Кіріспе

Жинақтар теориясының аксиомасы

Аксиомалық жинақтар теориясында, бос жинақтың аксиомасы – элементтері жоқ жинақтың бар екенін бекітетін тұжырым. Бұл Крипке-Платек жинақтар теориясының және Бурджесс (2005) "ST" деп атаған жалпы жинақтар теориясының түрі, сондай-ақ Цермело жинақтар теориясы мен Цермело-Френкель жинақтар теориясында, таңдау аксиомасы болсын немесе болмасын, дәлелмен расталатын шындық.

Интерпретация

Біз экстенсионалдылық аксиомасын тек бір бос жиын бар екенін көрсету үшін қолдана аламыз. Оның бірегейлігі соншалық, оған атау беруге болады. Ол бос жиын деп аталады ( { } немесе ∅ арқылы белгіленеді). Табиғи тілмен айтылған аксиоманың мәні мынада: Бос жиын бар. Бұл формула теорема болып табылады және жиын теориясының барлық нұсқаларында дұрыс деп есептеледі. Дау тек оның қалай негізделуі керек екендігінде: аксиома ретінде қабылдау; оны жиынның бар екендігі туралы аксиомадан (немесе логикадан) және бөлу аксиомасынан тудыру; оны шексіздік аксиомасынан тудыру; немесе басқа әдіс қолдану. ZF-тың кейбір тұжырымдамаларында бос жиын аксиомасы шексіздік аксиомасында қайталанады. Дегенмен, бұл аксиоманың бос жиынның бар екенін алдын ала болжайтын басқа да тұжырымдамалары бар. ZF аксиомаларын бос жиынды білдіретін тұрақты символ арқылы да жазуға болады; содан кейін шексіздік аксиомасы осы символды бос болуын міндетті етпей пайдаланады, ал бос жиын аксиомасы оның шын мәнінде бос екенін көрсету үшін қажет. Сонымен қатар, кейде шексіз жиындар жоқ жиын теорияларын қарастырады, және онда бос жиын аксиомасы әлі де қажет болуы мүмкін. Алайда, кез келген жиынның бар екендігін білдіретін жиын теориясының немесе логиканың кез келген аксиомасы, егер бөлу аксиомалық схемасы болса, бос жиынның бар екендігін білдіреді. Бұл рас, себебі бос жиын – қарама-қайшылықты формулаға сәйкес келетін элементтерден тұратын кез келген жиынның кіші жиыны. Бірінші реттік предикаттық логиканың көптеген тұжырымдамаларында кем дегенде бір объектінің бар екендігі кепілдендіріледі. Егер жиын теориясының аксиомалық жүйесі аксиомалар ретінде бөлудің аксиомалық схемасын қамтитын логикалық жүйеде құрылса, және егер теория жиындар мен басқа да нысандар арасында ешқандай айырмашылық жасамаса (ZF, KP және ұқсас теориялар үшін), онда бос жиынның бар екендігі теорема болып табылады. Егер бөлу аксиомалық схема ретінде қабылданбаса, бірақ ауыстыру схемасынан теоремалық схема ретінде туындаса (кейде осылай жасалады), жағдай күрделірек болады және ауыстыру схемасының нақты тұжырымдамасына байланысты болады. Ауыстыру схемасының аксиомалық схемасында қолданылатын тұжырымдама F[a] кескінін тек қана a F кластық функциясының доменінде болғанда ғана құруға мүмкіндік береді; содан кейін бөлуді тудыру үшін бос жиын аксиомасы қажет. Екінші жағынан, F-тің толықтығы туралы шектеу көбінесе ауыстыру схемасынан алынып тасталады, бұл жағдайда ол бос жиын аксиомасын (немесе осы мәселе бойынша кез келген басқа аксиоманы) пайдаланбай, бөлу схемасын білдіреді.