Кіріспе

Солтүстік Нью-Джерсиде үш ұзын, төменгі жоталар тобы бар.

Уочунг таулары – АҚШ-тың Солтүстік Нью-Джерсиінде, бір-біріне параллель жатқан, вулкандық текті үш ұзын, төменгі жоталар тобы. Атауы американдық жергілікті халық – ленапе тайпасы берген «Вах Ункс» (Биік төбелер) деген есімнен шыққан. 18 ғасырда еуропалық қоныс аударушылар оларды «Көк таулар» немесе «Көк төбелер» деп атаған (Сассекс округіндегі Көк таумен шатастырмау керек). Уочунг таулары Нью-Йорк және Ньюарк қалаларының көкжиегіне тамаша көріністер ұсынады, сондай-ақ сирек кездесетін өсімдіктер, жойылу қаупі төніп тұрған жануарлар, бай минералдар және бүкіл әлемде қорғауға алынған тұзақ тастардан құралған оқшауланған экожүйелерге ие. Бұл жоталар дәстүрлі түрде урбанизацияның батысқа қарай таралуын шектеді, Гудзон өзенінің батысындағы пидмонт аймағынан тыс геологиялық кедергі болып табылды. Мысалы, Ньюарк қаласы бұрын Гудзоннан таулардың етегіне дейінгі жерлерді қамтыды. Кейінгі шарттар шекараны таудың басына көшіріп, бұлақтарды да қосты. Уочунг – бұл базальттан тұзған таулар, геологиялық тұрғыдан Гудзон өзені бойындағы Палисадтарға ұқсас. Алайда, көптеген жерлерде таулар қазіргі Нью-Джерсидің солтүстік-шығысын жабатын қалалық кеңістіктегі табиғи ландшафттың иілген аралдарына айналды. Тау аңғарлары мен беткейлерінде парктері, қорықтары және көптеген тарихи орындары бар, бұл елдің ең тығыз қоныстанған аймақтарының біріне демалыс және мәдени шаралар ұсынады.

Геология

200 миллион жыл бұрын магма Ньюарк бассейніне еніп, ол кезде Пангея суперконтинентінің ыдырауымен байланысты белсенді жарылыс алабы болған. Бастапқыда магма бассейннің шөгінді қабаттарында қалды, Палисадс Силл сияқты ірі интрузияларды құрады, бірақ соңында үлкен, эпизодтық жарылыстар арқылы жер бетіне шықты. Осы жарылыстар нәтижесінде Уочунг таулары пайда болды, олар Ньюарк бассейнінің көбін толған үш бөлек базальт ағынынан тұрады. Жарылыс тоқталып, жаңа шөгінділердің жиналуы азайғанда эрозия бассейнге әсер етуді бастады. Миллиондаған жылдар бойы эрозия бассейннің көлбеу тау жыныстарын тозу арқылы төмен қарай жылжыды және ақырында қоршаған шөгінді тау жыныстарына қарағанда эрозияға төзімді базальт қабаттарына жетті. Нәтижесінде, эрозияға ұшыраған базальт қабаттарының ашық шеттері шөгінді қабаттарының ашық шеттерінен ұзақ сақталды, оларды қоршаған жер бетінен биік қырқалар ретінде көтеріп тұрды. Бүгінде базальт ағындары Рамапо жарылыс жүйесіне жақын синклиндерде сақталған. Мыс Уочунгта да кездеседі. Беллвилл маңында 8% мыс бар кен табылды және бұл аймақта бір кезде мыс шахтасы жұмыс істеген. Патерсон маңында мыс бар басқа кен орындары да белгілі. Бұл кендерде әдетте қызыл немесе сұр құмтас матрицасында куприт (қызыл мыс оксиді) және/немесе мыс карбонаты болады. Пирит мысы, сондай-ақ халькопирит деп аталатын, Уочунгта табылған кендерде кездеспейді. Уочунгтың аңғарларында сақталған басқа да ірі аумақтар бар. Үшінші Уочунг тауының қоршауында орналасқан Ұлы батпақ Ұлттық жануарлар қоры 7600 акр (31 км²) немесе шамамен 12 шаршы миль (30,4 км²) әртүрлі мекендеу орындарынан тұрады. Қор 1959 жылы жергілікті тұрғындардың шағын тобының күш-жігері мен қайырымдылығы арқасында құрылды, сондай-ақ Джерси Әуежайлар қауымдастығы және кейіннен Солтүстік Америкалық жабайы табиғат қоры құрамында құрылған Ұлы батпақ комитеті де атсалысты. Бұл идеяны қорына жақын орналасқан қазіргі қоғамдардың көптеген ұйымдары қолдайды. Ұлы батпақ, сондай-ақ Уочунгта сақталған басқа батпақтар, оның ішінде Ұлы Пиc Meadows, Пасаик мұздық көлінің қалдықтарын құрайды. Көл соңғы мұз дәуірінде болды, содан кейін солтүстік Уочунгтағы мұздықтың шегінуіне байланысты көлдегі сулар бірінші Уочунг тауы мен екінші Уочунг тауының жоталарындағы ағыс арқылы босады, қазіргі уақытта Пасаик өзені осы ағыстың орнында ағып жатыр. Уочунгтың тарихы мен табиғи ортасы туралы хабардарлықты арттыру үшін Ленапи жолының құрылысы және белгіленуі сияқты шаралар қолданылды. Жол таудың қиын учаскелерін кесіп өтеді, сонымен бірге Нью-Джерси тарихымен байланысты әртүрлі тарихи орындарды байланыстырады.