Корпоративтік әлеуметтік жәрдем: мемлекеттік қолдау және оның салдары
Corporate welfare
Корпоративтік әл-ауқат: үкіметтік субсидиялар, салық жеңілдіктері туралы ақпарат. Кәсіпорындарға артық көмек, экономикалық саясат сыншыларының пікірлері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мемлекеттік гранттар, салық жеңілдіктері немесе корпорацияларға арналған басқа да ерекше жағдайлар.
Government grants, tax breaks, or other special favorable treatment for corporations
Корпоративтік әл-ауқат – бұл үкіметтің корпорацияларға ақшалай гранттар, салық жеңілдіктері немесе басқа да ерекше жағдайлар беруін сипаттауға қолданылатын термин. Корпоративтік әл-ауқаттың анықтамасы кейде ірі корпорацияларға тікелей мемлекеттік субсидиялармен ғана шектеледі, салықтық мәңгіліктер мен реттеу және сауда саласындағы барлық шешімдерді қамтымайды.
Corporate welfare is a phrase used to describe a government's bestowal of money grants, tax breaks, or other special favorable treatment for corporations. The definition of corporate welfare is sometimes restricted to direct government subsidies of major corporations, excluding tax loopholes and all manner of regulatory and trade decisions.
Терминнің шығу тегі
"Корпоративтік әл-ауқат" термині 1956 жылы Ральф Надер тапқан делінеді.
The term "corporate welfare" was reportedly coined in 1956 by Ralph Nader.
"Байлар үшін социализм, кедейлер үшін капитализм"
Бұл тұжырым алғаш рет Майкл Харрингтонның 1962 жылғы «Басқа Америка» кітабында кеңінен танымал болды деп саналады, онда Харрингтон тұрғын үй саласындағы белгілі сарапшы Чарльз Абрамстың ойларын келтірген. Осы тұжырымның әртүрлі нұсқалары Джо Байден, Мартин Лютер Кинг, Гор Видал, Джозеф П. Кеннеди II, Роберт Ф. Кеннеди, Дин Бейкер, Ноам Чомский, Роберт Райх, Джон Пилгер, Берни Сандерс және Янис Варуфакис сияқты тұлғалар АҚШ-тың экономикалық саясатын сынағанда қолданылған.
Believed to have been first popularised by Michael Harrington's 1962 book The Other America in which Harrington cited Charles Abrams, a noted authority on housing. Variations on this adage have been used in criticisms of the United States' economic policy by Joe Biden, Martin Luther King Jr., Gore Vidal, Joseph P. Kennedy II, Robert F. Kennedy, Jr., Dean Baker, Noam Chomsky, Robert Reich, John Pilger, Bernie Sanders, and Yanis Varoufakis.
"Кейбір пайданы жекешелендіру, ал басқалары әлеуметтік пайдаға айналдыру"
"Пайданы жекешелендіру және шығынды қоғамға жүктеу" дегеніміз, корпорациялар қаржылық табысты өздеріне қалдырып, ал шығынды қоғамның қалған бөлігіне, мүмкін үкіметтен көмек сұрау арқылы ауыстыруға тырысатын идеяны білдіреді. Бұл практика 2008 жылғы Уолл-стрит құтқару операциясында сынға ұшырады.
"Privatizing profits and socializing losses" refers to the idea that corporations want to reserve financial gains for themselves and pass along losses to the rest of society, potentially through lobbying the government for assistance. This practice was criticized in the Wall Street bailout of 2008.
Өмірбаян
Артық, негізсіз, ысырапшыл, әділетсіз, тиімсіз немесе лобби арқылы алынған субсидиялар көбінесе корпоративтік әл-ауқат деп аталады. Корпоративтік әл-ауқат аталымы көбінесе ірі корпорацияларға пропорционал емес қаражат жұмсайтын, және көбінесе бәсекеге қабілетсіз немесе бәсекені шектеуші жолдармен жалпы халыққа пайда әкелетінін жариялаған жобаларды сынау үшін қолданылады. Мысалы, АҚШ-тағы ауыл шаруашылығы субсидиялары әдетте тәуелсіз фермерлерге көмектеседі деп көрсетіледі. Бірақ шындығында, тауарлық қолдау бағдарламаларынан түскен табыстың көп бөлігі Арчер Дэниелс Мидленд сияқты ірі агробизнес корпорацияларына тиеді, себебі олар өндірістің үлкен үлесіне ие. Айова университетінің доценттері Алан Петерс және Питер Фишердің есебуынша, штаттық және жергілікті биліктер жыл сайын 40-50 миллиард доллар көлемінде экономикалық дамуға жәрдемдемелер береді, оны сыншылар корпоративтік әл-ауқат деп сипаттайды. Көптеген экономистер АҚШ-тағы 2008 жылғы банктерді құтқаруды корпоративтік әл-ауқаттың бір түрі деп санайды. АҚШ саясаткерлері сондай-ақ, 2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысы кезінде және одан кейін Федералдық резерв жүйесінен қаржы институттарына берілген нөлдік пайыздық қарыздарды корпоративтік әл-ауқаттың жасырын, есік арқылы жасалған түрі деп мәлімдеді. Бұл термин 2018 жылы сенатор Берни Сандерс Amazon және Walmart компанияларын бөліп көрсетіп, 500 немесе одан көп қызметкері бар компаниялардан өз қызметкерлері алған әлеуметтік жәрдемақының толық сомасын төлеуді талап ететін заң жобасын ұсынғанда кеңінен танылды.
Subsidies considered excessive, unwarranted, wasteful, unfair, inefficient, or bought by lobbying are often called corporate welfare. The label of corporate welfare is often used to decry projects advertised as benefiting the general welfare that spend a disproportionate amount of funds on large corporations, and often in uncompetitive, or anti competitive ways. For instance, in the United States, agricultural subsidies are usually portrayed as helping independent farmers stay afloat. In actuality, the majority of income gained from commodity support programs has gone to large agribusiness corporations such as Archer Daniels Midland, as they own a considerably larger percentage of production. Alan Peters and Peter Fisher, Associate Professors at the University of Iowa, have estimated that state and local governments provide $40–50 billion annually in economic development incentives, which critics characterize as corporate welfare. Multiple economists have considered the 2008 bank bailouts in the United States to be a form of corporate welfare. U. S. politicians have also contended that zero interest loans from the Federal Reserve System to financial institutions during and after the financial crisis of 2007–2008 were a hidden, backdoor form of corporate welfare. The term gained increased prominence in 2018 when Senator Bernie Sanders introduced a bill, singling out Amazon and Walmart in particular, to require a company with 500 or more employees to pay the full cost of welfare benefits received by its workers.
Тәуелсіз
Бойз мемлекеттік университетінің әлеуметтік жұмыс профессоры Дэниел Д. Хафф 1993 жылы корпоративтік әл-ауқатқа арналған толыққанды талдау жариялады. Хафф АҚШ-тағы корпоративтік әл-ауқатқа жұмсалатын шығындарды ең консервативті түрде бағалағанда 1990 жылы кем дегенде осы соманы құрайды деп есептеді. Бұл сомаға сауданы дамытудағы үкіметтің рөлі, жаңа өндіріс орындары мен жабдықтарға инвестиция жасайтын кәсіпорындарға берілетін салық жеңілдіктері (Фарнсворттың бағалауынша 20 миллиард фунт стерлинг), теміржол және әуе тасымалы үшін отынға салынатын акциздік салықтың алынбауы, жасыл энергияға берілетін субсидиялар, шағын компаниялар үшін корпоративтік салық ставкасының төмендетілуі, аймақтық даму гранттары және кәсіпорындар үшін мемлекеттік сатып алулар кіреді (Фарнсворттың пікірінше, бұл көбінесе британдық кәсіпорындарға басымдық беріп, тіпті олар ең тиімді ұсыныс болмаған жағдайда да жасалады). Әуе тасымалына арналған отынға салық салынуы Халықаралық азаматтық авиация жөніндегі конвенцияға (БҰҰ агенттігі) сәйкес тоқтатылған, ол ұшақтарды отын салығынан босатуды қарастырады.
Daniel D. Huff, professor emeritus of social work at Boise State University, published a comprehensive analysis of corporate welfare in 1993. Huff reasoned that a very conservative estimate of corporate welfare expenditures in the United States would have been at least in 1990. This amount includes the role of the government in increasing trade, tax relief for businesses that invest in new plants and machinery (estimated by Farnsworth at £20 billion), not charging fuel duty on fuel used by railways or airlines, green energy subsidies, a lower corporation tax rate for small companies, regional development grants and government procurement for businesses (which Farnsworth suggests often favours British businesses even when these are not the best value option available). Fuel duty is not charged on airlines due to the Convention on International Civil Aviation (a UN agency) which specifies that aeroplanes should be exempt from fuel duties.
Саяси талқылау
2015 жылы Лейборист партиясының басшысы Джереми Корбин, Фарнсуорттың айтқан "корпоративтік салық жеңілдіктері мен субсидиялары" деп аталатын 93 миллиард фунт стерлингті "жоюды" және түскен қаражатты мемлекеттік инвестицияларға жұмсауды айтты. Корбин қандай нақты саясаттарды өзгертетінін нақты айтпады. "The Guardian" газеті бұл саясаттың "тамаша естілетінін, бірақ "корпоративтік көмекке" ұқыпты қарап шығу компанияларды инвестиция жасауға ынталандыру үшін жасалған капитал салымдарын, Ұлыбританияның шаруашылығы нашарлаған аймақтарындағы өсімді қолдау үшін берілетін аймақтық жәрдемді және автобус және теміржол бағыттарын ашық ұстауға арналған субсидияларды қамтитынын көрсетті – Корбин олардың ешқайсысын тоқтатуға келіспейтіні анық".
In 2015, Labour Party leader Jeremy Corbyn said he would "strip out" the £93bn of "corporate tax relief and subsidies" Farnsworth referred to and use the proceeds for public investment. Corbyn did not say which specific policies he would change. The Guardian wrote the policy "sounds wonderful, but careful scrutiny of 'corporate welfare' shows that it includes capital allowances designed to persuade companies to invest, regional aid to boost growth in rundown parts of the UK, and subsidies to keep bus and rail routes open – none of which Corbyn would presumably like to see stopped."
Канада
Канададағы Жаңа демократиялық партия бұл терминді 1972 жылғы федералды сайлау науқанында маңызды тақырып ретінде қолға алды. Оның басшысы Дэвид Льюис бұл терминді 1972 жылы жарық көрген «Louder Voices: The Corporate Welfare Bums» атты кітабының тақырыбында пайдаланды. Реформалық партия және оның жалғасы – Канадалық Альянс көптеген кәсіпорынға берілетін субсидияларға қарсы болғанымен белгілі болды, бірақ Прогрессивті консервативтік партиямен біріккеннен кейін олар қарсылығын тоқтатты.
The New Democratic Party in Canada picked up the term as a major theme in its 1972 federal election campaign. Its leader, David Lewis, used the term in the title of his 1972 book, Louder Voices: The Corporate Welfare Bums. The Reform Party and its successor the Canadian Alliance were known for opposing most business subsidies, but after their merger with the Progressive Conservative party, they dropped their opposition.
Үндістан
The Wire басылымы ірі корпорациялардың нақты салық мөлшерлемесі төмен екенін байқады, яғни аз пайда табатын компаниялар үлкен салық жеңілдіктеріне ие ірі компаниялармен теңсіз жағдайда бәсекелеседі, сондай-ақ жылдар өте келе тиімді салық мөлшерлемелері арасындағы айырмашылық үлкейе түсті. Үндістан Премьер-министрі Нарендра Моди осыған қатысты:
It was observed by The Wire that the effective tax rate was low for the larger corporations which meant companies making smaller profits are competing in an unequal environment against bigger companies with substantial taxation benefits, with the gap in effective tax rates widening over the years. Prime Minister of India Narendra Modi criticised this practice, saying: