Кіріспе

chembox
|Verifiedfields = өзгертілген
|Watchedfields = өзгертілген
|verifiedrevid = 413113516
|ImageFile = Propylene oxide.svg
|ImageSize = 165
|ImageName = Құрылымдық формула
|ImageFile1 = (S) Пропилен оксиді молекуласы доңғалағы.png
|ImageSize1 = 165
|ImageName1 = Пропилен оксиді молекуласының шар және таяқша моделі
|PIN = (2R) 2 Метиллоксиран (2S) 2 Метиллоксиран
|OtherNames = Пропилен оксиді, Эпоксипропан, Пропилен эпоксиді, 1,2 Пропилен оксиді, Метил оксиран, 1,2 Эпоксипропан, Пропен оксиді, Метил этилен оксиді
|Section1=
|Section2=
|Section3=
|Section4=Chembox Қауіптері
|GHSPictograms =
|GHSSignalWord = ҚАУІПТІ
|MainHazards = Өте тұтанғыш
|NFPA H = 3
|NFPA F = 4
|NFPA R = 2
|FlashPtC = −37
|AutoignitionPtC = 747
|ExploLimits = 2.3–36%
|IDLH = Ca [400 ppm]
|LD50 = 660 мг/кг (қоян, ауыз арқылы) 380 мг/кг (егеуқұйрық, ауыз арқылы) 440 мг/кг (тышқан, ауыз арқылы) 1140 мг/кг (егеуқұйрық, ауыз арқылы) 690 мг/кг (қоян, ауыз арқылы) Гидрохлоризация және тотығу әдістері қолданылады. 2005 жылы әлемдік өндірістің шамамен жартысы хлорогидрин технологиясымен, ал жартысы тотығу жолдары арқылы жүзеге асырылды. Соңғы әдіс маңыздырақ болып келеді.

Қолданылуы

Барлық пропилен оксидінің 60-70% алкоксилдену процесі арқылы полиэфирлі полиольдерге түрлендіріледі. Бұл полиольдер полиуретан пластиктерін өндірудегі құрылыс блогы болып табылады. Пропилен оксидінің шамамен 20% қышқыл немесе сілті катализімен үдетілетін процесс арқылы пропилен гликолге гидролизденеді. Басқа маңызды өнімдерге полипропиленгликоль, пропиленгликоль эфирлері және пропилен карбонаты жатады.

Түтіндік

АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы 2007 жылдың 1 қыркүйегінен бастап шикі бадамды пастеризациялау үшін пропилен оксидін қолдануға рұқсат берді. Бұл коммерциялық бақшаларда сальмонелламен ластанудың Канадада және АҚШ-та болған екі жағдайына жауап ретінде жасалды. Сальмонелланы бақылау үшін фисташка да пропилен оксидімен өңделеді.

Микроскопиялық

Пропилен оксиді электронды микроскопияға арналған биологиялық үлгілерді дайындауда, бұрынғы сусыздандыру үшін қолданылған қалдық этанолды жою үшін кеңінен қолданылады. Типик процедура бойынша, үлгі алдымен 5 минутқа этил спирті мен пропилен оксидінің тең көлемдес қоспасына, содан кейін таза оксидке төрт рет, әр реті 10 минуттан батырылады.

Қару-жарақ

Пропилен оксиді кейде термобарикалық оқ-дәрілерде отын-ауа жарылғыш құралдардың отыны ретінде қолданылады. Жарылыс толқынынан туындайтын жарылыс зиянынан өзге, жарылмаған пропилен оксиді тікелей уыттанудан қосымша салдарлар тудыруы мүмкін.

Қауіпсіздік

Пропилен оксиді жедел уытты және канцерогенді. Жедел әсер ету тыныс жолдарының тітіркенуіне, соңында өлімге алып келеді. Жедел әсерден кейінгі уыттану белгілері: сілекей бөліну, көзден жас шығу, мұрыннан сұйықтық ағу, демқын жетіспеу, жалбырлық, әлсіздік және белсенділіктің төмендеуі, әлсіздік және координацияның бұзылуы. Пропилен оксиді сонымен қатар егешқұйрықтарда нейротоксикалық әсер етеді, демек, адамдарда да солай болуы мүмкін. Пропилен оксиді ДНК-ны алкилдейді. Осы себепті, ол жануарлар үшін белгілі бір канцероген.

Табиғи пайда болуы

2016 жылы Сарышаян B2-де пропилен оксидінің табылғаны хабарланды, бұл Көмекей жолындағы үш миллион күн массасына тең газ бұлты. Бұл ғарышта табылған алғашқы хиральды молекула, бірақ энантиомерлік артықшылығы байқалған жоқ.