Кіріспе
Концепцияның дәлелі (POC немесе PoC), сондай-ақ принципті дәлелдеу деп аталады, белгілі бір идеяның, әдістің немесе қағиданың іске асырылуын көрсету, оның мүмкіндігін немесе тиімділігін демонстрациялау мақсатында жасалатын тәжірибе. Бұл, сондай-ақ, қандай да бір тұжырымдаманың немесе теорияның практикалық қолданылуына ие екенін тексеру үшін жасалатын принциптік демонстрация болып табылады. Концепцияның дәлелі көбінесе шағын болады және толыққанды болмауы мүмкін. Осы бірлескен тәжірибелер бизнес-концепциялардың және бизнес-мәселелерді шешуге, сондай-ақ бизнес-инновациялық мақсаттарды жеделдетуге бағытталған ұсыныстардың мүмкіндігін сынауға арналған. Құндылықтың дәлелі (PoV) кейде концепцияның дәлелімен бірге қолданылады, бірақ ол әлеуетті тұтынушының қолдану жағдайын және құндылығын көрсетуге көбірек назар аударады және көбінесе концепцияның дәлелінен қарағанда беткейірек болады.
Proof of concept (POC or PoC), also known as proof of principle, is a realization of a certain idea, method or principle in order to demonstrate its feasibility, or viability, or a demonstration in principle with the aim of verifying that some concept or theory has practical potential. A proof of concept is usually small and may or may not be complete. These collaborative trials aim to test feasibility of business concepts and proposals to solve business problems and accelerate business innovation goals. A proof of value (PoV) is sometimes used along proof of concept, and differs by focusing more on demonstrating the potential customer use case and value, and is usually less in depth than a proof of concept.
Кино түсіру
Sky Captain and the World of Tomorrow, 300 және Sin City фильмдері көбінесе жасыл экранда түсірілді, ал фондар мен реквизиттердің көп бөлігі компьютерде жасалған. Үшеуі де идеяның дұрыстығын көрсету үшін қысқа фильмдер пайдаланды. Sin City фильмінде қысқа фильм түпкі фильмнің кіріспе бөлігіне айналды. Pixar кейде қиын немесе сынақтан өтпеген техникаларды қолданатын қысқа анимациялық фильмдер жасайды. Олардың "Geri's Game" атты қысқа фильмінде мата және адам бет-әлпетін анимациялау техникалары қолданылды, кейіннен бұл техникалар "Toy Story 2" фильмінде пайдаланылды. Сол сияқты, Pixar су қозғалысы, теңіз жұлдыздарының шоғырлары және "Nemo табу" фильмін дайындау кезінде баяу пайда болатын кит үшін жаңа техникаларды сынау мақсатында бірнеше қысқа фильмдер түсірді.
Инженерлік
Инженерлік және технологиялық салада жаңа идеяның алғашқы прототипі көбінесе "тұжырымдаманың дәлелі" ретінде жасалады. Мысалы, электр құрылғысының жұмыс істейтін тұжырымдамасын нан тақтасы арқылы құрастыруға болады. Патентке өтінім беру алдымен құрылғының жұмыс істеуін көрсетуді талап етеді. Кейбір университеттерде "тұқымдық инвестициялар" үшін "қаржыландыру қанатын" толтыру және "университеттердің инновацияларын коммерцияландыруды үдету" мақсатында тұжырымдаманы дәлелдейтін орталықтар бар. Мұндай орталықтар "көбінесе басқа дәстүрлі көздерден қаржыландырылмайтын, жаңа және бастапқы сатыдағы зерттеулерге тұқымдық қаржыландыру" ұсынады.
Бизнесті дамыту
Бизнесті дамыту және сату саласында сатушы әлеуетті клиентке өнімді сынақтан өткізуге рұқсат беруі мүмкін. Осы тәжірибелік тексеруді пайдалану өнімнің тиімділігін растауға, техникалық кемшіліктерді анықтауға және жалпы бағытты белгілеуге, сондай-ақ бюджет жоспарлау және басқа да ішкі шешім қабылдау процестері үшін ақпарат беруге көмектеседі. Мұндай жағдайларда, тәжірибелік тексеру сатушының барлық мүмкіндіктерін пайдалануын қамтамасыз ету үшін арнайы сату инженерлерін жұмылдыруды білдіруі мүмкін.
Қауіпсіздік
Компьютерлік қауіпсіздік және шифрлау салаларында, "тұжырымдық демонстрация" дегені – жүйенің қалай қорғалуы немесе бұзылуы мүмкін екенін принцип бойынша көрсететін, бірақ осы мақсат үшін толыққанды жұмыс істейтін құралды жасау қажеттілігін жоққа шығаратын демонстрация. Winzapper – Windows қауіпсіздік журналынан элементті таңдап алу үшін қажетті ең минималды мүмкіндіктерге ие болған тұжырымдық демонстрация, бірақ ол ешқандай жағынан оңтайландырылмаған.
Дәрілік препараттарды әзірлеу
Табиғи тілмен ұсынылмаса да, және басқа салалардағы қолданыстан өзгеше, дәрі-дәрмектерді әзірлеуде принципті дәлелдеу және тұжырымдаманы дәлелдеу бір-бірімен синоним емес. Механизмді дәлелдеу деген үшінші термин олармен тығыз байланысты және осы жерде сипатталған. Бұл терминдердің ешқайсысының қатаң анықтамасы жоқ және нақты қолданылуы авторлар, мекемелер арасында және уақыт өте келе өзгереді. Төменде берілген сипаттамалар ақпараттық және практикалық тұрғыдан пайдалы болуы тиіс. Негізгі принцип – ерте клиникалық сынақтарда биомаркерлерді суррогаттық соңғы нүктелер ретінде пайдалану. Дамудың бастапқы кезеңдерінде дәрінің қажетті ауруды емдеуде тиімділігін тікелей өлшеу іс жүзінде мүмкін емес, сондықтан суррогаттық соңғы нүкте одан әрі сынаудың орындылығын анықтауға көмектеседі. Мысалы, жаңа антибиотик пневмониямен ауыратын науқастарды емдей алатынын ерте анықтау мүмкін болмаса да, оның зертханалық сынақтарда бактерияларды өлтіруге тиімді екені немесе инфекция жұқтырған науқастардың температурасын төмендеткені анықталуы керек – мұндай препарат дозаны және емдеу ұзақтығын анықтау үшін одан әрі сынауға лайық болады. Жаңа антигипертензиялық препараттың қан қысымын төмендеткені дәлелденсе, бұл инсульт (ми қан тамырларының зақымдануы) немесе жүрек шабуылы (миокард инфарктісі) азайғанын көрсету үмітімен ұзақ мерзімді емдеуді кеңінен зерттеуді жүргізудің пайдалы екенін көрсетеді. Суррогаттық соңғы нүктелер көбінесе зертханалық қан сынақтарына немесе рентген немесе КТ сканерлері сияқты бейнелеу зерттеулеріне негізделген. Механизмді дәлелдеу (PoM) дәрі-дәрмектерді әзірлеудің ең ерте кезеңдерімен байланысты, көбінесе клиникалық алдындағы (яғни, препаратты адамдарда немесе зерттеу жануарларында сынақтан өткізбей тұрып). Ол препараттың мақсатталған молекулалық рецептормен немесе ферментпен өзара әрекеттесетінін және/немесе жасуша биохимиясына қажетті бағытта әсер ететінін көрсетуге негізделуі мүмкін. Принципті дәлелдеу (PoP) клиникалық дамудың ерте кезеңдерімен байланысты және әдетте жаңа емдеудің ауру биомаркерлеріне тигізетін әсерін бағалауға қатысты, бірақ аурудың клиникалық соңғы нүктелері емес. Клиникалық сынақтардың алғашқы кезеңдерінде механизмнің дәлелін немесе принциптің дәлелін, немесе екеуін де көрсету мақсатында болуы мүмкін. Осы кезде препаратты одан әрі дамытуға немесе одан бас тартуға қатысты шешім қабылданады. Тұжырымдаманың дәлелділігі (PoC) клиникалық препаратты әзірлеудің ерте кезеңдерін білдіреді, әдетте клиникалық зерттеудің I фазасына («адамдарда бірінші») және IIA фазасына бөлінеді. I фаза әдетте дені сау еріктілердің шағын тобына бір реттік дозалар немесе қысқа мерзімді емдеу курстары (мысалы, 2 аптаға дейін) беріледі. Осы фазадағы зерттеулер жаңа препараттың қажетті клиникалық белсенділігін (мысалы, эксперименттік антигипертензиялық препараттың қан қысымын төмендетуге әсері бар) көрсетеді, оны адамдарға бергенде шыдай алатынын және доза деңгейіне қатысты нұсқаулар береді. Басқа I фазадағы зерттеулер жаңа препараттың қалай сіңірілетінін, таралатынын, метаболизмге ұшыратынын және шығарылатынын зерттеуге бағытталған (ADME зерттеулері). IIA фазасы әдетте зерттеуге жататын аурумен ауыратын 100 науқасқа дейін жүргізіледі. Осы фазадағы зерттеулер жаңа препараттың қажетті клиникалық белсенділігін пайдалы мөлшерде көрсеткенін (мысалы, эксперименттік антигипертензиялық препараттың қан қысымын пайдалы мөлшерде төмендеткенін), оны адамдарға ұзақ мерзімде бергенде шыдай алатынын және болашақта сатуға қандай доза деңгейлері ең қолайлы болатынын зерттеуді көздейді. Осы кезде препаратты одан әрі дамытуға немесе одан бас тартуға қатысты шешім қабылданады. Егер препаратты қолдану жалғаса берсе, ол IIB және III фаза деп аталатын клиникалық зерттеулердің кейінгі кезеңдеріне өтеді. III фазадағы зерттеулерде плацебомен және/немесе қолданыстағы белсенді препараттармен салыстырғанда, науқастардың саны көп, көбінесе көп орталықты зерттеулерде, олар нарықтағы қолданылу деңгейіне сәйкес дозада және ұзақтықта емделеді. Олардың мақсаты – тиімділіктің сенімді, статистикалық тұрғыдан маңызды дәлелін көрсету және кішігірім, қысқа мерзімді зерттеулерге қарағанда қауіпсіздікті жақсырақ бағалау. Осы кезде препараттың тиімділігі мен қауіпсіздігі туралы шешім қабылданады, егер болса, препаратты клиникалық сынақтардан тыс пайдалану үшін оны нарыққа шығару рұқсатын алу үшін реттеуші органдарға (мысалы, АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) және Еуропалық дәрілік агенттік) өтініш беріледі. Клиникалық сынақтар маркетингтік рұқсат алынғаннан кейін де жалғасуы мүмкін, мысалы, қауіпсіздікті жақсырақ анықтау үшін, басқа препараттармен бірге қолдануға қатысты нұсқауларды анықтау үшін немесе қосымша қолданылуын зерттеу үшін.