Кіріспе

Британдық кәсіпкер және белсенді (1942–2007)

Анита Люсия Роддик (23 қазан 1942 – 10 қыркүйек 2007) – британдық кәсіпкер, адам құқықтарын қорғаушы және қоршаған ортаны қорғауға белсенділік танытқан адам, ең белгілісі – этикалық тұтынушылықты қалыптастырған табиғи сұлулық өнімдерін өндіріп, сатумен айналысатын The Body Shop, қазіргі The Body Shop International Limited компаниясының негізін қалаушы. Компания өз өнімдерінің кейбірінде жануарларға сынаған ингредиенттерді пайдалануға тыйым салған және дамып келе жатқан елдермен әділ сауданы ілгерілеткен алғашқы компаниялардың бірі болды. Роддик қоршаған орта және әлеуметтік мәселелер бойынша белсенділік пен науқандарға қатысты, соның ішінде Greenpeace және The Big Issue ұйымдарымен бірге жұмыс істеді. 1990 жылы Роддик Шығыс Еуропа, Африка және Азиядағы мұқтаж балаларға көмектесетін Children on the Edge қайырымдылық ұйымын құрды. Ол бизнес моральдық лидерлікке үлкен үлес қосуы керек деп сенді, ол дін мен үкіметтен гөрі қоғамда күштірек күш болуы тиіс. 1990 жылдардың соңында ол Луизиана штатының түрмесінде ондаған жылдар бойы оқшау ұсталған афроамерикалық тұтқындар – «Ангола Үштігі» үшін жақтаушылық жасады. Ол олардың жағдайын халықаралық деңгейде жария етіп, олардың шағымдарын қарау үшін қаржы жинауға көмектесті.

Көлік цехы

Роддик 1976 жылы Англияның Брайтон қаласында өзінің алғашқы Body Shop дүкенін ашып, күйеуі Оңтүстік Америкада болған кезде өзі мен екі қызының күнкөрісін қамтамасыз етуді мақсат етті. Ол сапалы тері күтім өнімдерін қайта толтырылатын ыдыстарда және сынама көлемдерде ұсынуды қалап, оларды жарнама емес, шындықпен сатуға ұмтылды. Алты айдан кейін екінші дүкенін ашты. Күйеуі қайтып келген соң, ол да бизнеске қосылды. 2002 жылғы мамыр айында The Globe and Mail газетінде жарияланған мақалада Джон Энтин Роддик 1970 жылы Берклиде ашылған және 1970 жылдардың басында Роддик Бей Ареасына келген кезде үш дүкені болған Body Shop-тың атын, тұжырымдамасын және түпнұсқа брошюраларын көшіргенін хабарлады. Роддиктың алғашқы брошюралары Берклидегі Body Shop шығарған материалдың сөзсіз көшірмелері болды. Роддик өзінің көпұлтты корпорациясын АҚШ-қа кеңейтуді шешкенде, ол Body Shop атауына құқықтарды бастапқы дүкен иелерінен 3,5 миллион долларға сатып алды, олар сол кезде құпиялылық туралы келісімге қол қоюға міндетті болды. Нәтижесінде бастапқы Body Shop өзін Body Time деп атады және 2018 жылдың сәуіріне дейін жұмыс істеді. 1991 жылы Body Shop-тың 700 филиалы болды, ал Роддикке 1991 жылы Даму бастамасы үшін World Vision сыйлығы табысталды. 1996 жылы ол Third Way журналына: 1997 жылы Роддик Body Shop-тың ең табысты науқанын жасады – 16-шы өлшемдегі Руби қуыршағын, ол Барбиге ұқсас деп есептелді. Науқан этикалық коммуникациялар бойынша кеңесші компания Host Universal әзірлеген имиджге негізделді. Олар қолдары артына байланған, шашы желмен шайқалып тұрған жалаңаш қызылшашты қуыршақтың бейнесін жасады, ол науқанның символына айналды. Фотограф Стив Перри болды. 2004 жылы Body Shop-тың 1980 дүкені болды, олар бүкіл әлемде 77 миллионнан астам тұтынушыға қызмет көрсетті. Ол Ұлыбританиядағы ең сенімді брендтердің екіншісі және әлемдегі 28-ші бренд деп танылды. 2006 жылдың 17 наурызында L'Oréal компаниясы Body Shop-ты 652 миллион фунт стерлингке сатып алды. Бұл мәмілеге қатысты кейбір даулар мен сын-пікірлер туды, өйткені L'Oréal жануарлар үстінде сынақ жүргізетіні және компанияның бір бөлігі Nestlé-ге тиесілі екені белгілі болды. Соңғысы үшінші әлем елдерінің өндірушілерін қанаушылықпен ұстағаны үшін сынға ұшырады. Роддик бұл мәселелерге The Guardian газетіне берген сұхбатында тікелей тоқталды. Ол: <blockquote> өзін «Трояндық жылқы» ретінде қарастырады, ол бизнесін үлкен компанияға сату арқылы оның қабылдайтын шешімдеріне әсер ете алады. Бұрын Body Shop-пен жұмыс істеген жеткізушілер енді L'Oréal-мен келісімшартқа отырады, ал компаниямен жылына 25 күн жұмыс істей отырып, Роддик шешімдерге өз үлесін қоса алады. Компания 1984 жылы қор биржасына енгеннен кейін, IPO арқылы алынған табысқа байланысты алғашқы демеушілік 1985 жылы Greenpeace плакаттарына жасалды. 2005 жылдың 13 желтоқсанында National Post Роддик өзінің байлығын қайырымдылыққа жұмсау ниетін білдіргенін хабарлады, оның құны 51 миллион фунт стерлинг (104 миллион доллар) деп бағаланды. 2007 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның күйеуі Гордон Роддик оның есімімен 38 Degrees ұйымын құрды. Ол: «Анитаны күлдіретін нәрсе – көптеген қиындықтар тудыру екенін білдім», - деді. 2009-2014 жылдар аралығында Роддик қоры Гуантанамодағы тұтқындар мен «Террор соғысы» аясында ұсталған басқа да адамдардың жағдайы туралы хабардар етуді мақсат еткен Мозам Бегг басқаратын CAGE ұйымына жалпы сомасы 120 000 фунт стерлинг болатын төрт грант берді. Қор екі басқа қайырымдылық ұйымымен бірге CAGE-ге қаржы бөлуді тоқтатуға келісті, бұл қайырымдылық комиссиясының қысымымен болды, ол CAGE-ге қаржы бөлу қайырымдылыққа деген қоғамдық сенімге зиян келтіруі мүмкін деп алаңдады. Бұрын британ үкіметінің терроризмге қарсы заңнаманы тәуелсіз тексерушісі болған Лорд Карлайл: «Мен ешкімге CagePrisoners ұйымына ақша беруді ешқашан кеңес бермеймін. Мен осы топқа қатысты алаңдаушылықтарым бар», - деді. 2015 жылы қайырымдылық комиссиясы сот тексеруінен кейін, егер қаласа, қайырымдылық ұйымдарының CAGE-ті қаржыландыру құқығына араласуды тоқтатуға келісті. Сот сараптамасы кезінде британдық министрлер кабинетінің және АҚШ барлау қызметінің CAGE-ті тексеру үшін қайырымдылық комиссиясына қысым жасағаны туралы куәліктер тыңдалды. Роддик Литтлхэмптон қауымдастық мектебінің жақын досы болды. 2003 жылы ол Бизнес және Кәсіпкерлікке бағытталған мектеп атағын алуға сәтті өтініш берді. Қажетті қаражаттың көп бөлігін Роддик ұсынды. Осы сыйлықтың нәтижесінде осы қаражатқа салынған жаңа ғимарат Roddick Enterprise Centre (көбінесе «REC» деп қысқартылады) деп аталды. Литтлхэмптон колледжінде «Роддик күндері» де өткізіледі, мысалы, «Іс-қимыл күні» және «Бір әлем» сияқты іс-шаралар...

Ауру

2004 жылы Родикке ұзақ жылдар бойы болған гепатит С салдарынан бауыр циррозы диагнозы қойылды. Ол өзінің ауруын 2007 жылдың 14 ақпанына дейін жарияламады. Родик: "Менде гепатит С бар. Бұл сәл өкінішті, бірақ шағымданып, өмірге қарай бересің" деді және ауру туралы хабардарлықты арттыру үшін үгіт жүргізді. 2007 жылдың 30 тамызында, қайтыс болуына екі аптадан кем уақыт қалғанда, Родик Ұлыбританиядағы Channel 5 телеарнасында тікелей эфирде көрсетілген "Доктор, Доктор" бағдарламасының бір бөлімінде арнайы қонақ болды. Ол С гепатиті туралы бағдарлама жүргізуші және жалпы тәжірибелі дәрігер Марк Портермен сөйлесті. Родик 2004 жылы өмірді сақтандыру полисі алу үшін қажетті медициналық тексерудің бір бөлігі ретінде жасалған қан анализінен кейін гепатит С диагнозы қойылғанын түсіндірді. Қан анализі бауырдың қалыпты жұмыс істемейтінін көрсетті, ал одан кейінгі талдаулар гепатит С екенін анықтады. Родик 1971 жылы кіші қызы дүниеге келгеннен кейін көп мөлшерде қан құйылғанын және осы қан құю арқылы гепатит С жұқтырғанына сенімді екенін айтты. Бұл Ұлыбританияда қан донорларын гепатит С-қа тексеруді бастағанға дейін жиырма жыл бұрын болды. Ол интерферонмен емдеудің өзіне жараспағанын қысқаша айтты. Родик дене шынықтырумен айналысып, белсенді өмір салғанын, сондай-ақ екі жылда бір рет Саутгемптон қаласындағы ауруханаға амбулаторлық емдеуге барып тұрғанын, ал Кембридждегі Адденбрук ауруханасындағы бауыр трансплантациясы тобының бақылауында екенін түсіндірді.

Өлім

Роддик 2007 жылдың 10 қыркүйегінде сағат 18:30 шамасында ауыр инсульттан (миға қан құйылу) қайтыс болды. Ол бұрынғы күні қатты бас ауруымен Чичестер қаласындағы Сент-Ричард ауруханасына түскен еді.