Кіріспе

Джеймс Уильям Картрайт (30 шілде 1957 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Чикаго Буллз» командасының бұрынғы бас жаттықтырушысы. 2.16 метр (7'1") бойы бар ортақ шеке, ол «Нью-Йорк Никс», «Чикаго Буллз» және «Сиэтл Суперсоникс» командаларында 16 маусым ойнады, «Буллз» командасының 1991, 1992 және 1993 жылғы маусымдарда қатарынан чемпиондық атақтар жеңуіне көмектесті. Ол Калифорния штатындағы Элк Гроув орта мектебінде оқыды және Сан-Франциско университетінде студенттік баскетболмен айналысты.

Ерте өмір

Джеймс Уильям Картрайт 1957 жылдың 30 шілдесінде Калифорния штатының Лоди қаласында Джеймс пен Мари Картрайттың отбасында дүниеге келді. Орта мектепте Картрайт жаттықтырушы Дэн Рисли басқарған «Элк Гроув Тундеринг Хёрд» командасы үшін баскетбол ойнады. Картрайт команда құрамында болғанда, команда 1973-1974 жылғы маусымда жеңіліске ұшырамады және 1974 және 1975 жылдары Калифорниядағы ең үздік орта мектеп баскетбол командасы деп танылды. 1975 жылы «Элк Гроув» Норкаль чемпиондар турнирін жеңіп алды. 1974 және 1975 жылдары Картрайт Калифорния орта мектебінің баскетболшысы ретінде «Жылдың үздік ойыншысы» атанды. 1975 жылы ол Калифорния орта мектебінің «Жылдың үздік спортшысы» атанды. Дайындық кезеңінде Картрайт, Дарил Доукинс және Билл Уиллоуби сияқты талантты ойыншылармен бірдей деңгейде бағаланды. Картрайт 1975 жылы «Элк Гроув» орта мектебін бітірді.

Жыл Командасы Жеңіліс-Жеңіс Ойналған Матчтар Талқандау Сынақтар Сынақ Пайыздығы Еріккен Доптар Сынақ Пайыздығы Қайтарылған Доптар Орташа Ұпайлар Орташа
1976 22–8 30 151 282 53.0 72 98 73.5 207 6.9 374 12.5
1977 29–2 31 241 426 56.6 118 161 73.3 262 8.5 600 19.4
1978 23–6 21 168 252 66.7 96 131 73.3 213 10.2 432 20.6
1979 22–7 29 268 443 60.6 174 237 73.4 455 15.7 710 24.5
Жалпы 96–23 111 828 1406 58.9 460 627 73.4 1137 10.2 2116 19.1

Нью-Йорк Никс (1979-1988)

Картрайт 1979 жылғы НБА драфтында Нью-Йорк Никс клубы таңдаған үшінші нөмірлі ойыншы болды және ол өзінің алғашқы маусымында жалғыз рет All-Star ойынына қатысты. «Никс» сапындағы алғашқы екі маусымында ол әр ойында 20 ұпайдан астам жинады. Бірақ алғашқы бес маусымында кемінде 77 ойын өткізгеннен кейін, бірнеше аяқ жарақаттарының салдарынан 1984–1985 маусымын толығымен өткірмей қалды. Осы маусымнан кейін «Никс» 1985 жылғы НБА драфтында бірінші нөмірлі таңдаумен орталық Патрик Юингті таңдады. Дегенмен, аяқтарымен байланысты мәселелер Картрайттың 1985–1986 маусымында тек екі ойынға қана қатысуына мүмкіндік берді. Картрайт 1986–1987 маусымына оралғанда, ол мен Юинг жиі бірге бастап ойнаса, 1987–1988 маусымында Картрайт құрамаға қосалқы ойыншы ретінде қабылданды.

Чикаго Буллс (1988-1994)

1988 жылғы 15 маусымда Картрайт екі драфт таңдауымен бірге форвард Чарльз Оукли және екі драфт таңдауы үшін Чикаго Буллз командасына ауыстырылды. Буллз командасы 1986/87 және 1987/88 маусымдарында лиганың екінші ең көп ребоунд жинаған ойыншысы болған Оуклиден орталық позициясына және күшті шабуылшы Хорас Гранттың қарқынды дамуына қажеттілік туып, бөлісуге дайын болды. Картрайт 1991, 1992 және 1993 жылдары үш рет қатарынан NBA чемпионатында Буллз командасының негізгі орталық ойыншысы болды. 1992-93 маусымда Индиана Пейсерс командасына қарсы өткен реттегік ойында Картрайттың тамағына шынтақ тиіп, көмекейі сынды, нәтижесінде дауысы қарықты. Майкл Джордан зейнеткерлікке шыққаннан кейінгі маусымда Буллз командасы 1994 жылғы НБА плей-оффына қатысты, бірақ Шығыс конференциясының жартылай финалында даулы 7-ші ойында Никс командасынан жеңіліп, турнирден шығарылды. Картрайт осыдан кейін шектеусіз агент ретінде командадан кетіп қалды.

Сиэтл Суперсоникс (1994-1995)

Картрайт "Буллс" командасынан еркін агент ретінде кетіп, "Сиэтл Суперсоникс" командасымен келісім шарт жасады. Ол "Суперсоникс" сапында 29 матч өткізіп, 1994–95 жылғы НБА маусымынан кейін карьерасын аяқтады.

Жаттықтырушылық мансап

Картрайт зейнетке шыққаннан кейін бір жыл өткен соң, 1996–97 жылғы НБА маусымы алдында Фил Джексонның көмекшісі ретінде "Буллз" командасына қайта қосылды. Ол 1997 және 1998 жылдары чемпиондық жеңіске жеткен команданың мүшесі болды. 1997–98 маусымынан кейін "Буллз" командасы маңызды өзгерістерге ұшырады, тек Джордан мен Пиппен ғана емес, сонымен қатар Тим Флойд Джексоннан бас жаттықтырушылық қызметін қабылдады. "Буллз" ұзақ қайта құру процесінен өтті, ал Картрайт 2001–02 маусымында команданың 4–23 есебімен бастағаннан кейін, Флойд пен уақытша бас жаттықтырушы Билл Берримен бірге 27 ойыннан кейін бас жаттықтырушылық міндетін өз мойнына алды, оның ішінде Берри екі ойын өткізген соң Картрайт уақытша бас жаттықтырушы болып тағайындалды. "Буллз" маусымды 21–61 есебімен аяқтады, ал келесі маусымда Картрайт уақытша бас жаттықтырушыдан тұрақты бас жаттықтырушыға көтерілді. 2002–03 маусымында "Буллз" 30–52 есебімен аяқтады, бірақ Картрайт 2003–04 маусымында 4–10 есебімен тек 14 ойын өткізіп, жұмыстан босатылды. Пит Майерс және соңында Скотт Скилз Картрайттың қызметінен кейін бірден "Буллз" командасын жаттықтырды. 2004 жылы "Нью-Джерси Нетс" Картрайтты Лоренс Франктің көмекшісі ретінде жұмысқа алды. 2008 жылы Картрайт Терри Портермен бірге "Феникс Санс" командасының көмекші жаттықтырушысы болып тағайындалды. "Санс" клубының бас менеджері Стив Керр бұрынғы алып ойыншыны тәжірибелі Шаквилл О'Нилге, жұлдызды Амар'е Стоудеймирге және болашақ драфтқа қатысатын ойыншыларды жаттықтыруға шақырды. "Санс" Портерді жұмыстан босатып, көмекшісі Альвин Джентриді жоғарылатып жібергеннен кейін, Картрайт командада көмекші жаттықтырушы ретінде қалды. 2013 жылдың қаңтар айында Картрайт Жапониядағы "Осака Эвесса" командасын жаттықтыруға тағайындалды. 2014 жылдың қыркүйегінде Картрайт Мексика Ұлттық баскетбол құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды.

Жеке өмір

Картрайт өзінің орта мектептегі сүйіктісі Шериге үйленді және олардың төрт баласы бар (Джюстин, Джейсон, Джеймс және Кристин). Оның екі немересі де бар. Ол USF-де әлеуметтану мамандығы бойынша бакалавр дипломын алды, содан кейін 1998 жылы сол институтта ұйымды дамыту саласында магистр дәрежесін аяқтады. 2016 жылы Картрайт USF университетінің жобалар директоры болды. Картрайт 1950-1960 жылдардағы ду-вуп музыкасының жанкүйері, бос уақытында гитарада ойнайды және транзисторлы радио жинаумен айналысады.