Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы өзен
River in the United States of America
Кемунг өзені (/ʃ//ə/'/m//ʌ//ŋ/ shəMUNG') – АҚШ-тағы Нью-Йорк штатының оңтүстік-орталық және Пенсильвания штатының солтүстік бөліктерінде орналасқан, шамамен 75 км ұзындығы бар Сускеханна өзенінің саласы. Ол Нью-Йорк штатының оңтүстік аймағындағы солтүстік Аллегейни платосының таулы өңірін сумен жабдықтайды. Өзеннің аңғары бұл аймақта ұзақ жылдар бойы маңызды өндіріс орталығы болды, бірақ 20 ғасырдың соңында төмендеді.
The Chemung River (/ʃ//ə/'/m//ʌ//ŋ/ shəMUNG') is a tributary of the Susquehanna River, approximately 46.4 mile (75 km) long, in south central New York and northern Pennsylvania in the United States. It drains a mountainous region of the northern Allegheny Plateau in the Southern Tier of New York. The valley of the river has long been an important manufacturing center in the region but has suffered a decline in the late 20th century.
Сипаттама
Шемунг өзені Стеубен округіне қарасты Painted Post қаласының жанында, Корнингтен батысқа қарай Тиога және Кохоктон өзендерінің қосылған жерінен басталады. Ол негізінен шығыс-оңтүстік-шығыс бағытында ағып, Корнинг, Биг-Флэтс, Эльмира және Уэверли қалаларынан өтеді. Сэйр қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 3 шақырым жерде Сусквехана өзеніне құяды, ал одан бұрын Солтүстік Пенсильвания штатына өтеді. Өзеннің аты ленапе тайпасының тілінен алынған, "мүйіздің түбінде" деген мағына береді, "chemu" түбірі "мүйіз" дегенді, ал "ng" жұрнағы "түбінде/үстінде" дегенді білдіреді. Басқа бір болжам бойынша, өзеннің аты "үлкен мүйіз" болуы мүмкін, бұл өзен төселінен үлкен мамонт сүйектерінің табылуымен байланысты болуы мүмкін. Аңғардың көп бөлігі девон кезеңіне жататын тақта тас, құмтас және әк тастан тұрады. Жоталар мұздық әсерінен дөңгеленген. Кохоктон өзені сияқты салалы өзендер, мұздық мореналарының аңғарларды толып, ағыстарды өзгертуіне байланысты, бұрынғы Genesee өзенінің су жинау алабының бір бөлігін қабылдады. Нью-Йорк штатының 17-ші тас жолы өзеннің аңғарымен көп бөлігінде қатарласа өтеді.
The Chemung River is formed near Painted Post in Steuben County, just west of Corning by the confluence of the Tioga River and Cohocton rivers. It flows generally east southeast through Corning, Big Flats, Elmira, and Waverly. It crosses into northern Pennsylvania before joining the Susquehanna River approximately 2 mile (3 km) south of Sayre. The name of the river comes from a Lenape word meaning "at the horn" composed of the root chemu 'horn' and the suffix ng meaning 'at/on'. Another possible etymology is "big horn", possibly dating from the discovery of large mammoth tusks in the river bed. Most of the valley is cut into Devonian age shale, sandstone, and limestone. The hilltops are rounded by glaciation. The tributaries, particularly the Cohocton River, have captured some of the former Genesee River drainage, due to terminal moraines that filled some valley areas and diverted streams. New York State Route 17 follows the valley of the river for much of its course.
Тарих
Өзеннің бастау алаңындағы аймақты сол жерде тұратын сенека тайпасы Конканога, яки үш өзеннің жері деп атаған. Колониялық дәуірде өзен аңғары Нью-Йорк штатының батыс төбелі аймағы арқылы ирокездер мен басқа да жергілікті американдықтар, содан кейін еуропалық қоныс аударушылар үшін маңызды сауда жолы болды. 1779 жылы Американ революциясы кезінде Салливан экспедициясының американдық әскерлері Елмираның оңтүстік-шығысындағы өзен бойында Ньютаун шайқасында ирокездердің, торилердің және британдықтардың біріккен күштерін жеңді. Осы жеңіс Салливанға ирокездердің Нью-Йорк штатының орталық және батыс бөлігіндегі елді мекендерін жүйелі түрде жоюға мүмкіндік берді. 1833 жылы аяқталған Кемунг каналы, Кемунг пен Сенека көлінің оңтүстік жағын байланыстырып, Пенсильванияның антрацит көмірін, ағаш және ауыл шаруашылығы өнімдерін Эри каналы жүйесіне тасымалдауға мүмкіндік берді, нәтижесінде Эльмира өңірлік өндіріс орталығы ретінде дамыды. 1840 және 1850 жылдары теміржол пайда болғаннан кейін каналдар қолданыстан шықты. Корнинг қаласы бұрынғы Corning Glassworks компаниясы, қазіргі Corning Incorporated компаниясының орналасқан жері ретінде мәшһүр. 20 ғасырдың соңында аңғар, жалпы Резеңке белдеу сияқты, индустриялық қайта құру, басқа аймақтар мен елдерге жұмыс орындарының көшуі және экономикадағы өзгерістерге байланысты экономикалық құлдырауға ұшырады. Өзен енді тұрақты тасымалдау үшін қолданылмаса да, ол каноэмен серуендеу және балық аулауға, әсіресе шабақ, ақбас, форель, тасбас, күнбалық, көкбалық және сазан аулауға танымал орынға айналды.
The area near the river's source was referred to as Concanoga, or the land of three rivers, by the Seneca who lived in the area. In colonial times the river valley was a major trade route through the hill country of western New York, first for the Iroquois and other Native Americans, and later for the European settlers. In 1779 during the Revolutionary War, American troops of the Sullivan Expedition defeated a combined force of Iroquois, Tories and British at the Battle of Newtown along the river southeast of Elmira. The victory opened the way for Sullivan to systematically destroy Iroquois villages and settlements throughout their homeland of central and western New York. The construction of the Chemung Canal which was completed in 1833 between the Chemung and the southern end of Seneca Lake allowed the shipment of Pennsylvania anthracite coal, lumber and agricultural products to the Erie Canal system, leading to the growth of Elmira as a regional center of manufacturing. The canals were rendered obsolete by the coming of the railroads in the late 1840s and 1850s. The community of Corning is renowned as the site of Corning Incorporated, formerly the Corning Glassworks. In the later 20th century the valley, along with the rest of the Rust Belt, suffered economic decline with industrial restructuring, the loss of jobs to other regions and countries, and changes in the economy. Although the river is no longer used for regular transportation, it has become a popular destination for recreational canoeing and fly fishing, in particular for smallmouth and largemouth bass, trout, rock bass, sunfish, bluegill, and carp.
Су тасқыны
Өзен тарихы бойында мерзімімен су тасқынына ұшыраған. 1972 жылдың маусым айында "Агнес" дауылының қалдықтары Нью-Йорк және Пенсильвания шекарасында тоқтап, Кемунг аңғарына рекордты жаңбыр жаудырды, нәтижесінде аймақ су тасқынынан ең көп зардап шеккендердің бірі болды. Су тасқыны Корнинг, Биг-Флэтс және Эльмира қалаларының кең аумақтарын су басып, көптеген көпірлерді қиратты. Эльмира сол кездегі төрт қалалық көпірдің үшеуін (Мэдисон, Мейн және Валнут көшелері) және Эри теміржолының көпірін жоғалтты. Лейк-стрит көпірі су тасқынынан зақымдалмаған жалғыз көпір болды және қозғалыс үшін қайта ашылды. Ол жалғыз көпір болғандықтан, көпірдің әр бағытында бір қана жолаққа қозғалысқа рұқсат беретін "Қызыл доп экспресі" құрылды. Бұл қозғалысқа үлкен қиындық туғызды, бірақ Мэдисон даңғылындағы көпірге уақытша жөндеу жұмыстары жасалып, оны қозғалысқа қайта ашты. Лейк-стрит көпірі тек оңтүстік бағытта, ал Мэдисон-авеню көпірі тек солтүстік бағытта қозғалысқа арналды. Жоғарыда, Батыс Эльмирадағы Фич көпірі сумен ағызылып кетті. Төменде, Лоуман Кроссовер және Уайт Вагон көпірлері де сумен ағызылды. Оңтүстік деңгейлі тас жолының Вилавана шығысының жанындағы Ақ вагон көпірі қайта салынбады, бұл Chemung County Route 56 жолын екі бөлікке бөліп, жоғарыда аталған Вилавана шығысын құруға себеп болды, бұл CR 56-ның қазіргі үзілген бөлігіне қол жеткізуге мүмкіндік берді.
The river has had periodic heavy flooding throughout its recorded history. In June 1972 the remnants of Hurricane Agnes stalled over the New York Pennsylvania border, dropping up to of rain into the Chemung Valley, which was among the areas worst hit by the resultant flooding. The flooding left widespread areas of the communities of Corning, Big Flats, and Elmira under water and destroyed many bridges. Elmira lost three of the four downtown road bridges that existed at the time (Madison, Main and Walnut streets) as well as the Erie Railroad bridge. The Lake Street bridge was the only bridge not damaged by the flood and was reopened to traffic. Since it was the only bridge, a "Red Ball Express" was created that allowed only one lane of traffic in each direction across the bridge. This created a traffic nightmare that was relieved when temporary repairs were done on the Madison Avenue bridge, which allowed it to be reopened to traffic. Lake Street bridge was made southbound only, and Madison Avenue bridge was made northbound only. Upstream, Fitch's Bridge in West Elmira was washed out. Downstream, the Lowman Crossover and White Wagon bridges were washed out. The White Wagon bridge, near what is now the Wilawana exit of the Southern Tier Expressway, was never rebuilt, leaving Chemung County Route 56 split into two sections and resulting in the creation of the aforementioned Wilawana exit, to allow traffic to access the now cut off portion of CR 56.