Кіріспе
Хексам – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Ньюкасл қаласының шағын ауданы. Ол Ньюкасл қаласының орталық бөлігінен ішкі жағына қарай, Хантер өзенінің жағасында орналасқан.
Тарих
Хексемдегі қоныс 1820 жылдары Эдвард Спаркке жер берілген кезде басталды. Хексам Англиядағы Хексам базар қаласының атымен аталып, екі қала да Ньюкаслға жақын орналасқан және ортақ тарихы бар; сол кезде Ньюкасл-апон-Тайн және Нортумберлендтің басқа аймандарынан көптеген көміршілер Жаңа Оңтүстік Уэльске көшіп келді. Хексамның тарихы жақын маңдағы Тарро (бастапқыда Жоғарғы Хексам), Эш аралы, Томаго және Минми елді мекендерінің тарихымен тығыз байланысты.
География
Хексэм шамамен солтүстіктен оңтүстікке және шығыстан батысқа қарай өлшенеді, жалпы ауданы құрайды. Бұл маңайдың шығыс жағы Хантер өзені Кокунмен, оңтүс жағы Ironbark Creek Toohrnbing өзенімен шектеседі, ал батысында негізінен өнімсіз батпақтар мен су тасқынына бейім жерлер орналасқан. Елді мекендердің көбі Тынық мұхиты тас жолының бойындағы Main Northern темір жол желісі мен Хантер өзені Кокун арасындағы тар дәліз ішінде шоғырланған. Бұл дәліз, негізінен тас жолдар мен өнеркәсіптік аймақтардан тұрады, жалпы ауданы шамамен құрайды. Осы аймақтағы тұрғын үйлер 3 шағын аймаққа ғана шектелген, олардың жалпы ауданы құрайды.
Жолдар
Хексам Тынық мұхиты тас жолының Брисбенге, жағалау арқылы, Жаңа Англия тас жолы және Тынық мұхиты автожолының солтүстік жағына жақын орналасқан. Хантер Вэлли сүт кооперативі осы стратегиялық жерді пайдаланып, кооперативтің «Оук» сүт брендімен жергілікті тұрғындар мен алыс саяхатшыларға қызмет көрсету үшін алғашқы сүт барын құрды, ол Хексамдағы өндіріс орнының жанында салынған. Кооператив жабылып, «Оук» сүт бренді «Пармалатқа» сатылғаннан кейін көп жылдар өткен соң, қазір «Бранкурц» компаниясына тиесілі және басқарылатын Хексам өндіріс орны көбінесе «ескі «Оук» орны» деп аталады. Хексам Хантер өзенінің дельтасы мен оның көптеген аралдарының ағысынан жоғары орналасқан, сондықтан өзеннің солтүстік жағалауына өтуге ыңғайлы болған. 1800 жылдары паромдық кеме іске қосылды, одан кейін бумен жүретін паром пайда болды, ол ақырында автокөлікті тасымалдады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қозғалыс артып, Хексам жол торабына айналды. 1930 жылдардың соңында көпір салу туралы шешім қабылданды, бірақ екінші дүниежүзілік соғыс құрылысты кейінге шегерді. 1952 жылдың желтоқсан айында алғашқы екі жолақты көпір ашылды. Бұл көпір – кемелердің ағысқа қарсы жүзуіне мүмкіндік беретін орталық көтерілетін бөлігі бар темір арқалы көпір. 1970 жылдары бұл көпір торапқа айналды, сондықтан солтүстікке қарайғы барлық қозғалыс үшін сыйымдылықты арттыру үшін екінші көпір салу туралы шешім қабылданды. Бұл бетонды, биік тұрақты көпір бастапқы көпірден жоғары салынды (қазір тек оңтүстікке қарайғы қозғалысқа арналған) және 1987 жылдың тамызында ашылды.
Темір жолдар
Хексамның Солтүстік магистральдық теміржол желісінде өз теміржол станциясы бар, күнінің көп бөлігінде Ньюкасл мен Мэтленд/Телара қалалары арасында NSW TrainLink сағат сайынғы қызмет көрсетеді. Бұл жекеменшік Ричмонд Вейл теміржолының өзен арқылы созылған соңғы станциясы болды, ол Минми мен Стокрингтоннан көмір таситын ерте заманғы теміржол еді және Солтүстік магистральдық теміржол желісімен тік бұрышпен қиылысты. Кемежайда көмір тиеу 1967 жылы тоқтатылып, ілеспе шеберханаларға баратын теміржол желісі 1973 жылдың қазанында жабылды. Ричмонд Вейл теміржолының қалған бөлігі 1987 жылдың қыркүйегінде тоқтатылды.
Теңіз қатынасы
Хексам бір кездері Төменгі Хантерде маңызды өзен порты болған және Порт Хантер деп аталған, сонымен қатар Йохааба деген есіммен де белгілі болған. Колониялық дәуірде Ньюкаслдан Мэйтлендке саяхатшылар қайықпен Хексамға жетіп, содан кейін Үстіңгі Хексам (Тарро), Төрт Миль арығы және Грин Хиллз арқылы Мэйтлендке жолмен баратын. Бұл жол Раймонд Террасадан кейін көптеген бұрылыстары бар өзенге қарағанда тікелей болды. Хексамда көмір тиеу 1850 жыл шамасында басталды. Бірінші Хексам көпірінен төмен ағыстағы оңтүстік жағалауда бір ағаш кемежай орналасқан. J & A Brown компаниясы 1800 жылдардың ортасынан бастап Минимиден пойызбен келген көмірді тиеу үшін оны пайдаланған, көмір Хексам батпағы арқылы жеткізілді – Буррагихнбинг. J & A Brown компаниясының операциялары кеңейген сайын, осы кемежайда олардың басқа көмір шахталарынан да көмір тиелді. Көмір 1856 жылдан 1967 жылдың қарашасына дейін Ричмонд Вейл темір жолы арқылы және Түстік үкіметтік желісімен қиылысатын тік бұрыш арқылы жеткізілді. 1890 жылға қарай, бұл нысанда күніне 500 тоннаға дейін жүк тиеуге болатын. Ірі жүк көтергіш кемелерге арналған көмір Хексамнан басқа порттарға үкіметтік темір жол желісі арқылы жіберілді. J & A Brown компаниясының көмір пойыздарын мемлекеттік желіден Каррингтонға дейін жеткізуге мүмкіндік беру үшін Хексам айырбасының теміржол жатқан жері деп аталатын үлкен теміржол ауласы болды. 1953 жылы ашылған Хексам көмір жуу зауыты, көмір тиеу машинасы жабылғаннан кейін де жұмыс істеді. Бұл зауыт J & A Brown Abermain Seaham Collieries Ltd компаниясы 1959 жылы RW Miller үшін Хексам инженерлік шеберханаларында салынған. 1980 жылдардың ортасында RW Miller компаниясы Coal & Allied компаниясымен біріккеннен кейін, ол Coal & Allied компаниясы Сиднейге бағытталатын Хексам көмір жуу зауытында жуылған көмірді тиеу үшін пайдаланды. Бұл тиегіш 1988 жылы Хексам көмір жуу зауыты жабылғаннан кейін жабылды және көп ұзамай бөлшектелді. Хантер өзенінің Кокун арқылы өтетін қазіргі көпірлерден оңтүстік жағалауда тағы бір ағаш кемежай орналасқан. Бұл бір кезде Джон Ханнелл басқарған «Уитшэф» қонақ үйінің жанында болды. Ол 1935 жылы Хеттон Беллберд кен орындары үшін салынған, ал 1956 жылы Ньюкасл Уоллсенд көмір компаниясына сатылды. Көмір Оңтүстік Мейтленд темір жолы арқылы Шығыс Грета айырбасының теміржол жатқан жеріне (Мейтлендке жақын) және одан Түстік негізгі темір жол желісі арқылы Хеттон Беллберд теміржол жатқан жеріне жеткізілді. Онда 10 «толық» және 5 «бос» теміржол жатқан жерлері болды. Көмір құйма станциясында төгіліп, магистраль және тас жол арқылы кемеге тиеуге жіберілді. Сондай-ақ, 1927 жылы Хексамда ашылғаннан кейін сүт шағын қайықтармен Хантер Вэлли сүт кооперативінің зауытына тасымалданды.
Another timber wharf was located on the south bank about upstream from the current bridges across the Hunter River Coquun. This was near the Wheatsheaf Hotel, once operated by John Hannell, whose tomb is nearby. The loader was built in 1935 for the Hetton Bellbird Collieries and was sold to the Newcastle Wallsend Coal Company in 1956. It was supplied via the South Maitland Railway up to the East Greta Exchange Sidings (near Maitland) and from there via the Main Northern railway line to the Hetton Bellbird Sidings at the loader. It had 10 'full' and 5 'empty' sidings. The coal was dumped at a dump station and was transferred via conveyor across the main line and highway to a ship loader. Milk was also transported by small boats to the Hunter Valley Dairy Co operative factory after it was opened at Hexham in 1927.
Өнеркәсіп саласы
Хексамның өзен, жол және теміржол көлігіне оңай қолжетімділігі бар орталық орналасуы оны Төменгі Хантердегі маңызды торапқа айналдырды және оның өнеркәсіптеріне әсер етті. Бастапқыда бұл жер Спарк отбасының шаруашылық жері болған. Торап ретінде, қонақ үйлер тез ашылды, олардың үшеуі 1800 жылдары жұмыс істеді: Wheatsheaf, Hexham және Travellers Rest. Кейіннен бұл J & A Brown және Bellbird Hetton кеніші үшін көмір тиеуге маңызды орын болды. Көмір тиеумен бірге көмір жуу фабрикалары мен инженерлік шеберханалар да пайда болды. Оның орталық орналасуы 1927 жылы Hunter Valley сүт кооперативінің сүт өңдеу зауытын құру үшін де маңызды болды, ол Oak сүт брендін қалыптастырды. Қазіргі уақытта бұл жерді Brancourts сүт зауыты меншіктендіріп, басқарады; Австралиядағы ең көне австралиялық меншіктегі және басқарылатын сүт компанияларының бірі. Хексамның орталық орналасқан жерінде жанар май станциялары, жылдам тамақ сату орындары, қоймалар және ауыр көліктер мен тіркемелерге арналған сауда алаңдары ашылды. Hexham боулинг клубы жергілікті тұрғындар мен саяхатшылар үшін түрлі ойын-сауық қызметтерін ұсынады. Сонымен қатар, ол Old Maitland жолында орналасқан Тонганың еркін шіркеуіне де үйі.
Адамдар
2004 жылы Хексемде 130 адам тұрды. Ең танымал «Хексам Грей» – «Осси Мосси» (кейде «Оззи Моззи» деп те жазылады), ол Хексемдегі Тынық мұхиты тас жолы мен Ескі Мэйтленд жолының қиылысындағы Хексем боулинг клубының тақтасының үстінде орналасқан үлкен маса моделi. Хексам боулинг клубының «зейнеткер» боулингшілері мейіріммен «Хексам сұрлары» деп аталады. Бұрынғы «Осси» 2005 жылы жаңа «Оссимен» (суретте) ауыстырылды. Оззи 2010 жылдың ақпан айының басында тақтадан жоғалып, 2010 жылдың сәуір айында жаңасына алмастырылды.