Кіріспе

Кинемаж (кинетикалық кескіннің қысқартылған түрі) – интерактивті графикалық ғылыми иллюстрация. Ол көбінесе молекулаларды, әсіресе белоктарды бейнелеу үшін қолданылады, бірақ басқа да 3 өлшемді деректерді (мысалы, геометриялық фигуралар, әлеуметтік желілер немесе РНК негіздерінің құрамындағы тетраэдрлер) көрсетуге де болады. Кинемаж жүйесі пайдаланудың қарапайымдығын, интерактивті жұмысын, сондай-ақ егжей-тегжейлі 3D ақпаратты қабылдау мен жеткізуді оңтайландыру мақсатында жасалған. Кинемаж туралы ақпарат адам мен машина оқи алатын мәтіндік файлда сақталады, ол дисплейлік объектілердің иерархиясын және олардың қасиеттерін сипаттайды, сонымен қатар қосымша түсіндірме мәтінді де қамтиды. Кинемаж форматы – 'chemical/x-kinemage' химиялық MIME түрінің анықталған түрі, файлдық кеңейтімдері '.kin'.

Ерте тарих

Кинемагтарды алғаш рет Дэвид Ричардсон Дьюк университетінің медицина мектебінде, 1992 жылдың қаңтар айында жарық көрген Протеин қоғамының «Протеин ғылымы» журналы үшін әзірледі. Алғашқы 5 жылы (1992–1996) аралығында «Протеин ғылымы» журналының әр санында көптеген мақалаларды иллюстрациялау үшін интерактивті кинемаг 3D компьютерлік графикасы бар флоппи-дискідегі қосымша, сондай-ақ оларды көрсетуге арналған Mage бағдарламалық қамтамасы (кросс-платформалық, тегін, ашық кодты) берілді; кинемаг қосымша материалдары журналдың веб-сайтында әлі де қолжетімді. Mage және RasMol – жеке компьютерлерде интерактивті дисплейді қолдайтын алғашқы, кеңінен қолданылатын макромолекулалық графикалық бағдарламалар. Кинемагтар оқыту, оқулықтарға қосымша материалдар, жеке зерттеулер және макромолекулалық құрылымдарды талдау үшін пайдаланылады.

Ғылыми-зерттеу мақсаттары

Жақында, басқа молекулалық графикалық құралдардың кең қолжетімділігімен, кинемагтардың презентациялық қолданылуы зерттеу жұмыстарының кең ауқымымен ығыстырылды, бұл жаңа дисплей мүмкіндіктерімен және басқа молекулалық есептеулерден кинемаг форматындағы шығыстарды жасайтын бағдарламалық жасақтаманың дамуымен бірге жүрді. Барлық атомдық контактіні талдау сутек атомдарын қосып, оңтайландырады, содан кейін атомдар арасындағы сутекті байланыс, Ван дер Ваальс және стерикалық қақтығыстарды көрсету үшін нүктелі беттерді пайдаланады. Нәтижелерді визуалды түрде (кинемагтарда) және сандық түрде молекулалық беттер арасындағы егжей-тегжейлі өзара әрекеттесуді талдау үшін пайдалануға болады, әсіресе эксперименталды рентген кристаллографиясынан алынған молекулалық модельдерді тексеру және жақсарту мақсатында. Mage және KiNG (төменде қараңыз) 3 өлшемнен жоғары деректерді кинемагтарда көрсету үшін жаңартылды (әртүрлі 3D проекцияларда көріністер арасында өту, дерек нүктелерінің ықтимал кластерлерін бояу және таңдау, сондай-ақ параллель координаталарға ауысу), мысалы, бір рибоза мен келесі арасындағы тірекше диэдрлік бұрыштарының 7 өлшемді кеңістігінде РНК тірекшесінің қолайлы конформацияларының кластерлерін анықтау үшін қолданылады.

Интернетті пайдалану

KiNG – Иан Дэвис пен Винсент Чен Java бағдарламалау тілінде жазған ашық кодты кинемаг қарау құралы. Ол желілік қосылымсыз пайдаланушының компьютерінде дербес жұмыс істей алады немесе веб-беттегі веб-қызмет ретінде қолданылуы мүмкін. Кинемагтардың интерактивтілігі – олардың басты мақсаты және ерекшелігі. Олардың мәнін түсіну үшін браузердегі KiNG демонстрациясында 3D кеңістікте жылжытуға болатын екі мысал және кинемагты веб-бетке қалай орнатуға болатындығы туралы нұсқаулар бар. Төмендегі суретте KiNG жоғары сапалы кристалдық құрылымда лизиннің бүйір тізбегін қайта модельдеу үшін қолданылып жатыр. KiNG – Protein Data Bank сайтындағы әрбір құрылымдық бетте ұсынылған қарау құралдарының бірі және MolProbity сайтында 3D форматта тексеру нәтижелерін көрсетеді. Кинемагтарды ашық бастапқы кодты KinImmerse бағдарламалық жасақтамасымен immersive виртуалды шындық жүйелерінде де көрсетуге болады. Кинемагты көрсету және барлық атомдық байланыс бағдарламалық жасақтамасы kinemage веб-сайтында тегін және ашық кодпен қолжетімді.