Кіріспе

Американдық комедиялық актриса (1908–2001)

Имоджин Кока (туған кезде Эмоджин Кока; 18 қараша 1908 – 2 маусым 2001) – американдық комедиялық актриса, ең көп танымал болғаны – «Your Show of Shows» бағдарламасында Сид Цезарьмен бірге ойнаған рөлі. Бала кезінде акробат ретінде водевильде өнер көрсете бастаған ол балетке оқыды және музыка мен би саласында маңызды мансап құруды армандады, нәтижесінде ондаған жылдар бойы сахналық музыкалық ревюлерде, кабареде және жазғы театрларда өнер көрсетті. 40 жасында ол теледидарда комедиан ретінде танымал мансабын бастады, алты телесериалда бас рөлде ойнады және 1940-1990 жылдар аралығындағы табысты теледидар бағдарламаларында эпизодтық рөлдерде пайда болды. «Your Show of Shows» үшін ол бес рет «Эмми» сыйлығына ұсынылып, 1951 жылы «Үздік актриса» сыйлығын жеңіп алды және 1953 жылы телерадио хабарларын таратудағы үздіклігі үшін «Пибоди» сыйлығымен марапатталды. Кока 1978 жылы «On the Twentieth Century» үшін «Тони» сыйлығына ұсынылды және 80 жасында «Moonlighting» эпизоды үшін алтыншы «Эмми» номинациясын алды. Водевиль, кабаре, кино, театр және теледидардан басқа, ол балалар мультфильмдерін дауыстап берді және тіпті 1984 жылы MTV-де EBN OZN тобының «Bag Lady» музыкалық видеосына түсті, соның арқасында 80 жасқа дейін жұмыс істеді. 1999 жылғы сұхбатында Роберт Озн түсірілім кезінде 15 градус (Фаренгейт) температурадағы қарлы дауылда бірнеше сағат бойы қар астында тротуарда отыруға мәжбүр болғанын айтты. «Біздің 20 шақты жастағы адамдар ауа райына шағымданып, жылытқышпен жылынып жатқанда, 75 жастағы бұл кішкентай әйел бірде-бір рет наразылық білдірмеді – бәрімізді ұялтты. Ол менің жұмыс істеген ең кәсіби артистім».

Ерте өмір

Филадельфияда испан және ирланд тегінен таралған Емогеан Кока дүниеге келді, ол Джозеф Ф. Коканың жалғыз баласы (отбасының тегі бастапқыда Фернандес и Кока аталған), скрипкашы және водевиль оркестрінің дирижері, сондай-ақ Сара "Сэди" Брэйдидің, биші және фокусник көмекшісінің қызы еді. Ол бала кезінде фортепиано, би және ән сабақтарын алды, ал жасөспірім шағында Филадельфиядан Нью-Йорк қаласына биші болу үшін көшіп кетті. 1925 жылы, әлі 16 жасқа толмағанда, ол Бродвей мюзиклі «When You Smile» хорындағы алғашқы жұмысын тапты. Ол Манхэттен түнгі клубтарында алғашқы күйеуі Боб Бертонның музыкасымен бас жұлдызға айналды. Ол музыканы комедиямен үйлестіргенде танымал болды; оның алғашқы сындық жетістігі 1934 жылғы «Жаңа жүздер» болды. Оның өте жақсы қабылданатын бөлігі – комедиялық стриптиз, оның барысында Кока әдемі жүздер мен ишаралар жасады, бірақ тек бір қолғапты ғана шешіп тастады. Ол осы көріністі Educational Pictures комедиялық қысқа фильмі «The Bashful Ballerina» (1937) түсірілімінде бейнеледі. Ол «Dime a Dance» атты қысқаметражды фильмі үшін жоғары баға алды. «Film Daily» журналы «Тамаша комедиялық актер табылды» деген мақаласында: «Нағыз комедиантка, өзінің әзіл-қалжыңдарымен көрермендерді таң қалдыратын Имоген Кока өзінің жеке класында, оның комедия стилі экрандағы басқа ешбір көңіл көтерушіге ұқсамайды» деп жазды. Осы қысқа фильмде тағы үш жаңа актер – Дэнни Кей, Джун Эллисон және Барри Салливан да ойнады, ол Educational студиясының Нью-Йорк студиясында түсірілді.

Теледидар

Имоджин Кока – телеарнадағы алғашқы комиктердің бірі. Ол 1948 жылы төрт эпизодқа созылған «Буззи Вуззи» атты ABC сериалында ойнады. Ол Сид Цезарьмен бірге «Адмирал Бродвей ревюі» (1949 жылдың қаңтары мен маусымы аралығында) және кейіннен «Your Show of Shows» (1950-1954 жылдар аралығында) комедиялық бағдарламасында ойнады, ол өте танымал болды, 1952 және 1953 жылдары «Эмми» сыйлығын үздік әртүрлі бағдарламасы үшін жеңіп алды. 90 минуттық шоу NBC телеарнасында әр сенбі сайын кешкі уақытта тікелей эфирде көрсетілді. Бұл бағдарламада Цезарьмен бірге өнер көрсетуден басқа, ол классикалық балеттердің пародийларында биші және хореограф Джеймс Старбакпен бірге жиі ойнады. Ол 1951 жылы комедиялық сериалдағы үздік басты әйел рөлі үшін екінші Primetime Emmy Award жеңіп алды және шоудағы жұмысы үшін тағы төрт Emmy сыйлығына ұсынылды. Ол 1953 жылы телерадио хабарларын таратудағы үздік нәтижелері үшін Peabody сыйлығын жеңіп алды. Caesar Coca серіктестігі жалғаса берсе де, желі Coca-ны жеке сериясына шығарып, көбірек табыс табуға тырысты. «Имоджин Кока шоуы» бір жыл бойы (1954-1955 жылдар) өтті. Кока балаларға арналған әдебиеттің бірнеше бейімдеулеріне қатысты. 1960 жылы ол Ширли Темплдің «Сказка» ролі үшін Лудвиг Бемельманның «Мадлен» ромасын Соль Сакс бейімдеген рөлде ойнады. 1972 жылы Ханс Кристиан Андерсеннің «Императордың жаңа киімдері» бойынша Ранкин/Басс нұсқасы «Дэнни Кейдің таңғажайып әлемінде» ханшайым Джейн Клокенлохердің кейіпкеріне дауыс берді. 1978 жылы ол «Сезам көшесі» Рождестволық арнайы бағдарламасына қатысты. 1985 жылы ол Льюис Кэрроллдың кітабының барлық жұлдызды телесериалдық бейімдеуінде «Әлістің Әлемдегі Әсемдіктерінде» аспаз рөлін ойнады. Оның соңғы рөлдерінің бірі – «Гарфилд пен достары» сериалдарындағы кейіпкерлерге дауыс беру болды. 1988 жылы Кока Дэвид Штайнберг жазған «Лос Дос Дипестос» атты «Мунлайтинг» эпизодында Элис Бислидің Агнесінің анасы ретінде пайда болды. Ол рөлі үшін драмалық сериалдағы үздік қонақ актрисасы ретінде алтыншы Emmy номинациясын алды. Сол жылы ол екінші жылдық American Comedy Awards-та комедиядағы өмір бойына жеткен жетістіктері үшін сыйлық алған әйел болды. Кока өзінің туған қаласы Филадельфияда түсірілген «Тәуелсіздік алаңындағы керемет оқиға» сияқты фильмдерде, сондай-ақ «Иам-ям ағашының астында» (1963), «Еш нәрсе мәңгілікке созылмайды», «Папа уағыздаушы еді», «Сатып алу және сату» және «Ұлттық лампунның демалысы» (1983) фильмдерінде «Эдна тәте» рөлінде кейде ғана пайда болды.

Жеке өмірі мен мұрасы

Коканың балалары болмады, бірақ ол екі рет тұрмысқа шықты: 20 жыл бойы Боб Бертонмен, 1935 жылдан бастап, ол 1955 жылы қайтыс болғанға дейін, содан кейін 27 жыл бойы Король Донованмен, 1960 жылдан бастап, ол 1987 жылы қайтыс болғанға дейін. Бертонның өлімі анасы қайтыс болғаннан кейін бір ай өткен соң орын алды. Кока дінге берілген католик болды. Кока 1952 жылғы президенттік сайлауда Адлай Стивенсонды қолдаған демократ еді. 1972 жылғы Жаңа жыл қарсаңында Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы «Showboat» кешкі ас театрында «Fourposter» қойылымын аяқтағаннан кейін бірнеше сағаттан соң Кока мен Донован қатыстырып, ауыр автокөлік апатына ұшырады. Олар Флорида штатының Клируотер қаласындағы үйлеріне тұманды ауа райында бара жатқанда, Донован 19 жасар Шерил Линн Райс басқаратын көлікпен соқтығысты. Райс ешқандай жарақат алмады, бірақ Донован аяғына жеңіл жарақат алды, ал артқы көріспе айнасы Коканың оң көзіне кіріп, бет сүйегін сындырып жіберді. Манхэттендегі көз, құлақ және тамақ ауруханасына жеткізілген Кока пластикалық операциядан өтті, ал оның соқыр болған көзін жабатын косметикалық линза карьерасының соңына дейін сақталды, ол 1978 жылы басталған Бродвейдегі «On the Twentieth Century» спектаклімен қайта жанданды. Кокаға шабыттанған орындаушылардың арасында Кэрол Бернетт, Лили Томлин, Вупи Голдберг және Трейси Уллман бар. «Your Show of Shows» теледидар классикасы болып саналады және 1982 жылы жақсы қабылданған «My Favorite Year» фильмінің негізі болды. 1992 жылы фильмнің музыкалық нұсқасы Бродвейге шықты, онда комедиялық актриса Андреа Мартин Алиса Миллер рөлін сомдағаны үшін «Tony» сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылы Кока теледидардағы әйелдердің жетістіктерін құрметтейтін және Люсиль Боллдың есімімен аталған екінші жылдық «Women in Film Lucy Award» сыйлығымен марапатталды.

Өлім

2001 жылдың 2 маусымында Кока Коннектикут штатының Вестпорт қаласындағы үйінде 92 жасында Альцгеймер ауруының салдарынан туған табиғи себептерден қайтыс болды. Ол өртеліп, күлі шашылды.