Кіріспе
Пасаик көлі – АҚШ-тың Нью-Джерси штатының солтүстігінде, соңғы мұз дәуірінің аяқталу кезеңінде, шамамен 19 000–14 000 жыл бұрын болған тарихи алдынгы мұздық көлі. Көл, шегініп бара жатқан Висконсин мұздығынан босаған сулардан пайда болды. Мұздық алға жылжу кезінде үлкен мөлшерде топырақ пен тау жыныстарын итеріп, орталық Уочунг тауларындағы өткел арқылы бұрынғы Пасаик өзенінің табиғи су ағынын тосқан болатын. Көл бірнеше мың жыл бойы сақталды, мұздың еруі және мореналық бөгеттердің ыдырауы нәтижесінде бұрынғы көл алабының суы бірте-бірте төгілді. Көлдің пайда болуы Пасаик өзенінің бағытын түбегейлі өзгертті, оны төменгі жазыққа құя бермес бұрын солтүстік Уочунг таулары арқылы шарлап өтуге мәжбүр етті. Бүгінде бұрынғы көл алабы Пасаик шалғындылары деп аталады, оған Ұлы батпақ, Қара шалғынды, Троя шалғындысы, Хатфилд батпағы, Ли шалғындысы, Кішкентай бөлік шалғындысы, Үлкен бөлік шалғындысы, Гленхерст шалғындысы және Бог пен Влай шалғындысы кіреді. Бұл ежелгі көлдің қалдықтары әртүрлі өсімдіктер мен жануарлар үшін өте қолайлы ылғалды ортаны қамтамасыз етеді, сонымен қатар солтүстік Нью-Джерси тұрғындарына демалыс және табиғат аясында серуендеу мүмкіндігін ұсынады.
Lake Passaic was a prehistoric proglacial lake that existed in northern New Jersey in the United States at the end of the last ice age approximately 19,000–14,000 years ago. The lake was formed of waters released by the retreating Wisconsin Glacier, which had pushed large quantities of earth and rock ahead of its advance, blocking the previous natural drainage of the ancestral Passaic River through a gap in the central Watchung Mountains. The lake persisted for several thousand years as melting ice and eroding moraine dams slowly drained the former lake basin. The effect of the lake's creation permanently altered the course of the Passaic River, forcing it to take a circuitous route through the northern Watchung Mountains before spilling out into the lower piedmont. Today, the former lake basin is called Passaic Meadows and includes the Great Swamp, Black Meadows, Troy Meadows, Hatfield Swamp, Lee Meadows, Little Piece Meadows, Great Piece Meadows, Glenhurst Meadows, and Bog and Vly Meadows. These remnants of the ancient lake provide prime wetland habitat to a variety of plants and animals while at the same time offering recreational and outdoor opportunities to residents of northern New Jersey.
Ашылу
Пасаик мұздық көлінің ашылуы Нью-Джерси штатының геологы және Ратгерс университетінің вице-президенті болған профессор Джордж Хаммелл Кукке байланысты. Кук көлді алғаш рет 1880 жылғы штаттық геологтың Нью-Джерсидің жылдық есебінде айтқан, онда ол көл суларының әсерінен пайда болған немесе өзгерген сияқты жоғарғы Пасаик аңғарындағы жазық үстінді төбелер мен дрейф сияқты шөгінділерді сипаттады. Он екі жыл өткен соң, штаттық геолог Джон Смоктың басшылығымен жүргізілген далалық зерттеулер көлдің бар екенін нақты көрсететін толқынмен кесілген террасалар мен басқа да жағалау ерекшеліктерін анықтауға көмектесті. Дегенмен, көлдің шекарасы 1893 жылға дейін толыққанды түсініксіз болды, сол жылы геологтар Роллин Д. Солсбери және Генри Б. Кюмель орталық және жоғарғы Пасаик бассейніндегі толқынмен кесілген террасалар, жағалау платформалары және дельталық шөгінділерді зерттеді. Бұл зерттеулер «Пасаик көлі – құрдымға кеткен мұздық көлі» атты есеп дайындауға пайдаланылды, ол 1893 жылғы Нью-Джерси штатының геологының жылдық есебіне қосылды.
Геология
Трайскінің соңғы және Юралық кезеңдерінде Солтүстік Америка тақтасы Африка тақтасынан бөлінген кезде, тоқтап қалған жарылыс жүйесі пайда болды. Соның нәтижесінде пайда болған рифтік аңғар, Ньюарк бассейні деп аталады, және ол қызыл түсті шөгінділер мен су тасқынынан пайда болған базальттардың кезектесіп жатқан қабаттарымен толды. Миллиондаған жылдар бойы, рифтік аңғар бұзылып, қисайды және эрозияға ұшырады, соның салдарынан қатаң су тасқыны базальт қабаттарының жиектері жоталар құрады. Қазіргі уақыттан 20 000 жыл бұрын, Пасаик өзенінің алғашқы нұсқасы осы жоталардың арасындағы кеңістіктен ағып өтті. Бұл, соңғы мұз дәуірінде пайда болған, үлкен континенттік мұздық Висконсин мұздығы аймаққа жылжып, кеңістікті толығымен жапқан кезде өзгерді. Мұздық ерігеннен кейін, су жоталардың артында жиналып, Пасаик мұздық көлін құрады.
Көл кезеңдері
Пасаик мұздық көлі өзінің бес мың жылдық өмір сүру кезеңінде динамикалық су кеңістігі болды. Қазіргі уақытта көлдің төрт негізгі сатысы болды деп есептеледі, ал соңғы сатысы үш кіші сатыға бөлінген. Әр сатысында көлдің жағалау деңгейі жаңадан өзгеріп, мұз немесе топырақтан тұратын моренды бөгеттер салынған немесе қысқа мерзім ішінде құлап, жаңа жағдайлар тудырған. Осы су жинау алабында Black Brook, Great Brook, Loantaka Brook, Primrose Brook және Upper Passaic өзендері Ұлы батпақта бірігіп, Millington шатқалы арқылы батпақтан шығатын Passaic өзенін құрайды. Экожүйені жоятын үлкен төртінші аймақтық әуежай салу жоспарына жауап ретінде, аймақ тұрғындарының ең ірі американдық сақтау жұмысынан кейін, осы су жинау алабының маңызды бөлігі 1959 жылы бір жыл бойы жүргізілген сатып алулар арқылы иеліктен алынды. Шамамен он екі шаршы мильді құрайтын бұл жерлер 1960 жылдың 3 қарашасында федералдық үкіметке сыйға тартылды, осылайша олар мәңгілік қорғау үшін саябақ ретінде бөлінді. Үкіметке берілген ауданнан кейін Ұлы батпақ Ұлттық жануарлар қорығы құрылды және қазір батпақты қоршап тұрған он қаланың азаматтары бақылайды, олар он үш жеке бақылау ұйымын құрды. Осы аумаққа қосымша жерлер қосылуы әлі де жалғасуда.
Су тасқыны
Орталық Пасаик алабындағы созылмалы су тасқыны, әсіресе Пасаик және Помптон өзендерінің қосылған жері маңында, үкіметтің жеке меншік жерді сатып алуына себеп болатын деңгейге жетті. Кіші және Үлкен сарқылыстар жасаған тұншықтықтың жоғары жағындағы алаптың бұл бөлігі кейде соншалықты суға толады, тіпті Пасаик мұздық көлінің Тотова деңгейінің бір бөлігі су ағып кеткенше қысқа мерзімге қайта көрінеді. Уочунг тауларының артында қалып қойған суды шығару үшін жаңа арна жасау мақсатында Пасаик өзенінің су тасқынына арналған туннель, су тасқынын аудару жүйесі ұсынылып отыр.