Ирландия теміржол жүйесі

Кіріспе

Ирландиядағы теміржол көлігі инфрақұрылымы

Ирландиядағы теміржол көлігі (қалааралық, жолаушылар және жүк) Ирландия Республикасында Iarnród Éireann және Солтүстік Ирландияда Northern Ireland Railways қамтамасыз етеді. Республикадағы көптеген бағыттар Дублиннен басталады. Солтүстік Ирландияда Белфасттан қала маңындағы бағыттар мен екі негізгі InterCity желісі бар, олар Дерриге және Дублинге, шекара арқылы созылады. Қазіргі теміржол желісінің картасында толыққанды жұмыс істейтін желілер (қызыл түспен), тек жүк тасымалына арналған желілер (қара түспен) және нүктелі қара сызықтармен "тоқтатылған" (яғни, жолаушылар тасымалынан уақытша тоқтатылған, бірақ қайта ашу оңай) желілер көрсетілген. Кейбір әуежайлар көрсетілген, бірақ ешқайсысы теміржолмен байланысты емес. Алайда, Керри әуежайы мен Белфаст қалалық әуежайы теміржол стансасына жаяу қашықтықта орналасқан. Дерри қаласының әуежайы мен Белфаст халықаралық (Альдергроув) теміржол желілеріне жақын болғанымен, байланыс жоқ. Порттар белгіленген, бірақ олардың аз ғана бөлігі теміржолмен байланысты. Дублин порты, Ларн порты, Белвью порты және Росслэр Еуропорты әлі де байланыстағы порттар болып табылады. Луас деп аталатын Ирландияның жалғыз жеңіл теміржол жүйесі Дублинде орналасқан. Қазіргі уақытта Ирландияда метро желілері жоқ, бірақ Дублинге қызмет ететін MetroLink желісі жоспарлануда.

Тарих

Ирландиядағы алғашқы темір жол 1834 жылы ашылды. 1920 жылы өркендеген шағында Ирландияда көптеген темір жол желілері болған, қазір олардың шамамен жартысы ғана сақталған. Шекара маңындағы кең аумақта темір жол қызметі жоқ. Ирландияның алғашқы жеңіл темір жол желісі 2004 жылдың 30 маусымында пайдалануға берілді.

Локомотивтер

Дизельдік жетегі IÉ және NIR желілерінде, Дублиндегі электрлендірілген Howth/Malahide Greystones (DART) қала маңындағы бағытынан басқа, қозғалтқыш күшінің жалғыз түрі болып табылады. Прототиптер мен аз сандағы маневрлік локомотивтерден басқа, CIÉ-дегі алғашқы ірі дизельдік бағдарлама 1950 жылдардың басында Metropolitan Vickers компаниясынан екі түрдегі (A және C кластары) 94 локомотивке тапсырыс беріліп басталды, олар 1955 жылдан бастап жеткізілді, ал 1950 жылдардың соңында Sulzer компаниясынан тағы он екі (B класы) локомотив жеткізілді. Бірінші буын дизельдік локомотивтердің нашар сенімділігіне байланысты, 1960 жылдары АҚШ-тың General Motors компаниясы жасаған үш классқа бөлінген (121, 141 және 181) алпыс төрт локомотивті енгізу арқылы екінші дизельдік бағдарлама жүзеге асырылды. Бұл бағдарлама, желілерді жабумен бірге, CIÉ-ге 1963 жылы бу тартуын тоқтатуға мүмкіндік берді, бұрын CIÉ желісінде және Ұлы Солтүстік темір жолының үлесін алғаннан кейін де осылай істеген болатын. Параллельдік түрде, NIR Дублин-Белфаст бағытындағы қызметтер үшін Англияның Hunslet компаниясынан үш локомотив сатып алды. Metropolitan Vickers локомотивтері CIÉ компаниясымен 1970 жылдардың басында General Motors қозғалтқыштарымен қайта жабдықталды. Ирландиядағы дизельдік жетектің үшінші буыны 1976 жылы General Motors компаниясынан 2475 ат күшіне ие 071 класы деп белгіленген он сегіз локомотивтің сатып алынуы болды. Бұл CIÉ-ге қолжетімді жетегі күшінің айтарлықтай жақсаруын қамтамасыз етті және жолаушылар экспресс бағыттарының жылдамдығын арттыруға мүмкіндік берді. NIR кейіннен Дублин-Белфаст бағыты үшін үш ұқсас локомотив сатып алды, бұл CIÉ және NIR-дің жетегі саясатын бірінші рет үйлестіру болды. Төртінші буын дизельдері General Motors компаниясынан келген отыз төрт локомотивтен тұрды, олар 1990 жылдардың басында жеткізілді. Бұл IÉ және NIR-дің бірлескен тапсырысы болды, оның ішінде біріншісі үшін отыз екі локомотив, ал екіншісі үшін екі локомотив болды. Оларды General Motors Electro-Motive бөлімі жеткізді. IÉ өз локомотивтерін GM 201 класына жатқызды, олар 201-ден 234-ке дейін нөмірленді (NIR локомотивтері кейіннен 8 префиксімен белгіленді). Бұл локомотивтер Ирландияда жұмыс істейтін ең қуатты дизельдік локомотивтер болып табылады және 3200 ат күшіне (2,5 МВт) ие, бұл экспресс бағыттарының жылдамдығын одан әрі арттыруға мүмкіндік берді. NIR локомотивтері NIR түсімен жеткізілсе де, "Enterprise" түсімен қайта боялды, сондай-ақ IÉ локомотивтерінің алтауы да. 071 класы қазір жүк тасымалында қолданылады. NIR-дің үш ұқсас локомотивтері 111, 112 және 113 нөмірленген. Көбінесе бір уақытта олардың біреуі ғана жұмысқа жарамды болады.

Diesel traction is the sole form of motive power in both the IÉ and NIR networks, apart from the electrified Howth/Malahide Greystones (DART) suburban route in Dublin. Apart from prototypes and a small number of shunting locomotives, the first major dieselisation programme in CIÉ commenced in the early 1950s with orders for 94 locomotives of two sizes (A and C classes) from Metropolitan Vickers which were delivered from 1955, with a further twelve (B class) locomotives from Sulzer in the late 1950s. Following poor reliability experience with the first generation diesel locomotives, in the 1960s a second dieselisation programme was undertaken with the introduction of sixty four locomotives in three classes (121, 141 and 181) built by General Motors, of the United States. This programme, together with line closures, enabled CIÉ to re eliminate steam traction in 1963, having previously done so on the CIÉ network prior to taking over its share of the Great Northern Railway. In parallel, NIR acquired three locomotives from Hunslet, of England, for Dublin Belfast services. The Metropolitan Vickers locomotives were re engined by CIÉ in the early 1970s with General Motors engines. The third generation of diesel traction in Ireland was the acquisition of eighteen locomotives from General Motors of 2475 h. p. output, designated the 071 class, in 1976. This marked a significant improvement in the traction power available to CIÉ and enabled the acceleration of express passenger services. NIR subsequently purchased three similar locomotives for Dublin Belfast services, which was the first alignment of traction policies by CIÉ and NIR. A fourth generation of diesels took the form of thirty four locomotives, again from General Motors, which arrived in the early 1990s. This was a joint order by IÉ and NIR, with thirty two locomotives for the former and two for the latter. They were again supplied by General Motors Electro Motive Division. IÉ designated their locomotives the GM 201 class; numbered 201 to 234 (the NIR locomotives were later prefixed with an 8). These locomotives are the most powerful diesels to run in Ireland, and are of 3200 horsepower (2.5 MW), which enabled further acceleration of express services. The NIR locomotives, although shipped in NIR livery, were repainted in 'Enterprise' livery, as were six of the IÉ locomotives. The 071 class are now used on freight services. NIR's three similar locomotives are numbered 111, 112 and 113. There is seldom more than one of these serviceable at a time.

Бірнеше бірлік

NIR және IÉ екеуі де дизельдік жеке вагонды пойыз (DMU) пайдалана отырып, қала маңындағы қызметтерді іске асырады. Ирландияда бұлар теміржол вагондары деп аталады (теміржол терминологиясына қараңыз).

Iarnród Éireann жолаушылар вагондары

IÉ 1994 жылы Кильдар қала маңындағы «Arrow» қызметі үшін 2600 класты (Tokyu Car, Жапонияда жасалған) 17 жаңа қала маңындағы пойыз вагонын енгізді. Пойыз паркіне 1997 жылы (27 дана 2700 класты, Alstom жасаған, қазір пайдаланудан алынған), 2000 жылы (20 дана 2800 класты, Tokyu Car жасаған) және 2003 жылы (80 дана 29000 класты, CAF жасаған) қосымша вагондар келді. 29000 класты вагондар пайдалануға берілген кезде, барлық ирландиялық пойыз вагондары «Arrow» таңбасынан «Commuter» таңбасына өзгертілді. 2005 жылы тағы тоғыз 4 вагондық 29000 класты пойыз жиынтығы жеткізілді.

NIR вагондары

NIR ескірген дизель-электр пойыздарын (DMU) CAF компаниясы жасаған Class 3000 және Class 4000 аймақтық пойыз вагондарымен алмастырды, олар тиісінше 2005 және 2011 жылдары жеткізілді.

Кәсіпорынға қызмет көрсету

Дублин мен Белфаст арасындағы "Enterprise" қызметін IÉ және NIR бірлесіп, 1997 жылы қолданысқа енгізілген De Dietrich компаниясының вагондарымен жүзеге асырады. 2012 жылдың қыркүйегінде төрт Mark 3 Generator вагоны қосылды. Осыған дейін, жылу және жарықтандыру үшін бас бөлімдегі қуатты (HEP) қамтамасыз ету үшін 201 класты локомотивтер қажет болды.

Бұрынғы қор

NIR сонымен қатар Гатвик экспресс қызметінен алынған, қайта жаңартылған 488-ші класс вагондарына ие болды және олар Ирландияның 1600 мм рельс енімен жүруге бейімделді. Бұл вагондар көбінесе "Гатвиктер" деп аталды. Олар 2001 жылдан 2009 жылдың маусымына дейін пайдаланылды.

Жолаушылар қызметі

Төменде Ирландия аралындағы барлық жолаушылар бағыттарының тізімі келтірілген. Бағыттарды қарастырғанда мыналарды ескеріңіз:

Төмендегі қызметтер көбінесе, бірақ міндетті түрде емес, пойыздарды ауыстыруды талап етеді. Ауысу пункттері қалың әріппен белгіленген. Күннің әртүрлі уақытындағы қызметтер төменде көрсетілген станциялардың әртүрлі бөлігіне тоқтайды. "Керек станциялар" тізімі берілген бағыттағы кез келген пойыздың барлық мүмкін аялдамаларын көрсетеді. Мысалы, кейбір Лимерикке баратын қызметтер Лимерик айрығында ауысуды қамтымайды, ал кейбір Коркке баратын қызметтер Лимерик айрығында, Шарлвиллде және Маллоуда ғана тоқтауы мүмкін.

Солтүстік Ирландия бағыттары

Солтүстік Ирландиядағы қызметтер Республикамен немесе басқа елдермен салыстырғанда сирек кездеседі. Ірі теміржол желісі 1950-1960 жылдары (әсіресе Ольстер көлік басқармасы арқылы) күрт қысқартылды. Қазіргі маршруттарға Ларне, Ньюри және Бангор қалаларына қала маңындағы қатынастар, сондай-ақ Дерри қаласына бағыттар кіреді. Колерайннан Портрушқа дейін де тармақ бар. Солтүстік Ирландия теміржолдарында қашықтықтар миль мен метрлерде беріледі.

Белфаст қала маңы

Белфасттың Ұлы Виктория көшесі темір жол станциясынан Бангор, Дерри, Ларн және Ньюри қалаларына қарай 20 минут сайын үш қала маңындағы бағыттар жүреді. Бұл бағыттар Белфасттың орталық темір жол станциясы арқылы өтеді.

Темір жолды дамыту жөніндегі қызығушылық білдіретін ұйымдар мен мұражайлар

Ирландияда шағын мұралық теміржол саласы бар, онда айтарлықтай және ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан бірнеше топтар бар, ал көпшілігі кішкентай жобалар. Бірнеше теміржол туризмімен айналысатын топтар, 5 фут (2 метр) дербес теміржол және қысқа желілері бар бірнеше топтар бар.

Қызығушылықтар мен жазба топтары

Ирландия темір жол дерекқоры қоғамы Хьюстон станциясында ирланд темір жолына қатысты құжаттар кітапханасын ұстайды және жыл сайын теміржол саяхатын ұйымдастырады. Ирландияның заманауи темір жол қоғамы қазіргі заманғы ирланд темір жолдарына қызығушылықты күшейтеді және кейде теміржол саяхаттарын ұйымдастырады. Irish Traction Group Каррик-он-Суир қаласында орналасқан. Ирландияның темір жолды сақтау қоғамы Уайтхед қаласында орналасқан.

Бұрынғы мұралық темір жолдар мен мүдделік топтар

2008 жылы жабылған Клонманоис және Батыс Оффли темір жолы. Шейннің қамалы темір жолы, Антрим округі, 1971 жылдан 1994/95 жылдарға дейін жұмыс істеді және Гиганттардың жолында (Giant's Causeway) ішінара қайта қолданылды. Трали және Бленнервилл темір жолы 2006 жылы және 2013 жылы жабылды, бірақ жол әлі де сақталып қалған.

Бүкіл аралдық стратегиялық темір жолды қайта қарау

Ирландияның көлік министрі мен Солтүстік Ирландияның инфрақұрылым министрі 2021 жылдың қараша айында қалааралық теміржол желісін шекаралық тексеруге арналған қоғамдық тыңдауды бірлесіп бастады, оған 8000-нан астам жауап түсті. Теміржол желісін тексеру жөніндегі есептің жобасы 2023 жылғы 25 шілдеде жарияланды. Тексеру көптеген желілерді қайта ашуды және, әсіресе солтүстік-батыста, жаңа желілер құруды ұсынды. Сонымен қатар, көптеген учаскелерде рельстерді екі еселеп көбейтуді және электрлендіруді, төрт рельстік жолдарды салуды және Дублин мен Белфастқа жақын аймақтарда қалааралық және қала маңындағы қызметтерді бөлу үшін балама бағыттарды құруды ұсынды. Тексеру орта мерзімде Белфасттан Дерриге бұрынғы "Дерри жолы" арқылы, сондай-ақ Портадауннан Муллингарға дейінгі желіні қайта ашуды көздейді.

Батыс теміржол дәлізінің құрылысы

Батыс теміржол дәлізінің бірінші кезеңі, Эннис пен Атенри арасындағы қайта ашылуы 2009 жылы аяқталды. Атенри мен Кларморис арасындағы бөліктің Бүкіл Аралдық стратегиялық теміржол сараптамасы бойынша ашылуы ұсынылып, Үкімет оны Трансеуропалық көлік желісінің бір бөлігі ретінде қарастырды. Кларморис пен Колуни арасындағы бөлік Бүкіл Аралдық стратегиялық теміржол сараптамасына енбеді. Бұл ұсыныстың мәртебесі 2019 жылдың тамызында "іске асырудан" "қарауға" төмендетілді. Жол құрылысы 2022-2042 жылдарға арналған Үлкен Дублин аймағының көлік стратегиясына енгізілді.

DART және DART жер асты

Хьюстон станциясы мен Пирс станциясын байланыстырып, Солтүстік қалалық желісіне дейін созылатын, DART Underground деп аталатын ұсынылған туннельдің дамуы "2042 жылдан кейін" жоспарланбаған, бірақ Барлық Аралдық Стратегиялық Темір Жолды Қарау шеңберінде ұзақ мерзімді шара ретінде ұсынылады, олардың кеңейту жоспарларының бір бөлігі ретінде. Қазіргі талқандалып, 2024 жылдың басында жүк тасымалы үшін қайта ашылуы күтілуде. Аталған бағыттағы жолаушылар тасымалы Барлық Аралдық Стратегиялық Темір Жолды Қарау аясында көзделіп отыр.

Луас

Луасты Swords, Дублин әуежайы, Lucan, Bray және Old Fassaroe-ға дейін ұзарту жоспарлары мен ұсыныстары әртүрлі уақытта болған. Сонымен қатар, Корк қаласында Луас сияқты жүйе құру туралы ұсыныстар да жасалған. Олардың ішінде 2019 жылы Корк қалалық кеңесі жариялаған «Корк қалалық аймағының көлік стратегиясы» құжатында баяндалған жоспарлар бар.

Солтүстік Ирландия темір жолдары

Солтүстік Ирландияда бірнеше теміржол желілерін қайта ашу мүмкіндігі Антрим мен Каслдоусон арасындағы желі сияқты бағыттар бойынша болжамдарға әкелді. Ұлы Виктория көшесі мен Аделаида арасындағы үшінші желінің қайта ашылуы жоспарланудағы Белфаст көлік орталығымен байланысты болуы мүмкін. 2020 жылдың шілде айында Солтүстік-Оңтүстік Министрлер Кеңесінің мәжілісінде Белфаст пен Корк арасында Дублин арқылы өтетін жоғары жылдамдықты теміржол желісінің мүмкіндігін зерттеу жөніндегі мамандық сараптамасын жүргізу ұсынылды.

Станциялардың өзгеруі

2018 жылдың ақпан айында Irish Independent газеті Ұлттық көлік басқармасы төрт жаңа DART стансасын салуды қолдайтынын хабарлады, олардың үшеуі Хьюстоннан жаңа DART желісіне қосылатын еді, атап айтқанда Кэбрадағы Кросс Ганс көпірінің жанында, Гласневин ішінде және Доклендс аймағында, сондай-ақ Брейдің солтүстігіндегі Вудбрукте жаңа станция салу жоспарланған. Бар болған желілердегі стансаларды ашу немесе қайта ашу туралы ұсыныстардың ішінде Кишоге теміржол стансасы да бар, ол (2019 жылғы мәліметтер бойынша) құрылысы аяқталған, бірақ әлі ашылмаған. Солтүстік Ирландияда Translink Белфаст және Дерри қалаларында жаңа көлік хабтарын салуды ұсынды.

Жылжымалы құрам

2017 жылы сұраныстың өсуі Iarnród Éireann компаниясын 6 жыл бойы қоймада сақталған 10 2700 класты вагондарды жөндеуге тендер жариялауға итерді, оларды 2019 жылдың басында Лимерик аймағында пайдалану жоспарланған. Бұрынғы вагондар Ұлы Дублин аймағында пайдалануға арналған. 2018 жылдың басында Iarnród Éireann дизельді немесе электрмен жүре алатын жаңа DART вагондарына тапсырыс беруді ұсынды. 2018 жылы NI Railways өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыру үшін жаңа вагондардың үшінші толқынына инвестиция салуды жоспарлады. 2018 жылы Downpatrick және County Down темір жолында 80 кластың төрт вагонын сақтап қалу кампаниясы жүргізілді, оларды 2018 жылдың соңына дейін тарихи темір жолына жеткізуге үміттенді. Сондай-ақ 2018 жылы Cavan және Leitrim темір жолының екі бу локомотивінің бірі, №3 «Леди Эдит» Вест-Клэр темір жолымен (Нью-Джерси көлік мұражайынан) қайтарылып әкелу ұсынылды.