Кіріспе

Виктория штатындағы өзен, Австралия.
Жаңа Оңтүстік Уэльс өзені.

Гулберн өзені – Гулберн бұзылған су алабының маңызды ішкі, жылдық өзені, Мюррей-Дарлинг алабының бір бөлігі. Австралияның Виктория штатындағы Альпі, Солтүстік ел/Солтүстік орталық және Оңтүстік Риверина аймақтарында орналасқан. Гулберн өзенінің бастауы Виктория Альпі тауларының батыс жағында, Корн Хилл төбесінің астында пайда болады. Содан кейін ол Эчука қаласының жанындағы Мюррей өзеніне құйылады, бұл оны Виктория штатындағы ең ұзын өзен етеді. Өзен Эйлдон тоғаны, Эйлдон суқоймасы, Гулберн бөгеті және Варанга бассейні арқылы тоғады.

Орналасуы және ерекшеліктері

Өзен Корн Хиллдің оңтүстік-батыс беткейлерінде, Виктория Альптерінде, Мансфилд графтығындағы қалаға жақын жерде бастау алады. Өзен негізгі бағыты солтүстікке, содан кейін батысқа, одан соң қайта солтүстікке, сосын батысқа қарай ағып, аймақтық қалалар мен кенттер арқылы немесе олардың жанынан өтеді, соның ішінде, Аркадия Даунс және басқалары, содан кейін Эчука қаласының жанында Мюррей өзенімен қосылады. Гулберн өзенінің 41 саласы бар, олардың ішінде Блэк, Джеймисон, Хокуа, Делатит, Биг, Рубикон, Ахерон, Йеа және Брокен өзендері мен Seven Creeks кіреді. Өзен өзінің бойында төмендейді. Гулберн (Жоғарғы Мюррей және Мюрримбидж өзендерімен бірге) Мюррей-Дарлинг бассейнінің жалпы су ағынының 45% құрайды. Ал Дарлинг бассейні бассейндің жалпы су ағынының 31,7% ғана құрайды.

Өзен сапасы

Ағынның көп бөлігі алынып, өзенге қатаң реттеу шаралары қолданылды, бұл өзеннің экожүйесіне күшті әсер етті. Бассейндегі соңғы жылдар рекордтық құрғақ жылдардың бірі болғандықтан, өзеннің экожүйесіне одан да үлкен стресс туды. Осының салдарынан Мельбурн қаласының сумен жабдықталуын жыл сайын қамтамасыз ететін Солтүстік-Оңтүстік құбыр желісінің құрылысына қатысты көптеген пікір қақтығыстары туды. Бұл жобаның аясында Гулберн өзені бассейніндегі суару инфрақұрылымын жаңарту арқылы Мельбурнға құбырмен жеткізілетін судың барлығы үнемделген су болады деп есептеледі. 2008 жылдың маусым айында Мюррей-Дарлинг бассейні комиссиясы Мюррей-Дарлинг бассейнінің жағдайы туралы баяндама жариялады, онда Гулберн және Мюррумбидж өзендерінің жағдайы Мюррей-Дарлинг бассейнінде өте нашар деп бағаланды, ал екі өзендегі балық қоры да өте нашар делінді.

Демалыс

1992 жылы Гоулберн мұралық өзені оның ерекше табиғи, демалыстық, көркемдік және мәдени құндылықтарын мойындау үшін жарияланды. 2010 жылдың маусым айында Виктория үкіметі Викториядағы Қызыл шағалақ ормандарын қорғау және күшейту мақсатында Төменгі Гоулберн ұлттық паркін құрды. Қызыл шағалақ ормандары Гоулберн өзенінің көп бөлігін жабады, биіктігі 500 метрге дейін жетеді және 500 жылдан астам өмір сүреді. Бұл ағаштар су тасу кезеңдерін қажет етеді және бірнеше ай бойы су астында қалуға шыдай алады. Олардың тұқымдары су тасқыны кезінде биік жерге шашылып, келесі су тасқыны жеткенше өнеріп, өседі. Қуыстар мен сынған бұтақтар галахтар, какадулар, какателдер және түрлі тотықтарға ұя салуға жағдай жасайды, ал құлаған бұтақтар басқа жануарларға мекен етеді. Өзенде каноэмен жүзу, көрікті жерлерді тамашалау, пикник, жүзу және балық аулау сияқты қосымша шаралар да бар. Өзеннің төменгі ағысында Мюррей балығы, Алтын шағалақ және тікенді өзен рагын кездестіруге болады.

Этимология

Аборигендердің Таунгурунг тілінде өзеннің бірнеше атауы бар: «үлкен немесе кең су» деген мағына беретін Уорринг; Баяңго, Томас Митчелл бұл сөздің өзенді жалпы атауға жататын сөз болып көрінгенін айтқан, және (Нгурай иллам Вуррунг диалектісінде/тілінде) Омио – мағынасы нақты анықталмаған. Йорта-Йорта тілінде өзеннің бірнеше атауы бар: Кониннер, «Мюррей және Гулберн өзендерінің қосылған жері» деген мағынада; Гунгупна, мұндағы «гупна» сөзі «терең сулы ойпаңдарды» білдіреді; және Гаййла, «сулардың әкесі» деген мағынада. Гамильтон Юм мен Уильям Ховелл 1824 жылы осы аймақты зерттеді және Гулберн өзенін Жаңа Оңтүстік Уэльстің алғашқы отарлық хатшысы, майор Фредерик Гулберннің құрметіне атады.