Сиднейдегі Жорж өзені

Кіріспе

Сиднейдегі өзен, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралия.

Австралиядағы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сиднейде орналасқан Джорджс өзені, сондай-ақ Тукоерах өзені деп те аталады. Джорджс өзені Сидней қаласының оңтүстігі мен оңтүстік-батысында орналасқан, ал өзеннің сағасы Ботани шығанағында. Өзен Тасман теңізінен шамамен солтүстікке, содан кейін шығысқа қарай Ботани шығанағына дейін ағып өтеді. Джорджс өзені Ботани шығанағының негізгі саласы болып табылады, ал Кукс өзені – екінші дәрежелі сала. Өзеннің жалпы су жиналатын алабы шамамен 5 км² құрайды. Өзенді қоршаған аумақты әртүрлі жергілікті басқару органдары мен Сиднейдегі NSW үкіметтік мекемелері басқарады. Джорджс өзенінің жанындағы жерлерді Таравал және Эора тайпалары мыңдаған жылдар бойы мекендеген. Олар өзенді маңызды тағам көзі және сауда жасау орны ретінде пайдаланған.

География

Апеннің шығысында, Уоллондилли Шир және Уоллонгонг жергілікті басқару аймағының құрғақ далалық жерлерінде бастау алып, Жорж өзені Кемпбелтаунның шығысындағы тік құмтасты шатқалдар арқылы солтүстікке қарай ағады, Оңтүстік негізгі теміржол желісіне шамамен параллель бағытта, ал шығыс жағалауы Холсворти армия базасының шекарасын құрайды. Гленфилдке жеткенде ол қалалық аймаққа кіріп, содан кейін Ливерпульге қарай ағып, өзен Ист-Хиллз, Лугарно және Блейкхерст елді мекендерінің жанынан өтеді, соңында Сиднейдің оңтүстік жақтарындағы Тарен-Пойнт/Сансусиде Ботаника шығанағына құяды, онда ол сағалық су жиналатын алаппен бірігеді. Басты салалары: О’Харес өзені, Банбери Курран өзені, Кабрамата өзені, Леннокс өзені (жоспарланған), Проспект өзені, Солт-Пан өзені және Воронора өзені. Жорж өзені су шаңғысы және жүзу сияқты демалыс шараларына өте ыңғайлы. Өзеннің төменгі ағысының жағалауларындағы кең шығанақтар мен ойыстар тік құмтасты беткейлермен және жартастармен көмкерілген, олардың көпшілігі құны жоғары тұрғын үйлерге орналасқан. Жорж өзені Ливерпульдің жанындағы Чиппинг-Нортон маңында бірнеше жасанды көлдерге ие. Чиппинг-Нортон көлдері деп аталатын бұл көлдер ХХ ғасырда құм және тас карьерлерінен пайда болған. Қазір бұл көлдер Сиднейдің оңтүстік-батыс аймағындағы тұрғындар үшін су спорты және демалыс орталығы болып табылады. Ливерпуль бөгеті қазір Жорж өзеніндегі ең жоғарғы тасқын шегін және тұзды судың болуын анықтайды. [Аппиннен Гленфилдке дейін кең дәліз Жорж өзенінің аймақтық ашық кеңістік дәлізінің бір бөлігі ретінде қорғалған. Кеңес резервтері өзеннің табиғи бөліктеріне Симмо жағажайында, Инглберн қорығында, Кит Лонгхерст қорығында және Фрере өткелінде қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ботаника шығанағының өзен денсаулығын қадағалау бағдарламасы – экожүйе денсаулығын бақылауға бағытталған қоғамдық бастама.]

Түпкүлгілік тарихы

Еуропалықтар келгенге дейін Жорж өзені бұрын аймақтың дәстүрлі иелері үшін Тукоерах (немесе Тоггерай / Туггера) өзені деп аталған. Бұл сөздің бүкіл өзенге, әлде тек бір бөлігіне қатысты екені белгісіз. Мыл ағысы – Тукоерахтың саласы. Тукоерахтың оңтүстігінде Даравал халқының дәстүрлі жерлері жатыр. Даруг/Эора халқы солтүстік жағалаудың дәстүрлі иелері болып саналады.

Еуропа тарихы

Джордж өзеніне ағылшынша атауын губернатор Артур Филипп патша Георг III құрметіне берді. Бұл Хоксбери және Непиан соғыстарының көптеген орындарының бірі болды, 1700 жылдардың соңы мен 1800 жылдардың басында Ұлыбритания Корольдігі мен қарсылық көрсеткен аборигендердің тайпалары арасындағы соғыстар сериясы. Британдық қоныс салушылар мен аборигендер арасындағы алғашқы байланыс 1788 жылғы 20 қаңтарда болды. Артур Филип және Филип Гидли Кинг, Бірінші флоттан екі ашық қайықпен жүзіп келген теңізшілер тобын бастап, «Ботани шығанағының оңтүстік-батыс саласы» (қазіргі Жордж өзені) арқылы саяхаттады. Олар Лайм-Килн шығанағына дейін жеткен және онда екі жерге қонған деп есептеледі, алғашқысын «Ланс-Пойнт» деп атады, қазіргі Гертруд-Пойнт, Лугарно деп саналады, онда жергілікті тұрғындармен қақтығыс болды. Сол күні кешкі уақытта, қазір Лайм-Килн шығанағының төбесі деп есептелетін жерде бейбіт кездесу өтті. Олар сондай-ақ Жордж өзендерінің саласы, Воронора өзенінің сағасына кірген деп саналады. Ботани шығанағы мен оның екі «саласы» маңында жеткілікті тұщы су таба алмағандықтан, отарлаушылар Порт-Джексонға көшті, онда алты күннен кейін Сидней қаласының негізі қаланды. Өзенді 1795 жылы Басс және Флиндерс, Жаңа Оңтүстік Уэльске келгеннен кейін «Том Тэмб» кемесімен жасаған алғашқы саяхатында зерттеді. Зерттеулер Bankstown қаласының құрылуына әкелді. 1836 жылы Дэвид Леннокс Ливерпульде сотталғандардың еңбегін пайдаланып, Ливерпульді сумен қамтамасыз ету үшін бөгет салды. Жордж өзенінде шаян балық шаруашылығы 1870 және 2023 жылдар аралығында, өзеннің сағасының тұзды судан төменгі ағысындағы бөлігінде жүргізілді. 2007 жылдың ақпанында Ливерпуль және Кэмпбеллтаун қалалық кеңестері NSW Environmental Trust-тен 2 миллион долларлық грант алды, бұл олардың қалалық тұрақтылық жобасының аясында болды. Грант кеңестерге, Воллондилли округі кеңесімен және Жордж өзенінің Біріккен Кеңестер Комитетімен бірлесіп, бассейнді қалпына келтіруге бағытталған жан-жақты стратегиялық жоспарды әзірлеуге мүмкіндік берді. 2010 жылдан бері Үлкен Сидней аймағындағы мандаи қауымы өздерінің рәсімдік шомылу рәсімдері үшін, «масбута» деп аталатын Жордж өзенін пайдаланып келеді. Непеан өзенімен бірге, бұл өзендер (мандаи тілінде «ярдна» деп аталады) олардың шомылу және тазару рәсімдері үшін қолданатын сирек салт-дәстүрлі өзендердің бірі болып табылады.

The Georges River was given its English name in honour of King George III, by Governor Arthur Phillip. It was one of the many sites of the Hawkesbury and Nepean Wars, a series of wars between the Kingdom of Great Britain and the resisting Indigenous clans in the late 1700s and early 1800s. One of the earliest contacts between British settlers and Aboriginal people occurred on 20 January 1788. Arthur Philip and Philip Gidley King, leading a party of seamen from the First Fleet rowing two open boats, explored the 'South West Arm of Botany Bay' (now Georges River). They are now thought to have gone as far as Lime Kiln Bay, where they landed at two locations there, the first of which they called 'Lance Point'—thought to be modern day Gertrude Point, Lugarno—where an altercation with local people occurred. Later the same day, there was a peaceful meeting at what is now thought to have been the head of Lime Kiln Bay. They are also now believed to have entered the estuarine mouth of the Georges Rivers' tributary, Woronora River. Not finding enough freshwater, around Botany Bay and its two 'arms', the colonists moved on to Port Jackson, where the settlement of Sydney began six days later. The river was explored by Bass and Flinders in 1795 on their first voyage on the Tom Thumb after their arrival in New South Wales. The exploration led to the establishment of Bankstown
A dam was constructed by David Lennox using convict labour at Liverpool in 1836, as a water supply to Liverpool. Oyster farming on Georges River occurred between around 1870 and 2023, in the part of the river estuary downstream from Salt Pan Creek. In February 2007, Liverpool and Campbelltown City Council were awarded a $2 million grant from the NSW Environmental Trust under their Urban Sustainability Initiative. The grant was to allow the councils, in conjunction with Wollondilly Shire Council and the Georges River Combined Councils Committee, to develop a Comprehensive Strategic Plan focused on the rehabilitation of the catchment area. Since the 2010s, the Mandaean community in the Greater Sydney region has been using the Georges River for their ritual baptisms, called masbuta. Along with the Nepean River, it is one of the few ritual rivers (called yardna in Mandaic) that they use for their baptism and ablution rituals.

Балық

Жорж өзені демалыспен балық аулауға танымал аймақ. Өзенде шапан, көкбалық, ақбалық, сарықұйрық, жылқыбалық және табанбалық сияқты түрлер кездеседі. Өзенде сонымен қатар көптеген коммерциялық острақ шаруашылықтары орналасқан. Жорж өзенінің жоғарғы бөліктері жаз айларында шапанға толы, ал қыс айларында бұл шапандар өзеннің төменгі бөлігіне, тұзды суға қарай көшіп, көбейеді. Өзенге құйылатын сарғыш сулар өзен сағасының эстуарлық ортасын сақтау үшін мұқият басқарылады.