғанаудан алтын медаль жеңіп алды.
8-ші күн
17 ақпанда швейцариялық Таня Фриден әйелдердің сноуборд кроссында алтын медальді жеңіп алды, себебі АҚШ-тың Линдси Якобеллис қажетсіз тәсілмен ұстауға тырысқанда соңғы екінші секіруде құлап кетті. Якобеллис күміс медальға қанағат тұтты (ол ұстауға тырыспаса, алтын медальді жеңіп алар еді), ал канадалық Доминик Мальтайс құлаудан кейін қола медальді иеленді. Канадалық Дафф Гибсон скелеттен алтын медальді қанадасы Джефф Пэйннен сәл бұрын жеңіп алып, қысқы Олимпиада тарихындағы ең үлкен жеке алтын медаль иегері атанды. Әйелдердің шайбалы хоккей жартылай финалында АҚШ Швецияға буллиттер сериясында есе жіберіп, халықаралық жарыста АҚШ Канададан басқа біреуге жеңілген алғашқы рет болды. Канаданың жеңісі АҚШ-тан басқа ешкімге жеңілмеген рекордын сақтап қалды.
9-шы күн
Кьетил Андре Амодт 18 ақпанда Норвегия үшін ерлер супер Г-да алтын медаль жеңіп алды, австриялық Герман Майерді жеңіп. Германиялық Кэти Вильгельм мен Мартина Глагоу 10 шақырымдық биатлон қуалау жарысында бірінші және екінші орын алды. Итальяндықтар ерлер керлингінен Канаданы жеңіп, швейцариялықтар ерлер шайбалы хоккейінен Канаданы жеңіп, сол күні канадалықтар екі күтпеген жеңіліске ұшырады. АҚШ ерлер хоккей құрамасы турнирдегі алғашқы жеңілісін көріп, Словакия мен Ресей өздерінің топка үстемдіктерін жалғастыруда.
10- күн
Ласселлз Браун 19 ақпанда қысқы Олимпиада ойындарында медаль жеңген алғашқы Ямайка туған спортшы болды. Ол өте қызыл бәсекеде екінші орын алған Канаданың 2 адамдық бобслей командасының құрамында өнер көрсетті. Германиялық жұп канадалықтардан 0,21 секундқа, ал канадалықтар швейцариялықтардан 0,14 секундқа озып кетті. Финляндия ерлер арасындағы шайбалы хоккейде жеңіліссіз жалғастырып, Канадаға екінші жеңілісін сыйлады. Бұл күні, әсіресе Еуропада, осы ойындардың ең қызығушылық тудырған оқиғасы – ерлер арасындағы 10 км кросс-кантри эстафетасы болды. Бұл күрес 12 жыл бұрынғы Лиллехаммер ойындарында Италияның Норвегиямен өткізген шайқасынан бастау алды. Сондықтан көптеген норвегиялықтар италиялықтарды өз жерлерінде ұятқа қалдыру үшін осы жарыста жеңіске жеткісі келді, бірақ Италия Германиядан 15 секундтан астам озып, осы жарыста 5-ші алтын медалін жеңіп алды. Норвегия 1988 жылдан бері алғаш рет медаль ала алмады.
11-ші күн
Керлинг турнирінің соңғы күні 20 ақпан болды; Норвегия, Швеция, Швейцария және Канада әйелдердің жартылай финалына өтті, ал Финляндия, Канада, АҚШ және Ұлыбритания ерлер турнирінде іліккендер қатарына кірді. Австрия шаңғымен секіруден командалық алтын медальді алды, ал Канада әйелдер шайбалы хокейде екінші алтын медалін жеңіп алды.
12-ші күн
Словакия және Финляндия 21 ақпандағы ерлер хоккейінің соңғы ойындарында жеңіске жетіп, 5–0–0 есебімен сәйкес топтарында бірінші орын алды. Энрико Фабрис ерлер арасындағы 1500 метрлік шана сырғанаудан жеңіске жетіп, жарыс өткізіліп жатқан елге тағы бір алтын медаль сыйлады.
13-ші күн
22 ақпанда, жарыстың он екінші күні, Аня Пярсон әйелдер слаломында алғашқы алтын медалін жеңіп алды; бұл оның бесінші жалпы олимпиадалық медалі және 2006 жылғы ойындардағы үшіншісі болды. Чандра Кроуфорд Олимпиададағы тұңғыш өнер көрсетуінде 1,1 шақырымдық кросс-кантри спринтінен алтын медаль жеңіп, подиумға ең жылдам жетті. Ерлер арасындағы шайбалы хоккейдің ширек финалында бұрын жеңіліске ұшырамаған словактар чехиялықтарға есе жіберді, ал Ресей, Финляндия және Швеция сәйкесінше Канада, АҚШ және Швейцарияны жеңді. Филипп Шох ағасы Саймонға қарсы сноубордтан гигант слаломдағы алтын медалін сәтті қорғады.
14-ші күн
Швеция 23 ақпанда өткен керлинг финалында әйелдер арасында жеңіске жетті. Шидзука Аракава Жапонияға ойындардың алғашқы алтын медалін және фигуралы сырғанаудан алғашқы алтын медальді сыйлады, әйелдер арасындағы фигуралы сырғанау жарысын құлаусыз аяқтағандықтан, ал Саша Коэн мен Ирина Слуцкая құлады. Ресей Германиядан әйелдер командалық биатлонда алтын медальді бұрынғыдан басып озды.
15-ші күн
24 ақпанда ерлер керлінгінің финалы өтті, онда Канада алғашқы алтын медалін жеңіп алды, ал АҚШ осы спорт түріндегі алғашқы медалін иеленді. Канада Финляндияны жеңіп, АҚШ Ұлыбританияны екінші рет ұтты. Бұдан бөлек, мәнерлеп сырғанау гала-концерті өткізілді, онда барлық жарыстардың жеңімпаздары көрсетпелер қойды. Швеция және Финляндия ерлер шайбалы хоккейінің жартылай финалында Чехия мен Ресейді жеңіп, жолдама алды.
16-шы күн
25 ақпанда австриялықтар Бенджамин Райхтың жетекшілігімен ерлер арасындағы альпий шаңғысының слалом түрінде барлық медальдарды жеңіп алды. Германия ерлер арасындағы 15 шақырымдық биатлон және ерлер арасындағы жеке бобслейден алтын медальдарды иеленді. Аполло Антон Оно қысқа жолмен шаңғы тебуден екінші алтын медалін жеңіп алды. Оңтүстік Кореялық Джин Сун Ю әйелдер арасында 1000 метрлік қашықтықта үшінші алтын медалін жеңіп алды. Оның отандасы Ан Хён Су барлық ерлер шорт-трек жарыстарында медаль алып, Туриндегі медальдар санын төртке жеткізді.
17-күн (жабылу рәсімі)
Байқаудың соңғы күні мен жабылу салтанаты 26 ақпандағы жексенбілік карнавал барысында өтті. Швециялық ерлер хоккей командасы финалда Финляндияны жеңдіріп, алтын медальді иеленді. Жабылу салтанатында Италиядан жеті дүркін Олимпиада жүлдегері, сол кезде Халықаралық Олимпиада Комитетінің мүшесі Мануэла Ди Сента ерлер арасындағы 50 шақырымдық шаңғы жарысының жүлделерін табыстауға жоспарланған болатын. Нәтижесінде, Джорджио Ди Сента бұл жарысты жеңіп, екінші алтын медалін алғанда, ол өзінің ағасына алтын медаль табыстады.
Олимпиадалық аумақтар
Олимпиадалық жарыстар көбінесе Туринде өтті, бірақ басқа да жарыстар (атап айтқанда, шаңғы спорты, сноуборд және жол тас жолы спорты) таулы шалқап жатқан елді мекендерде, түсінікті себептермен өткізілді.
Ұйым
40 000 үміткердің ішінде 20 000 еріктілер спортшыларға, көрермендерге және журналистерге көмектесу үшін, сондай-ақ жарыс алаңдарын дайындауға іріктелді. Олар Noi2006 жұмысқа алу бағдарламасы арқылы таңдалды.
Даулар
Ойындардың шығындарын жабу және халықаралық қатысумен мәселелер туды. Италия үкіметінің қаржыландыру жетіспеуі салдарынан TOROC таратылу қаупіне тап болды.
Метро
Метро 45 күндік кешігуден кейін, 2006 жылдың 4 ақпанында халыққа ашылды. Ол бастапқыда жоспарланғаннан қысқа маршрутпен (XVIII Dicembre (Porta Susa) станциясынан Fermi станциясына дейін – 11 станция) жұмыс істеді; негізгі теміржол вокзалына (Porta Nuova) және қала орталығының қалған бөлігіне тек Ойындардан бір жылдан астам соң, 2007 жылдың қазанында жете алды. Ойындар барысында бір билет (5 евро) метромен және басқа да қоғамдық көлік түрлерін бір күн бойы пайдалануға мүмкіндік берді. Дегенмен, Ойындар кезінде метро қызметі сағат 18:00-де тоқтатылып, кешкі шараларға қатысушылар үшін қолайсыздық тудырды. Сонымен қатар, метро Олимпиаданың бірде-бір аренасына жетпеді. Екінші жағынан, Ойындарға дайындық ретінде автобус қызметі жақсартылды, бірақ түнгі уақытта ол әлі де жеткіліксіз болды.
Рейтингтер мен қатысу
Бірқатар іс-шараларда билет сатылымы қанағаттанарлық болғанына қарамастан, көрермендердің келуі аз болды. Іріктеу жарыстары мен жергілікті жерде аса танымал емес спорт түрлері күтілгендей көп көрерменді тартпады. Ұйымдастырушылар мұны спонсорлар мен серіктестер орындықтарды резервтеуі немесе сатып алуы, ал кейіннен олардың іс-шараларға келмеуімен түсіндірді. Көптеген жаңалық агенттіктері американдықтардың көпшілігінің Олимпиадаға бұрынғы жылдардағыдай қызығушылық танытпағанын хабарлады. Бұл қызығушылықтың төмендеуіне себептердің бірі – АҚШ-тың батыс жағында оқиғаларды 18 сағатқа дейін кешіктіріп көрсету болды. Канададағы ең бағалы уақыттағы көру көрсеткіштері де көңіл көншітпеді, әсіресе Канаданың ерлер хоккей командасының ерте шығуынан кейін, бірақ жалпы көру көрсеткіштері 2002 жылмен салыстырғанда артты.
Олимпиадалық мұра
Олимпиада ойындары қаланың келбетін жаңаруға және индустриялық қала ретіндегі дәстүрлі бейнесін өзгертуге мүмкіндік берді, әлемге оның жандағы мәдени өмір мен таңғажайып сәулетін көрсету арқылы. Олимпиадалық жарияланым мен қазіргі заманғы ареналардың арқасында Турин Италияның маңызды туристік орталықтарының біріне айналды және Еуропадағы ірі спорт орталығы ретінде бекітілді. 2006 жылдан бері TOP (Торино Олимпиада паркі) Олимпиадалық кешендерді басқарумен айналысатын агенттік болып табылады.
Қауіпсіздік шаралары
1972 жылғы Мюнхендегі трагедиядан бастап, және 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін 2002 жылғы Солт-Лейк қаласында өткен қысқы Олимпиададан бастап, барлық Олимпиадаларда болғандай, терроризм қаупіне байланысты күшті қауіпсіздік шаралары сақталды. Ұйымдастырушылар "Jyllands Posten" газетінде жарияланған Мұхаммед карикатураларына байланысты туған дауға байланысты қауіпсіздік шараларын одан да күшейтті және Олимпиада ойындары қауіпсіз болады деп мәлімдеді, және олардың сөзі дұрыс болды; Олимпиада ірі қауіпсіздік бұзушылықсыз аяқталды.