9мм Parabellum патроны: тарихы, Georg Luger жасаған 1901 жылғы нұсқасы, қару-жарақ өндірісіндегі маңыздылығы. Ең танымал пистолет патроны туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Георг Люгер жасаған тапанша патроны
Pistol cartridge designed by Georg Luger
9×19 мм Parabellum (сонымен қатар 9 мм PARA, 9 мм Luger, 9 мм NATO немесе жай ғана 9 мм деп аталады) – жиектіксіз, орталықтан ұтылатын, конустық пішіндес атыс қаруы патроны. Бұл патрон австриялық қару жасаушы Георг Люгердің 1901 жылы жасаған жобасы. Ол төмен бағасы, жеткілікті тоқтату күші және кең қолжетімділігіне байланысты ең танымал тапанша және автоматтық қару патроны болып саналады. Патрон Luger жартылай автоматты тапаншасы үшін жасалғандықтан, Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute (SAAMI) және Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives (CIP) оған 9 мм Luger деген атау берген.
The 9×19mm Parabellum (also known as 9mm PARA, 9mm Luger, 9mm NATO or simply as 9mm) is a rimless, centerfire, tapered firearms cartridge. Originally designed by Austrian firearm designer Georg Luger in 1901, it is widely considered the most popular handgun and submachine gun cartridge due to its low cost, adequate stopping power and extensive availability. Since the cartridge was designed for the Luger semi automatic pistol, it has been given the designation of 9mm Luger by the Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute (SAAMI) and the Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives (CIP).
Шығу тегі
Қаруды австриялық қару дизайні шебері Георг Люгер 1901 жылы жасаған. Оқ-дәрі Люгердің (7.65×21 мм Parabellum) бұрынғы оқ-дәрісінен туындаған, ол өзі Borchardt C 93 тапаншасында қолданылған оқ-дәрінен (7.65×25 мм Borchardt) алынған. Борхардт тапаншасында қолданылатын оқ-дәрі гильзасының ұзындығын қысқарту Люгерге бұралатын құлыптың дизайнын жақсартуға және кішірек, бұрышты тұтқаны қосуға мүмкіндік берді. Люгердің Борхардт дизайнындағы жұмысы 1898 жылы алғаш рет патенттелді және 7.65×21 мм Parabellum патронымен жабдықталған Люгер тапаншасына айналды. Германияның әскери тапаншасында үлкен калибрге деген қажеттілігі Люгерді 9×19 мм Parabellum оқ-дәрісін, кейіннен P08 тапаншасы үшін әзірлеуге итермеледі. Бұл 7.65×21 мм Parabellum гильзасының мойын тұсының пішінін жою арқылы қол жеткізілді, нәтижесінде диаметрі 9 миллиметрлік оқ-дәріге арналған, жиегі жоқ, конус тәрізді гильза пайда болды. 1902 жылы Люгер жаңа оқ-дәріні британдық ұсақ қарулар комитетіне, сондай-ақ 1903 жылдың ортасында Спрингфилд арсеналында сынақтан өткізу үшін АҚШ армиясына үш прототиптік нұсқасын ұсынды. 1904 жылы Императорлық Германия теңіз күштері, ал 1908 жылы Германия армиясы да оны қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қорғасынды үнемдеу үшін қорғасыннан жасалған оқ-дәрінің өзегі, қорғасынмен қапталған темір өзегімен ауыстырылды. Бұл оқ-дәрі, қара түсті қаптамасымен анықталатын, 08 мЕ (mit Eisenkern – «темір өзекті») деп белгіленді. 1944 жылы 08 мЕ оқ-дәрісінің қара қаптамасы алынып тасталды және бұл оқ-дәрілер әдеттегі мыс түсті қаптамамен шығарылды. Соғыс кезіндегі тағы бір нұсқасы 08 sE оқ-дәрісі деп аталды және оның қою сұр қаптамасымен анықталды, ол жоғары температурада темір ұнтағын қатты материалға (Sintereisen – «синтерленген темір») ығыстыру арқылы жасалды. Parabellum атауы Deutsche Waffen und Munitionsfabriken (DWM) компаниясының латын тіліндегі ұранынан алынған: Si vis pacem, para bellum («Егер бейбітшілік қаласаң, соғысқа дайындал»).
The cartridge was developed by Austrian firearm designer Georg Luger in 1901. The cartridge was derived from an earlier round designed by Luger (7.65×21mm Parabellum), which itself was derived from a cartridge used in the Borchardt C 93 pistol (7.65×25mm Borchardt). Shortening the length of the cartridge case used in the Borchardt pistol allowed Luger to improve the design of the toggle lock and to incorporate a smaller, angled grip. Luger's work on the Borchardt design evolved into the Luger pistol, which was first patented in 1898 and chambered in 7.65×21mm Parabellum. Demand from Germany for a larger caliber in their military sidearm led Luger to develop the 9×19mm Parabellum cartridge for the eventual P08 pistol. This was achieved by removing the bottleneck shape of the 7.65×21mm Parabellum case, resulting in a tapered rimless cartridge encasing a bullet that was 9 millimeters in diameter. In 1902, Luger presented the new round to the British Small Arms Committee, as well as three prototype versions to the U. S. Army for testing at Springfield Arsenal in mid 1903. The Imperial German Navy adopted the cartridge in 1904, and in 1908, the German Army adopted it as well. To conserve lead during World War II in Germany, the lead core was replaced by an iron core encased with lead. This bullet, identified by a black bullet jacket, was designated as the 08 mE (mit Eisenkern—"with an iron core"). By 1944, the black jacket of the 08 mE bullet was dropped, and these bullets were produced with normal copper colored jackets. Another wartime variation was designated the 08 sE bullet and identified by its dark gray jacket and was created by compressing iron powder at high temperature into a solid material (Sintereisen—"sintered iron"). The name Parabellum is derived from the Latin motto of Deutsche Waffen und Munitionsfabriken (DWM), Si vis pacem, para bellum ("If you want peace, prepare for war").
Танымалдық
Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін 9×19 мм Парабеллум патронының танымалдылығы, көптеген елдердегі әскерилер мен құқық қорғау органдарының көптеген пистолеттер мен автоматтары қолдануымен арта түсті. 9×19 мм Parabellum АҚШ құқық қорғау органдары қолданатын ең көп таралған калибрге айналды, себебі бұл патронды қолданатын, үлкен сыйымдылыққа ие, басқаруға оңай компактты пистолеттер кең қолжетімді болды. 1980 жылдардан 1990 жылдарға дейін АҚШ-та жартылай автоматты пистолеттердің танымалдылығы күрт өсті, бұл үрдіс 1968 жылы Иллинойс штаты полициясының Smith & Wesson Model 39-ды қабылдауымен болжалды. Сонымен қатар, 1985 жылы АҚШ армиясы Beretta M9 (Beretta Model 92-нің әскери нұсқасы) қабылдады. Бұрын көптеген американдық полиция бөлімдері .38 Special және .357 Magnum калибрлі револьверлерді, бес немесе алты оқтың сыйымдылығымен қолданды. .38 Special, M1911-дің түрленулері сияқты басқа қаруларға қарағанда артықшылыққа ие болды, себебі ол аз кері соққыға ие, әртүрлі атушыларға ыңғайлы, кішкентай және жеңіл, сондай-ақ сатып алуға арзан болды. Бұл патрон жалпы ұзындығы жағынан қысқа, ал автоматты түрде оқталатындықтан, цилиндрлі жылдам зарядтағыштардың орнына жазық журналдарда сақталады. Бұл, сонымен қатар "тамаша тоғыздықтардың" пайда болуымен бірге, 20-ғасырдың соңына қарай көптеген АҚШ полиция бөлімдерінің револьверлерін 9 мм жартылай автоматты пистолеттерге алмастыруына әкелді. 2013 жылы Luckygunner.com сайты жариялаған танымал калибрлер кестесінде 9×19 мм Parabellum бүкіл патрон нарығының 21,4%-ын құрады, одан кейін .223 Remington 10,2% (5,56 мм ескерілгенде 15,7%) болды. Ал екінші ең танымал калибр .45 ACP еді.
After the end of World War I, the popularity of the 9×19mm Parabellum cartridge increased with the vast number of pistols and submachine guns being adopted by many militaries and law enforcement agencies around the world. The 9×19mm Parabellum has become the most common caliber used by U. S. law enforcement agencies, primarily due to the availability of controllable compact pistols with large magazine capacities that use the cartridge. From the 1980s to the 1990s, a sharp increase in popularity occurred with semi automatic pistols in the United States by both law enforcement and military personnel, a trend foreshadowed by the adoption of the Smith & Wesson Model 39 by the Illinois State Police in 1968. In addition, the Beretta M9 (a military version of the Beretta Model 92) was adopted by the U. S. Army in 1985. Previously, most American police departments issued .38 Special and .357 Magnum caliber revolvers with a five round or six round capacity. The .38 Special was preferred to other weapons, such as variants of the M1911, because it offered low recoil, was small and light enough to accommodate different shooters, and was inexpensive to purchase. is shorter overall, and being an autoloader cartridge, it is stored in flat magazines, as opposed to cylindrical speedloaders. This, coupled with the advent of the so called "wonder nines", led to many U. S. police departments exchanging their revolvers for some form of 9mm semiautomatic pistols by the late 20th century. In 2013, a chart of popular calibers that was released by the website Luckygunner. com showed 9×19mm Parabellum as having 21.4% of the entire cartridge market, followed by the .223 Remington at 10.2% (with 5.56 mm included this is 15.7%). The next most popular caliber was .45 ACP.
Картридж өлшемдері
9×19 мм Parabellum патронының қапшығының сыйымдылығы 0,86 мл (13,3 түйіршік H2O) құрайды. 9×19 мм Parabellum максималды CIP патронының өлшемдері: Барлық өлшемдер миллиметрмен (мм) берілген. Патрон қапшықтың аузында бекітіледі. Бұл патрон үшін ең көп қолданылатын сайқының бұрылу жиілігі 250 мм (1:9,84 дюйм), алты ойық, жер диаметрі = 8,82 мм, ойық диаметрі = 9,02 мм, жер ені = 2,49 мм және праймер түрі – кішкентай тапаншалық. CIP ережелеріне сәйкес, 9×19 мм Parabellum патронының қапшығы Pmax пьезо қысымына дейін төтеп бере алады. CIP реттелетін елдерде әрбір тапанша патронының жиынтығын тұтынушыға сату үшін сертификаттау үшін осы максималды CIP қысымының 130% деңгейінде сынаудан өтуі тиіс. Яғни, CIP реттелетін елдердегі 9×19 мм Parabellum патронымен зарядталатын қарулар қазіргі уақытта (2014) PE пьезо қысымымен сынақтан өтеді.
The 9×19mm Parabellum has 0.86 ml (13.3 grains H2O) of cartridge case capacity. 9×19mm Parabellum maximum CIP cartridge dimensions: All sizes are given in millimeters (mm). The cartridge headspaces on the mouth of the case. The common rifling twist rate for this cartridge is 250 mm (1 in 9.84 in), six grooves, ø lands = 8.82 mm, ø grooves = 9.02 mm, land width = 2.49 mm and the primer type is small pistol. According to CIP rulings, the 9×19mm Parabellum cartridge case can handle up to Pmax piezo pressure. In CIP regulated countries, every pistol cartridge combination has to be proofed at 130% of this maximum CIP pressure to certify for sale to consumers. This means that 9×19mm Parabellum chambered arms in CIP regulated countries are currently (2014) proof tested at PE piezo pressure.
Өнер көрсету
Бұл патрон бастапқыда өлімге әкелу үшін жасалған, бірақ ұзақ қашықтықта да қауіпті болып қалады. 9×19 мм Parabellum патроны жазық траекторияны және орташа кері соққыны үйлестіреді. 1986 жылғы "Оқ-дәрі жасау" кітабында: "Заманауи жара баллистикасы 9 мм патронының жоғары тиімді екенін нақты дәлелдеді", - делінген. 2014 жылы АҚШ Федералдық тергеу бюросы (FBI) 9×19 мм Parabellum патронының .40 S&W және .45 ACP патрондарымен салыстырғандағы, соғысқа қабілеттілігін егжей-тегжейлі баяндаған есеп жариялады, бұл патрондар ФБР үшін арнайы әзірленген.
The round was originally designed to be lethal to , but is still lethal at longer ranges. The 9×19mm Parabellum cartridge combines a flat trajectory with moderate recoil. According to the 1986 book Handloading, "the modern science of wound ballistics has established beyond reasonable doubt that the 9 mm cartridge is highly effective." In 2014, the United States Federal Bureau of Investigation (FBI) released a report detailing the potential combat effectiveness of the 9×19mm Parabellum cartridge when compared to other calibers such as the .40 S&W and the .45 ACP cartridges that were specifically developed for use by the FBI.
НАТО стандарты
Бұл оқ НАТО-ның 9 мм деп те аталады, себебі ол НАТО күштері үшін стандартты тапанша калибріне айналды. Оқ-дәрі 70-тен астам елде немесе олар үшін өндірілген. НАТО стандарттары қолданылатын оқтың түрін нақты анықтамаса да, 1899 жылғы Гаага конвенциясының III декларациясы, қол қойған елдерде соғыста кеңейтілген оқ-дәрілерді пайдалануға тыйым салады, сондықтан ресми НАТО 9 мм оқ-дәрілері FMJ "доп" типті болып табылады. III декларация Гаага конвенциясына қол қоймаған елдердің қақтығыстарына, соның ішінде жартылай әскери және басқа да үкіметтік емес күштерге қатысты қолданылмайды. 2021 жылы STANAG 4509 стандарты қабылданғанда, НАТО PDW бағдарламасы үшін 5.7x28 мм SMG/пистолет оқ-дәрісін қабылдады. Ол 9x19 мм Parabellum оқ-дәрісімен салыстырылатын қуат диапазонында, бірақ үлкен дүрыл сыйымдылығы және бронежилетті тесіп өту қабілеті сияқты бірнеше артықшылықтары бар.
The round is also known as 9mm NATO because it has become a standard pistol caliber for NATO forces. The cartridge has been manufactured by, or for, more than 70 countries. While the NATO standards do not specify the type of bullet to be used, Declaration III of the Hague Convention of 1899 prohibits the use of expanding ammunition in warfare by signatories, so official NATO 9 mm ammunition is FMJ "ball" bullets. Declaration III does not apply in conflicts involving non signatories to the Hague Convention, including paramilitary and other nongovernmental fighting forces. In 2021, with the standardization of STANAG 4509, NATO adopted the 5.7x28mm SMG/pistol cartridge for the PDW program. It is in the same power range as 9x19mm Parabellum but has a few additional advantages such as a larger magazine capacity and improved armor penetration.
Швед m/39
9 мм Parabellum шведтік қарулануға Австриядан Kulsprutepistol m/39 импортталған кезде m/39 ретінде енгізілді. Конго дағдарысы кезінде Швецияның БҰҰ контингенті m/39 патронының (стандартты 9 мм Parabellum) өнімділігі туралы шағымдар айтты. Бұл 1962 жылы швед әскерінің комиссиясы Карл Густав m/45 үшін жаңа оқ-дәрі қажет екенін анықтауына себеп болды. Соның нәтижесінде m/39B құрамында қорғасын ядроны қоршап тұрған томбакпен қапталған болат қабықшасы болды. Оқтың ұңғысы томбақты кесіп өте алса да, болат қабықша деформацияға қарсы тұрады, соның салдарынан газ қысымы бұрынғы жұмсақ қабықшалы m/39-ға қарағанда артады, бұл оққа Vo жылдамдығын және 600 джоульге дейін соққы қуатын береді. Сондай-ақ, қабықша нысанаға тигенде тесіп өтуге қабілетті, 50 қабат кельвар, 7 см кірпіш немесе 25 см ағаштан өтеді, бұл оққа IIIA класты бронежилетті жеңуге мүмкіндік береді.
9mm Parabellum entered Swedish service as m/39 with the import of the Kulsprutepistol m/39 from Austria, with a bullet weight of During the Congo Crisis, the Swedish UN contingent issued complaints about the performance of the m/39 cartridge (regular 9mm Parabellum) used. This resulted in a commission of the Swedish Army establishing in 1962 that a new round was needed for the Carl Gustav m/45. The resulting m/39B had a tombac plated steel jacket surrounding the lead core. While the lands of the barrel can cut into the tombac, the steel jacket resists deformation, thus causes the gas pressure to rise higher than the previous soft jacketed m/39, giving the bullet a Vo of and an impact energy of 600 joules. The mantle also acts like a penetrator when striking a target, going through up to 50 layers of kevlar, 7 cm of bricks, or 25 cm of wood, allowing the bullet to defeat body armor up to Type IIIA.
+P нұсқасы
Картридждің баллистикасын жақсартуға жасалған әрекеттер 1990-шы жылдардың басында 9 мм картридждің жоғары қысымды зарядтарының кеңінен қолжетімді болуымен байланысты болды. Мұндай артық қысымды картридждер "+P" (38,500 psi) немесе өте жоғары қысымды зарядтар болған жағдайда "+P+" (42,000 psi) деп белгіленеді. Бұл оқтардың жылдамдығы стандартты зарядтарға қарағанда жоғарылайды. Сонымен қатар, қапталған қуыс ұшты оқтар технологиясының жетілдірілуі бұрынғы үлгілерімен салыстырғанда кеңейіп, фрагменттелуге бейімдігі азайған оқ конструкцияларын жасады, бұл 9 мм оқтың соққы тиімділігін арттырды. Бұл қарулы күштерге нақты жағдайларда қолданылатын жабдықтармен шамалас жаттығулар жүргізуге мүмкіндік береді.
Attempts to improve the cartridge's ballistics came in the early 1990s with the widespread availability of high pressure loadings of the 9mm cartridge. Such overpressure cartridges are labeled "+P" (38,500 psi) or in the case of very high pressure loadings, "+P+" (42,000 psi). Velocity of these rounds is improved over standard loadings. In addition, improvements in jacketed hollow point bullet technology have produced bullet designs that are more likely to expand and less likely to fragment than earlier iterations, giving a 9mm bullet better terminal effectiveness. This allows the armed forces to train with nearly identical equipment as used in real life situations.
Басқа нұсқалар
9 мм Parabellum оқ-дәрісі пайдаланушылардың нақты қажеттіліктері мен талғамдарына сай келетін түрлер мен нұсқалардың кең ауқымында ұсынылады. 9 мм оқ-дәрісінің осы алуан түрлілігіне толық металл қаптамалы (FMJ), қаптамалы және қаптамасыз ойыс ұштар (JHP), шашырап кететін оқ-дәрілер, жұмсақ ұштар, іздеуші оқтар және бәсекелі ату немесе құқық қорғау салаларында қолдануға арналған басқа да арнайы нұсқалар кіреді. VBR B осы патронға арналған екі бөліктен тұратын бақыланатын фрагментациялық снаряд және қола сабы мен қаттылатқан болаттан жасалған бронебойғыш оқ сияқты арнайы оқтарды өндіреді. Бұл оқтар жараның тұрақты қуысын арттыруға және маңызды мүшеге тигізу ықтималдығын екі есеге көбейтуге арналған.
9mm Parabellum ammunition is offered in a wide array of types and variations, designed to meet the specific needs and preferences of its users. This diversity in 9mm ammunition encompasses multiple standard categories, such as full metal jacket (FMJ), jacketed and unjacketed hollow point (JHP), frangible ammunition , soft point , tracer and other specialized variants tailored for competitive shooting or law enforcement applications. VBR B produces specialized bullets for this cartridge, a two part controlled fragmenting projectile and an armor piercing bullet that features a brass sabot and a hardened steel penetrator. These are designed to increase the content of the permanent wound cavity and double the chance of hitting a vital organ.