Кіріспе

Адамс отбасының кейіпкері Фестер аға – ойдан шығарылған Адамс отбасының мүшесі және оны көптеген актерлер сомдады, бастапқыда Джеки Куган «Адамс отбасы» (1964) телесериалында ойнаған.

Кейіпкер

Фестер аға – мүлдем түксіз, мойны бүгілген, шара тәрізді денелі, қара, шұңғыл көзді және көбінесе есінен шығып, жымиған күлкілі адам. Ол әрқашан ауыр, толық терілі мехалық пальто киеді. Фестер Чарльз Аддамс салған кейіпкерден шыққан, бірақ Аддамс кейіпкерлерге есімдер бермеген. Дегенмен, кейіпкерді көптеген мультфильмдерде оның сыртқы түрінен (бассыз, бүгілген, шұңғыл көздері) және есімді қоздыратын мінез-құлқынан (душті арнайы "қайнайтын" күйіне келтіру, бақшадағы өсімдіктерді қан плазмасымен қоректендіру және көршінің кемпірқоштарына шабуылдау үшін бүркітті жіберу) тануға болады. Ол кейде отбасымен, әсіресе антологиялардың мұқабаларында көрінеді, бірақ ол басқалардан гөрі көбінесе жеке көрінеді. Кейде ол темір қоршаумен қоршалған шағын лашықта тұрады делінеді. Фестердің электр қуатын өндіру қабілеті бар. «Аддамс отбасы» фильмінде ол жадын жоғалтады және оны молния соққаннан кейін қайта алады, бұл оған осы күшке ие болуға мүмкіндік береді, бірақ басқа бейімделулерде ол осы күшті қалай алғаны айтылмайды. Ол көбінесе шамды аузына салып, оны жарықтандырады, сонымен қатар қатты, сыңғырлаған дыбыс естіледі. Бір комедиялық эпизодта ол 110 вольт қуатқа ие екенін айтады, ал басқа эпизодта металл қағаз салмағын қолына көтеріп, өзінің «магниттік» қасиетін көрсетті. 2022 жылғы Netflix сериалы «Wednesday»-де ол қолынан тікелей молния атып, оны жақын арада қайтыс болуға жақын болған Thing-ті қайта тірілту үшін пайдаланады. Осы қабілет оған молнияға және күшті соққыларға төзімділік береді деп есептеледі. Оқ тиген кезде, тікелей басына оқ тисе де, ол аз ғана маңайып қалады, ал оқ оның басынан секіріп кетеді. Фестер аға кейде қатты мигреньге шалдығады, бірақ оны ұнатады. Ол мигреньді жеңілдету үшін басын үлкен бұрандалы пресске қойып, оны қалыпты адамдардың көтере алмайтын деңгейге дейін қысып алады. Кейде ол жай ғана ләззат алу үшін басын пресске салады. Фестер ағаның қауіпті көрінісі мен ерекше мінез-құлқына қарамастан, ол мейірімді және қамқор. Ол Гомеске және Мортисияға үлкен құрмет көрсетеді және олардың жиі жасаған жамандықтарына қарамастан, немерелеріне және немере қыздарына әрдайым сүйіспеншілік пен қамқорлық көрсетеді. 1960 жылдардағы алғашқы ситкомда Фестер Мортисияның анасының інісі (оның есімі Мортисияның анасы Хестердің есімімен рифмаланады) деп айтылады. Алайда, 1970 жылдан бастап ол Гоместің ағасы. Ол өте жақын болғанына қарамастан, кейде Гоместі «көрсетіп» жүретінін және Мортисиямен қарым-қатынасын қызғанатынын мойындайды, көбінесе махаббатты табуға тырысады, бұл да хаотикалық салдарларға әкеледі. Барлық бейімделулерде ол Wednesday мен Pugsley-дің ағасы немесе үлкен ағасы. Испанияда ол «Tío Fétido», испан тілінде сөйлейтін елдерде «Tío Lucas», ал Францияда «Fétide» деп аталады. Бразилияда оның екі есімі бар: «Tio Chico» (түпнұсқа сериясы мен мультфильм) және «Tio Fester» (Бродвей мюзиклі мен фильмдері). «Wednesday» сериалында Фестер әлі де электрлік күштеріне және немересіне деген үлкен сүйіспеншілігіне ие, бірақ ол көбірек алаяқ ретінде бейнеленеді, ол Nevermore академиясында заңнан жасырынуға орын іздеп, Гоместі «тоқтатып, тістерімнің арасына пышақ қысып, төбеден түсіп» жүретінін айтады.

Тірі экшн телесериалдар

1960 жылдардағы телесериалда Фестер (Джеки Куган сомдаған) Мортисия Адамстың ағасы. Бір эпизодта, одан тегін сұрағанда, ол оны ұмытып қалғанын айтып, қызығушылық танытты. Бірнеше эпизодта Фестер Аддамс әулетін өзінің әулетідей еске алады, бұл олардың екі туыстық желісінде де қандастық байланыс бар екенін көрсетеді, бірақ "Мортисияның романтикасы, 1 және 2 бөлімдер" эпизодтарындағы флэшбэктер оны Мортисияның ағасы, оның анасы Хестер Фрамптың ағасы екенін нақтылайды, яғни Әже Фрамп (Маргорет Хэмилтон сомдаған), соның бойжеткен қыздығының тегі де белгісіз болды (бұл Аддамстар мен Фрамптарға ұқсас үшінші әулеттің бар екенін көрсетеді). Әртүрлі эпизодтарда ол Гомес, Мортисия немесе Әже Адамспен бірге әдеттегі ситкомдық амалдарда серіктес болды, бұл оның басқа отбасы мүшелеріне ешқандай артықшылық бермейтінін көрсетеді. Фестердің белгілі шежіресі оның Блоб атасынан басталады (Гоместің екі басты туысы Блобпен шатастырмау керек), ол индуістің басынан қасиетті рубинды жұлып алғаннан кейін (ол қатты бас ауыртпалығына шалдыққан) сыйлық ретінде алған. Рубин Фестер ойсыздықпен оны жолап жатқан мысыққа лақтырғанша отбасында қалды. "Бұл үйдегі жалғыз тас еді!" деді ол өзін қорғап. 1960 жылдардағы ситкомда Фестердің балалық шағы туралы көп мәлімет жоқ, тек оның әкесі (Мортисияның анасының әкесі) оны өте қатаң тәртіпке бағындырған, тіпті жақсы болғанда да жазалаған және оны көпшілік ортадан аулақ болуы үшін ақы төлеген (Фестер мұны "қарым-қатынас тәжірибесі" деп есептеген). Ол Фестерге сегіз жасқа толғанға дейін шайқас балғасына (Аддамстардың қараңғы талғамы бар адамдар арасында бағалы ойыншық) тиюге рұқсат бермеді. Ересек болғаннан кейін Фестер әкесінің қатаңдығын қорғады, оның тиімділігінің дәлелі ретінде өзінің мінезін көрсетті: "Мен кездейсоқ пайда болған жоқпын! Мен басқалар сияқты тәрбие алған жоқпын!". Мортисия Гомеске үйленуі алдында Фестер газетте баған жазып, махаббатқа шалдыққандарға кеңес берген, бірақ адамдар оны сотқа бергендіктен жұмыстан кетті. Фестер сондай-ақ өзінің білімі туралы қайшылы мәліметтер берді. Ситкомның алғашқы эпизодында ол ешқашан мектепке бармағанын айтады ("Мен қандай жақсы болғанымды қараңыз!"), бірақ кейін ол үш рет сабақтан қалғанын мәлімдеді. Ересек болғаннан кейін Фестер әртүрлі пәндер бойынша хат арқылы оқыды, ал оның білім іздеуі кейде эпизодтың негізгі сюжетіне айналды. Мүмкін, ол осындай курстан бауырластық белгісін алған шығар, ол бір рет Сәрсенбіні әкесінің жазалау стилін еліктеп, қорқытқан; алайда, көптеген ағалар сияқты, Фестер де балалармен қарым-қатынаста тістегеннен гөрі көп сөйледі. Егер ол біреуді отбасы мүшесін жамандап, алдап немесе жамандық жасап жатқан деп күдіктенсе, Фестер әрқашан өзінің "Женевив" атты мылтығымен "артынан атуға" дайын. Алайда, ол қылмыскермен бетпе-бет жекпе-жекке кездесуге онша құштар емес; ол қорқынышпен: "Ол да бірін ала ма? Оқталған ма?" деп сұрады. Оның тағы бір бағалы мүлігі - "Ескі сенімді" атты зеңбірек, оны ол әдетте жатын бөлмесінде сақтап тұратын. Фестер Адамстардың ауласында ағаш үйін сақтап, ойлану үшін жиі шкафқа тартылатын. "Аддамстар отбасы битникпен танысады" эпизодында мотоцикл сыйлығын алғаннан кейін, Фестер оны тұрғын бөлме арқылы жиі айдап, консерваторияда құлап қалатын (бірнеше эпизодта осы оқиғаның қайта өңделген кадрлары қолданылды). Фестер сондай-ақ үш долларлық банкноттарды жинайды. 1998 жылы түсірілген телесериалда Фестер (канад актері Майкл Робердс сомдаған) Гоместің туған інісі ретінде бейнеленеді, бірақ бұл нұсқа мен 1960 жылдардағы сериал арасындағы жалғыз көзге көрінетін айырмашылық. Фестердің электр энергиясын сақтай алатынына қатысты алғашқы сериалдың жалғасы ретінде, бір эпизодта Фестерді ғарышкерлер оның ғарыш кемесіне қуат беру үшін ұрлап әкетпек болады; ғарышкерлер Фестерді қалдырады, бірақ оны үйге қайтармас бұрын "клондап" алады. Netflix-тің "Сәрсенбі" сериалында Фред Армисен Фестер рөлін ойнайды. Ол кейіпкерді жаңартудың орнына Джеки Куган мен Кристофер Ллойд сомдаған Фестерлерге ұқсауды қалады. Армисеннің басын әр таңертең қысқа қырып, бетіне ақ түс жағып, көз астына қара шеңберлер салды. Армисеннің киім-кешегі оның көп бөлігін жауып тұрды, сондықтан басқа ештеңе жасаудың қажеті болмады. Фестер Сәрсенбіге ол кездескен құпия монстрдің Хайд екенін айтып, Иерихон қаласы мен Невермор академиясының құпиясын шешуге көмектесті. Электрмен айналысатындықтан, ол енді өз қолынан шаңқайды. Сондай-ақ, Фестердің Неверморға бармағаны, бірақ Гомеске ара-тұра кіріп отыратыны айтылды. Сәрсенбі Фестердің банк тонауынан кейін Эуджин Отингердің аралына жасыруына көмектесті және оған Эуджиннің араларынан жемеуге кеңес берді.

Анимациялық телесериалдар

Ханна Барбераның алғашқы анимациялық сериалында Джеки Куган Фестер рөлін қайта ойнады. Ол сондай-ақ "The New Scooby Doo Movies" сериалының бір эпизодында да сол кейіпкерге дауыс берді. Ханна Барбераның екінші анимациялық сериалында Фестерді Рип Тейлор дауыстады. Осы сериалында Фестер, өзін-өзі жарақаттауды ең жақсы көретін сияқты. Ол басқа мүшелерге (әдетте Лурчқа) кез келген тәсілмен өзіне зиян келтіруге рұқсат береді, бірақ оның ең үлкен құмарлығы – өзін жарылту. Фестер әжесінің болжамдарын оған үлкен зиян келтіретін (немесе оның жағдайында, үлкен қуаныш сыйлайтын) нәрсе болжамағанша сенбейді. Фестер Аддамстардың көршісі Норман Норманмайерді де қатты жақсы көреді, ол іш киім империясын басқаратын, Фестерді (және бүкіл Аддамс отбасын) ерекшелігі үшін жек көретін адам (кейде Фестер кәріз құбырлары арқылы келіп тұрады). Фестер Норманның өзін жек көретінін сезбейтіндей, және мүмкін, Аддамстар отбасының мінезіне байланысты, барлық ашулы және агрессивті шабуылдарды – махаббаттың белгісі деп санайды. Осы Фестер өзі жасаған комикстері арқылы өзін "Фестермен" деп таныстырады, ол – шатырларға осал готикалық батыр, ол ұшатын плащын дұшпандарына сұрағанда береді, осылай олар құлап, оған келтіретін барлық зиянды ұнатқандықтан жеңіліске ұшырайды – оларды шаршатуға дейін. Осы сериалда оған өзінің ерекше өмір салты туралы "Фестер жолы" атты музыкалық эпизод арналады.

Фильмдер

1991 жылы шыққан "Аддамс отбасы" фильмінде Фестер (Кристофер Ллойд сомдаған) Гомес Аддамстың ұзақ уақыттан бері жоғалған ағасы. Ол 25 жыл бойы Бермуда үшбұрышында із-түзсіз жоғалып кеткен деп есептелген. Абигейл Крейвен (Елизавета Уилсон бейнелеген) атты қарыз есіреуші, жоғалған Фестерге өте ұқсайтын ұлы Гордонды пайдаланып, Аддамстардың байлығын ұрлауға тырысады. Аддамстар отбасы Фестердің рухымен байланысу үшін жыл сайын өткізетін сеанс кешінде Гордон олардың үйіне Фестер болып келеді. Алғашында Аддамстардан қорқып, таңғалыс білгенмен, Гордон отбасы мен олардың ерекше әдеттерін ұната бастайды, олармен бірге өзін үйінде сезінеді және Әбигейлдің манипуляцияларына қарсы күреседі. Ақырында ол оған қарсы шығып, отбасын құтқарады, бірақ осы кезінде шаңқаяды. Шындығында ол Фестер екені белгілі болады; оның жоғалуы салдарынан ол есте сақтау қабілетін жоғалтқан, ал Әбигейл оны өзінің ұлы деп сендіріп алдаған, оның естелігі қайта оралғанша. Сонымен қатар, шаңқау Фестерге электр тогын өткізу қабілетін сыйлайды, тіпті шамды аузына салып жандыра алады. Гоместің бала кезінде түсірілген үй киноларында Фестер бала кезінде шашы жоқ болып көрінеді (дегенмен, Гордон ретінде ол алғаш рет қоңыр, иілімді шашпен пайда болады, кейін басын қырқып жүргені көрінеді). Ллойд сомдаған Фестер 1993 жылы "Аддамс отбасының құндылықтары" атты фильмнің жалғасында да пайда болады. Ол Дебби Джелинскиге (Жоан Кусак бейнелеген) ғашық болады, оны Гомес пен Мортисия балаларына қарау үшін қаңғыбас қызметкер ретінде жалдаған. Дебби Фестерге үйленеді, оны өлтіріп, Аддамстардың байлығының бір бөлігін мұраға алуды көздейді, бірақ оның өміріне жасалған барлық қастандықтан аман қалады. Бүкіл отбасын өлтіруге тырысқан кезде ол өзіне-өзі электр тогын соғып алады, ал Фестер оның өліміне қайғырады. Кейіннен Фестер Иттің күйеуі мен оның әйелі жалдаған қаңғыбас қызметкер, Демонтияға (Кэрол Хэнкінс сомдаған) қызығушылық танытады. Фестер тікелей бейнежазбаға түсірілген "Аддамс отбасының қайта қосылуы" фильмінде де пайда болады, оны Патрик Томас сомдайды. Ол ескі "В" класты қорқынышты фильмдердегідей, ақылсыз ғалым ретінде бейнеленеді. Ол Пэгслиге туған күніне "Қырғыншы" атты итті сыйлайды, ол егер біреу "жақсы бала" десе, шашты жейтін жыртқышқа айналады. Соңында Қырғыншы Итті шабады, ол түсінікті себептермен оның жанында қатты қорқады. Фестерді 2019 жылы шыққан "Аддамс отбасы" мультфильмінде және оның жалғасында Ник Кролл Гилберт Готфридтің дауысына ұқсас дауыспен сомдайды. Бірінші фильмде ол ашулы халық үйлену тойына шабуыл жасағанда Гомес пен Мортисияны эвакуациялайды. Кейінірек ол Гомеске Пэгслиді Сабыр Мазуркаға дайындауға көмектеседі. Екінші фильмде Фестерді үйірмекші Уэнсдей Сократ атты оның сүйікті балықшасының ДНК-сын енгізумен айналысқан тәжірибесінде пайдаланды.

Музыкалық

Мюзиклде Фестер ағаны Бродвейдің алғашқы актерлік құрамында Кевин Чемберлин ойнады. Чемберлин осы рөл үшін Тони сыйлығына ұсынылды. Кейіннен оны Брэд Оскар, Блейк Хаммонд, Расселл Дайкстра және Шон Райс ойнады. Бұл мюзиклдегі Фестер кейіпкері баяндаушы рөлін атқарады және айға ғашық. Ол, көрінетін болса, сүйіспеншілік тақырыбында шебер, айға махаббат әні айтқанда укулеледе ойнайды. Сонымен қатар, ол шоу барысында басқа кейіпкерлерге қарағанда ата-бабалармен жиірек байланыс жасайды.

Бейне ойындар

Фестер аға бірнеше "Адамс отбасы" видео ойындарында ойналатын кейіпкер ретінде пайда болды. Ол NES платформасындағы "Fester's Quest" ойынының басты кейіпкері, ал SNES платформасындағы "Addams Family Values" ойынындағы басты ойналатын кейіпкер. Сонымен қатар, ол "Электрлендіретін" аркад машинасының басты кейіпкері, онда ойыншы екі тұтқадан ұстап тұрғанда, симуляцияланған "электр тогының соққылары" беріледі.