Түркияның экс-премьер-министрі Ахмет Месут Йылмаздың өмірі мен саяси жолы
Mesut Yılmaz
Түркияның экс-премьер-министрі Ахмет Месут Йылмаз (1947-2020) туралы ақпарат. Өмірбаяны, саяси мансабы, «Анамекен партиясы» және үкімет құрамы туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түркия Республикасының 21-ші премьер-министрі (1991, 1996, 1997–1999 жылдары қызмет еткен)
21st Prime Minister of the Republic of Turkey (served 1991, 1996, 1997–1999)
Ахмет Месут Йылмаз (6 қараша 1947 – 30 қазан 2020) – түрік саясаткері. Ол 1991 жылдан 2002 жылға дейін Отан партиясының (Анаватан Партизи, АНАП) төрағасы болды және үш рет Түркияның премьер-министрі қызметін атқарды. Оның алғашқы екі премьер-министрлік мерзімі бірнеше айға созылды (1991 және 1996 жылдары), ал үшіншісі 1997 жылдың маусымынан 1999 жылдың қаңтарына дейін жалғасты. Біріншісі 1991 жылғы сайлаудағы жеңіліске байланысты, ал соңғы екеуі Йылмаздың коалициялық үкіметтерінің тарауына әкелді.
Ahmet Mesut Yılmaz (6 November 1947 – 30 October 2020) was a Turkish politician. He was the leader of the Motherland Party (Anavatan Partisi, ANAP) from 1991 to 2002, and served three times as Prime Minister of Turkey. His first two prime ministerial terms lasted just months (in 1991 and 1996), while the third ran from June 1997 to January 1999. The first was brought to an end by defeat in the 1991 elections, the latter two by the breakdown of Yılmaz' coalition governments.
Мансап
Хамшени тегінен шыққан Месут Йылмаз Түргут Өзалдың Отан партиясындағы жылтыр жұлдыз болды, ол парламентте Қара теңіз жағалауындағы Ризе провинциясын өкілдік етті және Өзалдың үкіметінде қызмет етті. Ол 1983 жылдың желтоқсанында Ақпарат министрі, 1986 жылы Мәдениет және туризм министрі, ал 1987 жылдың желтоқсанынан 1990 жылдың ақпанына дейін Сыртқы істер министрі болды. 1989 жылы Өзал президенттікке сайланғаннан кейін Йылмаз жаңа премьер-министр Йылдырым Акбулутке қарсы партия ішіндегі оппозицияның жетекшісіне айналды.
Of Hamsheni origin, Mesut Yılmaz was a rising star in the Motherland Party of Turgut Özal, representing the Black Sea province of Rize in the parliament and serving in Özal's cabinet. He was State Minister for Information (December 1983), then Minister of Culture and Tourism (1986), and Minister of Foreign Affairs (December 1987 to February 1990). Upon Özal's election to the presidency in 1989, Yılmaz became the leader of an intraparty opposition to the new Prime Minister, Yıldırım Akbulut.
Премьер-министр
1991 жылғы маусымда Йылмаз екі жылда бір рет өткізілетін партия съезінде Йылдырым Акбулутты партия басшылығынан және барлық атқарушы лауазымдарынан босатуға қол жеткізді. ANAP парламентте көпшілік дауысқа ие болғандықтан, ол Түркияның 48-ші үкіметінде Түркияның премьер-министрі болды. Бірақ, қазан айында ANAP 1991 жылғы жалпы сайлауда Сүлеймен Демирелдің «Нағыз жол» партиясына (DYP) екінші орынды иеленді, ал DYP Социал-демократиялық халық партиясымен (Түркияның 49-шы үкіметі) коалиция құрды. Келесі жылдары «Отан» партиясының беделі төмендеді және орталық-оңшыл «Нағыз жол» партиясының (DYP) басшысы Тансу Чиллермен қарым-қатынас шиеленісті болды. Сондай-ақ Йылмаз «Отан» партиясын бизнеске жақын және Еуропаға бағытталған етіп, консервативті, діни қанатты Нечметтин Ербақанның «Мұрағат» партиясына (RP) ауыстырды. 1995 жылғы желтоқсан айындағы жалпы сайлауда ANAP қайтадан екінші орын алды, бұл жолы «Мұрағат» партиясынан кейін. Ұзаққа созылған коалициялық келіссөздерден кейін Йылмаз 1996 жылғы наурызда DYP-мен коалиция құрды (Түркияның 53-ші үкіметі), бірақ бұл коалиция төрт айдан аспады, себебі «Мұрағат» партиясы бастаған сенімсіздік дауысынан құлады. Президент Демирел Ербақанды үкімет құруға шақырды, ол DYP-мен коалиция құрды. Ербақанның өкілеттігі кезінде «Сусурлук» жанжалы болды, оның барысында Йылмаз терроризмге қарсы күрес жөніндегі жандармерияның JİTEM бөлімшесінің бар екенін мойындады. Бұл, 1997 жылғы ақпандағы әскери меморандумнан кейін «Мұрағат» партиясы үкіметтен кеткеннен соң болды. DYP және басқалары Тансу Чиллер басшылығымен үкімет құруды күтті, бірақ президент Сүлеймен Демирел Йылмазды жаңа үкімет құруға шақырды. Йылмаз 1999 жылғы қаңтарға дейін сақталған «Отан» партиясының Демократиялық солшыл партиясы және Демократиялық Түркия партиясынан тұратын коалициясын құрды. Йылмаздың соңғы өкілеттігі «Сусурлук» жанжалын тергеудің салдарымен және саясаткерлер, полиция және мафия арасындағы байланыстардың жаңа мәліметтерімен ерекшеленді. 1998 жылғы қазан айында мафия басшысы Алаттин Чакичитің қатысы бар деген күдік туғаннан кейін Türk Ticaret Bankası-ның Коркмаз Игитке жекешелендіру әрекеті сәтсіз аяқталды, осыдан кейін Йылмаздың коалициясы көп ұзамай таратылды. Ол премьер-министрлік қызметін атқару кезінде Түрік сауда банкін жекешелендіруге қатысты сыбайлас жемқорлыққа қатысты мемлекеттік прокурормен айыпталды. 2006 жылы Жоғарғы сот осы істі бес жылға тоқтатты, егер осы кезеңде ұқсас айыптамалар туындамаса, айыптамалар алынып тасталады. Йылмаз саясатқа оралатынын мәлімдеді.
In June 1991 Yılmaz managed to discharge Yıldırım Akbulut from the party leadership and from all executive functions during the biennial party congress. Because ANAP had the majority in the parliament he subsequently became Prime Minister of Turkey in the 48th government of Turkey. However, in October ANAP came in second in the 1991 general election to Süleyman Demirel's True Path Party (DYP), and the DYP formed a coalition with the Social Democratic Populist Party (49th government of Turkey). The following years saw a decline in the popularity of the Motherland Party and an acrimonious relationship with Tansu Çiller, leader of the center right True Path Party (DYP). Yılmaz also made the Motherland Party more business friendly and Europe oriented, causing the more conservative, religious wing to switch to the Welfare Party (RP) of Necmettin Erbakan. In the December 1995 general election ANAP again came second, this time to the Welfare Party. After lengthy coalition negotiations Yılmaz formed a coalition with the DYP in March 1996 (53rd government of Turkey), but this lasted less than four months, falling to a censure motion led by the Welfare Party. President Demirel invited Erbakan to form a government, which he did, in coalition with the DYP. Erbakan's term was marked by the Susurluk scandal, during the investigation of which Yılmaz admitted the existence of the JİTEM counter terrorist Gendarmerie unit. after the Welfare Party had resigned from government following the February 1997 military memorandum. DYP and others expected to form a government under Tansu Çiller, but President Süleyman Demirel asked Yılmaz to form the new government. Yılmaz created an ANAP Democratic Left Party Democrat Turkey Party coalition which lasted until January 1999. Yılmaz' final term was marked by fallout from the investigations into the Susurluk scandal, and further revelations of connections between politicians, police and mafia. When the attempt to privatize the Türk Ticaret Bankası to Korkmaz Yiğit blew up in October 1998 over allegations of the involvement of mafia boss Alaattin Çakıcı, Yılmaz' coalition did not last much longer. He was charged by the state public prosecutor with corruption during his tenure as prime minister relating to the privatization of Turkish Trade Bank. In 2006 the Supreme Court suspended the case for five years, so that the charges would be dropped if no similar charges arose in that period. Yılmaz announced that he would return to politics.
Жеке өмір
Ол Берна Йылмазға үйленген. Жұбайлар екі ұлға, Хасан Йылмаз бен Явуз Йылмазға әке болды, солардың екіншісі 2017 жылдың желтоқсан айында Стамбулдағы Бейкоз ауданындағы пәтерінде атып өлтірілген.
He was married to Berna Yılmaz. The couple became parents to two sons, Hasan Yılmaz and Yavuz Yılmaz, the latter of which was found shot dead in his apartment in Beykoz, Istanbul in December 2017.