Кіріспе

Аксиоматикалық жиын теориясындағы ұғым. Аксиоматикалық жиын теориясының көптеген танымал нұсқаларында ерекшелеу аксиомалық схемасы, сондай-ақ бөлу аксиомалық схемасы, кіші жиын аксиомалық схемасы немесе шектеулі түсініктілік аксиомалық схемасы деп аталады. Қорыта айтқанда, бұл жиынның кез келген анықталатын кіші класы – жиын болып табылады. Кейбір математиктер оны түсініктілік аксиомалық схемасы деп атайды, бірақ басқалары осы терминді төменде талқыланатын шектеусіз түсініктілік үшін қолданады. Түсініктілікті шектеу Расселдің парадоксын болдырмағандықтан, Зермело, Френкель және Гёдель сияқты бірнеше математиктер оны жиын теориясының ең маңызды аксиомасы деп есептеді.

Жоғары деңгейдегі параметрлер

Предикаттар арқылы сандық өлшеуге болатын типтелген тілде, спецификацияның аксиомалық схемасы қарапайым аксиомаға дейін тосып кетеді. Бұл, алдыңғы бөлімдегі NBG аксиомаларында қолданылған тәсілге ұқсас, онда предикат сыныппен алмастырылып, содан кейін осы сынып бойынша сандық өлшеу жасалды. Екінші реттік логикада және жоғары реттік семантикасы бар жоғары реттік логикада спецификация аксиомасы логикалық тұжырымдылық болып табылады және оны теорияға жекелей қосудың қажеті жоқ.

Куиннің жаңа негіздерінде

W. V. O. Quine бастамасымен жинақ теориясына жаңа негіздер тәсілінде, берілген предикат үшін түсіністік аксиомасы шектеусіз нысанды қабылдайды, бірақ схемада қолданылуы мүмкін предикаттардың өзі шектеулі. (C жинағы C-ға кірмейді) предикатына тыйым салынған, себебі мүшелік символының екі жағында да C символы пайда болады (сондай-ақ, әртүрлі "нақты түрлерде"); осылайша Расселдің парадоксы болдырмайды. Дегенмен, рұқсат етілген деп есептесек, барлық жиындар жинағын құруға болады. Толығырақ ақпарат алу үшін стратификацияға қараңыз.