Кіріспе

Кантодағы жарым арал, Жапония.

Идзу (伊豆半島) – Жапонияның Хонсю аралының Тынық мұхитының жағалауында, Токиодан батысқа қарай терең тілімделген жағалауы бар үлкен таулы жарым арал. Бұрын Идзу провинциясы деп аталған Идзу түбегі қазір Шидзуока префектурасының құрамына кіреді. Жарты аралдың ауданы және 2005 жылғы халық саны шамамен 473,942 адамды құрады. Халық көп шоғырланған аймақтар негізінен солтүстік және шығыс бөліктерінде орналасқан.

Геология

Тектоникалық тұрғыдан алғанда, Идзу түбегі Филиппин теңізінің плитасының Нанкай ойысында Охотск плитасымен соқтығысуы нәтижесінде пайда болған. Филиппин теңізінің, Амурия және Охотск плиталары Фудзи тауында үштік түйіседі. Түбек өзі Филиппин теңізінің плитасында орналасқан. Түбектің оңтүстік бөлігі көбінесе брекчиядан тұрады, ал орталық және солтүстік бөліктері көптеген күшті эрозияға ұшыраған жанартаулардан құралған. Амагай тау жотасы түбектің ортасын биіктеп тұр, оның шығысында Амагай және Атами таулары, батысында Дарума тауы орналасқан, ал жотаның шығыс және батыс бөліктері Сагами және Суруга шығанақтарына дейін су астында созылады. Түбектің ірі өзені – солтүстіктегі Кано өзені – плиталық тектоника нәтижесінде пайда болған грабен аңғары арқылы ағып өтеді. Геологиялық құрылымының ерекшелігіне байланысты, түбек жиі жер сілкінісіне және цунамиге бейім, сонымен қатар ыстық су бұлақтарына толы.

Экономика

Канто аймағынан келген туристер үшін танымал курорт аймағы Идзу түбегі негізінен Атами, Шузенжи және Итодағы онсен жылы бұлақ курорттарымен әйгілі. Бұл аймақ сонымен қатар теңізде жүзу, серфинг, гольф және мотоциклмен саяхаттауға да танымал. Түбек Фудзи тауына жақын орналасқан және Фудзи-Хаконе-Идзу ұлттық паркінің құрамына кіреді. Идзудің оңтүстік-батыс жағалауы – Мацузаки, Нишиизу және Минамиизу муниципалитеттері 1937 жылы ұлттық көркем орын деп жарияланды. Туризмнен өзге, ауыл шаруашылығы мен балық аулау жергілікті экономиканың негізгі салалары болып табылады. Идзу Жапонияда васаби өндіруші ірі аймақтардың бірі, ал жергілікті асханада васабимен дәмделген тағамдар ұсынылады. Дегенмен, бұл салалар Токио және Шидзуокаға, әсіресе жастардың көптеп қоныс аударуын тоқтатуға жеткілікті пайда әкелмейді.

Теміржол

Идзу түбегінің солтүстік бөліктеріне Токиодан және батысқа қарай Токайдо Шинкансен арқылы оңай жетуге болады, оның солтүстік-шығыста Атамиде және солтүстік-батыста Мисимада станциялары бар. JR Itō Line және Izu Kyūkō Line түбекке тікелей Шимодаға дейін қызмет көрсетеді, алайда халық тығыздығының төмендігіне байланысты бұл бағыттардағы қозғалыс жиілігі азырақ. Орталық Идзу Шузенжиге дейін Sunzu Line арқылы қамтылған. Түбектің батыс жағалауы нашар дамыған және онда пойыз қатынасы жоқ.

Жолдар

Идзу түбегіне көптеген тас жолдар қызмет көрсетеді. Көлікпен Томей тас жолының Токио жағындағы Йога айырысынан (用賀インター Йога Инта) Нумадзуға дейін жете аласыз. Шығыс жағына жету үшін Ацугидегі тармақ Одавара-Ацуги тас жолына шығады, ол Одаварадан өтіп, Югавара, Атами және Шимодаға дейін созылады. Идзу түбегіне сондай-ақ Жапонияның ұлттық 135, 136 және 414-ші тас жолдары да қызмет көрсетеді. Идзуда "Идзу көкжиегі" (伊豆スカイライン) және "Батыс Идзу көкжиегі" (西伊豆スカイライン) деп аталатын екі көрмелі жол бар, олар табиғат пен Фудзи тауының әдемі көріністерін ұсынады. Екі көкжиегі де автокөлік және мотоцикл жанкүйерлерінің сүйікті орны. Одакуэ электр темір жолы Одавара және Хаконеден жергілікті автобус қызметтерін іске асырады, сонымен қатар кең, бірақ сирек ішкі автобус желісі де бар.

Тыныс алу жолдары

1985 жылдың 12 тамызында JAL 123 рейсі түбектің әуе кеңістігінен өте жатқанда, артқы қысымды бөлігінде жарылыс болды. Осы апаттан 520 адам қаза тауып, адамзат тарихындағы ең көп адам өлген әуе апаттарының біріне айналды.