Кіріспе
Эксклюзивті махаббат
Екі адамның романтикалық қарым-қатынаста болуға және бір-біріне адал болуға келісуі – осыған «тұрақты қарым-қатынаста болу» дейді. Бұл үрдіс Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-та кеңінен таралды және 1950-ші жылдары орта мектептер мен жоғары оқу орындарында басымдыққа ие болды. Оның танымалдылығы 1980-ші жылдарға дейін сақталды, осы кезеңде жасөспірімдер одан да ертерек жаста тұрақты қарым-қатынасқа түсе бастады. Дегенмен, «тұрақты қарым-қатынаста болу» деген сөз тіркесі 1970-ші жылдары қолданыстан шықты.
Going steady is when two romantic partners agree to an exclusive relationship. Growing in prevalence in the United States after World War II, this pattern became mainstream in high schools and colleges in the 1950s. Its popularity continued through the 1980s, with teenagers beginning to go steady at progressively earlier ages. However, the label "going steady" fell into disuse in the 1970s.
Анықтамалар
1955 жылы колледж студенттері арасында жүргізілген сауалнамада, бір адаммен қайта-қайта кездесуді білдіретін "бір адаммен тұрақты қарым-қатынаста болу" және одан әрі, ресми немесе айқын келісімді білдіретін "тұрақты қарым-қатынаста болу" арасындағы ерекшелік анықталды. "Тұрақты қарым-қатынаста болу" жиі қарым-қатынастың күйін жариялау үшін тағылатын киім-кешек немесе әшекейлер алмасуды қамтиды. Әлеуметтанушылар жұптың мәртебесін топтық мойындауды "тұрақты қарым-қатынаста болу" анықтамасының бір бөлігі деп санайды. Тағы бір зерттеуші оны "екі серік те кездесудің басқаларды қатыстырмайтыны туралы өзара түсініскен кезең" деп түсіндірді.
Ойыншықтардан тұрақты ойыншыққа
Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын жоғары мектеп және колледж студенттері көбінесе бірнеше адаммен кездесетін, бұл "алаңды ойнау" деп аталатын. Кездесу үлгілері әртүрлілік пен бәсекелестікке негізделген, ал көптеген серіктестерге ие болу танымалдылықтың белгісі саналды. Әлеуметтанушылар мұндай кездесуді "бәсекелік" деп сипаттайды. Бірақ кейінгі зерттеушілер Уоллердің байқаулары оның айтқандай кең таралған үлгіні көрсететініне күмәндіні білдіріп, кейбір адамдар осы стиль қалыптасқанға дейін ғана жұптасқанын атап өтеді. 1940 жылдары тұрақты кездесулер кездейсоқ кездесулерді ығыстыра бастады. Жоғары сынып студенттерінен гетеросексуалдық қарым-қатынасқа түсуі немесе әлеуметтік оқшалануға ұшырауы күтілді. 1950 жылдары жүргізілген зерттеуде 11-ші және 12-ші сыныптардағы қыздардың үштен екісі және ұлдардың жартысынан астамы бір жыл немесе одан да ұзақ мерзімге тұрақты кездескенін көрсетті. 1980 жылдары Коннектикут штатындағы мектептерде жүргізілген зерттеуде қыздардың 81 пайызы және ұлдардың 70 пайызы тұрақты кездескен. Тұрақты қарым-қатынастың сыртындағы жыныстық тәжірибелер салдарынан адамды "босқұмар" деп таңбалау мүмкін еді. Достар мен таныстар қарым-қатынасты мойындап, тұрақты кездесу кезінде қабылдануға тиіс мінез-құлыққа қатысты үміттерін білдіретін. Мысалы, егер біреуі шараға қатыса алмаса, екіншісі де қатыспауы керек еді. Басқа жігіттер қызды кездесуге шақырмауы керек, ал қыз басқа жігіттермен кездесіп немесе флирттеспеуі керек еді. Кейбір діни мектептер католик басшылары "тұрақты кездесу күнәға себеп болуы мүмкін" деп жариялағаннан кейін бұл практиканы тыйым салған. "Балалар өмірі" журналында да осы мәселе талқыланды. Тұрақты кездесудің басты алаңдаушылығы – оның кездейсоқ кездесуге қарағанда жақындық пен жыныстық тәжірибеге әкелуі мүмкін деген қауіп болды. Брейнес айтуынша, "әлеуметтік-ғылыми сараптамалар соғыстан кейінгі кезеңде жасөспірімдер арасындағы жыныстық қатынастың күрт өскенін көрсететін айғақтарды ұсынбаса да, ересектер мұндай өсімге сенді". 2004 жылғы зерттеуде де жасөспірімдердің көп бөлігі жыныстық қатынасқа тұрақты кездескен кезде алғаш рет түскені анықталды. Зерттеулер тұрақты кездесудің контрацепцияны қолданумен байланысы күшті ме, әлде нашар ма, деген мәселеде келіспеушіліктер бар. Литтауэр былай деді: "Жас қыздың жыныстық қатынасқа түсуіне оның әлеуметтік жағдайы, білімі, діні немесе басқа да факторлар қарағанда, махаббат пен адалдық көбірек әсер етеді". Сарапшылар тұрақты кездесудің әртүрлі адамдарды тану тәжірибесін шектеуі және дұрыс емес шешімдерге әкелуі мүмкін екенін ескертті. "Жас әйелдер қауымы" басылымында тұрақты қарым-қатынас "жақсы адамдармен танысу мүмкіндігіңізді азайтады" делінген. Жыл Тұрақты кездесуге өткен жас Тұрақты кездесуге алғаш өткен жас Орташа серіктестер саны 1958 68% 17.0 53 1968 77% 16.7 25 1978 85% 15.9 14