Кіріспе

Бес арал – Минас бассейнінің солтүстік жағалауында орналасқан, әлемдегі ең биік толқындарға ие аймақ, Новая Шотландияның Колчестер округіне қарасты 316 тұрғыны бар ауылдық қауымдастық. Оның аты жағалауға жақын орналасқан бес кішкентай аралдан – Моуз, Даймонд, Лонг, Эгг және Пинакл – алынған. Аралдар Солтүстік Тау базальтының ашық бөлігін құрайды. Моуз аралы Колчестер округінде, ал қалған аралдар Камберленд округіне жатады. Пинакл аралынан тысқары, Пинакл жартасы деп аталатын теңіздік тік жар тас бар. Бес арал провинциялық паркіне Моуз және Даймонд аралдары кіреді. Бес аралда 1914 жылдан 1999 жылға дейін қызмет еткен маяк болған. Ол эрозия салдарынан бірнеше рет орын ауыстырылған. Маяк қазіргі кезде жергілікті қауымдастық тарапынан сақталған. Мікмактардың жырлауынша, Бес арал олардың құдайы Глоскаптың Адвокаттағы емдік бағын бұзып, тосқау салған алып суырға саз, таяқ және тас лақтыруынан пайда болған. Аралдарды құрайтын саз, таяқ және тас суырды бір аралда тұтқындап, оны алтынға айналдырған деседі.

Экономика

Бес аралдағы негізгі табыс көздері табиғи ресурстардан түседі, оның ішінде көкжидек, балық аулау және қабықшаларды жинау мен өңдеу бар. Туризм де маңызды, аймақта бірнеше мейрамханалар мен кемпингтер жұмыс істейді. 1800 жылдардың соңында Басс өзенінде Дункан/Еврика кеніші деп аталған үлкен барит кеніші болған (жергілікті тұрғындар сол кезде оны "бариттер" деп атаған). Барит Төменгі Бес аралда орналасқан Хендерсон және Поттс (кейін Брэндрам Хендерсон) бояу фабрикасында қолданылған. Кейін барит бояу өндірісі үшін Галифакс пен АҚШ-қа экспортталды.

Мосс аралы

Қоғамда тұратын егдеулер Моуз аралының атын аймаққа қоныстанғаннан кейін аралда бұғы тобы болғандығы туралы әңгімелерден алған жастық шақтарын еске алады. Осы аралға қатысты тағы да аңыздар бар, бірақ көп жылдар бұрын онда тұрған көптеген адамдар үшін осысы ең құрметті болып саналады. Моуз аралы – бес аралдың ішіндегі жалғыз тұрғынға толы арал және ол өзімен бірге ең қызықты әңгімені алып жүреді. 1800 жылдардың басында шотланд Джон Рафф отбасымен бірге осы жерге қоныстанды. Ол орманның көп бөлігін тазалап, шағын шаруашылық құрып, жағалаудағы ауылды өнім, ағаш және көмірмен қамтамасыз етті. Ол қатал, жаман мінезді адам ретінде танымал болды, әйелі мен балаларын ұрып-соққанын айтатын әңгімелер тарады. Ол зорлықпен өлген соң, ұлы өлтірген деген күдік туды. Даулы сот процесі оны кінәсіз деп таныды, содан кейін отбасы шешілмеген құпиямен бірге материкке көшіп кетті. Аңыз бойынша, Джон Раффтың рухы тұманды, айсыз түндерде кек алу үшін ұзақ бойға созылған, өсіп кеткен егістіктерде серуендейді. Кейбір адамдар қараңғы түні жағажайда аралдың жағалауымен жүріп бара жатқан жарықты көргендерін айтады.

Алмаз аралы

Бес арал және Алмаз аралына байланысты мифтер туралы сөз болатын подкаст бар.

Лонг-Айленд

2003 жылы Лонг-Айлендті Дик Лемон сатып алды, ол оның үстінде, теңіз түбінен 60,96 метр биіктікте суретшілер, жазушылар, музыканттар мен ғалымдар үшін демалыс орынын салуды жоспарлаған. Жартастар тік болғандықтан, тек арқанмен көмектесіп, лайлы жарды көтерілуге болады. Теңіз, Фанди шығанағының толқынына тап болғандықтан, жоғары толқын кезінде терең, ал төмен толқын кезінде құрғақ болады, сондықтан аралға кемемен күнделікті тек төрт сағат ішінде, яғни күндізгі уақытта жоғары толқын кезінде ғана жетуге болады. Толқын төмен болғанда Лонг-Айленд тұрғындары теңіз түбінде шақырымдармен жүгіріп немесе серуендеуге мүмкіндік алады. Лемон 2007 жылы экстремалды толқындарды пайдаланып, «Мойсейден бері емес» атты қайырымдылық шарасын бастады, ол Лонг және Мус аралдарынан теңіз түбі арқылы жағалауға дейін 5 км және 10 км қашықтыққа жүгіруден тұрады. Ал 2004 жылдан бастап жергілікті жұмысшылар Лонг-Айлендте демалыс орынын құруға кірісті. Тікұшақ құрылыс кезінде жұмысшылар тұратын шатырды қоса, ауыр жабдықтарды жеткізді (өйткені олар күнделікті аралға барып-келуге амал жоқ еді). Бастапқыда жергілікті тұрғындар жартастан ілініп, теңізден аралдың үстіне дейін 194 сатылы баспалдақтар үшін тіректерді орнатып, қағып бекітті. Жобаны басқарған Деннис Росс, жақын жердегі Спрингхилл түрмесінде түзету офицері қызметінен зейнеткерлікке шыққан адам еді. Жергілікті жұмысшылар салған лифт 25 тонна қиыршық тас, шамамен ағаштан 20 тонна, сондай-ақ үш бөлмелі, екі ваннасы бар үйге және төрт жатын бөлмеге қажетті жиһаз бен мүліктерді тасыды. Оларға шағын маяк, жартастың үстінен шығып тұрған өзен қайығының пішіндегі коттедж, төбедегі коттедж және күзетшінің коттеджі кіреді. Росс құрылыс жұмыстарын, екі құдық бұрғылауды арнайы құрылғымен және басты үйге күн және генераторлық электр жүйесін орнатуды қадағалады, ол толық жабдықталған ас үйімен қатар заманауи үйдің барлық ыңғайлылықтарына ие. Мамырдан қазан айына дейін бұл демалыс орнын Нова Скотия өнер және дизайн колледжі, Ships Company театры, Сент-Мэри университеті және жеке туристерді қоса алғанда әртүрлі топтар пайдаланады. 2015 жылдың 19 қазанында түнде Лонг-Айлендтегі саңылау құлап кетті.

Пинакл аралы

Пинакл аралында шағалалар қоныстанған.

Геология

Аралдар мен парк триас дәуіріндегі құмтасқа тірелген базальттан тұрады. Екі қабаттың арасындағы шекара аралдар арқылы өтеді. Moose және Pinnacle аралдарында құмтас және базальт кездеседі, Diamond және Long аралдары толығымен базальттан, ал Egg аралы толығымен құмтастан тұрады. Базальттарда әртүрлі қызықты минералдар бар, оның ішінде агат, стильбит және гмелинит сияқты цеолиттер, сондай-ақ кальцит кездеседі. Құрлықта, елді мекеннен шалғайда, жер күрт көтеріледі. Бұл Кобеквид жарылысы. Кейбір шатқалдарда барит пен кальцит табылады.