Кіріспе

Британдық әскери офицер, саясаткер және бизнесмен (1918–2007)

Джордж Патрик Джон Рашворт Джеллико, 2-ші граф Джеллико, Саутгемптон бароны (4 сәуір 1918 – 22 ақпан 2007) – британдық саясаткер, дипломат және бизнесмен. Лорд Джеллико – Джон Джелликоның жалғыз ұлы, бірақ оның алтыншы және ең кіші баласы. Оның әкесі Бірінші дүниежүзілік соғыста теңіз офицері, Ютландия шайқасының командирі және флот адмиралы болған. Оның әйелі Флоренс Гвендолин (1964 жылы қайтыс болды), Пертширдегі Гартмордың 1-ші баронеті сэр Чарльз Кейзердің екінші қызы. Джордж 17 жасында әкесінің қазасынан кейін Джеллико графы атағын мұраға алды. Екінші дүниежүзілік соғыста Арнайы қайықтар қызметіне (SBS) қолбасшылық еткеннен бөлек, Джордж Джеллико 68 жыл бойы (1939–2007) Лордтар палатасының мүшесі болып, ұзақ жыл парламентте қызмет етті.

Ерте өмір

Джеллико Хатфилдте дүниеге келді және 1918 жылғы 29 шілдеде Құрметті Космо Ланг, Йорк архиепискобының 89-ысы, оны шомылдырды. Король Георг V (адмирал сэр Стэнли Колвиллдің өкілі ретінде) және Конноттың принцессасы Патриция (кейін леди Патриция Рамзи ретінде танылған) оның екі құдасы ретінде демеушілік етті. Басқалары: Мисс Лилиан Лир, адмирал сэр Лайонел Хэлси (Үшінші теңіз лорды), мырза Юстас Берроуз (туыс), майор Герберт Кейзер (туыс), және пастор Фредерик Г. Г. Джеллико (туыс, сонымен қатар Нью-Алресфордтың пасторы). Оның балалық шағының көп бөлігі Уайт аралындағы Венторға жақын орналасқан Сент-Лоуренс Холлда, Бродстерс, Кенттегі Сент-Питер соты дайындық мектебінде, Лондонда және оның әкесі 1921-1924 жылдар аралығында генерал-губернатор лауазымымен вице-король болған Жаңа Зеландия доминионында өтті. Ол Винчестер колледжінде білім алды, онда ол Брокас виконты деп аталды. Ол Вера Герберт Смит тарих сыйлығын жеңіп алды және Тринити колледжіне (Кембридж) оқуға қабылданды (1936 жылы тіркелді, 1939 жылы қазіргі заманғы тарих бойынша бакалавр, бірақ 1966 жылы диплом алды). Ол Питт клубының төрағасы болды, ал оның тәлімгері Стивен Рансиман өмір бойына досы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың қазан айында Джеллико Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінің бірінші соғыс уақытындағы курсанттар тобына қабылданды. 1940 жылдың 23 наурызында ол Колдстрим гвардиясына кірісті, ал кейін 1941 жылдың 31 қаңтарында полковник Роберт Лейкоктің Layforce тобымен бірге Таяу Шығысқа аттанды (топтың офицерлері Эвелин Уо, Рэндольф Черчилль, Филип Данн, Кэрол Мэтер, Дэвид Стирлинг және тағы да көптеген белгілі тұлғаларды қамтыды). 1942 жылдың сәуірінен бастап (жоғарыда аталғандардың кейбіреуімен және Стивен Гастингспен бірге) L отрядында қызмет етті, ол Арнайы әуе күштерінің бастауы болды. Ол үш рет есімдер тізімінде аталды және 1941 жылдың қаңтарында Батыс шөлінде 22 (Гвардия) бригадасының 3-ші батальоны, Колдстрим гвардиясы құрамында болғанда бір рет жараланды (иығына оқ тиді). 1942 жылдың қарашасында ол Хераклион әуежайында (Крит) 20-дан астам неміс ұшағын (Ю-88) жойған рейдте қатысқандығы үшін DSO және Croix de Guerre ордендерін жеңіп алды:
Оның салқынқандылығы мен нығайып тұрған басшылығы, шеберлігі мен батылдығы осы өте қауіпті операцияның табысқа жетуіне басты себепкер болды. Ол жау ұшақтарына жарыққоймалар орналастырды және партияның төрт француздық мүшесі сатқындыққа ұшырап, өлтірілген немесе тұтқындалғаннан кейін аман қалғандарды құтқарып алды. 1943 жылдың қыркүйегінде Джеллико Италияның Родос аралына итальяндық адмирал Иниго Кампионимен күштерін одақтастарға тапсыру туралы келіссөздер жүргізу үшін жіберілді. Алайда, 9 қыркүйекте аралға жасалған неміс шабуылы келіссөздерге тосқауыл қойды. Ол Италиялық гарнизон неміс басқыншыларына түскен кезде туған хаостан Родостан қашып құтыла алды. Бұл Додеканез кампаниясының бір бөлігі болды. 1943 жылы ол Таяу Шығыстағы арнайы катер полкінің командирі болып тағайындалды және подполковник шеніне көтерілді. Кейін ол бригадир болды. Соғыстың қалған бөлігінде оның SBS тобы Италия мен Югославия жағалауларында құпия және қауіпті операцияларды жүргізді. 1944 жылы ол осы әрекеттерінің бірі үшін MC орденін жеңіп алды. Соғыс аяқталғанда Джеллико неміс басқарған Афинаға кірген алғашқы одақтас әскерлерінің бірі болды, коммунистер бақылап отырған ELAS партизандарын жеңіп, астанада одақтас күштердің беделін нығайтты. Бірнеше жыл өткен соң, Әскери-теңіз министрлігінің бірінші лорды болған кезде Джеллико кем дегенде бір тілшіге: "Менің ең маңызды әскери жетістігім – менің атыммен аталатын жаңа типтегі шабуылдық қайық болды. Оны, ұяламын, Джеллико науалы кіретін Mark One деп атады" деді. 1944 жылдың наурыз айында Лорд Джеллико Бейруттағы британдық елшілікте жұмыс істеген Патриция Кристин О'Кейнге (1917 жылдың қазаны – 2012 жылдың наурызы) үйленді. Ол Шанхайда туып өскен, Гринкокта туған ирландтық әкесі мен ағылшын анасының қызы болды. Патриция, Джеллико графинясы (көбінесе Патси Джеллико деп аталды) Лорд Джелликомен 1966 жылға дейін, олар ажырасқанға дейін некеде болды. Олардың екі ұлы мен екі қызы болды, ең үлкен ұлы 3-ші граф Джеллико болды.

Ұлыбритания Сыртқы істер қызметі 19471958

Соғыстан кейін көп ұзамай Лорд Джеллико Ұлыбритания Сыртқы істер қызметіне қосылды (Сыртқы істер офицері, 8-дәреже, Сыртқы істер қызметінің аға тармағы, 10 қыркүйек 1947). Ол Лондонда (неміс саяси бөлімі, үшінші хатшы); Вашингтонда (үшінші хатшы, Кембриджтік бестіктен Дональд Маклин Канцелярия басшысы болған кезде, содан кейін Х.А.Р. Филбимен бірге 11 екінші хатшының бірі ретінде, 4 сәуір 1949 жылы Солтүстік Атлантика шарты қол қойылғанын көрді, бұл кезде сэр Оливер Фрэнкс елші болған); 10 қыркүйек 1951 жылы Брюссельге ауыстырылды (Канцелярия басшысы, 1952 жылы уақытша сенімді өкіл ретінде қызмет етті); Лондонда (1953 жылдың қыркүйегінен бастап Солтүстік бөлімдегі Кеңес бюросын басқарған екінші лауазымда); және 1956 жылдың қаңтарынан бастап Бағдадта (Бағдад келісімі ұйымының бірінші хатшысы және бас хатшының орынбасары). Суэц дағдарысы (1956 жылдың шілдесінен бастап) келісімнің барлық мақсаттарын құлатты; Джеллико британ саясатына наразы болды және отставкаға жақындады (Л. Виндмилл, 136-бет). Джеллико 1958 жылдың наурыз айында Сыртқы істер министрлігінен кетті, себебі отбасылық мәселелер келісімсіздік тудырды (1958 жылдың ақпанында тұрақты хатшы сэр Дерек Хойар Миллар: «Сіз осы әйелмен қарым-қатынасыңызды тоқтатуға немесе жұмысыңызды өзгертуге тиіссіз» деп жазды). Ол Кейзер әулетінің «Clan Line Steamers» (жүк тасымалдайтын кемелер) және «Union Castle Steamship Co.» (жолаушылар тасымалдайтын кемелер) компанияларының директоры болды. Алайда, анасының отбасы бизнесіне деген ынтасы ақырында Вестминстер сарайының шақыруына жол берді, ол Ирактан оралғаннан кейін 1957 жылдың 3 желтоқсанында 41-ші парламенттің үшінші сессиясында Лордтарда ант берді.

Кәсіпкерлік және мемлекеттік қызметтен кейінгі мансап

Ешқандай мүлігі болмағандықтан, Джелликоу 1 қазан 1973 жылы S. G. Warburg & Co. компаниясына қайта қосылды. Ал Алан Леннокс Бойдтың, жақын арада директорлық қызметтен зейнетке шығатындығын ескере отырып, ол 1973 жылы Tate & Lyle қант компаниясының атқарушы емес директоры болды. Негізінен, Сэр Саксон Тейтке алғыс айта отырып, және оның еншілес компаниясы Tunnel Refineries төрағасы қызметін сәтті атқарғандықтан (1978 жылдың маусымына дейін), отбасы оны 1978–1983 жылдары Tate & Lyle компаниясының алғашқы отбасылық емес төрағасы етіп тағайындады. Tate & Lyle компаниясын жаңғыртып, қайта құрғаннан кейін, Джелликоу 1988–1991 жылдары Booker Tate компаниясының төрағасы болды. Басқа да мемлекеттік емес лауазымдары: 1985–1990 жылдары Davy Corporation (Davy McKee) инженерлік зауыттар компаниясының төрағасы (қазір Aker Kværner құрамында); 1973–1993 жылдары Sotheby's Holdings директоры; 1974–1988 жылдары Morgan Crucible; 1973–1986 жылдары Smiths Industries Ltd; 1964–1970, 1973–1988 жылдары S. G. Warburg & Co. 1979–1982 жылдары ол Лондон сауда және өнеркәсіп палатасының президенті болды. 1983–1986 жылдары ол Лорд Лимериктің орнын басып, Сауда және өнеркәсіп министрлігінің Британдық теңіз саудасы жөніндегі кеңесінің (BOTB) төрағасы болды, осы қызметі үшін ол рыцарь атағын алды. Содан кейін ол 1986–1990 жылдары Шығыс Еуропа сауда кеңесінің төрағасы, ал 1990–1995 жылдары президенті болды. Ол 1988–1994 жылдары Грек қорының (Schroders) және 1991–1995 жылдары European Capital Ltd-нің төрағасы болды. Лорд Джелликоу 1974–1983 жылдары Лондон Корольдік колледжінің (KCL) кеңесінің төрағасы, 1982–1990 жылдары Медициналық зерттеулер кеңесінің (MRC) төрағасы, Ұлттық СПИД сенім қорының мүшесі (Лорд Гудман, Дэвид Путнам және Роберт Максвелл сияқтылармен бірге), 1993–1997 жылдары Корольдік географиялық қоғамның (RGS) президенті (сондай-ақ біріккеннен кейін Британдық географтар институтының (IBG) президенті), 1978–1986 жылдары Англо-Гелен лигасының президенті, 1987–1994 жылдары Кеннет және Авон каналдары сенім қорының президенті, 1991–2001 жылдары Ұлыбританияның Крит ардагерлері қауымдастығының президенті, 1992–1995 жылдары Британдық Жүрек қорының (BHF) президенті, 1984–1995 жылдары Саутгемптон университетінің канцлері болды және ғылыми-зерттеу және жоғары білім берумен тығыз байланысты болды. 1990 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1999 жылғы Лордтар палатасы заңы оның Лордтар палатасына қатысуға және отыруға мұрагерлік құқығын жойғаннан кейін, ол Хэмпшир графтығындағы Саутгемптонның бароны Джелликоу ретінде өмір бойына теңестірілді, осылайша ол шақырылуын жалғастыра алды: 1. Earl Jellicoe (Саутгемптонның Лорды Джеллико) — The Rt Hon. Джордж Патрик Джон Рашворт, граф Джеллико, Саутгемптонның бароны, 1999 жылғы 17 қараша күні сағат 6-да берілген патенттік хат бойынша өмір бойына барондыққа теңестіріліп, заңға сәйкес ант берді. Лорд Джелликоу өмірінің соңына дейін Лордтар палатасының белсенді мүшесі болды. 2007 жылы қайтыс болған кезде Лорд Джелликоу Лордтар палатасының ең ұзақ қызмет еткен мүшесі және, мүмкін, әлемдегі ең ұзақ қызмет еткен парламентарий болды, өйткені ол 1935 жылғы 20 қарашада әкесінен орын алғаннан кейін 1939 жылғы 25 шілдеде парламентте алғаш рет отырды. 1958 жылғы 28 шілдеде алғашқы сөзін сөйлегенге дейін, бірнеше әріптестері (әсіресе, Earl Ferrers және Лордтар Рентон, Каррингтон, Хили және Страболги) одан ұзақ қызмет еткен парламентарийлер деп есептелуі мүмкін еді. Сонымен қатар, ол қайтыс болған кезде Тайлық кеңесте тек Эдинбург герцогы (1951) және Лордтар Каррингтон (1959), Дидес және Рентон (екеуі де 1962) одан ұзақ қызмет еткен.

Жеке өмір

Лорд Джеллико 1944 жылғы 23 наурызда Патриция О’Кейнге (1917–2012) үйленді, одан екі ұлы мен екі қызы дүниеге келді. 1966 жылы ол екінші рет капитан Филипп Данннің (1904–1965) қызы Филиппаға үйленді, одан бір ұлы мен екі қызы болды. Барлығы ол 1944 жылдан 1984 жылға дейін туған сегіз балаға ие болды. Ол 1940 жылдан бері «Брукс» клубының, Арнайы күштер клубының, Ұлыбритания шаңғы клубының мүшесі және Мерсерлердің құрметті компаниясының ливрейы болды. Ол 2007 жылғы 22 ақпанда 88 жасында Уилтширдегі Тидкомб Манор имениесінде қайтыс болды.