Американың Жеңілсаусақ көлдері

Кіріспе

Жаңа Йорк штатындағы көлдер тобы, АҚШ

Бармақ көлдері – АҚШ-тың Жаңа Йорк штатындағы Бармақ көлдері аймағында, Онтарио көлінің оңтүстігінде орналасқан он бір ұзын, тар, шамамен солтүстік-оңтүстік бағыттағы көлдер тобы. Бұл аймақ Солтүстік Аллегей платосының солтүстік және көшімдік шетінде орналасқан, ол Бармақ көлдерінің жоталары мен шатқалының экорегионы және Ұлы көлдердің жазықтарының Онтарио жазықтары экорегионы болып табылады. Геологиялық терминде саусақ көлі – мұздық аңғардағы ұзын, тар көлді білдіреді, ал "Бармақ көлдері" атауы 19 ғасырдың соңында пайда болды. Кейуга және Сенека көлдері АҚШ-тағы ең терең көлдердің қатарында, олардың тереңдігі сәйкесінше 435 фут (133 м) және 618 фут (188 м) және түбі теңіз деңгейінен төмен жатыр. Көлдердің ені 6 км-ден аспаса да, Сенека көлінің ұзындығы 61 км-ге жетеді, ол жалпы ауданы бойынша ең үлкені болып табылады. Қазіргі уақытта осы 11 көл тобы үшін "саусақ көлдері" терминін алғаш рет қолданған жарияланған ең ерте дерек – Томас Чемберлиннің 1883 жылы жарияланған АҚШ Геологиялық қызметінің еңбегі. Бұл еңбек кейіннен Р.С. Таррдың 1893 жылы Геологиялық қоғамның Америка еңбегінде жарияланған "Бармақ көлдері" атауын ресми түрде қолдануына сілтеме жасалды. Карталарда, еңбектерде, есептерде немесе басқа да құжаттарда "Бармақ көлдері" атауының бұрынғы қолданылуын растау қажет, себебі олар пішіні мен лимонологиясы жағынан ұқсас. Ол Аппалачи төбелерінде орналасқан, көбінесе Казеновианың тарихи ауылында және АҚШ 20 және NY 13 тас жолдары арқылы басқа Бармақ көлдерімен байланысты. Ол Бармақ көлдері сияқты қалыптасқан болуы мүмкін, себебі спутниктік суреттерде Отиско көлінің шығысында орналасқан үш аңғар Бармақ көлдеріне ұқсас сипаттама мен аралыққа ие. Біріншісі – Талли аңғары, оның оңтүстік жағында Талли көлдері деп аталатын алты кішкентай көлдің тізбегі бар, олар түпкілікті моренаның салдарынан қалыптаспаған "саусақ көлі" болуы мүмкін. Морена Тионьога өзенінің солтүстікке емес, оңтүстікке ағып кетуіне себеп болды, бұл Бармақ көлдерінің су ағысына кері. Шығысқа қарайғы екі аңғарда солтүстікке ағатын Баттернат өзені және оңтүстікке ағатын Тионьога өзенінің шығыс саласы орналасқан. Келесі аңғарда солтүстікке ағатын Лаймстоун-Крик өзені бар. Күміс және Онондага көлдері сияқты басқа көлдер де 12-ші Бармақ көлі деп мәлімдеген, бірақ Онондага, димиктикалық көл ретінде, маңызды лимонологиялық айырмашылықтарға ие. ДеРайтер су қоймасы, кейде Тионьога көлі немесе ДеРайтер көлі деп аталады, ол Казеновиа көліне оңтүстік-батыста, Лаймстоун Крикке қарай орналасқан, Бармақ көлдері жолының ең солтүстік нүктесінен 8 миль қашықтықта орналасқан, бірақ Эри каналына су беру үшін салынған. Оны Нью-Йорк штатының канал корпорациясы күтіп ұстайды. Сиракузаның солтүстік-шығысындағы Онида көлі кейде "бас бармақ" ретінде қосылады, бірақ ол жайлы және қалғандарынан ерекшеленеді. Онондага және Казеновиа көлдері сияқты, ол Освего өзені арқылы Онтарио көліне құйылады, содан кейін Сент-Лоуренс өзеніне құйылып, ақырында Атлант мұхитына құяды. Шаутаука көлі, Финдли көлі және Кинзуа көлі батыста Бармақ көлдері деп есептелмейді; олардың үшеуі де Аллегей өзеніне құйылып, ақырында Мексика шығанағына құяды, ал Кинзуа мен Финдли жағдайында, шығыстағы ДеРайтер сияқты, көлдер бөгеттердің нәтижесінде жасанды түрде құрылған. Конесус, Хемлок, Канад, Хониое және Отиско кіші Бармақ көлдері болып саналады. Бұл аймақта Сильвер, Ванета және Ламока көлдері сияқты кішкентай көлдер де бар. Конесус көлінен батысқа қарай орналасқан Сильвер көлі, Ұлы көлдер су алабында орналасқандықтан, талапқа сай көрінеді, бірақ кейде "бармақ ұшы" көлдері деп аталатын Ванета және Ламока көлдері Сусквехана өзенінің су алабының бөлігі болып табылады, олар Chemung өзенінің саласына құйылады. Oneida және Cazenovia көлдерінің шығысында Сусквехана өзені мен Гудзон өзенінің бастаулары орналасқан (бұрынғысы Кэтскилл тауларының етегінде, соңғысы Мохок аңғары мен Оңтүстік Адирондак таулары арқылы).

The Finger Lakes are a group of eleven long, narrow, roughly north–south lakes located directly south of Lake Ontario in an area called the Finger Lakes region in New York, in the United States. This region straddles the northern and transitional edge of the Northern Allegheny Plateau, known as the Finger Lakes Uplands and Gorges ecoregion, and the Ontario Lowlands ecoregion of the Great Lakes Lowlands. The geological term finger lake refers to a long, narrow lake in an overdeepened glacial valley, while the proper name Finger Lakes goes back to the late 19th century. Cayuga and Seneca Lakes are among the deepest in the United States, measuring 435 feet (133 m) and 618 feet (188 m), respectively, with bottoms well below sea level. Though none of the lakes' widths exceed 3.5 mile (6 km), Seneca Lake is 38.1 mile (61 km) long, and at is the largest in total area. Currently, the oldest known published use of finger lakes for this group of 11 lakes is in a United States Geological Survey paper by Thomas Chamberlin that was published in 1883. This paper was later cited and Finger Lakes formally used as a proper name by R. S. Tarr in a Geological Society of America paper published in 1893. Older usage of Finger Lakes in either maps, papers, reports, or any other documents remains to be verified. because it is similar in shape and limnology. It is in Appalachian hill terrain, lying mostly in the historic village of Cazenovia, and is linked to other Finger Lakes by US 20 and NY 13. It may have been formed in the same manner as the Finger Lakes, as satellite photos show three valleys similar in character and spacing to the Finger Lakes east of Otisco Lake. The first is the Tully Valley, which includes a chain of six small lakes called the Tully Lakes at the south end that could collectively be a "Finger Lake" that never formed because of a terminal moraine. The moraine caused the Tioughnioga River to flow south instead of north, the opposite of the Finger Lakes' waters. The next two valleys to the east contain Butternut Creek, which flows north, and the East Branch of the Tioughnioga River, which flows south. The next valley contains Limestone Creek, which flows north. Other lakes have also made the claim of being the 12th Finger Lake, including Silver and Onondaga lakes, although Onondaga, as a dimictic lake, has some significant limnological differences. DeRuyter Reservoir, sometimes called Tioughnioga Lake or DeRuyter Lake, a man made Finger Lake southwest of Cazenovia Lake on Limestone Creek, is 8 miles from the northernmost point on the Finger Lakes Trail, but was built as a feeder reservoir for the Erie Canal. It is maintained by the New York State Canal Corporation. Oneida Lake, to the northeast of Syracuse, is sometimes included as the "thumb", although it is shallow and somewhat different in character from the rest. As with Onondaga and Cazenovia Lakes, it drains into Lake Ontario via the Oswego River and then into the St. Lawrence River ultimately draining into the Atlantic Ocean. Chautauqua Lake, Findley Lake and Kinzua Lake to the west are not considered Finger Lakes; all three drain into the Allegheny River and eventually into the Gulf of Mexico, and in the case of Kinzua and Findley, as with DeRuyter to the east, the lakes are the artificial creation of dams. Conesus, Hemlock, Canadice, Honeoye, and Otisco are considered the minor Finger Lakes. Other, smaller lakes, including Silver, Waneta, and Lamoka lakes, dot this region. Silver Lake, west of Conesus Lake, would seem to qualify because it is in the Great Lakes watershed, but Waneta and Lamoka lakes, sometimes called the "fingernail" lakes, are part of the Susquehanna River watershed, draining into a tributary of the Chemung River. East of Oneida and Cazenovia Lakes are the headwaters of the Susquehanna River and Hudson River watersheds (the former in the foothills of the Catskills, the latter through the Mohawk Valley and southern Adirondack Mountains).

Төртінші кезең геологиясы

Бұл мұздық саусақ көлдері солтүстікке қарай ағатын өзендер тізбегі ретінде пайда болған. Шамамен екі миллион жыл бұрын, бұл аймақ Гудзон шығанағынан оңтүстікке қарай жылжыған Лорантид мұз қабатының бірінші және көптеген құрлықтық мұздықтарының мұздықталуына ұшырады. Мұздық максимум кезінде, мұз астындағы еріген сулар мен мұздық мұз кеңейтіп, тереңдетіп, қазіргі өзен аңғарларын кеңейтіп, мұз астындағы туннельдік аңғарларды қалыптастырды. Мұздықтардың қиыршықтары, мүмкін, мұздың шегінуінен қалған соңғы мореналар, бөгеттер рөлінде әрекет етіп, көлдердің пайда болуына жағдай жасады. Аңғарлардың терең эрозиясына қарамастан, айналасындағы жоталар мұздықталудың аз белгілерін көрсетіп, мұздың жұқа болғанын немесе кем дегенде жоғары биіктікте эрозияны тудыра алмағанын көрсетеді. Мұздық эрозиясының терең ойылуы кейбір салалы өзендерді көлдерден жоғары орналастырды – Сенека мен Кайуганың салалы өзендері аңғардың төңірегінен айтарлықтай биіктікте ілініп тұр. Нью-Йорк штатының Юнион-Спрингс қаласының жанындағы Кайуга көлінің шығыс беткейінде орналасқан «Ұлы Шағыр» деп аталатын жерде ашылған Теңіздік Изотоптық 3-ші және 4-ші кезеңдерінің шөгінділерінің егжей-тегжейлі зерттеулері Кайуга көлінен бұрын болған палео-көлдің бар екенін анықтады. Бұл палео-көл, «Нанетт мұздық көлі» деп аталады, ол қазіргі Кайуга көлі орналасқан тау жынысы аңғарын толтырған проглациалдық көл болды, шамамен 50,000 жыл бұрын калибрленгеннен бастап, 30,000 жыл бұрын болған мұздық қайта жылжумен жабылғанша. Бұл зерттеулер саусақ көлдері орналасқан тау жынысы аңғарлары Соңғы Мұздық Максимумынан бұрын пайда болып, бірнеше мұздықталу кезеңдерінде дамығанын көрсетеді. Соңғы Мұздық Максимумы кезіндегі мұз астындағы шұңқылар бұрынғы шөгінділердің көп бөлігін Фингер көлдерінің тасты түбіне дейін алып тастағанымен, мұз аралық шөгінділердің фрагменттері олардың аңғарларының жиектеріндегі ілмекті аңғарлардың ішінде немесе жанында сақталған болуы мүмкін. Мысалы, жақсы зерттелген негізгі орын – Каюганың батыс жиегінде орналасқан мұз аралық шөгінділердің Фембанк ашық жатыны. Бұл шөгінді Кейуга көлінің және оның тау жынысы аңғарының Соңғы Мұздық Максимумынан бұрын болғанын тікелей дәлелдейді.

These glacial finger lakes originated as a series of northward flowing streams. Around two million years ago, the area was glaciated by first of many continental glaciers of the Laurentide Ice Sheet moved southward from the Hudson Bay area. During the glacial maximums, subglacial meltwater and glacial ice widened, deepened, and accentuated the existing river valleys to form subglacial tunnel valleys. Glacial debris, possibly terminal moraine left behind by the receding ice, acted as dams, allowing lakes to form. Despite the deep erosion of the valleys, the surrounding uplands show little evidence of glaciation, suggesting the ice was thin, or at least unable to cause much erosion at higher elevations. The deep cutting by glacial erosion left some tributaries hanging high above the lakes—both Seneca and Cayuga have tributaries hanging as much as above the valley floors. Detailed studies of Marine Isotope Stage 3 and 4 age sediments exposed at a locality called the Great Gully on the eastern flank of the Cayuga Lake, near Union Springs, New York, record the presence of a paleolake that existed prior to Cayuga Lake. This paleolake, which is called Glacial Lake Nanette, was a proglacial lake that filled the bedrock valley currently occupied by Cayuga Lake from about 50,000 BP calibrated until it was overridden by a glacial readvance that occurred prior to 30,000 BP calendar and buried it beneath younger glacial till. This research shows that bedrock valleys, in which the Finger lakes lie, existed prior to the Last Glacial Maximum and developed over multiple glaciations. Finally, although sub glacial scour during the Last Glacial Maximum removed the majority of pre existing sediment down to the bedrock bottoms of the Finger Lakes, patches of interglacial deposits are likely preserved locally within or near hanging valleys on the margins of their valleys. For example, the principal site that has been well studied is the Fembank exposure of interglacial deposits on the west margin of Cayuga. This deposit provides direct evidence that some version of Cayuga Lake and its bedrock valley existed prior to Last Glacial Maximum.

Экологиялық мәселелер

Фингер-Лейкс аймағының көп бөлігі Марселл тақтасы мен Утика тақтасының үстінде орналасқан, бұл екі маңызды табиғи газ қоры. Фрекинг технологиясының жақындағы дамуына байланысты, бұл табиғи газды қазір өндіруге болады. Кейбір ірі жер иелері жерлерін жалға берген, ал көптеген шағын жер иелері де солай жасағысы келеді, бірақ Фингер-Лейкс тұрғындарының көп бөлігі жер асты суларының ластануы және өндіріспен байланысты индустриалды әсерге алаңдап, фрекинг процесіне қарсы. Фрекингке қарсы алғашқы тікелей шаралар мен жергілікті заңнамалық шаралар Фингер-Лейкс биоаймағында болды. 2014 жылдың желтоқсан айында Нью-Йорк штатының үкіметі ластану қаупіне байланысты штат бойынша фрекингке толық тыйым салды. Сонымен қатар, Нью-Йорк қаласынан шығатын қоқыс та аймақтағы полигонға тасымалданады.

Тарих

Фингер-Лейкс аймағы ирокездердің отанының орталық бөлігі болып табылады. Ирокез тайпаларының ішінде Сенека және Каюга тайпалары бар, олардың есімдерімен ең үлкен екі Фингер көлі аталған. Тускарора тайпасы да 1720 жылдан бастап Фингер-Лейкс аймағында өмір сүрді. Онондага және Онейда тайпалары аймақтың шығыс шетінде, Онейда және Онондага көлдеріне жақын жерде тұрды. Ирокездердің ең шығыс тайпасы мохок тайпасы еді. Фингер-Лейкс аймағында мәдени жақындығы мен жасы белгісіз жерлер де бар. Олардың бірі – Блафф Пойнт тас құрылыстары, оның жасы және осы жұмбақ тас құрылымдарды кім салғаны әлі анықталған жоқ. Колониялық дәуірде көптеген басқа тайпалар Ирокездердің қорғанысын іздеп Фингер-Лейкс аймағына көшіп келді. Мысалы, 1753 жылы Вирджинияның бірнеше Сиуан тайпаларының қалдықтары, жиынтығында Тутело Сапони деп аталған, қазіргі Итакаға жақын Каюга көлінің оңтүстік жағындағы Кореоргонел қаласына көшіп келді және 1779 жылға дейін сол жерде тұрды, содан кейін олардың ауылын Салливан экспедициясы қиратты. Фингер-Лейкс аймағындағы ирокез қалаларына Сенеканың Геннис-Хейо қаласы (қазіргі Женесео), Канадасага (Сенека бекінісі, қазіргі Женеваға жақын), Гойогуен (Каюга бекінісі, Каюга көлінің шығысында), Чонадоте (Каюга қаласы, қазіргі Аврора), Кэтрин қалашығы (қазіргі Уоткинс Гленге жақын) және Нью-Йорк штатының Виктор қаласындағы Ганондаган мемлекеттік тарихи орны кірді. Колониялық дәуірдегі ең күшті үнді халықтарының бірі ретінде ирокездер алғашқы байланыстан кейін шамамен екі ғасыр бойы Фингер-Лейкс аймағының еуропалық отарлауын тоқтатуға қол жеткізді, көбінесе француздықтарды британдықтардың мүдделеріне қарсы ойнап, саяси біліктілігін көрсетті. Ирокез халқының танымал тапқырлығы мен бейімделу қабілеті Солтүстік Америкада тез таралып жатқан жау еуропалық державаларға қарсы тұрудың маңызды құралы болды, олар Фингер-Лейктерде және одан тыс жерлерде үндістерді басып алуға және оларға қатыгездік көрсетуге құштар еді. 18 ғасырдың соңында Канададан француз үкіметінің ықпалы азайғаннан кейін, ирокездердің күші еуропалық американдықтардың санының өсуіне байланысты әлсіреп, ішкі кикіреулер Ирокез конфедерациясының саяси бірлігін әлсіретті, өйткені олар батысқа жылжуға тырысатын отаршылдардың қысымын сезінді және оларды үнді жерлерінен шығаруды қалады. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде кейбір ирокездер британдықтардың, ал кейбіреулері американдықтардың жағына шықты, нәтижесінде ирокездер арасында азаматтық соғыс болды. 1770-ші жылдардың соңында британдықтармен одақтасқан ирокездер американдық шекаралық елді мекендерге шабуыл жасады, оған қарсы шабуылдар жасалды, бұл 1779 жылғы Салливан экспедициясында аяқталды, ол көптеген ирокез қалаларын жойды және ирокездердің күшін толығымен жойды. Революциялық соғыстан кейін ирокездер мен аймақтың басқа да үнділеріне резервациялар берілді. Олардың жерлерінің көп бөлігі, соның ішінде Фингер-Лейкс аймағы, сатып алуға және қоныстануға ашылды. Фингер-Лейкс аймағының батыс жартысы шамамен 1790 жылғы Фелпс пен Горхам сатып алуын құрады. Аймақ 19 ғасырдың басында, негізінен Жаңа Англиядан батысқа қарай көшіп келу және аз дәрежеде Пенсильваниядан солтүстікке қарай ағын арқылы тез қоныстанды. Аймақтың сәулеті Федералды және Грек қайта өрлеу кезеңдерінің осы аймақтық дәстүрлерін көрсетеді.

The Finger Lakes region is a central part of the Iroquois homeland. The Iroquois tribes include the Seneca and Cayuga nations, for which the two largest Finger Lakes are named. The Tuscarora tribe lived in the Finger Lakes region as well, from ca. 1720. The Onondaga and Oneida tribes lived at the eastern edge of the region, closer to their namesake lakes, Oneida Lake and Onondaga Lake. The easternmost Iroquois tribe was the Mohawk. The Finger Lakes region contains sites of unknown cultural affiliation and age. The Bluff Point Stoneworks is one such site as its age and who may have constructed these enigmatic stone structures has not been determined. During colonial times, many other tribes moved to the Finger Lakes region, seeking the protection of the Iroquois. For example, in 1753, remnants of several Virginia Siouan tribes, collectively called the Tutelo Saponi, moved to the town of Coreorgonel at the south end of Cayuga Lake near present day Ithaca and lived there until 1779, when their village was destroyed by the Sullivan Expedition. Iroquois towns in the Finger Lakes region included the Seneca town of Gen nis he yo (present day Geneseo), Kanadaseaga (Seneca Castle, near present day Geneva), Goiogouen (Cayuga Castle, east of Cayuga Lake), Chonodote (Cayuga town, present day Aurora), Catherine's Town (near present day Watkins Glen) and Ganondagan State Historic Site in Victor, New York. As one of the most powerful Indian nations during colonial times, the Iroquois were able to prevent European colonization of the Finger Lakes region for nearly two centuries after first contact, often playing the French off against the British interests in savvy demonstrations of political competence. The renowned ingenuity and adaptability of the Iroquois people were key tools of resistance against hostile European powers rapidly spreading throughout North America, eager to dominate and increasingly brutal toward native Americans in the Finger Lakes and beyond. By the late 18th century, with the French governmental influence gone from Canada, Iroquois power had weakened relative to the steady growth in European Americans' populations, and internal strife eroded the political unity of the Iroquois Confederacy as it faced pressures from colonists itching to move west and a desire to keep them out of Amerindian lands. During the American Revolutionary War, some Iroquois sided with the British and some with the Americans, resulting in civil war among the Iroquois. In the late 1770s, British allied Iroquois attacked various American frontier settlements, prompting counter attacks, culminating in the Sullivan Expedition of 1779, which destroyed most of the Iroquois towns and effectively broke Iroquois power. After the Revolutionary War, the Iroquois and other Indians of the region were assigned reservations. Most of their land, including the Finger Lakes region, was opened up to purchase and settlement. Roughly the western half of the Finger Lakes region comprised the Phelps and Gorham Purchase of 1790. The region was rapidly settled at the turn of the 19th century, largely by a westward migration from New England, and to a lesser degree by northward influx from Pennsylvania. The regional architecture reflects these area traditions of the Federal and Greek Revival periods.

Ерекше орындар

Фингр-Лейкс аймағы, Нью-Йорктың батыс бөлігіндегі Геннеси елді мекенімен бірге "жанып кеткен аудан" деп аталады. Бұл жерде 19 ғасырда Екінші Ұлы ояну болды, ол христиандықтың қайта жаңғыруы еді; сондай-ақ, бірнеше жаңа діндер құрылды. Аймақ реформалар мен утопиялық қозғалыстарда белсенді болды. Көптеген "Жер асты жолының" нысандары құжатталған. Мысалы, Оберндегі Харриет Табман үйі афроамерикалық "өз халқының Мұсасының" өмірі мен еңбегін еске түсіреді. Фингр көлдерінің солтүстік жағында әйелдердің сайлау құқығы үшін күрестің туған жері – Сенека Фолс; Еске алу күнінің туған жері – Ватерлоо; және соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің туған жері – Пальмира орналасқан. Жыл сайын мыңдаған адамдар шіркеу ұйымдастырған "Кумра тауының көрінісі" атты ашық аспан астындағы драмаға келеді. Хаммондспорт авиацияның пионері Гленн Кертистің туған жері, ал қолайлы ауа ағымдары осы аймақты желкенқұмарлар үшін танымал орынға айналдырады. Оңтүстікке қарай орналасқан Элмира қаласы Марк Твеннің өмірінің соңғы жылдарында тұрған жері және Азамат соғысының атышулы түрмесі болды. Корнинг ең көп танымал – Корнинг шыны зауыты мен Корнинг шыны мұражайының үйі. Фингр көлдерінің оңтүстік-батысында орналасқан Хорнелл ірі теміржол орталығы болды; локомотивтер онда көптеген жылдар бойы жөнделді және бүгін (2022) теміржол жолаушылар вагондары салынуда. Конесус Батыс жарты шардағы ең көне таза жүзім шарабын өндіруші болып табылады. Аймақтың тарихи ғимараттарының арасында (көбінесе төменде сілтемелер берілген) Нью-Йорк штатының Кандаигуа қаласындағы Федералдық стильдегі үлкен ауыл үйі – Гренджер үйі (1816) бар. Федералдық стильдің тағы бір мысалы – Женевадағы Проути Чью үйі (1829), оның бөліктері әр түрлі уақытта жаңа мода бойынша өзгертілген. Үш грек тіршілігіне тән сарай үш көлдің жанында орналасқан: Ричард ДеЗенг үйі, Скенателс (1839); Роуз Хилл, Женева (1839); және Эсперанса, Пенн Ян (1838). Соңғы екеуі көпшілікке ашық. Оберндегі Севард үйі, Ұлттық тарихи ескерткіш, Азамат соғысы дәуіріне тән, 19 ғасырдан бері өзгермеген сарай. Женевадағы Белхерст қамалы, романдық жаңғыру стиліндегі тас сарай, қазір қонақүй ретінде қызмет етеді. Кандаигуадағы Сонненберг сарайы – королева Анна стиліндегі, қайта қалпына келтірілген кезеңдік бақтарымен танымал, 19 ғасырдың соңындағы резиденция. Женева көліндегі вилла (1910–14) итальяндық көлдердегі виллаларды еске түсіреді. Қазір қонақ үй, еуропалық стильдегі бақтары бар. Бұл тарихи үйлерге қоса, Фингр-Лейкс аймағында көптеген ғимараттар мен тарихи аудандар ерекше. 2010 жылдың тамызында іске асырылған Хемлок Канадский мемлекеттік орман екі батыс Фингр көлін – Хемлок пен Канадскийді қамтиды. Бұл көлдер 100 жылдан астам уақыттан бері Рочестер қаласын ауыз сумен қамтамасыз етіп келеді. Судың сапасын сақтау үшін қала көлдердің айналасындағы жерлердің көп бөлігін сатып алды. Онжылдықтар бойы жер орманға айналды, бірақ тас қабырғалар мен коттеджлердің іргетастары сияқты өткеннің бірнеше іздері сақталған. Бүгінде бұл екі көлдің тік, орманды, негізінен дамылмаған жағалаулары мен терең, мөлдір сулары келушілерге өткендегі Фингр көлдерін көруге мүмкіндік береді. Қоршаған ортаны қорғау департаменті (DEC) осы мемлекеттік орманды балық аулау, аң аулау, табиғатты зерттеу, қайықпен және жаяу жүру сияқты демалыс үшін қолайлы қоғамдық қолжетімділік үшін басқарады. Hemlock Canadice State Forest-тегі қызмет DEC-тің Мемлекеттік жерлерді пайдалану ережесіне, 6 NYCRR Part 190-ға, сондай-ақ кез келген басқа да қолданыстағы мемлекеттік заңдарға, ережелерге және жарғыларға бағынады. Бұл сезімтал аймақтар, себебі олар ауыз суды қорғайды. 584 миль (939,9 км) Finger Lakes Trail және оның тармақтары Фингр-Лейкс аймағының оңтүстік бөлігі арқылы өтеді және сонымен қатар 4600 мильдік Солтүстік елдік ұлттық көрікті жолдың бір бөлігін құрайды. Хемлок көлі штаттың ең көне, 1960 жылдардың басына жататын аққабақ бүркіттердің оя салатын жеріне ие. Хемлок көлінің ұя салған аққабақ бүркіттері Нью-Йорк штатының барлық жерінде аққабақ бүркіттердің қайта өркендеуіне ықпал етті. Hemlock Lake, бастапқыда "O Neh Da" деп аталады, бұл сенака тілінде "Hemlock Trees көлі" деген мағынаны білдіреді, елдегі ең көне сакраментальді шарапхана, оны 1872 жылы епископ МакКвайд құрды. Бүгінде "O Neh Da" жүзімдіктерінде шіркеулер мен тамақ ішушілерге арналған табиғи таза жүзім шараптары өндіріледі.

The Finger Lakes region, together with the Genesee Country of Western New York, has been referred to as the burned over district. There, in the 19th century, the Second Great Awakening was a revival of Christianity; some new religions were also formed. The region was active in reform and utopian movements. Many of its Underground Railroad sites have been documented. For example, the Harriet Tubman Home at Auburn recalls the life and work of the African American "Moses of her people." On the northern end of the Finger Lakes are also Seneca Falls, the birthplace of the women's suffrage movement; Waterloo, the birthplace of Memorial Day; and Palmyra, the birthplace of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. An annual outdoor drama, The Hill Cumorah Pageant, produced by the church, draws thousands of visitors each year. Hammondsport was the home of aviation pioneer Glenn Curtiss, and favorable air currents make the area a popular spot for glider pilots. Elmira, just to the south, was the home of Mark Twain in his later life, and the site of an infamous Civil War prison. Corning is most noted as the home of Corning Glass Works and the Corning Museum of Glass. Hornell, just southwest of the Finger Lakes, was a major railroad center; locomotives were repaired there for many years and rail passenger cars are built there today (2022). Conesus remains the home of the oldest producer of pure grape sacramental wine in the Western hemisphere. Notable among the historic buildings of the region (most linked below) is the Granger Homestead (1816), a large village house in Federal Style at Canandaigua, New York. Another example of the Federal Style is the Prouty Chew House (1829) at Geneva, portions of which were altered at various times in new fashions. Three Greek Revival mansions are situated near three lakes: The Richard DeZeng House, Skaneateles (1839); Rose Hill, Geneva (1839); and Esperanza, Penn Yan (1838). The latter two are open to the public. The Seward House in Auburn, a National Historic Landmark, is a mansion more characteristic of the Civil War era, virtually unchanged from the nineteenth century. Belhurst Castle, Geneva, a stone mansion in the Romanesque Revival style, now serves as an inn. Sonnenberg mansion at Canandaigua is a later nineteenth century residence in the Queen Anne style, known for its restored period gardens. Geneva on the Lake is a villa (1910–14) that recalls those on Italian lakes. Now an inn, it has European style gardens. Many buildings and historic districts of the Finger Lakes region are notable, in addition to these historic houses. Implemented in August, 2010, the Hemlock Canadice State Forest covers that encompass the two western Finger Lakes, Hemlock and Canadice. These lakes have provided drinking water for the City of Rochester for more than 100 years. To protect water quality, the city acquired much of the property around the lakes. Over the decades, the land reforested, but a few traces of its past, such as stone walls or cottage foundations, remain. Today these two lakes, with their steep, forested, largely undeveloped shorelines and deep, clear water, provide visitors a glimpse of the Finger Lakes of the past. The Department of Environmental Conservation (DEC) manages this State Forest for compatible public access for recreation, including fishing, hunting, nature study, boating and hiking. Activities in Hemlock Canadice State Forest are subject the DEC's Rules and Regulations for the Use of State Lands, 6 NYCRR Part 190, as well as any other applicable state statutes, rules and regulations. These are sensitive areas because they protect public drinking water. The 584 mile (939.9 km) Finger Lakes Trail and its branch trails run through the southern portion of the Finger Lakes region and also constitute a portion of the 4,600 mile North Country National Scenic Trail. Hemlock Lake is home to the state's oldest nesting bald eagle site, dating back to the early 1960s. The nesting bald eagles of Hemlock Lake have fostered a resurgence of bald eagles throughout New York State. Hemlock Lake, originally known as "O Neh Da" which is Seneca for "Lake of Hemlock Trees", is home to the nation's oldest sacramental winery, founded by Bishop McQuaid in 1872. Today, O Neh Da Vineyard continues to make premium natural pure grape wine for churches and foodies alike.

Шарап

Фингер-Лейкс аймағы – Нью-Йорктің ең ірі шарап өндіру аймағы. Сенека, Каюга, Канандайгуа, Кьюка, Конесус және Хемлок көлдерін айналасында 400-ден астам шарап зауыттары мен жүзімдіктер орналасқан. Көлдердің үлкен тереңдігіне байланысты, олар жағалауларындағы жасыл жүзімдіктерге көлдік эффект береді. Көлдердің мөлшері мен шоғырлануының арқасында аймақ қыста жазғы жылуды, ал көктемде қысқы суықты сақтайды; нәтижесінде, жүзімдер көктемгі аяздың зиянды әсерінен сақталады, сондай-ақ егін жинау алдындағы ерте аяздан да қорғалады. Бұған қоса, Фингер-Лейкс көлдерінің солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып жатуының нәтижесінде, шығыс және батыс беткейлерде күн сәулесінің түсуі, температура, топырақ және т.б. жағынан әртүрліліктер байқалады; бұл аймақтағы өсу орталарының кең түрлілігіне және соңғы нәтижеде өндірілетін шараптың алуандығына әкеледі. Ең көп өсірілетін жүзім сорттары – Шардоне, Рислинг, Гевюрцтраминер, Пино Нуар, Каберне Фран, Видал Блан, Сейвал Блан және көптеген Витис лабруска (америкалық текті) сорттары мен культиваторлары. 1976 жылы «Фермалық шарап зауыттары туралы» заң қабылдануының арқасында көптеген шарап зауыттары қазірде келушілерге есіктерін ашқан. Шарап өндірісі – аймақтың қарқынды дамып келе жатқан саласы, ол өндірісі арқылы және туристерді тарту арқылы үлес қосады. Фингер-Лейкс Америкалық шарап өндіру аймағы (AVA) құрамына Американың ең көне шарап зауыттарының екеуі кіреді: Хемлок көліндегі О Не Да Винозауыты (1872) және Кьюка көліндегі Плезант Валли Вайн Компаниясы (1860).

Кәсіпкерлік сыра

Шараптан басқа, Фингер-Лейкс аймағындағы қолөнер сыра өнеркәсібі соңғы жылдары едәуір өсті. 2018 жылы бұл аймақта Хадсон аңғарынан кейін Нью-Йорк штатындағы сыра қайнатушылардың саны екінші орында болды.

Білім беру мекемелері

Бұл аймақ жоғары білім берумен де танымал. Ең ірісі – Итакадағы Корнелл университеті. Басқа да атақты оқу орындары: Итака колледжі, ол да Итакада орналасқан; Сиракуз университеті, SUNY Upstate Medical University, Нью-Йорк штатының қоршаған ортаны қорғау және орман шаруашылығы колледжі, сондай-ақ Сиракуздағы Le Moyne колледжі; Кортлендтегі SUNY Cortland; Драйден, Итака және Кортлендтегі Томпкинс Кортленд қауымдастық колледжі; Аврорадағы Уэллс колледжі; Женевадағы Хобарт және Уильям Смит колледждері; Кеука Парктегі Кеука колледжі; Канандаига мен Женевадағы Фингер Лейкс қауымдастық колледжі; Сенека Фолстағы Нью-Йорк хиропрактикалық колледжі және Оберндегі Каюга қауымдастық колледжі. Фингер Лейкс көлінің жанында Бинггемтон университеті (SUNY), Рочестер университеті, Назарет колледжі, Сент-Джон Фишер университеті, Робертс Веслиан колледжі, Монро қауымдастық колледжі және Рочестер технология институты (Рочестерде); Эльмира колледжі (Эльмирада); Корнинг қауымдастық колледжі (Корнингте); және Нью-Йорк штатының Женесо университеті орналасқан.

Мұражайлар

Фингер-Лейкс аймағында бірнеше мұражай орналасқан. Олардың ішінде Корнинг шыны мұражайы, Корнелл университетінің Джонсон өнер мұражайы, Стронг ұлттық ойын мұражайы, Гленн Х. Кертисс мұражайы, Фингер-Лейкс қайықпен саяхаттау мұражайы, «Бүркіт қанаттары» ашу орталығы, Sciencenter, Жер мұражайы, Ұлттық жоғары көтерілу мұражайы, Роквелл мұражайы, Сеуард үйі мұражайы, Уильям Х. Сеуард және Нью-Йорк тарихи қоғамының Сэмюэл Уоррен шаруашылықтары, сондай-ақ Нью-Йорк штатының алғашқы табысты коммерциялық шарап зауытының туған жері кіреді. Әйелдер құқықтары ұлттық тарихи паркі Сенека-Фолс қаласында орналасқан. Паркке Елизавета Кейди Стэнтонның үйі және 1848 жылы әйелдер құқықтары жөніндегі алғашқы конвенция өткізілген Веслиан шіркеуі кіреді.