Кіріспе

Hervey Bay – Австралияның Квинсленд штатының Фрейзер жағалауы аймағындағы жағалауда орналасқан қала. Қала штаттың астанасы Брисбеннен солтүстікке қарай шамамен 3 сағат 30 минуттық автокөлікпен сапар немесе 3,5 сағаттық жолмен орналасқан. Ол Квинсленд материгі мен жақын орналасқан К’гари (Фрейзер аралы деп те аталады) арасындағы Корал теңізіне ашық, осы аттас шығанақта жатыр. Жергілікті экономика негізінен туризмге сүйенген, ол Платипус шығанағында киттерді қадағалауға, К’гариге пароммен қатынауға, демалыс балық аулау мен қайықпен жүруге, сондай-ақ табиғи солтүстікке қарайтын, тыныш жағажайларға және кең дамылмаған жағалау аймақтарына негізделген. 2019 жылдың қазан айында Hervey Bay Дүниежүзілік кит альянсы тарапынан киттерді және дельфиндерді тұрақты түрде бақылауға берілген міндеттемесі мен тәжірибесі үшін әлемдегі алғашқы кит мұрасы орны деп танылды. 2010 жылы Дикин университеті жүргізген зерттеу көрсеткендей, Фрейзер жағалауындағы, соның ішінде Hervey Bay тұрғындары Австралиядағы ең бақытты адамдар болып табылады. 2018 жылдың маусым айына қарай Hervey Bay халқы шамамен 54 674 адамды құрады, бұл алдыңғы бес жылда жыл сайын орташа есеппен 1,31% өсті. 1863 жылдан 1906 жылға дейін Уайд-Бэй аймағы Тынық мұхитындағы құл саудасының маңызды бөлігіне айналды, онда Мэриборо және Hervey Bay-дің мақта және қызыл қамыс плантацияларына 12 мыңнан астам Оңтүстік теңіз аралдарының халқы әкелінді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аймақта Z арнайы бөлімінің әскери күштері үшін оқу орталығы жұмыс істеді. Hervey Bay 1980-жылдардан бастап қарқынды дамыды және 1984 жылы қала мәртебесіне ие болды.

Тарих

Бутчулла (баджала, бадтжала, баджела және баджала деп те аталады) – Фрейзер жағалауы аймағының тілі, оның ішінде К’гари. Бутчулла тілінің аймағына Фрейзер жағалауы аймақтық кеңесінің жергілікті әкімшілік шекараларындағы ландшафт кіреді, әсіресе Мэриборо және Герви шығанағы қалалары, оңтүстікке қарай Дабл Айленд Пойнт және солтүстікке қарай Буррум Хедс дейін. Батжала халқы, оның ішінде Каби-Каби тайпасы Герви шығанағының дәстүрлі тұрғындары. Баджала – «Бат-но» және «Жала-тұңғыл» деген мағынаны білдіреді. Еуропалықтардың Герви шығанағын алғаш рет көргені Джеймс Кук 1770 жылдың 22 мамырында Австралияның шығыс жағалауын зерттеу кезінде болды. Түске қарай Кук кемесі Герви шығанағының жартысынан сәл артық бөлігінде, Бундабергке қарай бағытталды. Кук Герви шығанағын алғаш ашқанда, Фрейзер аралы Австралия материгінен бөлінгенін түсінбеді; шығанақтың суларының тереңдігі аз болғандықтан, Кук оңтүстікке жеткілікті мөлшерде жүрген жоқ. Кук бұл шығанайды Август Джон Хервидің (1724–1779) құрметіне «Херви шығанағы» деп атады, ол кейіннен Бристольдің үшінші графы атанды және «Эндевор» кемесі қайтып келген жылы Адмиралтейство лорды болды. 1980 жылдардың ортасына дейін аймаққа негізгі Солтүстік жағалау жолынан тартылған теміржол байланысы қызмет көрсетті, ол Альдершоттан өтіп, Такура, Уолиган, Никенбах арқылы Пьяльба мен Уранганға дейін жетті. Бұл жол Мэриборо порты және қант құмырасы өнеркәсібі үшін маңызды жүк тасымалы орталығы болды, автомобиль көлігі рөлін мойнына алғанға дейін. 1984 жылы Герви шығанағы ресми түрде «Герви шығанағы қаласы» деп аталды. Ол сауда, халық саны, туризм және өнеркәсіп салаларындағы үлкен өсімге байланысты қала мәртебесін алды. Қала ретінде танылғанымен, ол жергілікті тұрғындардың көпшілігі үшін шағын теңіз жағалауындағы ауыл болып қала берді. Герви шығанағы кітапханасы 1997 жылы ашылды және 2014 жылы күрделі жөндеуден өтті. 2010 жылы Герви шығанағында 52 073 адам тұрды. Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының халқы халықтың 4,0% құрады. Халықтың орташа жасы 48 жас, бұл ұлттық орташа жастан 10 жасқа жоғары. Халықтың 74,6% Австралияда туған. Ең көп кездесетін елдер: Англия – 5,9%, Жаңа Зеландия – 3,5%, Германия – 0,8%, Шотландия – 0,6% және Филиппин – 0,6%. Халықтың 88,4% үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдер: неміс тілі – 0,5%, француз тілі – 0,2%, қытай тілі (мандарин) – 0,2%, голланд тілі – 0,2% және итальян тілі – 0,2%. Дінге қатысты ең көп кездесетін жауаптар: дінсіздер – 28,0%, англикандық – 20,5% және католик – 18,9%. Вуди аралындағы маяқтар Квинсленд мұралық тізіліміне енгізілген.

Көлік

Герви Бей Брисбеннен солтүстікке қарай Брюс тас жолы арқылы шамамен 3,5 сағаттық, ал Мэрибороның солтүстік-шығысына қарай 30 минуттық жерде орналасқан. Қалаға жоғары жылдамдықты Тилт пойзы да қызмет көрсетеді, ол Мэриборо Уэст немесе жақын жердегі Говардтан байланыс ұсынады. Герви Бей әуежайы қалаға қызмет көрсетеді, Брисбеннен (QantasLink), Сиднейден және Мельбурннен (Jetstar Airways) тікелей рейстер бар. Герви Бей қаласы (қазіргі Фрейзер Кост аймағы) болашақта негізгі ұшу-қону жолағына параллель такси жолағы, қосымша автотұрақ және кеңейтілген терминал салуды көздейтін әуежайдың бас жоспарын жариялады. Қалаға Фрейзер аралына жолаушылар паромдары, сондай-ақ кестелі және кестеден тыс көлік паромдары да қызмет көрсетеді.

Теміржол

Герви шығанағының танымалдылығы артып келе жатқанына қарамастан, қалаға жаңа темір жол желісі салу жоспарланбаған. Бұрынғы жолаушылар және жүк тасымалы желісі Солтүстік жағалаудың басты желісінен Колтон станциясында, Мэрибороның солтүстігінде бұрылып шыққан. Пойыздар желі бойындағы көптеген станцияларда тоқтаған, бірақ басты станциялар Пьяльба және Уранган болды. Темір жол содан кейін Уранган пирсі бойымен созылған. Бұл желі қаладан ананастар мен жергілікті өнімдерді тасыған. Желі 1993 жылы жабылды. Никенбадан Уранганға дейінгі рельстер алынып тасталды, ал Пьяльба – Уранган желісі велосипед және жаяу жолға айналдырылды. Темір жолдың іздері Уранганда әлі де көрініп тұр. Пирс көшесінің соңында екі жартылай бұзылған өтпе (рельстерден басқасы алынып тасталған) бар, сондай-ақ қозғалыс дәлізінің аяқталуынан жолдың тас-қиырғылы әлі де көрінеді.

Басқару

Герви шығанағы – Фрейзер жағалауы аймағындағы ең ірі халық тығыздығы бар орталық. Фрейзер жағалауы аймақтық кеңесінің қазіргі мэрі Джордж Сеймур 2018 жылдың мамырында өткен қосымша сайлауда тұңғыш рет сайланды және 2020 жылдың наурыз айында өткен төрт жылдық жергілікті өкімет сайлауында қайта сайланды. Барлығы он кеңесші әр төрт жыл сайын сайланады. Герви Бей сайлау округінде Квинсленд штатының 60 жастан асқан тұрғындарының үлесі екінші ең жоғары көрсеткішті құрайды. Герви Бей Квинсленд Парламентінде Лейбористтік партиядан Адриан Тантари, ал Ұлттық партиядан Хинклер округінің депутаты Кит Питт өкілдік етеді.

Климат

Герви шығанағының климаты ылғалды субтропиктік, жазғы орташа ең жоғары температура шамамен, ал қысқысы шамамен. Жаз айларында жағалауға негізінен оңтүстік-шығыс пассат желдері әсер етеді, сонымен қатар кейде күшті солтүстік желдер мен дауылдық толқындар болады. Бұл желдер жазда температураны төмендетіп, қыста көтеріп, температураның тым жоғары немесе тым төмендеуіне кедергі келтіреді. Осының салдарынан Герви шығанағында жазда температура сирек шамасынан жоғары, ал қыста шамасынан төмен болады. Тропикалық дауылдар кейде қауіп тудырады, мысалы, 2009 жылы 5-санатты «Хамиш» дауылы қауіпті жағдай тудырды. Фрейзер аралының құрлық бөлігі Герви шығанағындағы ауа райы үлгісіне маңызды әсер етеді және жағажай аймағын ашық мұхиттың дауылдық әсерлерінен қорғайды. 2013 жылы «Освальд» дауылы аймақта елеулі зардаптарға алып келді, оның көп бөлігі дауыл жүйесінен пайда болған құйынды желдердің салдарынан болды. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен. Желтоқсаннан наурызға дейін жаңбырлы маусымның ең белсенді кезеңі, ал мамыр және маусым айларында жауын-шашынның екінші шары болады. Сәуір және шілдеден қарашаға дейінгі айлар әдетте құрғақ және күннөлді болады.

Ыңғайлылықтар

Фрейзер жағалауы аймақтық кеңесі Герви Бей кітапханасын 161 Олд Мэрибороу жолы, Пиальбада орналастырған. LifeChurch Hervey Bay қауымы Пиальбадағы 22 Чарльз көшесіндегі Қоғамдық орталықта жиналады. Ол Австралияның Веслиан методистік шіркеуінің бөлігі болып табылады.

Медиа

NewsCorp иелігіндегі бірқатар басқа да аймақтық австралиялық газеттермен бірге Hervey Bay Independent газеті 2020 жылдың маусым айында шығарылуын тоқтатты. 2022 жылдың сәуір айында Австралия хабар тарату корпорациясы Фрейзер жағалауы туралы хабарлауды жақсарту мақсатында Герви шығанағында бюро ашты. Боат Харбор Драйвте орналасқан және екі жергілікті журналистен тұратын жаңа бюро, ABC-нің өңірлердегі кеңеюінің бір бөлігі ретінде ашылды.

Сауда

Hervey Bay және Fraser Coast аймағының ең ірі сауда орталығы – Stockland Hervey Bay. Ол Urraween шағын ауданында орналасқан аймақтық сауда орталығы. Stockland орталықты 2011 жылдың сәуір айында сатып алған, сол кезде оның жалпы ауданы 15 600 шаршы метр, ал дүкендер саны 48 болған. 2013 жылы Stockland 115 миллион долларлық қайта құру жұмыстарын бастады, нәтижесінде жалпы ауданы 35 000 шаршы метрден асып, екі есеге ұлғайды.

Спорт

Герви шығанағында географиялық және климаттық жағдайларға байланысты белсенді спорттық қауым дамыған. Герви шығанағының табиғи жағалау аймағында ұзын велосипед және жаяу жүргіншілер жолы бар, ол рекреациялық фитнес пен қоршаған ортаны және қоғамды тығыз байланыстырады. Бәсекелестік спорты көбінесе аймақтық деңгейде өтеді және Бундаберг, Мэриборо және Гимпи сияқты жақын қалалармен күш сынасады. Судың тыныштығы мен көлбеу жағажайлар демалыс және бәсекелестік су спортын танымал әрі қолжетімді етеді. Оларға желкен спорты, кайтсерфинг, су шаңғысы, вейкбординг, каякинг, каноэ, снорклинг, су астында жүзу және мұхит жүзу жатады. Герви Бей триатлоны 1988 жылы басталып, содан бері жыл сайын өткізіліп келеді. Герви шығанағында Австралиялық футбол да танымал. Қалада AFL Wide Bay турнирінде бақ сынасатын екі үлкен клуб бар: Вондунадағы Hervey Bay Bombers және Урангандағы Bay Power. Екеуі де ерлер, әйелдер және жасөспірімдер командаларын ұстап тұрады. Жергілікті регби лигасының командасы – Герви Бей Сиглс, Герви шығанағы аймағындағы регби лигасының негізгі тірегі болып табылады.

Киттерді бақылау

Герви шығанағы – Австралияның киттерді қадағалау астанасы, және әр жыл сайын сәуір мен қазан айлары аралығында жағалау бойымен дөңгелек киттер көшіп өтеді. «Океания жобасы» зерттеушілері 25 жылдық зерттеу жүргізіп, шығанақтың дөңгелек киттер үшін маңызды әлеуметтік орталық екенін анықтады. Киттердің саны 1992 жылы шамамен 2000 болса, 2018 жылы 33000-ға жуық болды.