Кіріспе

Zaku (ザク) – «Мобильді костюм» Гундамнан адам басқаратын роботтардың (меха) ойдан шығарылған түрі, «Универсальдық ғасыр» ойдан шығарылған әлемінің бір бөлігі, онда олар Зеон княздығының ең көп қолданылатын мобильді костюмдері болып табылады. Ең танымал модель – MS 06 Zaku II сериясы. Ол серия режиссері Йошиюки Томиноның алдыңғы жобасы негізінде Кюнио Окаварамен қайта жобаланды, онда тек атауы сақталды. Zaku II жүздеген тауар үшін әртүрлі қайта дизайн мен түрлеріне ие болды, ал Жапон почтасында Zaku II бейнеленген екі марка бар. Zaku-дың эстетикасы Гундам мифологиясындағы символдық ишараларда көрінеді, мысалы, «Mobile Suit Gundam SEED»-тен GINN және ZAKU Warrior, «Mobile Fighter G Gundam»-нан Busshi және «After War Gundam X»-тен Jenice. Алғашқы көрсетілімнен кейін Окавара және басқа дизайнерлер Zaku-дың бірнеше түрін жасады. Бұл өзгертілген конфигурациялардың көпшілігі анимацияда көрсетілмеген, бірақ олар ресми мобильді костюмдердің түрлері болып табылады, олар пластикалық модельдер түрінде және әртүрлі Gundam бейне ойындарында пайда болады. MS 06 Zaku II әлі де Gundam-дағы маңызды күш болып табылады, «Универсальдық ғасыр» әлеміндегі әрбір жаңа қосымша оқиға негізгі конструкцияға жаңа түр қосады.

Тұжырымдама және дамуы

Закудың бастапқы түсінігі – жай ғана бір рет қолданылатын, маңызсыз бірлік болатын, оның аты үлкен адамның (немесе көптеген сарбаздардың) қадамдарының дыбысынан және жапон тіліндегі 雑魚 (зако) сөзінен шыққан, яғни «төмен сапалы балық» (жақсы тамаққа жарамсыз, екінші сортты балық етін білдіреді, сондай-ақ құрбан болатын, маңызсыз жауынгерлерді де білдіреді). Кейіннен Заку әдеттегі әскери машина ретінде танымал болды, бұл «Мобильді жауынгер Гундам» сериалының реализмін көрсетеді. Бұрынғы манга мен анимеде алып роботтар кейіпкерлердің немесе жаулардың құралы болғанда (көбінесе «аптаның монстры» форматында), Заку пилоттарға берілген танк немесе истребитель сияқты кез келген қару ретінде бейнеленді. Заку – бөлшектері (зақымдалған басы) бар алғашқы мобильді жауынгер және ол Bandai компаниясы жасаған 1/35 U.C. Hard Graph пластикалық модельдерінің 4 қорабының 3-інде көрсетілген, олар нағыз майданға ұқсайды. Бұл әскери даму жақында ғана басталған жоқ, ол 1980 жылы «Гундам» сериалының алғашқы модельдері шыққан кезде басталды, сол кездегі әскери модельдер 1/144 масштабтағы Заку моделінің Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың 1/144 модельдерінің қасына табиғи түрде сәйкес келуіне таң қалды және оларды AFV сияқты жинауға кірісті. Модельдердің алғашқы партиясының танымалдылығы «Мобильді жауынгердің түрленулері» пайда болуына себеп болды, онда меха-дизайнер Кунио Окавара әртүрлі міндеттерді орындай алатын немесе әртүрлі ұрыс аймақтарына бейімделетін (мысалы, су асты операцияларына арналған Заку) мобильді жауынгерлердің түрленулерін жобалай бастады. MS 06 Zaku II бірлігі ең көп түрленулері бар бірлікке айналды (бірінші MSV-де 22 түрленуі, олардың әрқайсысының жеке моделі бар, RX 78 2 Gundam-ның 3 түрленуімен салыстырғанда). Заку – MSV-нің бастамашысы деп айтуға болады. Закуның басқа меха-дизайнерлер жасаған қайта жобалары мен түрленулері де болды, мысалы, әйгілі Катоки Хажиме, ол «Mobile Suit Gundam 0083: Stardust Memory» үшін MS 06F2 Zaku II Type F2-ні жобалады және Zaku II Ground Type және Char's Commander типті Zaku-ды MG (Master Grade) No 97 және 98 Zaku Ver. 2.0 үшін қайта жобалады, ал Patlabor-дағы дизайнымен танымал Ютака Изубучи «Mobile Suit Gundam 0080: War in the Pocket» үшін MS 06FZ Zaku II Kai-ді жасады. Zaku II-нің дизайны «Mobile Suit Zeta Gundam» сериалындағы RMS 106 Hizack және «Mobile Suit Gundam ZZ» сериалындағы AMX 011 Zaku III-нің кейінгі дизайндарына әсер етті. «Mobile Suit Gundam: Char's Counterattack» сериалында пайда болған RMS 116H Hobby Hizack, әскери мақсатта емес, жеке ойын-сауыққа арналған жауынгер, ол да Закудың ұрпағы. Оның ұрпақтары тіпті манга оқиғаларында да пайда болады, мысалы, «Mobile Suit Gundam F90» сериалында Марс Зеон фракциясы қолданған OMS 06RF RF Zaku.

Сюжеттегі рөлі

Zaku II – шоудың басында Zeon-ның ең көп таралған мобильді костюмі. Zaku – тәжірибесіз кейіпкерлерге қауіп төндірсе де, ол Гундам үшін көптеп келетін, соғысқа жұмсалатын қарапайым құрал болып табылады. Gundam уақыт жолында Zaku, сериядағы шайқас үшін жасалған алғашқы бірліктердің бірі ретінде көрінеді. Бір жылдық соғыс басталғанда Zaku II Зеон әскерінің негізгі күші болды. Соғыс өркендеген сайын Zaku II жаңа және күшті мобильді костюмдерге қарағанда артта қалады, ал соғыстың соңғы кезеңдерінде ескірген деп есептеледі. Zaku II – Zeon күштерінің негізгі әскери бірлігі болғандықтан және ол жаппай өндірілетін мобильді костюм болғандықтан, соғыс аяқталғаннан кейін көптеген бірліктер қалды. Бұл костюмдер жаңа үлгілердің күшін көрсету үшін жаппай жойылды. Gundam Unicorn уақытында, Бір жылдық соғыстан кейін он бес жылдан астам өткен соң, Zaku II мұражай экспонаттары ретінде көрсетіледі. Ескі Zaku II-нің макетін көрген кейбір кейіпкерлер оның ескіргендігін айтады, ал басқалары оның кеңінен жаппай өндірілген мобильді костюмдердің ерте мысалы ретіндегі тарихи маңызын атап көрсетеді.

Басқа Гундам сериясы

Zaku II дизайны Ұлы Ғасырдан тыс сюжеттерде де пайда болды, мысалы, Mobile Suit Gundam SEED Destiny-дің Космикалық дәуір сериясында, режиссер Мицуо Фукуда меха-дизайнер Кюнио Окаварадан өзінің Zaku-ын сюжетке қосуды сұрады. ZAKU (ZAFT Armed Keeper of Unity) Warrior дизайны сюжеттегі жоғары деңгейдегі модельге айналды. ZAKU Phantom – бұл командирлік бөлімше. Zaku сериясы мобильді костюмдері Turn A Gundam-ның CC дәуірінде MS 06 Borjarnon және MS 05 Borjarnon Gavane Gooney Custom түрінде де кездеседі, олар қазылған MS 06F Zaku II және сәл өңделген MS 05B Zaku I болып табылады.

Атау тарихы

Бұл мобильді костюмнің бастапқы атауы жай ғана Заку еді. Gundam Century (кейіннен Bandai жартылай ресми нұсқаулық ретінде қолдаған) ресми емес басылымында, оны MS 05 Zaku I-ден (алғашқы серияда қарапайым Old Zaku деп аталғаннан) ажырату мақсатында Zaku II деп атады. Атау содан кейін ресми түрде бекітілді және Sunrise немесе Bandai-дың барлық келесі басылымдарында оны Zaku II деп қана атайды.

Вариациялар

Zaku түрлері оған шынайы әскери атмосфераны сыйлады және Universal Century Gundam сериясында көптеген бөлімдер өздерінің түрлі дизайндарына ие болған, кейінгі әскерилендірілген үлгілердің кең тарауына бастады.

MS-06S Zaku II Commander типті

Кюнио Окавараның дизайны бойынша MS 06S Zaku II Commander Type (кейбір дереккөздерде Zaku II Custom деп те аталады) қалыпты Zaku-ға өте ұқсас: сондықтан Жер Федерациясы көбінесе оларды бөліп, айту үшін ұшқыштар өз бөлімшелеріне қолданатын түс схемалары мен осы нұсқаның артық өнімділігіне сүйенеді. S Type Zaku II жасақ басшыларын немесе жоғары ранкті ұшқыштарды, қатардағы жасақ мүшелерінен ажырату үшін Zaku II-нің басына орнатылған "мүйізше" (соры) құрылғысымен жабдықталған. Одан әрі, бұл модель күшті термоядролық реактормен жабдықталған. Осының нәтижесінде S Type Zaku II-нің итеру күші мен үдеуі жоғары болды. Бұл оларға қалыпты Zaku II-ден 1/3 есе жылдам қозғалуға мүмкіндік берді (алғашқы телесериалда 3 есе жылдам делінген, бірақ фильм трилогиясында бұл көрсеткіш ақылға қонымдырақ деңгейге түзетілді). Осы қасиеттердің арқасында бұл машинаны қолданған "Қызыл комета" атанған Шар Азнабл сияқты шебер ұшқыштар үшін өте қауіпті болды. Ол Бір жылдық соғыс кезінде Лум шайқасында бес соғыс кемесін батырды, ал оның мобилді костюмі қызыл және қызғылт түстердің біртіндеп өзгеретін бояуымен әшекейленген.

MS-06J Zaku II жер типі

Кюнио Окавара салған Мобильді костюмдердің түрлерінің бірі. J типті Zaku II жердегі операциялар үшін арнайы құрастырылған, сондықтан ғарышқа қатысты жабдықтары болмаған, бұл оның жалпы салмағы мен құнын айтарлықтай төмендеткен. Сонымен қатар, Жердің толық гравитациялық жағдайында жылдамдығын арттыру үшін сәл қуаттырақ реакторы да болған. F типті Zaku-мен салыстырғанда, J типті қоршаған ортаға жақсы оқшауланған және қысқа мерзімге су астында жұмыс істеуге қолданылған. Оның қару-жарағы ғарыштағы нұсқасымен бірдей болса да, 175 мм Magella Top зеңбірегі сияқты кейбір қарулар тек құрлықтағы түрлерінде ғана қолданылған.

JC субтипі

Мобильдік костюм "Гундам: 08th MS командасында" пайда болады, дизайны Күнио Окавараға тиесілі. "08th MS Team" анимесіндегі құрлықтағы шайқасқа қатысқан Zaku-лар басқа анимелерге қарағанда өзгеше стильде бейнеленді: олар жақында шыққан Zaku-дың "Master Grade" модельдеріне ұқсас түрде қайта жасалды, бірақ бірнеше ерекшеліктері бар. Алғашқыда "08th MS Team" анимесіндегі Zaku-лар J типі деп белгіленген, бірақ соңғы кезде бұл атау MS 06Jc деп өзгертілді. "08th MS Team" ресми сайтындағы JC типі Zaku-дың сипаттамасында ол J типі Zaku-ға ұқсас, бірақ анимеде көрінген ерекшеліктерімен, мысалы, жаңадан жасалған кабинасы және аниме тітрлерінде көрсетілген тік қалқанмен ерекшеленеді.

MS-06V Zaku танкісі

Алғаш рет Mobile Suit Variations бөлігі ретінде пайда болды, кейіннен Kunio Okawara дизайнымен Mobile Suit Zeta Gundam анимациялық түрінде көрсетілді. Жұмысшы нұсқасы Mobile Suit Gundam: The 08th MS Team-де, дизайны Кимитоси Ямане жасаған. Бір жылдық соғыс ұзаққа созылғанда, Зеон күштері өздерінің мобильді костюмдері мен басқа қаруларына қосалқы бөлшектердің үлкен қажеттігін сезді. Барды-жоқты барға жинауға мәжбүр болғандықтан, істен шыққан машиналар көбінесе қосалқы бөлшектер ретінде қолдану үшін бөлшектелді, ал жаңа бірліктердің дизайны мүмкіндігінше көптеу жауынгерлік бірліктерді майданға шығару үшін қолда бар материалдардан құрастырылды. Ең көп тараған түрлерінің бірі – MS 06V Zaku Tank, ол Magella шабуылдық танкының жүріс бөлігіне Zaku корпусы, басы және қолдары орнатылып жасалды. Бұл бөлімшелерді майдан командирлері мобильді костюмдерді алмастыру үшін іздеп, құрылыс және жауынгерлік операциялар үшін де пайдаланды.

MS-06E Заку барлау үлгісі

Алғаш рет Mobile Suit Variations бөлігі ретінде пайда болды, кейіннен Kunio Okawara дизайнымен Mobile Suit Zeta Gundam анимациялық сериалында көрсетілді. MS 06E Zaku Reconnaissance Type, немесе қысқаша Zaku Recon Type, барлау және түгелдеу миссиялары үшін құрастырылған. Бұл Zaku Recon типтері, сондай-ақ E типтері деп те аталады, арнайы камералы қарулармен және сенсорлық жүйелермен жабдықталған.

MS-06E-3 Заку қанатшасы

Алғаш рет Күнио Окавара салған «Мобильді костюмдердің түрлері» бөлігі ретінде пайда болды. Бір жылдық соғыс кезінде салынған жүзге жуық MS 06E «Заку» барлау машиналарының бірнешеуі MS 06E 3 «Заку Флиппер» болып жаңартылды. «Заку Флиппер» барлау және түсіру тобының рөлін ойнау үшін жасалған. Ол өзінің атауын жасаушысынан алды, себебі оның басы бір көздің орнына үш көзді, ал оның қасында екі үлкен қанат (флиппер) орналасқан, бұл Миновский бөлшегін де тесіп өте алатын қуатты радар.

MS-11 іс-әрекеті Zaku

Алғаш рет Mobile Suit Variations бөлігі ретінде пайда болып, кейіннен Kunio Okawara дизайнымен Mobile Suit Zeta Gundam анимациялық түрінде көрсетілді. MS 11 Action Zaku, көбінесе Act Zaku деп қысқартылатын, MS 06 Zaku II негізінде жасалған Зеон княздығының прототипі мобильді костюмі. Дегенмен, Act Zaku Зеон княздығы үшін тым кеш пайда болды. Жер Федерациясы күштері Пезун астероидын басып алғанда, Action Zaku-дың жобаларын және магниттік буын қаптамасының концепциясын алды. Жер Федерациясы Бір жылдық соғыстан кейін Act Zaku-ды өздерінің қажеттіліктері үшін өндіріске енгізді.

MS-06F (MS-06H) Заку миналаушы

Алғаш рет Кюнио Окавара салған «Мобильді костюмдер түрлері» бөлігінде пайда болды. Zaku Minelayer – стандартты MS 06F Zaku II, ерекше үлгідегі рюкзакпен жабдықталған. Осы жаңа рюкзак Zaku II-ге мина орнатушы құрылғысының рөлін атқаруға мүмкіндік береді. Жаңа рюкзак ішінде ғарыш миналарымен толтырылған бірнеше барабан орналасқан, әр барабанда он екі мина бар. Рюкзакқа сондай-ақ қосымша маневрлік қозғалтқыштар орнатылған және ол стандартты Zaku II-ге қарағанда бес есе көп отын сыйымдылығына ие. Дегенмен, Zaku Minelayer-ді қайта жүктеу, ұшыру немесе қону үшін Musai-дегі арнайы жүктеу алаңы қажет.

MS-06W Жұмысшы Заку

Алғаш рет Күнио Окавара салған «Мобильді костюмдердің түрлері» аясында пайда болды. Жұмысшы Zaku – әскери емес жұмыстар үшін арнайы жасалған, дәстүрлі Zaku дизайнының бір түрі. Оның пилот кабинасы стандартты құрылыс машинасының кабинасынан өңделді және құрастырылды, бұл әскери оқудан өтпеген адамға да костюмді басқаруға мүмкіндік берді. Бұл костюмдер Батыс Азияда қолданылды, бірақ өндіріс MS 06V-ге көшірілді, ол MS 06W-мен көптеген бірдей бөлшектерді пайдаланды.

MS-06Z (MS-06Z-3) Психологиялық сынақ түрі Zaku II

Алғаш рет Күнио Окавара салған «Мобильді костюмдердің түрлері» бөлігінде пайда болды. MS 06Z Психокоммуналық сынақ үлгісі Zaku II, MS 16X «Бишоп» жоспары аясында жасалған соңғы Zaku нұсқасы болды. Үш сынақ үлгісі құрастырылды, бірақ жоспар қателік болғандықтан тоқтатылды. Костюмнің тым жоғары энергия тұтынуы салдарынан олар ең көп дегенде 10 минутқа ғана шайқаса алды. Әрқайсысының саусағына сәулелік қарулар орнатылған сым арқылы басқарылатын қолдары, кейіннен MSN 02 Zeong-та қолданылғандарымен бірдей болды. Бұған қоса, костюмнің ерекше қару-жарағы, психокоммуналық жүйесі және қосымша апогейлік қозғалтқыштары костюмнің құнын бірнеше Zaku II-ге теңестірді.

MS-21C Dra-C

Алғаш рет аниме OVA Mobile Suit Gundam 0083: Stardust Memory-де пайда болды, оны Мика Акитака жасаған. Бір жылдық соғыс аяқталғаннан кейін, соғысты жеңістен басқа ешнәрсемен аяқтауға келіспеген көптеген Зеон қалдықтары Жер аймағынан шығып, жасырынған. Көшпенді флоттар жер аударылғанда, олар Жер Федерациясына қарсы соғысты жаңаруды жоспарлап, күштерін бірте-бірте арттырды. Зеон қалдықтарында аз ғана жабдық болғандықтан, күштерін қайта құру үшін Dra C құтқарылған бөліктер мен мобильді костюмдердің компоненттерінен (әсіресе Zaku II F2-нің денесі мен қолдары) құрастырылды. Бұл жаңа машина – ғарышқа ғана арналған, жоғары жылдамдықты ұстауға арналған мобильді костюм. Оның стандартты қару-жарағы жеңіл болды; көптеген бөлімдер 40 мм-лік вулкан пушкасымен және сол қолына бекітілген шам-қылышпен жабдықталған қалқанмен жабдықталды, бірақ кейбіреулері ірі балқытқыш қаруларымен де жабдықталған. Бұл мобильді костюм 0083 жылы Делаз қақтығысы кезінде Делаз флотының қалдықтарымен белсенді қолданылды, ал кейбіреулері кем дегенде тағы он үш жылдан кейін де қолданысқа түсті, 0087-0088 жылдардағы Грипс қақтығысы кезінде Ось флотының және 0096 жылы Жеңдердің қолында болды. Ретроспективті түзету ретінде Dra C үшінші Zeta Gundam фильмінде қара сұр түсте, ал Gundam Unicorn анимесінің үшінші эпизодында балқытқыш қаруы бар қызғылт түсте Ось флотының құрамында пайда болады.

MS-06F (Штутцер нұсқасы)

Кенки Фудзиоканың дизайнымен фотороманда көрсетіледі. Бір жылдық соғыс аяқталғаннан кейін, Зеон күштерінің қалдықтары Титандардың жаңа машиналарына қарсы тұру үшін Zaku II бөлімшелерін MS 06F Zaku II "Stutzer" конфигурациясына дейін жаңартады, себебі Зеонда жаңа мобильді костюмдерді жасауға ешқандай өндірістік мүмкіндік болмады. Zaku II "Stutzer" винт құрылғыларымен күшейтілді, олардың көмегімен жау машиналарын сыммен байлап тастайтын немесе оларға қол гранаталарын лақтыратын сыммен басқарылатын қол бөліктерін жіберуге болады, ал мобильді костюм өзі жасырын күйде қала береді. Бұған қоса, Stutzer MS 14A Gelgoog сәулелі мылтығымен жабдықталды, оның қуаты артқы жағындағы қосалқы генератормен қамтамасыз етілді.

Жаңа нұсқасы

Йошиюки Томиноның «Мобильді костюм Гундам» романында «Заку» саусақтарында лазерлік жанасу бар, ол кедергілерді өртеуге мүмкіндік береді, ал оның күшейткіштері 800 метрге дейін секіруге жетелейді.

Zaku II сериясының ұрпақтары

Алғашқы Zaku II Зеонның тәуелсіздік соғысының соңына қарай ескіргенімен, оның дизайны келесі қақтығыстарда жиі жаңартылды; мысалы, Gryps қақтығысының RMS 106 Hi Zack (Зеонның Zaku және Федерацияның GM араласуынан жасалған), бірінші Neo Zeon қозғалысының AMX 011 Zaku III, (азырақ дәрежеде) екінші Neo Zeon қозғалысының AMS 119 Geara Doga, үшінші Neo Zeon қозғалысының AMS 129 Geara Zulu және Марс Зеон көтерілісінің OMS 06RF RF Zaku.

Модельдеу конкурсы

Жыл сайын Hobby Japan ұйымдастыратын "My Zaku" ("Менің Закум") байқауы бар, онда модельдеушілер тек Заку модельдерін ғана қолдана алады. MG Zaku Ver. 2.0 шығарылымын тойлауға арналған 2007 жылғы маусым және шілде айларындағы Dengeki Hobby Magazine журналында олардың "Заку Карнавалы" (Zaku Carnival, аты әлі анықталмайды) науқанының алғы дайындығы ретінде көптеген түрлерінің суреттері жарияланды. Науқан басталғалы 1 ай ішінде арнайы шақыру науқанына 20 өтінім түсті. 2007 жылғы шілде және тамыз айларында жарияланған жалпы науқанға қатысуға өтініштер қабылдануда.

Бөлшектерді жинау

Zaku-ның иық бронясы және антеннасы (мүйізі) сияқты тауарлар қолжетімді. Banpresto компаниясының «НЛО ұстау автоматтары үшін бөлшектер жинағы» деп аталатын жаңа өнімдер сериясында Zaku-дың төрт бөлігі бар: радио қызметін атқаратын иық тікенді броня бөлігі, құрал-саймандар жинағы ретіндегі денесі, сағат ретіндегі иық қалқаны және шам ретіндегі басы. Бұл төрт бөлікті біріктіре отырып, шамамен 1/35 масштабты Zaku құрастыруға болады. Әр бөліктің үш түрлі түсі болғандықтан, қолданушылар әртүрлі нұсқаларын жасау мүмкіндігіне ие.

Көтергіш

Шидзуокадағы Бандай хобби орталығында қолданылатын екі жүк көтеру машинасы "MS 06 Zaku" және "MS 06S Zaku Char's Custom" деп аталған, ал жүк көлігінің алдыңғы панеліне бір көздік сурет салынған, олар тиісінше жасыл және қызыл түске боялған.

Маркалар

Жапон поштасы екі марка шығарды: біреуінде Заку II суреті, бірінде фонда Заку, ал алдыңғы планда Гундам бейнеленген, екіншісінде болса Чардың жеке Заку II-і көрсетілген.

Бұршақ

Дәстүрлі модельдеу жиынтықтарымен қатар, Kai Razor компаниясы Char-дың жекелеп жасалған Zaku II бритвасын шығарды.

Ұялы телефон

Sharp компаниясы (Softbank Japan арқылы) 913SH G типті Char ұялы телефонын шығарды, батареясын зарядтау бөлімі MS 06S Zaku II Commander Type (Char's жекелеген модификациясы) бас формасында жасалған. Ұялы телефонның алдыңғы қаптамасындағы қызыл Zeon символы телефон ішке қойылғанда Zaku-ның көзі болып көрінеді.

Қабылдау

Zaku дизайны "Gundam франшизасының ең танымал және культты меха дизайнының бірі" деп сипатталған.