Кіріспе
Әуе миссиялары жердегі шайқаспен үйлестіріледі. Әскери тактикада, жақын әуеден қолдау (CAS) – әскери ұшақтардың достық күштерге жақын орналасқан жау нысаналарына қарсы жүргізетін әуе соғысы әрекеттері ретінде анықталады. Бұл оттық қолдау түрі, CAS әрбір әуе миссиясын қатысатын барлық күштердің оты мен қозғалысымен егжей-тегжейлі үйлестіруді қажет етеді. CAS әуе бомбаларын, басқарылатын бомбаларды, зымырандарды, ракеталарды, автоматты зеңбіректерді, пулеметтерді және тіпті лазерлер сияқты бағытталған энергиялық қаруларды қолдану арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Жақындық, от немесе қозғалыс салдарынан егжей-тегжейлі интеграция қажеттігі – шешуші фактор. Миссияға осы күштердің оты мен қозғалысымен егжей-тегжейлі үйлестіру қажет болса, CAS арнайы күштермен операцияларды жүргізу кезінде де қажет болуы мүмкін. Әуеде тыйым салудың тікелей байланысты бір саласы – майдандық әуеде тыйым салу, бұл достық күштерге жақын уақыт ішінде әсер ететін бөлімшелерге қарсы тыйым салуды білдіреді, бірақ достық әскерлердің қозғалысымен интеграцияны қажет етпейді. CAS жердегі күштермен өте жақсы үйлестіруді қажет етеді, бұл әдетте артиллерия бақылаушылары, бірлескен терминалдық шабуыл бақылаушылары және алдыңғы әуе бақылаушылары сияқты мамандардың жұмысына жүктеледі. Бірінші дүниежүзілік соғыс CAS-ты кеңінен қолданған алғашқы қақтығыс болды, бірақ кейінгі соғыстармен салыстырғанда салыстырмалы түрде қарапайым әдістерді қолданды. Дегенмен, радиоарқылы әуе және жер күштерінің дұрыс үйлестірілуі шабуылдарды тиімдірек ететіні анық болды. Соғыс аралық кезеңдегі бірнеше қақтығыстар – Польша-КСРО соғысы, Испания азамат соғысы, Ирак көтерілісі және Чако соғысы сияқты – CAS-ты белсенді пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыс әуе күшін біріктірілген қарулы күштерге енгізуді толығымен қабылдауға әкелді, соғыс аяғына дейін барлық ірі қатысушылар тиімді әуе-жер үйлестіру техникасын жасады. Осы кезеңде CAS ұшақтарын басқару үшін алдыңғы әуе бақылауын пайдалану және жаппай шабуыл белгілерін анықтау сияқты жаңа техникалар да пайда болды, олар Италия кампаниясы мен Нормандияға шабуыл кезінде қалыптасты. CAS салқын соғыс кезеңінде, әсіресе Корея және Вьетнам соғыстарында дамыды. Маңызды жетістіктерге шабуылдық тікұшақтардың, зымыран тасымалдаушы ұшақтардың және арнайы CAS шабуылдық ұшақтарының енгізілуі кірді.
In military tactics, close air support (CAS) is defined as aerial warfare actions—often air to ground actions such as strafes or airstrikes—by military aircraft against hostile targets in close proximity to friendly forces. A form of fire support, CAS requires detailed integration of each air mission with fire and movement of all forces involved. CAS may be conducted using aerial bombs, glide bombs, missiles, rockets, autocannons, machine guns, and even directed energy weapons such as lasers. The requirement for detailed integration because of proximity, fires or movement is the determining factor. CAS may need to be conducted during shaping operations with special forces if the mission requires detailed integration with the fire and movement of those forces. A closely related subset of air interdiction, battlefield air interdiction, denotes interdiction against units with near term effects on friendly units, but which does not require integration with friendly troop movements. CAS requires excellent coordination with ground forces, typically handled by specialists such as artillery observers, joint terminal attack controllers, and forward air controllers. World War I was the first conflict to make extensive use of CAS, albeit using relatively primitive methods in contrast to later warfare, though it was made evident that proper coordination between aerial and ground forces via radio made attacks more effective. Several conflicts during the interwar period—including the Polish–Soviet War, the Spanish Civil War, the Iraqi Revolt, and the Chaco War—made notable use of CAS. World War II marked the universal acceptance of the integration of air power into combined arms warfare, with all of the war's major combatants having developed effective air ground coordination techniques by the conflict's end. New techniques, such as the use of forward air control to guide CAS aircraft and identifying invasion stripes, also emerged at this time, being heavily shaped by the Italian Campaign and the invasion of Normandy. CAS continued to advance during the conflicts of the Cold War, especially the Korean War and the Vietnam War; major milestones included the introduction of attack helicopters, gunships, and dedicated CAS attack jets.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Ұшақтарды жердегі күштерге жақыннан әуе көмегін көрсетуге қолдану Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін барады, ол әуе күштерін әскери мақсаттарда кеңінен пайдаланған алғашқы қақтығыс болды. Әуе соғысы, тіпті авиацияның өзі де әлі дамудың бастапқы сатысында еді – және Бірінші дүниежүзілік соғыс ұшақтарының мылтық калибрлі пулеметтері мен жеңіл бомбаларының тікелей әсері Екінші дүниежүзілік соғыс ұшақтарының орташа истребитель-бомбардировщиктерінің күшімен салыстырғанда өте шектеулі болды, бірақ жақыннан әуе көмегі көрсетуге арналған ұшақтар әлі де күшті психологиялық әсерге қол жеткізе алды. Ұшақ – көзге көрінетін және жеке жау, артиллериядан айырмашылығы – жау әскерлеріне жеке қауіп төндіреді, ал достық күштерге олардың жоғарғы басшылары өз жағдайына алаңдап отырғанын сезіндіреді. 1917–1918 жылдардағы ең сәтті шабуылдар әуе және жер күштері арасындағы үйлестіруді жоспарлауды қамтыды, бірақ сол кездегі әуеден жерге радиобайланыстың жетілмегендігіне байланысты осы шабуылдарды үйлестіру қиын болды. Әуе күшінің жақтаушыларының көпшілігі жердегі қолбасшылардан тәуелсіздікке ұмтылып, жаудың тылындағы нысандарды бомбалау және стратегиялық бомбалаудың маңыздылығын баса көрсетсе де, жақыннан әуе көмегінің қажеттілігін мойындады. 1914 жылы жаулық әрекеттер басталғаннан бастап, авиаторлар жердегі күштерге спонтанды шабуылдар жасады, бірақ 1916 жылға дейін ғана әуеден қолдау көрсету доктринасы жасалып, осы мақсатқа арналған истребительдер пайдалануға берілді. Сол кезде әуеден шабуыл жасаудың қазбадағы әскерлерге қандай әсер ететіні анық болды. Сомма шайқасында 18 британдық қарулы барлау ұшағы бақылау операцияларын жүргізгеннен кейін жаудың окоптарын атқылады. Бұл импровизациялық шабуылдың табысы екі жақта да жаңашылдыққа жол ашты. 1917 жылы Эйндегі екінші шайқастан кейін британдықтар алғашқы жердегі шабуыл ұшағын, бомбалар мен пулеметтермен жабдықталған F. E 2b истребителінің модификацияланған нұсқасын ұсынды. Оқ-дәрісі біткеннен кейін ұшақтар май құю және қайта қарулану үшін базаға оралды, содан кейін шайқас аймағына қайта оралды. Бұл рөлде Airco DH.5 және Sopwith Camel ұшақтары да пайдаланылды, соңғысы осы рөлде ерекше табысқа жетті. Осы кезде британдық ілім әуеден қолдаудың екі түрін мойындады: окоптарды атқылау (қазіргі заманғы жақыннан әуе көмегінің доктринасы) және жердегі нысандарды атқылау (қазіргі заманғы жаудың тылындағы нысандарды бомбалау доктринасы) – жердегі шайқастан алыс жатқан тактикалық нысандарға шабуыл жасау. Пулеметтермен атқылаудан басқа, мұндай операцияларға қатысқан ұшақтар бомба тастауға арналған құрылғылармен жабдықталды; ұшақ жерге өте төмен ұшып, окоптардың үстінен бомбаларды тастады. Немістер де осы жаңа соғыс түрін тез қабылдады және Камбрей шайқасында ұшақтарды ұқсас мақсатта пайдаланды. Британдықтар бір орындық ұшақтарды пайдаланса, немістер екі орындық, ауыр ұшақтарды, ұшақтың артқы кабинасында қосымша пулеметшімен пайдалануды жөн көрді. Немістер күшті Hannover CL. II ұшағын қабылдады және алғашқы арнайы жердегі шабуылға арналған ұшақты, Junkers J. I құрылысын бастады. 1918 жылғы көктемгі шабуыл кезінде немістер 30 эскадрильядан тұратын жердегі шабуылға арналған истребительдер тобын пайдаланды және бастапқыда тактикалық табысқа жетті. Кейін бұл күштер жеңіліске ұшырады. Осы табыстардан кейін, әуе күшін пайдалану арқылы үлкен аумақтарды бақылаудың дәстүрлі құрлық күштерін пайдаланудан гөрі тиімді әдісі ретінде әуе күшін пайдалану үшін біріктірілген RAF Ирак командалығын құру туралы шешім қабылданды. Ол 1920 жылғы Ұлы Ирак революциясын және басқа да түрлі тайпалық көтерілістерді басу үшін тиімді қолданылды. Испаниядағы азаматтық соғыс кезінде Кондор легионының ұлттық жақтағы неміс ерікті ұшқыштары, үкімет тарапынан ресми қолдау аз болғанына қарамастан, Luftwaffe доктринасына үлкен ықпал еткен жақыннан әуе көмегі тактикасын жасады. АҚШ теңіз жауынгерлерінің авиациясы Банана соғыстары кезінде Гаити, Доминикан Республикасы және Никарагуа сияқты жерлерде АҚШ теңіз жауынгерлерінің жер күштеріне қолдау көрсету үшін интервенциялық күш ретінде қолданылды. Теңіз авиаторлары әуеден жерге шабуыл жасауды тәжірибеге салды, ал Гаити мен Никарагуада олар тікұшу бомбалау тактикасын қабылдады. Осы соғыстардың бақылаушылары мен қатысушылары өздерінің жақыннан әуе көмегі стратегияларын қақтығыстың тәжірибесіне негізделді. Әскери биліктен тәуелсіздікке ұмтылған авиаторлар жаудың тылындағы нысандарды бомбалауға негізделген көзқарасқа итермеледі, бұл оларды құрлықтағы күштермен бірігудің қажеттілігінен босатып, тәуелсіз әскери күш ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Олар жақыннан әуе көмегін әуе күштерін пайдаланудың ең қиын және тиімсіз түрі деп санайды. Жақыннан әуе көмегі ең қиын міндет, өйткені достық және жау бірліктерін анықтап, ажырату қажет. Сонымен қатар, шайқастағы нысандар шашыраңқы және жасырылған, бұл әуе шабуылдарының тиімділігін азайтады. Олар сондай-ақ жақыннан әуе көмегі міндеті артиллерияның мүмкіндіктерін қайталайды, ал жаудың тылындағы нысандарды бомбалау бірегей мүмкіндіктер ұсынады деп мәлімдеді. Жердегі офицерлер артиллерияның көбінесе жеткіліксіз мөлшерде қолжетімді екенін және ұшақтардың икемділігі маңызды нүктелерде күшті өрт шоғырландыруға және достық және жау күштеріне үлкен психологиялық әсер ететін еді. Сонымен қатар, үлкен, дискриминациясыз артиллериялық шабуылдардан айырмашылығы, кішкентай әуе бомбалары жерді өтпейтіндей етіп бұзбайды, шабуылдаушы достық күштердің қимылын баяулатпайды.
Люфтваффе
Германия шабуылға дайын континенттік держава ретінде жер операцияларына әуеден қолдау көрсету қажеттілігін елемеуге болмайды. Люфтваффе өзінің әріптестері сияқты стратегиялық бомбалауға назар аударғанмен, CAS-қа күш салуға дайындығы жағынан ерекше болды. Одақтастардан айырмашылығы, немістер күшті стратегиялық бомбалау қабілетін дамыта алмады, бұл Версаль шартына сәйкес оларға тыйым салынған өнеркәсіптік дамуды білдірді. 1934 жылы Швециямен бірлескен оқу-жаттығуларда немістер алғаш рет суға түсу бомбалауына ұшырады, бұл шабуылға ұшыраған ұшақтарды зениттік артиллериялықтармен іздестіруді қиындата отырып, үлкен дәлдікті қамтамасыз етті. Нәтижесінде, Люфтваффе дамуының басшысы Эрнст Удет АҚШ әскери-теңіз флотының Curtiss Helldiver үлгісіндегі жақын қолдауды суға секіруші бомбалаушыларды сатып алуды бастады, нәтижесінде Henschel Hs 123 пайда болды, кейін ол танымал Junkers Ju 87 Stukaмен ауыстырылды. Испаниядағы азаматтық соғыста алған тәжірибе 1938 жылы бес жердегі шабуыл топтарын құруға әкелді, олардың төртеуі "Стука" қаруымен жабдықталады. Люфтваффе өзінің материалдық сатып алуларын әуе-жерде үйлестірудегі жетістіктермен сәйкес келтірді. Генерал Вольфрам фон Рихтхофен негізгі күштің жер бетіндегі бөлімшелеріне қосылған шектеулі сандағы әуе байланысы жасақтарын ұйымдастырды. Бұл бөлімшелер әуеге жерден сұрау салуларды жіберу және барлау есептерін алу үшін құрылған, бірақ олар ұшақтарды нысанаға бағыттауға оқытылмаған. Бұл дайындықтар Польшаға шабуыл кезінде нәтижелі болмады, онда Люфтваффе тыйым салуға назар аударды және әуеден қолдау көрсету үшін аз активтерді бөлді. Бірақ CAS-тың құндылығы 1940 жылы Францияға шабуыл кезінде Мез өзенін кесіп өтуге дәлелденді. "Блицкриг" деп аталатын бірлескен қару-жарақ тактикалық доктринасын жасағандардың бірі генерал Хайнц Гудериан француз қорғанысына қарсы суға шабуыл жасау ұшақтарының үздіксіз ағыны арқылы өтпелерді қорғаудың ең жақсы жолы деп сенді. Қарудың аз ғана бөлігі атып тасталса да, шабуылдар француздарды жасырып, олардың қаруларын пайдалануына кедергі келтірді. Stukas-қа бекітілген сиреналардың көмегімен психологиялық әсер жақын әуе көмегінің қирату күшіне сәйкес келмеді (бірақ көбінесе Stukas жақын әуе көмегінің орнына тактикалық бомбалаушылар ретінде пайдаланылды, соғыс алғашқы жылдары Hs 123 ескі бөлімшелеріне нақты жұмыстың көп бөлігін қалдырды). Сонымен қатар, артиллериядан әуеден қолдау көрсету Арденн арқылы логистикалық қолдау сұранысын азайтты. Ауадан қолдауды жылдам алға жылжытумен үйлестіруде қиындықтар туындағанымен, немістер британдықтар мен француздардың қорғаныстарына қарағанда CAS тактикасын үнемі жоғары көрсетті. Кейіннен шығыс майданында немістер достық бөлімшелерді белгілеу үшін және жаудың орналасуы мен қашықтығын көрсету үшін визуалды жер сигналдарын ойлап табады. Осы жетістіктерге қарамастан, неміс CAS кемелсіз болған жоқ және басқа елдердің әуе қаруларын зардап шеккен түсініспеушілік пен қызметаралық бәсекелестікке ұшырады, ал достық атыс сирек кездеспейтін. Мысалы, Мауза шабуылдарының қарсаңында Гудерианның жоғары тұрған адамы CAS жоспарларын тоқтатты және орта бомбардировщиктерден жоғары биіктіктегі соққыларды шақырды, бұл соққылар аяқталғанға дейін шабуылды тоқтатуды талап еткен болар еді. Немістердің бақытына орай, оның бұйрығы орындалуға тым кеш берілді, ал Люфтваффе командирі Гудерианмен бұрын жасаған кестеге сай әрекет етті. 1941 жылдың қарашасында Люфтваффе Эрвин Роммельге Африка корпусының әуе байланысы офицерін беруден бас тартты, өйткені бұл "әуе күшін жалпы пайдаланудың ең жақсы әдісіне қайшы келеді". RAF Лондон қаласында CAS доктринасын әзірлеуде болса да, Солтүстік Африкадағы офицерлер өздерінің үйлестіру әдістерін ойлап тапты. 1941 жылдың қазан айында Сэр Артур Теддер мен Артур Конингэм, Солтүстік Африкадағы RAF аға қолбасшылары, әр корпуста және бронетанк дивизия штабында RAF армиясының әуе қолдауын басқару штабын құрды және әуе қолдау сұрақтарын жіберу үшін әр бригадада Forward Air Support Link орналастырды. 1942 жылы ондағы мамандар келген кезде, олар қолдау сұрақтарына жауап беру уақытын отыз минутқа қысқартты. Ол үш ұшақты қолданды, әрқайсысы радио арқылы тиісті жердегі басқарумен басқарылады. Бір ұшақ шабуылға шығады, екіншісі ұрыс аймағына ұшып барады, ал үшінші ұшақ базасында май құйып, қару-жараққа толынып жатты. Егер бірінші шабуыл тактикалық нысананы жоя алмаса, ұшаққа шабуылды жалғастыруға нұсқау беріледі. Бірінші ұшақ үшінші ұшақ ұшып кеткеннен кейін өз май құюы мен қару-жарағын толықтыру үшін қонады. Солтүстік Африкадағы науқан кезінде британдықтар дамытқан және жетілдірген CAS тактикасы 1944 жылы Германия үстінен жеңіске жету және оның қалалары мен өнеркәсіптерін жою үшін одақтастар жүйесінің негізі болды. Ұшақтардың дұрыс нысанаға тиюін және достық әскерге зиян келтірмеуін қамтамасыз ету үшін алғаш рет британдық Desert Air Force Солтүстік Африкада қолданды, бірақ АҚШ әскери-әуе күштері Салерно операцияларында ғана қолданды. 1941 жылы Солтүстік Африка науқанында британдық армия мен Корольдік әуе күштері Forward Air Support Links (FASL) құрды, бұл жердегі көлік құралдарын пайдаланатын жылдам әуе қолдау жүйесі. Жеңіл барлау ұшақтары жаудың әрекеттерін бақылап, радио арқылы бригада деңгейінде орналасқан FASL-ге хабарлайтын. FASL корпустың немесе бронетанк дивизиясының штабына қосылған Air Support Control (ASC) бас штабымен байланыста болды, ол әуе базаларымен Rear Air Support Link арқылы қолдау шақыруға мүмкіндік берді. Олар сонымен қатар алға жылжыған әскерлермен бірге жүретін "Mobile Fighter Controller" деп аталған жердегі әуе шабуылын басқару жүйесін енгізді. Басқарушы "жетекші танк немесе бронетранспорттық машинада" отырып, шабуылдағы ұшақтардың "такси тізімінен" біреуін басқаратын. Desert Air Force алғаш қолданған бұл жақын ынтымақтастық жүйесі Италия, Нормандия және Германиядағы науқандар кезінде үнемі жетілдіріліп, толықтырылды. Италия науқаны Римге жеткен кезде одақтастар әуе басымдылығына ие болды. Олар содан кейін истребитель-бомбалаушы эскадрильяларының шабуылдарын алдын ала жоспарлай алды; бірақ ұшақтар шабуыл аймағына келген кезде, көбінесе нысаналар, әдетте жүк көліктері, қашып кеткен. Қашып бара жатқан нысаналарға алғашқы шешім британдық "Rover" жүйесі болды. Бұл бірінші бригададан екіншісіне байланысты коммуникацияны үздіріссіз ауыстыра алатын әуе басқарушылары мен армия байланыс офицерлерінің жұптасуы болды – сондықтан Rover. Келіп жатқан шабуыл ұшақтары алдын ала хабарланған нысаналармен келді, оларды станцияға келгеннен кейін 20 минуттан кейін шабуылдайтын, егер Rover оларды басқа маңызды нысанаға бағыттамаса. Rover артиллериядан түтінмен нысаналарды белгілеуді сұрауы мүмкін, немесе олар истребительдерді карта координаттарына бағыттауы мүмкін, немесе олар бағыт ретінде көрнекті жер бедерлерін сипаттауға жүгінуі мүмкін. Алайда, Rover-лердің бір кемшілігі – ұшқыштардың үнемі ауысуы, олар екі аптадан кейін жұмыс істейтін, бұл институционалдық естеліктердің жетіспеуіне әкелді. Салерно қондырғанда британдық тактикаға әсер еткен АҚШ командирлері өздерінің доктринасын британдық жүйенің көптеген ерекшеліктерін қосу үшін бейімдеді. Соғыстың басында АҚШ әскери-әуе күштерінің (USAAF) басты миссиясы стратегиялық бомбалау доктринасы болды. Бұл эскортсыз бомбалаушылар жердегі әскерлердің араласуынсыз соғысты жеңе алады деген сенімді қамтыды. Бұл доктрина негізінен бұрыс екені дәлелденді. Алайда, соғыс барысында USAAF жоғарғы басшылығы осы доктринаға берік тұрды және осылайша армияның қалған бөлігінен тәуелсіз жұмыс істеді. Осылайша, ол бастапқыда CAS ұсынуға дайын болмады және шын мәнінде, CAS функциясына "тебу және айғайлау" арқылы жердегі әскерлермен бірге тартылуы керек болды. USAAF тактикалық авиацияға қатысты доктриналық басымдықтары, ретімен, ...
Қызыл Әуе күштері
Кеңес Одағының Қызыл Әуе күштері жердегі қолдау ұшақтарының маңыздылығын тез мойындады. 1939 жылғы Халхин-Гол шайқасында совет ұшақтарының міндеті жаудың жердегі әрекеттерін тоқтату болды. 1941 жылғы маусымда Оське жауапты елдердің Кеңес Одағына басып кіргенінен кейін бұл қолдану күрт өсті. "Ильюшин Ил-2 Штурмовик" сияқты арнайы жасалған ұшақтар танктардың қимылын тежеуде өте тиімді болды. Иосиф Сталин "Ил-2" ұшағына өзінің ерекше стильде үлкен құрмет көрсетті: белгілі бір зауыт тапсырысты орындаудан қалып артқанда Сталин зауыт директорына мынадай телеграмма жіберді: "Олар Қызыл Армия үшін ауа мен нан сияқты қажет". Корей соғысында теңізшілер корпусы әуе-жер ынтымақтастығы дәстүрін сақтаса да, жаңадан құрылған АҚШ Әуе күштері (АҚШӘК) CAS-тен (жақын қолдау) алшақтады, стратегиялық бомбалаушылар мен реактивті ұшқыштарға көшті. Әуе күштері жеткілікті ұшқыштар мен алдыңғы қатардағы әуе бақылаушыларын майдандық қолдау үшін бергенімен, үйлестіру жетіспеді. Ұшқыштар орталықтандырылған басқарумен жұмыс істегендіктен, жердегі бақылаушылар ұшқыштармен таныса алмады, ал сұраныстар тез қарастырылмады. Сол кездегі 1-ші кавалерия дивизиясының 8-ші кавалерия полкінің командирі (кейін Армия Бас штабының бастығы) Харольд К. Джонсон CAS туралы былай деді: "Егер қаласаң, ала алмайсың. Ала алсаң, сені таба алмайды. Таба алса, нысананы анықтай алмайды. Анықтай алса, соқпайды. Соқса да, көп зиян келтірмейді". Сондықтан 1950 жылғы қыркүйекте МакАртур Инчонға түсу операциясы кезіндегі әуе кеңістігінен АҚШ Әскери-әуе күштері ұшақтарын алып тастағаны және оның орнына CAS үшін 33-ші теңіз ұшақтары тобына сүйенгені түсінікті. 1951 жылғы желтоқсанда АҚШ-тың 8-ші армиясының қолбасшысы генерал-лейтенант Джеймс Ван Флит Біріккен Ұлттар Ұйымының қолбасшысы генерал Марк Кларктан Кореядағы төрт армия корпусының әрқайсысына шабуыл жасау эскадрильясын тұрақты түрде қосуды ресми түрде өтінді. Өтініш қабылданбаса да, Кларк CAS үшін көптеген әскери-теңіз және әуе күштері ұшақтарын бөлді. Бастапқыда қиындықтар болғанына қарамастан, Әскери-әуе күштері де үйлестіру жұмыстарын жақсартуға тырысты. Ақырында, ұшқыштардан 80 күн бойы алдыңғы қатардағы әуе бақылаушысы (FAC) ретінде қызмет етуді талап етті, бұл оларға жердегі жағдайды түсінуге көмектесті және олар қайтадан ұшқыш кабинасына оралғанда ынтымақтастыққа септі. Әуе күштері сондай-ақ маңызды жерлерде әуедегі FAC ұшақтарын қамтамасыз етті. Армия да әуе шабуылына дейін әуеге қарсы отты басып тастау арқылы көмектесуге үйренді. АҚШ армиясы ұрыс алаңында достық күштерге зиян келтірмеу үшін ӘҚШ Әуе күштерінің тұрақты қатысуын қалады. Бұл қалау әуе байланыс офицері (ALO) лауазымын құруға әкелді. ALO – бұл ұшқыш кабинасынан тыс тур өткізген, әуе күшінің мүмкіндіктері мен шектеулері туралы жердегі командирге кеңес беретін ұшқыш. Корей соғысы CAS-ті қолданудағы маңызды кемшіліктерді көрсетті. Біріншіден, Әскери-әуе күштері оқтырмауға қарағанда тыйым салуды артық көреді, ал армия қолдау миссияларын әуе күштері үшін басты мәселе деп есептеді. Кейін, армия жақсы реактивтілік үшін орталықсыздандыруды жақтады, ал Әскери-әуе күштері CAS-тің орталықтандырылуын ұсынды. Үшінші мәселе – әуе-жерде дұрыс интеграция үшін қажетті оқыту мен ортақ мәдениеттің жетіспеушілігі болды. Сонымен қатар, Әскери-әуе күштері ұшақтары CAS үшін жасалмаған: "реактивті ұшақтардың пайда болуы, нысаналарын реттеуге тым жылдам, және театрларда қолдануға тым үлкен стратегиялық бомбалаушылар CAS-ты іске асыруды қиындатты". Алайда, әскер бастапқыда Хаузе кеңесінің ұсынысын орындамады. Дегенмен, ол CAS рөлінде тікұшақтар мен шабуылдық тікұшақтарды пайдалануды қабылдады. Әскерилер өздерінің CAS-ын тікұшақтар мен шабуылдық тікұшақтардың дамуына байланысты көбірек бақылауға алса да, Әскери-әуе күштері әскери бөлімдерге тұрақты қанатты CAS-ты қамтамасыз етуді жалғастырды. Соғыс барысында тактикалық әуе бақылау жүйесін жетілдіру Әуе күштері CAS-ын жақсарту үшін маңызды болды. Ұшақтар ұшқыштармен алмастырылды. Әуе күштері әуе сұранысы желісі үшін жауапкершілікті өз мойнына алуы байланыс жабдықтары мен процедураларын жақсартты, бұл ұзақ уақыт бойы проблема болып келді. Сонымен қатар, Әскери-әуе күштерінің бақылауындағы корпус деңгейіндегі жақын қолдауды басқару агенттіктерін табысты енгізу армияның CAS-ын бақылауға қатысты талаптарын қанағаттандырудың маңызды қадамы болды. Шындығында, 1998 жылға дейін теңізшілер корпусы өз оқулықтарында "Жақын қолдау (CAS) – теңізшілер корпусының инновациясы" деп мәлімдеді. Соғыс кезінде теңізшілер корпусында болған басты пікірталас – тікұшақтарды CAS доктринасының бір бөлігі ретінде қабылдау және бұл қабылдану теңізшілер корпусындағы тұрақты қанатты CAS-қа қалай әсер етеді. Алайда, мәселе шешілді, өйткені тікұшақтар Вьетнамдағы жағдайға өте қажет болды. Тікұшақтар бастапқыда әскерилерді түсіру және эвакуациялау үшін қорғаныс шарасы ретінде қаруланғанымен, осы рөлдегі құндылығы олардың арнайы тікұшақ платформалары ретінде модификациялануына әкелді. Тұрақты қанатты ұшақтарға қарағанда жылдамдығы төмен және әуеге қарсы қаруларға осал болғанымен, тікұшақтар жасырынбау үшін жерді пайдалана алатындығы және ең бастысы, олардың төмен жылдамдығының арқасында ұрыс алаңында ұзақ уақыт қалуға мүмкіндігі болды. Соңғысы оларды CAS рөлінде жердегі күштерге табиғи толықтырушы етті. Сонымен қатар, 1973 жылғы Йом Кипур соғысында үлкен тиімділігі көрсетілген жаңа әзірленген танкқа қарсы басқарылатын зымырандар ұшақтарға тиімді ұзақ қашықтықтағы танкқа қарсы қару ұсынды. Бұл факторлар армияларды тікұшақты қолдау рөлінен күрес құралына көтеруге ынталандырды. АҚШ армиясы айналмалы қанатты активтерді бақылағанымен, үйлестіру мәселесі туындады. Оқу жаттығуларында майдан командирлері әуе қорғанысынан қорқып, шабуылдық тікұшақтарды кеш қолданды, бұл жердегі күштерді тиімді қолдауға мүмкіндік бермеді. CAS активтерін бақылау туралы бұрынғы пікірталас майдан командирлері мен авиаторлар арасында қайта жаңғырды. Дегенмен, АҚШ армиясы CAS рөлінде бақылауын бірте-бірте арттырды. 1970-ші жылдардың ортасында, Вьетнам соғысынан кейін, Әскери-әуе күштері ALO атқаратын көптеген міндеттерді орындау үшін сарбаздық құрамды оқытуға шешім қабылдады, соның ішінде нысананы бақылауды. Қазіргі таңдағы ALO негізінен байланыс рөлін атқарады, ал миссияны жоспарлау және шабуылды бағыттаудың егжей-тегжейлі мәселелері тактикалық әуе бақылау тобының сарбаздарына тапсырылған.
НАТО мен AirLand шайқасы
1977 жылы қазіргі заманғы әскери тәжірибеге жақыннан әуе көмегі мақсатында енгізілгеннен бастап, генерал Кросби Э. Сент AH-64 Apache-қа НАТО-ның Еуропалық театрындағы AirLand Battle операцияларында қолдануға қажетті доктриналық негізді қамтамасыз етті.
Ұшақ
Әртүрлі ұшақтар жақыннан қолдау көрсету рөлін орындай алады. Әскери тікұшақтар көбінесе жақыннан қолдау көрсету үшін қолданылады және жердегі операциялармен тығыз байланысты, сондықтан көптеген елдерде оларды әуе күштері емес, әскер басқарады. A-10 Thunderbolt II сияқты истребительдер мен шабуылдық ұшақтар ракеталар, зымырандар, бомбалар және шабуылдық рейстер арқылы жақыннан қолдау көрсетеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде CAS миссиялары үшін шомылу бомбалаушылары мен истребительдер қолданылды. Шомылу бомбалауы деңгейлі бомбалаудан гөрі үлкен дәлдікке мүмкіндік берді, ал жылдам биіктік өзгерісі әуеге қарсы артиллерияшылардың ізін табуын қиындатты. Junkers Ju 87 Stuka – дәлдікпен бомбалауға арналған, бірақ CAS үшін сәтті пайдаланылған шомылу бомбалаушының жақсы танымал үлгісі. Оның психологиялық әсерін күшейту үшін қону шассиінде желмен соққан сиреналар орнатылған. Stuka-ның кейбір түрлерінде екі BK 3,7 Bordkanone зеңбірегі орнатылған, әрқайсысы танкіге қарсы операциялар үшін броняны тесіп өтетін, вольфрам карбидімен құрылған алты оқтан тұратын екі дүкенге жиналған. Солтүстік Американың A-36 Apache және P-51 Mustang (суға түсу тежегіштерімен жабдықталған) басқаларынан өзгеше, американдықтар мен британдықтар екінші дүниежүзілік соғыста арнайы CAS ұшақтарын қолданбады, олар CAS қызметіне жұмылдырылатын истребительдерді немесе истребитель-бомбалаушыларды артық көрді. Hawker Typhoon және P-47 Thunderbolt сияқты кейбір ұшақтар бұл рөлде жақсы өнер көрсетсе де, көптеген истребительдердің тиімді CAS платформалары болуына кедергі келтіретін бірқатар шектеулер болды. Истребительдер әдетте бомбалар немесе басқа сыртқы қару-жарақсыз жоғары биіктіктегі операцияларға бейімделген, ал төмен биіктікте бомбалармен ұшу отынды жылдам жұмсады. Страфинг үшін зеңбіректерді басқаша орнату қажет болды, ал страфингге әуе шайқасынан гөрі басқа және төменгі конвергенция нүктесі қажет болды. Екінші дүниежүзілік соғыста соғысқан одақтас державалардың ішінде Кеңес Одағы Ұлыбритания мен АҚШ-қа қарағанда арнайы жасалған шабуылдық ұшақтарды көбірек қолданды. Мұндай ұшақтардың ішінде Ил-2 – әлем тарихында ең көп санда шығарылған әскери ұшақ. Кеңес әскері жиі Polikarpov Po-2 бипланын жер шабуылы ұшағы ретінде пайдаланды. Корольдік теңіз күштерінің Hawker Sea Fury ұшақтары және АҚШ-тың Vought F4U Corsair және Douglas A-1 Skyraider Корея соғысы кезінде жер шабуылы үшін қолданылды. Соғыстан басқа да көптеген жағдайларда Sea Fury жер шабуылы платформасы ретінде қолданылды. Кубалық Sea Fury ұшақтары, Fuerza Aérea Revolucionaria ("Революциялық Әуе күштері"; FAR) басқаратын, АҚШ ұйымдастырған Шошқалар шығанағына шабуылға қарсы тұру үшін, келіп жатқан көлік кемелеріне және жаяу әскерлеріне шабуыл жасады. A-1 Skyraider кейіннен, әсіресе Вьетнам соғысында қолданылды. Вьетнам соғысында АҚШ бірнеше тұрақты және айналмалы қанатты ұшақтарды енгізді, соның ішінде CAS және әуеге тыйым салу ұшақтары ретінде қызмет ету үшін қайта жабдықталған бірнеше жүк ұшақтары. Олардың алғашқысы Douglas AC-47 Spooky болды, ол Douglas C-47 Skytrain/Douglas DC-3 түріне айналдырылды. Кейбір сарапшылар AC-47-нің CAS рөліндегі жоғары тиімділігіне тоқталды. АҚШ Әскери-әуе күштері AC-47-ден кейін Fairchild AC-119 және Lockheed AC-130 сияқты бірнеше платформаларды әзірледі. AC-130 әсіресе ұзақ қызмет етті, оны Ауғанстандағы соғыста, Ирак соғысында және ХХІ ғасырдың басында Ливияға АҚШ-тың әскери араласуы кезінде кеңінен қолданды. AC-130-ның бірнеше нұсқасы жасалды және ол әр түрлі жаңа қару-жарақтарды қабылдауды қоса алғанда, жаңғыртылуда. Көбінесе жақыннан қолдауды тек истребитель-бомбалаушылар немесе арнайы жер шабуылы ұшақтары, мысалы, A-10 Thunderbolt II (Warthog) немесе Su-25 (Frogfoot) немесе AH-64 Apache сияқты шабуылдық тікұшақтар ғана жүзеге асырады деп есептеледі, бірақ тіпті үлкен биіктіктегі бомбалаушылар да дәлдікпен басқарылатын оқ-дәрілерді қолдана отырып, жақыннан қолдау рөлін сәтті орындады. Operation Enduring Freedom кезінде истребительдердің жетіспеушілігі әскери жоспарлаушыларды CAS рөлін орындау үшін АҚШ-тың бомбалаушыларына, әсіресе B-1B Lancer-ге қатты сүйенуге мәжбүр етті. Бомбалаушы CAS, негізінен GPS-пен басқарылатын қаруларға және лазерлік басқарылатын JDAM-дарға сүйеніп, талқандаушы тактикалық жұмысқа алу әдістемесіне айналды және жалпы CAS туралы АҚШ-тың доктриналық ойлауын өзгертті. Ұшақтардың ұшу уақыты, қашықтығы және қару-жарақ сыйымдылығы ұзарғандықтан, оларды жақын майданнан тыс жерлерде орналастыруға болады, 2001 жылдан бері 12 сағаттық миссиялар кең таралған. Ауғанстандағы Талибан режимі құлағаннан кейін, Ауғанстандағы әуежайлар Талибан мен Аль-Қаидаға қарсы операцияларды жалғастыру үшін қолжетімді болды. Бұл Бельгиядан (F-16 Fighting Falcon), Даниядан (F-16), Франциядан (Mirage 2000D), Нидерландтан (F-16), Норвегиядан (F-16), Ұлыбританиядан (Harrier GR7, GR9 және Tornado GR4) және АҚШ-тан (A-10, F-16, AV-8B Harrier II, F-15E Strike Eagle, F/A-18 Hornet, F/A-18E/F Super Hornet, UH-1Y Venom) келген ұшақтармен көптеген CAS операцияларын жүргізуге әкелді. Ақпараттық технологияны қолдану арқылы дәл әуе қолдауын бағыттап, үйлестіру CAS-ты пайдалануда барлау, қадағалау және танудың маңыздылығын арттырды. Лазерлік, GPS және майдандық деректерді беру CAS үшін әртүрлі әуе платформаларын үйлестіру үшін күнделікті қолданылады. 2003 жылғы бірлескен CAS доктринасы электрондық және оптикалық технологияны пайдалану арқылы мақсатты отты бағыттаудың артуын көрсетеді. Жердегі күштермен байланысатын әуе платформалары қосымша әуеден жерге көру іздеуін, конвойды күзетуді және басқару және бақылау (C2) мүмкіндіктерін де ұсынуы мүмкін, бұл төмен қарқынды қақтығыстар үшін өте маңызды болуы мүмкін.
Доктрина
MCWP 3-23.1: JP 3-09.3:
JP 3 09.3: