Кіріспе

Протестанттық конфессиялар
Христиан шіркеулері немесе Мәсіх шіркеулері деп танылатын христиандар

Христиан шіркеулері және Мәсіх шіркеулері деп белгілі шіркеулер тобы – Реставрация қозғалысы (сондай-ақ Стоун Кемпбелл қозғалысы және 19 ғасыр реформасы) ішіндегі қауымдардың бірлестігі. Бұл қауымдар басқа қауымдармен ресми конфессиялық байланысқа түспейді, бірақ сенім мен құлшылықтың көптеген ортақ ерекшеліктерін бөліседі. Бұл дәстүрдегі шіркеулер қатаң конгрегациялық болып табылады және ресми конфессиялық байланыстарға ие емес, сондықтан қозғалыстың өзіне қолданылатын жалпыға қабылданған атау жоқ. Бұл дәстүрдегі қауымдардың көпшілігі (бірақ барлығы емес) өздерінің атауында «Христиан шіркеуі» немесе «Мәсіх шіркеуі» деген сөздерді қолданады. Қауымдар арасындағы ресми ұйымның болмауы салдарынан ресми статистикалық деректер жеткіліксіз, бірақ 2016 жылғы Министрлік тізімінде АҚШ және Канадада 5000-ға жуық қауым тіркелген; кейбір бағалаулар бойынша, бұл тізім ресми емес болғандықтан, олардың саны 6000-нан асуы мүмкін. 1988 жылға қарай, бұл қозғалыста АҚШ-та 1 071 616 мүше болды. Бұл қауымдардың тарихи байланыстары Реставрация қозғалысының ішіндегі басқа, ұқсас аталатын қауымдармен, соның ішінде «Христиан шіркеуі (Мәсіхтің шәкірттері)» немесе «Мәсіх шіркеулері» сияқты ресми бірлестіктерде ұйымдастырылған қауымдармен байланысты. Алайда, осы мақалада талқыланатын қауымдар толық дербестікті сақтауды жөн көрді. Бұл қауымдарды ерекшелендіретін тағы бір мәселе – олар құлшылықтарында аспаптық музыканы қолданады, ал «Мәсіх шіркеулері» аспаптық музыканы қолданбайды. Мұнда талқыланатын аспаптық қауымдар мен а капелла «Мәсіх шіркеулері» көп жағдайда өте ұқсас, бірақ көптеген қауымдарда бір-бірімен байланыс аз, бірақ кейбір ірі шіркеулерде және білім беру мекемелерінде ынтымақтастық байқалады.

Қауымдық номенклатура

Ғибадатханалар тәуелсіз қауымдар болып табылады және әдетте "Христиан шіркеуі" деген атаумен жүреді, бірақ көбінесе "Мәсіх шіркеуі" деген атауды да қолданады. Шарасыз жағдайлар орын алуы мүмкін, бірақ бұл қозғалыста кеңінен қабылдаған пікір: Мәсіх өз қанымен сатып алып, құрған қауымға жеке немесе отбасылық есімдерді қосуға болмайды, бірақ географиялық атаулар рұхсат етіледі. Сондықтан, қауымды "[Қала аты] Христиан шіркеуі" деп атау жиі кездеседі, бірақ кейбір аймақтарда оларды "[Бірінші/The] Христиан шіркеуі [қала, қауым немесе басқа да жер атында]" деп те атайды. Соңғы уақытта жеке қауымдар дәстүрлі атаулардан бас тарту және "Мәсіх шіркеуі [қала атында]", "[Қала аты] қауымдық Христиан шіркеуі" немесе "[Қала аты] қауымдық бірлестігі" сияқты жалпылама атауларды қабылдау үшін ресми атауларын өзгертуге шешім қабылдады. Қайта жаңғырту шіркеулерінде "Христиан шіркеуі" және "Мәсіх шіркеуі" сияқты атауларды таңдау, жеке шіркеудің тек атына сүйене отырып (егер бар болса) оның кіммен байланысты екенін анықтауда қиындықтар тудыруы мүмкін. Бұған қоса, Қайта жаңғырту қозғалысынан тыс шіркеулердің де ұқсас атауларды қолдануы беймәлім емес (Мәсіх шіркеуі (нақтылау)).

Шомылдыру рәсімінен өту

Жоғарыда айтылған қағидалардың ішінде біреуі христиандық шіркеулер мен Мәсіх шіркеулерінің көпшілігін басқа заманауи евангелистік христиандық топтардан ерекшелейді. Ол – адамның күналары дінін қабылдағанда, яғни шомылу рәсімінде кешіріледі деген сенім.

Сенімдері мен ұрандары

Қайтару қозғалысында оның ерекше идеяларын жеткізу үшін бірнеше діни сенімдер мен ұрандар пайдаланылды. Олар:

"Құдай сөзі айтқан жерде біз айтамыз, айтпаған жерде біз үндемейміз." "Жер бетіндегі Иса Мәсіхтің шіркеуі мәні жағынан, ниетімен және құрылымы бойынша біртұтас." "Біз тек христианбыз, бірақ жалғыз христиан емеспіз." "Маңызды мәселелерде бірлік, пікірлерде еркіндік, барлық істе сүйіспеншілік." "Діни сенім – Христостан басқа ешкім, кітап – Киелі кітаптан басқа ешкім, заң – махаббаттан басқа ешкім, есім – Құдайдан басқа ешкім." "Құдай сөзіндегі нәрселерді Құдай сөзінің терминдерімен атаңыз."