Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виктория штатындағы өзен, Австралия
River in Victoria, Australia
Ярра өзені немесе тарихи түрде Ярра Ярра өзені, Бираррунг және Вонгете.
The Yarra River or historically, the Yarra Yarra River, Birrarung, and Wongete
Жыл сайынғы Мумба фестивалі Ярра өзенінің Мельбурн үшін артып келе жатқан мәдени маңыздылығын тойлайды. Melbourne Water компаниясы Ярра стратегиялық жоспарын (Burndap Birrarung Burndap Unmarkoo) 2022-2032 жылдарға іске асыруға жетекші ұйым болып табылады. Бұл жоспар қауымдастықтың Ярра өзеніне қатысты ұзақ мерзімді көзқарасын іске асырады және өзен мен оның жағалауларын бірлесіп басқаруды қолдайды.
The annual Moomba festival celebrates the Yarra River's increasing cultural significance to Melbourne. Melbourne Water is the lead agency for implementing the Yarra Strategic Plan (Burndap Birrarung Burndap Unmarkoo) 2022 32. The plan gives effect to the community's long term vision for the Yarra and supports collaborative management of the river and its lands.
Геология және түзілу
Б.з.д. 8000 жылға дейін Ярра өзені, қазіргі Порт-Филлип шығанағының басқа салаларымен – Паттерсон, Короройт, Верриби, Литтл-Ривер сияқты өзендермен бірігіп, тар саңылау арқылы (қазір Рип деп аталады) Үлкен Австралия шығанағының батыс жағындағы Бассиан жазығы деп аталатын тарихи құрлық көпірінің үстінен тікелей құйып шыққан болуы мүмкін (кейіннен Басс бұғазының астында қалған). Б.з.д. 8000 және 6000 жылдар аралығында, соңғы мұз дәуірі аяқталғаннан кейін, теңіз деңгейінің көтерілуі төменгі ойысты су батып, шалқая Порт-Филлип шығанағын құрады, Ярра өзенінің сағасы ішкі жаққа жылды. Құрғақшылық кезеңі мен құм тоспалардың пайда болуы Порт-Филлип шығанағын б.з.д. 800 мен б.з. 1000 жылдар аралығында құрғатып, осы кезеңде Ярра өзенін уақытша Басс бұғазына дейін созуға мүмкіндік берген.
Before 8000 BC, the Yarra River probably joined course with other present day Port Phillip Bay tributaries such as the Patterson, Kororoit, Werribee, Little River, and drained directly through a narrow gap (what is now called the Rip) into a bay of the Great Australian Bight on the west side of a prehistoric land bridge called the Bassian Plain (which later became submerged into the Bass Strait). Between 8000 BC and 6000 BC, after the end of the most recent Ice Age, the rising sea level flooded the lower basin forming the shallow Port Phillip Bay, moving the Yarra river mouth over inland. A dry period combined with sand bar formation may have dried out the Bay as recently as between 800 BC and 1000 AD, temporarily re extending the Yarra south to Bass Strait during this period.
Тарих
Яра өзенін қоршаған аймақты алғаш рет Кулин ұлтының Буунвуррунг және Вурунджери халықтары мекендеген. Бұл аймақты әртүрлі жергілікті рулар кем дегенде 30 000 жылдан бері қоныстандырып келеді. Вурунджери халқы Бираррунг деп атаған өзен, олар үшін маңызды ресурс болды және өзен мен оның салаларындағы бірнеше орын жергілікті қауымдар арасында мерекелік жиындар мен билер (коробрилер) өткізілетін маңызды кездесу орындары болды. Вурунджери халқы өзеннің ресурстарын 19 ғасырдың басында еуропалық отарлаушылар келгенге дейін тұрақты түрде пайдаланды.
The area surrounding the Yarra River was first inhabited by the Boonwurrung and Wurundjeri peoples of the Kulin nation. The area has been occupied by various indigenous clans for at least 30,000 years. The river, known to the Wurundjeri people as Birrarung, was an important resource for the Wurundjeri people and several sites along the river and its tributaries were important meeting places where corroborees were held between Indigenous communities. The river's resources were utilised sustainably by the Wurundjeri until the arrival of European colonists in the early mid 19th century.
Еуропалық жаңалықтар мен отарлау
Өзенмен жоғары қарай жүзіп өткен алғашқы еуропалықтар 1803 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстің әрекет етуші бас геодезисі Чарльз Граймс басқарған геодезиялық экспедициясы болды. Олар 1803 жылы Дайтс-Фоллсқа дейін жүзіп, жердің сипатына байланысты одан әрі жолға шыға алмады. Еуропалық саяхатшылар тағы 30 жыл бойын өзенге кірмеді. 1835 жылы қазіргі Мельбурнның орталық және солтүстік бөліктерін Порт-Филлип қауымдастығының жетекші мүшесі Джон Бэтмен зерттеді. Ол сегіз Вурунджери ақсақалынан 600,000 акр (2,400 км²) жерді сатып алу туралы келісім жасады. Ярра өзенінің солтүстік жағалауында жерді таңдап, "осы жерде ауыл болады" деп мәлімдеді. Бұл құжат, әдетте Бэтмен келісімі деп аталады, Жаңа Оңтүстік Уэльстің губернаторы Ричард Бурк тарапынан күшін жойылды. 1835 жылы Ярра өзенінің төменгі жағалауында Порт-Филлип поселенісі құрылды. Жаңа поселенің негізгі порты Ярра шарлауының төменгі ағысында, қазіргі Квинс-Бридждің батысында орналасқан, мұнда тұщы су мен тұзды су қосылады. Кемелер шарлаудың бір жағын пайдаланса, екінші жағы қаланың тұщы сумен қамтамасыз етіп, қолайлы кәріз жүйесін ұсынды. Қаланың алғашқы жылдары Ярра екі маңызды порттың бірі болды, екіншісі Сандридж (қазіргі Порт-Мельбурн) болды, бірақ Ярра қаланың басты көшелеріне тікелей қол жеткізуге мүмкіндік бергендіктен артықшылыққа ие болды және Кеден үйінің (қазіргі Иммиграция мұражайы) орналасқан жері болды. Өзен жағасында алғашқы өнеркәсіптер өсіп, судың сапасы тез нашарлады. Содан кейін өнеркәсіптер Ярраны және Мерри-Крик сияқты салаларын қоқыс полигоны ретінде және май, майлар сияқты зиянды химиялық заттарды төгу үшін пайдалана бастады. Мельбурнде кәріздік жүйе алғашқыда өте қарапайым болды. Үйлер мен өнеркәсіптерден шыққан қалдықтардың көп бөлігі көше арналарына, содан кейін жергілікті өзендер мен сағаларға құйылып, ашық кәріздерге айналды. Алғашқы қалалық моншалар 1860 жылы ашылды. Мақсаты Ярра өзенінде шомылуды тоқтату болды, өйткені 1850 жылдары ол қатты ластанған және қалаға тиф эпидемиясын әкелді, нәтижесінде көптеген адам қайтыс болды. Дегенмен, Мельбурнның тұщы су көздері басқа жерден алынғанша адамдар суға түсіп, су ішуді жалғастырды. Өзен арқылы жасалған алғашқы тұрақты көпір Принц көпірі болды, ол алғаш рет 1844 жылы ағаштан жасалған көпір ретінде ашылды. Қазіргі көпір 1888 жылы салынды. Ертеде өзен жиі тасыды. Бұл Ярра Глен және Колдстримге жақын жазықтарда үлкен проблема болмаса да, су тасқыны Уоррандайт, Темплстоу, Буллен, Хайдельберг және Иванхоу сияқты поселеністерде өзен бойында көп қиындықтар тудырды. Кейіннен Жоғарғы Ярра тоғаны су тасқынын азайту үшін, өзен бойындағы поселеністерді қорғау үшін салынды, бірақ ол өзен жағалауларын топырақ пен шөгінділерден айырды және эрозия мен тұздылық сияқты басқа да проблемаларды тудырды.
The first Europeans to sail up the river was a surveying party led by Charles Grimes, Acting Surveyor General of New South Wales, who in 1803 sailed upstream to Dights Falls, where they could no longer continue due to the nature of the terrain. European explorers would not enter the river for another 30 years until, in 1835, the area that is now central and northern Melbourne was explored by John Batman, a leading member of the Port Phillip Association, who negotiated a transaction for 600,000 acres (2,400 km2) of land from eight Wurundjeri elders. He selected a site on the northern bank of the Yarra River, declaring that "this will be the place for a village". The document, commonly called Batman's Treaty, was declared void by the Governor of New South Wales, Richard Bourke. The Port Phillip settlement, that would become Melbourne, was established along the lower banks of the Yarra in 1835. The new settlement's main port was sited just downstream of Yarra Falls west of modern day Queen's Bridge, the place where saltwater met freshwater. Ships would use one side of the falls while the other side provided fresh drinking water for the town and a convenient sewer. In the city's early days the Yarra was one of two major ports, the other being Sandridge (now Port Melbourne), but the Yarra was preferred due to the direct access to the town's main streets and was the location of Customs House (now the Immigration Museum). Early industries grew along the banks of the river, rapidly degrading the water quality. Industries then began using the river and tributaries such as Merri Creek as landfill and for harmful chemical dumps for substances like grease and oils. The disposal of sewerage in Melbourne was very basic in the early days. The majority of waste from homes and industries flowed into street channels and on to local rivers and creeks which became open sewers. The first City Baths were opened in 1860. The objective was to stop people bathing in the Yarra River, which by the 1850s had become quite polluted and the cause of an epidemic of typhoid fever, which hit the city resulting in many deaths. However, people continued to swim and drink the water until Melbourne's fresh water was sourced from elsewhere. The first permanent crossing over the river was Princes Bridge, which first opened as a wooden trestle bridge in 1844. The current bridge was constructed in 1888. In the early days, the river would frequently flood. While this was not considered a problem in the floodplains near Yarra Glen and Coldstream, the floodings caused much trouble further downstream in settlements such as Warrandyte, Templestowe, Bulleen, Heidelberg and Ivanhoe. The Upper Yarra Dam was later constructed to alleviate the flooding, protecting settlements along the river, yet depriving the river banks of soil and silt deposits and causing other problems such as erosion and salinity.
Виктория дәуіріндегі алтынға шабу
Алтын алғаш рет Викторияда, Ярра өзенінің жанында, Варрандитте табылды. Бұл табылған жерді 1851 жылы Луи Мишель өзеннің саласы – Андерсонс ағысында тапты және Виктория алтын асыруының басталуын белгіледі. Орынның шамамен орналасқан жері Уаррандайт мемлекеттік паркіндегі Төртінші төбедегі қазаншұңқырмен белгіленген. Алтын іздеушілерге көмектесу үшін алтын асыру кезеңінде өзеннің әртүрлі бөліктері құрғатылып, өзгертілді. Мысалы, Варрандиттегі Паунд-Бендтегі туннель. Өзеннің шығыс жағындағы Норман қорығының жанында және батыс жағындағы Бобтың батпақты жерлерінің жанында Паунд-Бендте жартылай бөгет салынды. Содан кейін кеншілер 145 метрлік туннельді қатты тау жыныстарынан жарды. Өзен туннельдің кіреберісі мен шығу жерінде толығымен бөгеттелді, су 145 метрге бұрылды, ал екінші жағынан Паунд-Бендтің 3,85 км өзен төсегі күнге және кеншілердің құралдарына ашылды. Басқа өзгертулерге Варрандиттегі Арал кесімі және МакМэонс Крикке жақын Кішкентай түлімдік туннелі мен Үлкен түлімдік туннелі кіреді. Алтын асыру Мельбурнның дамуын жеделдетті және алтын асырудың алғашқы жылдарында Ярраның бойында жаңа қоныс аударушылардың "шатыр қалалары" пайда болды. 1840 жылдары Дайтс-Фоллсте ұн диірменін іске қосу және сол жерден төменгі ағыстағы өзенді бақылау үшін бөгет салынды. Қоныстанудың алғашқы жылдарынан бастап Ярраның орта және жоғарғы ағысы демалыс үшін пайдаланыла бастады. 1846 жылы өзен Корольдік ботаникалық бақтар орналасқан жер ретінде таңдалды және ерекше көлді құру үшін өзеннің бағыты сәл өзгертілді. Жоғарырақ ағыста 1853 жылы Креморн бақтары құрылды.
Gold was first discovered in Victoria near the Yarra River in Warrandyte. The find was made by Louis Michel in 1851 at a tributary of the river, Andersons Creek and marked the start of the Victorian gold rush. The approximate location of the site is marked by a cairn on Fourth Hill in the Warrandyte State Park. The river was drained and diverted in various areas throughout the gold rush to aid gold miners. An example of this is the tunnel at Pound Bend in Warrandyte. The river was partially dammed at Pound Bend near Normans Reserve at its eastern entrance and near Bob's wetlands at its western exit. Miners then blasted a 145m long tunnel through solid rock. The river was then fully dammed at the entrance and exit to the tunnel and water was diverted through 145m and out the other side leaving a 3.85 km of riverbed around Pound Bend exposed to the sun and the miners picks. Other diversions include The Island cutting in Warrandyte and the Little Peninsula Tunnel and Big Peninsula Tunnel near McMahons Creek. The Gold Rush saw increased development in Melbourne and "tent cities" of new migrants lined the Yarra during the early years of the gold rush. In the 1840s a weir was built at Dights Falls to power a flour mill and to give some control over the river downstream from there. From the earliest years of settlement, the mid and upper reaches of the Yarra began to be used for recreation. The river was selected as the site for the Royal Botanic Gardens in 1846 and the course of the river was modified slightly for the creation of a feature lake. Further upstream, the Cremorne Gardens were established in 1853.
Индустрияландыру
Өзен сағасының бөліктері мен бұрынғы Батыс Мельбурн батпағының айналасындағы аумақ 19-шы ғасырдың соңында доктар, порттар, көпірлер және басқа да инфрақұрылымдарға орын ашу үшін кеңейтілді. Өзеннің күшейе берген индустриялануы және кеме жүргізу өнеркәсібінің дамуы, өзеннің төменгі ағысындағы бағытын күрт өзгертетін ірі инфрақұрылымдық жұмыстардың қажеттігін тудырды. Ярра өзенінде жүк тасымалдау кемелерінің пайдалануының артуына байланысты жаңа кеме қатынас арналарын құру туралы алғашқы ұсыныстар 1870 жылдары жасалды. Бірінші маңызды өзгеріс – 1880 және 1886 жылдар аралығында Куд каналын қазу болды. Бұл ірі инфрақұрылымдық жоба британдық инженер-консультант, жұмысты жобалауға шақырылған сэр Джон Кудтың атымен аталатын Куд аралын құрды. Бұл кеңейту және тереңдетуті де қамтыды, ал кейбір жағдайларда жүкті және кейінірек контейнерлік кемелерге қолайлы жағдай жасау үшін Виктория догы сияқты үлкен аумақтардағы жер қазылды. Мәліханалар, қорыту заводтары және тіпті мәйітханалар өзеннің төменгі ағысында қалдықтарды тастау үшін пайдаланылды. Бұл индустриялану 19-шы және 20-шы ғасырларда су сапасының нашарлауына әкелді. 1891 жылы болған үлкен су тасқыны Ярра өзенінің енін кеңейтті. Бастапқыда "Батыс Мельбурн догы" деп аталған, жаңа док 1892 жылы ашылды, ал қазылған материал Батыс Мельбурн батпағының бір бөлігін толтыру үшін пайдаланылды. Кейіннен док Виктория догы деп аталды. 1910 жылы негізгі арна кеңейтіліп, тереңдетілді. 1916 жылы Виктория догындағы орталық пирс аяқталды, ол 6 қосымша кеме тоқтау орындарын және жүк сарайларын қамтамасыз етті, сонымен қатар Мельбурн порттары үшін ерекше белгіні құрды. 1942 жылға қарай Куд аралындағы Ярра өзенінің бұрынғы бағытының 650 метрі толтырылды, ал 1950 жылдары ол толығымен толтырылды және жаңа Балық базары үшін жер участалары бөлінді. 1957 жылы Үстіңгі Ярра суқоймасы, негізінен төменгі ағындағы су тасқынын жеңілдету үшін салынды. Бұл өзеннің ағынын шамамен 50%-ға дейін азайтты, ол бүгінгі күні де солай болып келеді. Суонсон догы 1966 және 1972 жылдар аралығында заманауи контейнерлік кемелерді қабылдауға жабдықталды. Осы кезеңде Виктория догындағы кеме жүргізу қызметі күрт төмендеді және 1970 жылдардың ортасына қарай толығымен тоқтатылды. 1972 жылдың ақпан айында Елизавета көшесінің табиғи су арнасы қалың ағысқа айналғандықтан қала орталығы суға батты. Бұл негізінен бұрынғы жаңбыр суын дренаждау жұмыстарының нәтижесінде болды, олар қатты жаңбыр кезінде Елизавета көшесін су ағыны ретінде пайдаланып, кенеттен су тасқынына әкелді. Қоныстанудан бұрын Елизавета көшесі орналасқан аумақ өзеннен бөлініп шыққан шағын аңғар болатын.
Sections of the river mouth and the area around the former West Melbourne Swamp were widened in the late 19th century, to make way for docks, harbours, bridges and other infrastructure. The increasing industrialisation of the river and the growth of the shipping industry saw the need for major infrastructure works which dramatically changed the course of the river in its lower reaches. The creation of new shipping channels to cope with the growing use of the Yarra by cargo ships was first tabled in the 1870s. The first major change came with the cutting of the Coode Canal between 1880 and 1886. This major infrastructure project created an island which was known as Coode Island, named after the British consultant engineer engaged to design the works, Sir John Coode. This also included widening and deepening, and in some cases, vast areas of land were excavated, such as Victoria Dock, in order to give ease of access for cargo and later container ships. Abattoirs, smelters and even mortuaries were to use the river as a means of waste disposal in its lower reaches. This industrialisation also led to a steady deterioration in water quality during the 19th century and into the 20th. In 1891, the great flood caused the Yarra to swell to in width. Initially known as "West Melbourne Dock", over of material was excavated and a new dock was eventually opened in 1892, the material that was removed was subsequently used to fill in part of the West Melbourne Swamp, it took 6 days for water from the Yarra River to fill the dock. The dock was later renamed Victoria Dock. In 1910, the main channel was widened and deepened In 1916, the central pier at Victoria Dock was completed which provided 6 additional shipping berths and cargo sheds and creating a distinctive landmark for Melbourne ports. By 1942, 650m of the old course of the Yarra River at Coode Island had been filled in, by the 1950s it had been completely filled and land parcels were allocated including a site for the new Fish Markets. In 1957, the Upper Yarra Reservoir was constructed, primarily to alleviate flooding downstream. This reduced the river's flow to around 50%, where it sits today. Swanson Dock was constructed between 1966 and 1972 equipped for modern container shipping. Shipping activity at Victoria Dock during this time had gone into steep decline and it was almost disused by the mid 1970s. In February 1972, the CBD was flooded as the natural watercourse of Elizabeth Street became a raging torrent. This was due mostly to previous storm water drainage works which utilised Elizabeth street as a watercourse during times of intense rain creating flash floods. Prior to settlements, the area now occupied by Elizabeth street was a gully off the river.
Жақында болған тарих
1960 жылдары Мельбурн тұрғындарының арасында Ярра өзеніне қатысты мән-жайға немқұрайлылықтың артып келе жатқаны байқалды, бұл өзеннің қалған экологиясын қорғау мақсатында түрлі қоғамдық топтар мен «достар» ұйымдарының құрылуына себеп болды. 1970 және 1980 жылдары өзен жағалауында Виктория өнер орталығы сияқты көптеген құрылыстар салынды, ал өзеннің төменгі ағысы жайлап дамуға ұшырады. 1990 жылдардың басында төменгі ағыстағы тығыз тұрғын үйлердің салынуымен бірге қоқыс ұстағыштарды орнату сияқты шағын мемлекеттік бағдарламалар іске асырылды. Оңтүстік Яррадағы Комо Орталығы тұрғын үй кешені және бұрынғы индустриалды Саутбанк ауданының кең ауқымды қалалық жаңаруы 1990 жылдардың соңында жүзеге асырылды. Осы кезеңде Аустралия ашық чемпионатының жеңімпазы жеңіске жеткен соң мерекелік шара ретінде Ярра өзенінде шомылуды дәстүрге айналдырды. Өзеннің оңтүстік жағында көптеген университеттер мен жеке мектептердің қайық спорты клубтары бар, олар өзенді демалыс спорты үшін пайдаланады. 2000 жылға таман өзен үлкен мемлекеттік жобалардың орталық назарына ілікті. Флиндерс-стрит станциясын өзенмен байланыстыру жобалары ұсынылды, ал бастапқы ұсыныстар бойынша Мельбурн мұражайы өзеннің оңтүстік жағалауында орналасуы тиіс еді; бірақ оның орнына Crown Melbourne және Мельбурн конгресс-жармеңке орталығы салынды. Мельбурн Докландс қалалық жаңару жобасы 2000 жылы басталды, ол тұрғын үй және коммерциялық жерлерді, сондай-ақ пайдаланылмаған Виктория догы мен Ярраның оңтүстік жағалауындағы демалыс қайықтарын тоқтатуға арналған жерлерді қамтиды. Федерация алаңы Мельбурнның бағытын Яррамен Федерация кемежайында байланыстыру үшін ұсынылды, ал көршілес парк, Бираррунг Марр солтүстік жағалауда салынды, бұл қала жұмыскерлерін өзенмен байланыстыруға жаңа қызығушылықты тудырды. Қалалық аймақтарда жаңа паромдық қызметтер мен су таксилері пайда болды, олар Ярраның оңтүстік жағасына және Хобсонс шығанағына дейін қызмет көрсетеді. 2008 жылы Ярраның аузын тереңдету жұмыстары басталды, бұл үлкен контейнерлік кемелерге Мельбурн портына жетуге мүмкіндік берді. Жоба әлеуметтік дау тудырды және қатаң ережелер қабылданды. Тереңдету жұмыстары Мельбурннің индустриалды дәуірінде шөгіндірген ауыр металдар мен басқа да улы шөгінділерді қозғауы мүмкін деген қауіп туды. Жоба 2009 жылдың қараша айында аяқталды.
By the 1960s there was a growing awareness of the neglect of the Yarra amongst some residents of Melbourne, spawning various community groups and "friends of " organisations to protect the remnants of the river's ecology. Through the 1970s and 1980s, many desirable developments alongside the river began, such as the Victorian Arts Centre, as its lower courses progressively became gentrified. Growing high density residential development in the lower reaches in the early 1990s coincided with minor government programs such as the installation of litter traps. The riverside apartment complex Como Centre at South Yarra and the larger urban renewal of the formerly industrial Southbank precinct were both built during the late 1990s. During this era it was also commonplace for the winner of the Australian Open to bathe in the Yarra River as a post victory celebration. On the southern side of the river near exists a number of university and private school rowing clubs who use the river for recreational sports. Around 2000, the river became a focus of major government projects. Projects were proposed to connect Flinders Street station with the river and early proposals were for the Melbourne Museum to be situated on the south bank of the river; however the Crown Melbourne and Melbourne Convention & Exhibition Centre were built in its place. The Melbourne Docklands urban renewal project began in 2000, comprising mixed use residential and commercial land and recreational boating moors along the river at the disused Victoria Dock and on the south bank of the Yarra. Federation Square was proposed to connect the spine of Melbourne to the Yarra at Federation Wharf and a neighbouring park, Birrarung Marr was also built along the north bank, creating renewed interest in connecting city workers to the river. New ferry services and water taxis sprang up along the city reach, servicing as far up river as South Yarra and out to Hobsons Bay. In 2008, dredging began to deepen the mouth of the Yarra to enable large container ships to reach the Port of Melbourne. The project was controversial and strict regulations were enacted. It was feared that dredging would disturb heavy metals and other toxic sediments mostly deposited during Melbourne's industrial era. The project was completed in November 2009.
Ластану және қоршаған орта мәселелері
Ярра өзені шамамен 40 000 жыл бойы Вурунджери халқы үшін маңызды ресурс болды. Вурунджерилер өзеннің ресурстарын 19 ғасырдың ортасында еуропалықтар қоныстанғанға дейін тұрақты түрде пайдаланды. Өзен бойында орналасқан алғашқы өнеркәсіптер қауіпті химиялық заттар, май, мұнай және ауыр металдар сияқты зор ластану көзіне айналды. 20 ғасырдың ортасына қарай өнеркәсіптер өзеннен бірте-бірте алыстатылды, содан бері негізгі ластаушылар – жаңбыр суының ағыны, канализация және бұрынғы ластанудың салдарынан туындады. Алтын өндіру шағын жер участаларын өсімдіктерден тазартты және белгілі бір кезеңдерде өзеннің бөліктерін құрғатты; алайда, жерді тазалау және өнеркәсіптік ластаушылармен салыстырғанда, алтын өндірудің өзенге тигізген әсері өте төмен болды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында өзенге түскен ауыр металдар өзеннің түбіне, әсіресе қала мен Порт-Мельбурн арқылы өтетін төменгі ағысында жиналды. Өзеннің жасанды түрде тереңдетілуіне байланысты ауыр металдар одан әрі ағып кетпеді, бірақ бір бөлігі Порт-Филлипке орналасты. Мұнай мен май бүгінгі күні төменгі ағыстағы бірнеше салаларда, мысалы Мерри және Муни Пондс өзендерінде сақталып қалған.
The Yarra River was an important resource for the Wurundjeri people for around 40,000 years. The river's resources were utilised sustainably by the Wurundjeri until European settlement in the early mid 19th century. Early industry located along the river contributed great amounts of pollution such as dangerous chemicals, grease, oil and heavy metals. Through the mid 20th century, industry was slowly relocated away from the river and since then the major pollutants have come from storm water runoff, sewerage and lasting effects of previous pollution. Gold mining cleared small areas of land of vegetation and for periods of time, drained sections of the river; however, when compared to land clearing and industrial pollutants, the effects of gold mining on the river were quite low. Heavy metals deposited into the river throughout the late 19th and early 20th centuries settled to the bottom of the river bed, particularly in the lower reaches through the city and Port Melbourne, and due to the increased artificial depth of the river through here, heavy metals have not been carried further, although some have been deposited out into Port Phillip. Oils and grease remain today in several tributaries in the lower reaches such as Merri Creek and Moonee Ponds Creek.
Ластану
Яра өзені мен оның салаларындағы бактериялардың деңгейі, әсіресе E. coli және май, мұнай, ауыр металдар сияқты заттар үлкен мәселе тудырады. E. coli бактериясының жоғары деңгейі, оның салаларындағы кейбір көрсеткіштері қауіпсіз шектен 200 есе асып түседі, негізінен нашар күтілген септикалық жүйелердің салдарынан болады. Күн сайын Яра су жинау аймағына 350 000-ға жуық темекі қалдықтары түседі, бұл тасқын су ағындарына тасталатын қоқыс пен лақтың аз ғана бөлігін көрсетеді, олар ақырында өзенге, одан кейін теңізге жетеді. Кейбір өнеркәсіптік компаниялар Яраны қоқыс төгу орыны ретінде пайдалануды жалғастыруда. Мысалы, соңғы жылдары қағаз өндіруші Amcor компаниясы Викторияның Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) тарапынан Яра және оның төңірегін ластағаны үшін бірнеше рет айыппұл төледі. 2007 жылы Alphington зауытынан Яра өзеніне қағаз массасын құйғаны үшін 5000 доллар айыппұл салынды, ал 2008 жылы компания да сол зауыттан Яраға мұнай құйғаны үшін айыпталып, 80 000 австралиялық доллары көлемінде айып төледі. Жағажайлар мен өзендердің ластануын азайтуға бағытталған бірнеше бағдарламалар іске асырылуда, олардың көпшілігін қоғамдық ұйымдар, EPA Victoria және жергілікті кеңестер ұйымдастырады. 2015 жылы автомобильдер мен химиялық ыдыстарды жууға арналған нысан заңсыз түрде улы химиялық заттар мен гербицидтерді Яра өзеніне ағызып, ағаштардың өлуіне және халық қауіпсіздігіне қауіп тудырды. Бұл нысан Уоррандайт мемлекеттік паркінің ішінде орналасқан, одан 2015 жылдың маусымына дейін ағып шыққан заттар өзенге және Мельбурнге қарай ағып кетті. 2014-2017 жылдар аралығында өзеннен 1,3 миллион темекі қалдығы және 179 тонна қоқыс шығарылды.
Levels of bacteria, particularly E. coli and substances like grease, oils and heavy metals in the Yarra River and its tributaries are a major problem. High levels of E. coli, some up to 200 times the safe limit in its tributaries, are caused primarily by poorly maintained septic systems. Up to 350,000 cigarette butts enter the Yarra catchment storm water runoff every day, these serve as just a small representation of the rubbish and litter that are disposed of in storm water runoff areas that eventually make their way into the river and consequently, the sea. Some industrial companies continue to use the Yarra as a dumping ground. For example, in recent years paper company Amcor has been fined several times by EPA Victoria for polluting the Yarra and environs. In 2007 it was fined 5,000 for discharging paper pulp into the Yarra from its Alphington plant and in 2008 the company was convicted for releasing oil into the Yarra from its Alphington plant and fined A$80,000. Several programs are being implemented to minimise beach and river pollution, mostly organised by community groups, EPA Victoria and local councils. In 2015, a facility for washing down cars and chemical containers illegally leaked toxic chemicals and herbicides into Yarra River, killing trees and endangering public safety. The facility was situated inside Warrandyte State Park, from where the spillover until June 2015 flowed into the river and downstream towards Melbourne. Between 2014 and 2017, 1.3 million cigarette butts and 179 tonnes of litter were pulled out from the River.
Су басудың болмауы
Плотиналардың салынуы және табиғи су тасқындарының болмауы салдарынан, айналасындағы өсімдіктердің көп бөлігі су тасқындары арқылы әдетте толығатын лай және топырақ қорларынан кеміп қалды. 1957 жылы Жоғарғы Ярра су қоймасының құрылысы өзеннің ағынын шамамен 50 пайызға төмендетті. Бұл, нәтижесінде, дені сау төменгі қабат пен жас өсімдіктердің жетіспеуіне, тіпті жас өсімдіктердің толыққанды болмауына әкелді, бұл ормандардың қысылуы, топырақ эрозиясы және тұздану сияқты проблемаларға себеп болады, және бұл мәселелер, ірониялық түрде, айналасындағы ауыл шаруашылығына да зиян келтіреді.
Due to damming and the lack of natural flooding, much of the surrounding vegetation is lacking in the silt and soil deposits that would otherwise be provided by the floods. The construction of the Upper Yarra Reservoir in 1957 reduced the river's flow by around 50%. This has ultimately led to a lack of healthy understory and saplings, or a lack of saplings completely, which contributes to problems such as reduced habitat, erosion and salinity, issues that ironically affect surrounding agriculture.
Су түсі
Ярра өзені алтын түсіне байланысты халық арасында "кері өзен" деп аталады. Оның лайлы қоңыр түсіне өзен алабының оңай эрозияға ұшырайтын сазды топырағы себеп. Бірінші еуропалық қоныстар пайда болған кезде су мөлдір болған, бірақ 19-ғасырдың ортасынан бері қарқынды жерді тазалау және дамыту нәтижесінде микроскопиялық саз бөлшектері пайда болды. Бөлшектер өзеннің орта және төменгі ағысындағы кейбір учаскелердегі турбуленттілік арқасында суда ілініп тұрады. Өзен суы Порт-Филипке құя бергенде теңіз тұздарымен араласып, судағы бөлшектер бірігіп, түбіне шөгіп кетеді. Саз бөлшектерінің болуы өзеннің ластануына елеулі әсер етпейді.
The Yarra River is colloquially known as "the upside down river", for its golden hue. The muddy brown colour is caused by the easily eroded clay soils of its catchment area. The water was clear at the time of the first European settlements, but intensive land clearing and development since the mid 19th century has resulted in the presence of microscopic clay particles. The particles are kept suspended by the turbulence in some parts of the middle and lower sections of the river. When the river water combines with marine salts as it enters Port Phillip, the suspended particles clump together and sink. The presence of clay particles is not a major factor in the pollution of the river.
Қоршаған ортаны қорғау
Yarra Riverkeeper Association – Ярра өзенін және оның төңірегін қазіргі және болашақ ұрпақтар үшін қорғауға арналған көптеген ұйымдардың ішіндегі ең ірісі. Олар Waterkeeper Alliance қозғалысының бір бөлігі және өзеннің «дауысы» естілуін қамтамасыз ететін саясатты ілгерілету үшін форумдар мен талқылауларға қатысады. Yarra Riverkeeper Association, немесе қысқаша YRKA, Ярра өзенін Мельбурнның ең бағалы табиғи активі деп санайды және оның сақталуы мен қалпына келтірілуі Мельбурнның тұрақты қалаға айналуына көмектесу үшін өте маңызды екенін түсіндіреді. 2004 жылы құрылғаннан бері YRKA жүздеген баяндамалар мен лекциялар оқыды, 200-ден астам БАҚ-та жарияланды және 200-ден астам қоғамдық қайраткерлерге, бизнес-лидерлерге және саясаткерлерге өзендегі инспекциялық турлар ұйымдастырды. Олар экологиялық су ағынын арттыру бойынша табысты науқандар жүргізді және 2010 жылы Riverkeeper Ян Пенроуз қоршаған ортаға қосқан үлесі үшін 2010 жылғы Мельбурн сыйлығына ие болды.
The Yarra Riverkeeper Association is the largest of many advocacy groups dedicated to protecting the Yarra River and its environs for current and future generations. They are part of the global Waterkeeper Alliance movement and have been involved in forums and discussions pushing for policies to ensure that "the voice" of the river is heard. The Yarra Riverkeeper Association or YRKA for short view the Yarra River as Melbourne's greatest natural asset and educate that its preservation and restoration is vital in helping Melbourne become a sustainable city. Since its establishment in 2004, YRKA has delivered hundreds of presentations and lectures, been in over 200 media appearances and provide on water inspection tours to over 200 community leaders, business leaders, and politicians. It has had successful campaigns in pushing for great environmental flows and in 2010 the Riverkeeper Ian Penrose was awarded the 2010 Melbourne Award for contribution to the environment.
География
Ярра өзенінің егжей-тегжейлі және күрделі геологиялық тарихы бар, "Геология" бөлімін қараңыз. Вурунджери тайпасы оны шамамен 40 000 жыл бойы тұрақты түрде пайдаланып, басқарып келді; алайда, 19-ғасырдың ортасында еуропалықтардың қоныстануынан және өзенді пайдаланудан бастап, оның географиясы өзеннің және айналасындағы ресурстардың тұрақты емес пайдаланылуын көрсететіндей айқын өзгерістерге ұшырады. Өзен Ярра тауларындағы көптеген аталмаған шағын арналар мен өзендермен, сондай-ақ 49 атаулы саламен толығады, олардың көпшілігі арналар болып табылады. Өзеннің төменгі ағысы Мельбурн қаласының орталық бөлігінен өтеді. Оның ұзындығы шамамен , ал орташа жылдық су ағыны , бұл бөгеттер салынғанға дейінгі бастапқы ағынының шамамен 50 пайызын құрайды. Бұл Австралиядағы қар суымен қоректенетін ең батыс өзені. Су жиналатын жалпы аумақ шамамен .
The Yarra River has a detailed and complex geological history, see "Geology". It was utilised and managed sustainably by the Wurundjeri for around 40,000 years; however, since the European settlement and use of the river in the mid 19th century, its geography has changed substantially reflecting the unsustainable use of the river and surrounding resources. The river is fed by a number of small unnamed creeks and streams in the Yarra Ranges as well as 49 named tributaries, most of which are creeks. The river's lower reaches travel through central Melbourne. It is approximately in length, with a mean annual flow of , which is roughly 50% its original flow prior to damming. It is the most westerly snow fed river in Australia. The total catchment area is approximately .
Су ағыны мен географиялық ерекшеліктері
Яраның негізгі салалары – Марибернонг өзені, Муни-Пондс Крик, Мерри Крик, Даребин Крик, Пленти өзені, Муллум-Муллум Крик және Олинда Крик. Өзенде көптеген географиялық нысандар бар, мысалы: иілімдер, тасқындар, көлдер, аралдар, су тасқыны жазықтары, бильбангтар және батпақты жерлер. Көптеген нысандар Вурунджери тілінен аударылған сөздермен немесе еуропалық, әсіресе британдық, тегімен аталған. Өзеннің ең танымал нысандары: Куд аралы мен Балықшылар иілімі, Виктория порты, Херринг аралы, Яра иілімі, Дайтс сарқырамасы, Жоғарғы Яра тоғаны мен суқоймасы, сондай-ақ көптеген өзен жайлаулары мен бильбангтар.
The Yarra's major tributaries are the Maribyrnong River, Moonee Ponds Creek, Merri Creek, Darebin Creek, Plenty River, Mullum Mullum Creek and Olinda Creek. The river hosts many geographical features such as; bends, rapids, lakes, islands, floodplains, billabongs and wetlands. Most features have been named after translated Wurundjeri phrases or have European, particularly British, origins. Some of the river's more prominent features include; Coode Island and Fishermans Bend, Victoria Harbour, Herring Island, Yarra Bend, Dights Falls, Upper Yarra Dam and Reservoir and many river flats and billabongs.
Теңіз экологиясы
Өзенде балықтардың бірнеше түрі мекендейді. Ярраның төменгі ағысында негізінен оңтүстік қара балық және медузалар, ал жоғарғы ағысында еуропалық перч (redfin), Маккуарри перч, қоңыр форель, Мюррей балығы және тұщы су шабағы аз мөлшерде кездеседі. Дегенмен, балықтардың көбі ауыр металдармен, оның ішінде мырышпен ластанған және адамдарға жеуге жарамсыз. Дельфиндер өзеннің төменгі ағысындағы тұздылықтың жоғарылауына дәлел ретінде Оңтүстік Ярраға дейін жүзеді. Қарақалдар Фэрфилдке дейін өзен бойында сирек кездеседі.
The river is home to several species of fish. In the lower reaches of the Yarra mainly southern black bream and jellyfish and in the upper reaches smaller quantities of European perch (redfin), Macquarie perch, brown trout, Murray cod and freshwater catfish. However almost all of the fish are contaminated with heavy metals including arsenic and not fit for human consumption. Dolphins have been known to venture upstream as far as South Yarra, and serve as an example of the increased salinity of the river's lower reaches. Platypus are rarely seen as far downstream as Fairfield.
Жоғарғы ағысы
Өзеннің бастауы Яра таулары ұлттық паркінің жоғарғы ағысындағы батпақтар тізбегі, Бау Бау таулы үстіртінің батысында орналасқан. Бұл тығыз орманды субальпийлік парк, Мельбурн су компаниясының қызметкерлерінен басқа ешкімге кіруге рұқсат жоқ. Паркте тау күлінің кең алқаптары, өте биік эвкалипт ағаштары, ағаш папоротниктері, сондай-ақ жаңбырлы орманның қалдықтары бар. Жоғарғы Яра тоғаны – Мельбурн қаласының сумен қамтамасыз етілуін қамтамасыз ететін Яра су жинау алабындағы көптеген тоғандардың бірі. Бұл өзеннің жалпы жұртшылыққа көрінетін ең жоғары нүктесі (дегенмен тоғанның өзі жабық). Өзеннің алғашқы қонысы – Рефтон деген шағын қала, бірақ өзеннің көп бөлігі Уорбертон ағаш және курорттық қаласына дейін орманды төбелермен қоршалған. Вудс Пойнт тас жолы өзеннің осы бөлігімен өтеді. Уорбертоннан төмен ағысқа қарай Яра аңғары біртіндеп кеңейеді және фермалар пайда бола бастайды, оның ішінде мал және сүт фермалары, ал Вори Ялок қаласына жеткенде және өзен солтүстікке бұрылғанда, жүзімдіктердің ауданы артады, Яра аңғарының шарап аймағын құрайды. Хельсвиллде өзен қайта батысқа бұрылады және өзен төсегі лайлы болады, судың мөлдірлігі төмендейді, ал Яра Глен қаласына жақындағанда төменгі ағыста танымал қоңыр түске ие бола бастайды.
The river's source is a series of swamps in the upper reaches of the Yarra Ranges National Park, directly to the west of the Mount Baw Baw plateau, a thickly forested subalpine park, which is entirely closed off to all except the employees of Melbourne Water. The park features extensive stands of mountain ash, a very tall eucalypt, tree ferns, as well as patches of remnant rainforest. The Upper Yarra Dam, one of a number of dams in the Yarra Catchment that supply a large part of Melbourne's water, is the furthest upstream point on the river visible to the general public (though the dam itself is closed off). The first settlement the still young river passes through is the small town of Reefton, but most of the river is surrounded by hills covered temperate forest until the timber and resort town of Warburton. The Woods Point Road follows the river through this section. Downstream of Warburton, the Yarra Valley gradually opens out and farms begin to appear, including beef and dairy farms, and by the town of Woori Yallock and the river's turn north, increasingly large areas are covered by vineyards, forming the Yarra Valley wine region. At Healesville, the river turns west again and the stream bed becomes increasingly silty, reducing the clarity of the water, and by the commuter town of Yarra Glen it begins to take on the brownish colour that the lower reaches are known for.
Ортаңғы аралық
Өзен Мельбурн қаласының шеткі аудандарына Чирнсайд паркі тұсында кіреді, бірақ өзеннің дерлік барлық ұзындығы парк аймағымен қоршалған, оның көп бөлігі кең ауқымды жергілікті өсімдіктерді сақтап тұр (немесе қайта отырғызылған). Main Yarra Trail деп аталатын велосипед және жаяу жүргін жолы Варрандайттен басталып, Yarra River Trail-ге жалғасады, ал төменгі ағысында Capital City Trail болады. Өзен Темплстоуда каякпен жүзуге кеңінен қолданылады, ал қалалық бөліктерде каноэлерді көруге болады. Судың аса таза болмаса да, сапасы жеуге жарамды балықтардың ішінде жүзуіне жеткілікті. Өзеннің су тасқынына ұшырайтын аймағында бірнеше шағын шаруашылықтар орналасқан, бұл Мельбурн орталығына өте жақын және дерлік толығымен қалалық аудандармен қоршалған. Гейдельберг – австралиялық пейзаждарды және олардың ерекшеліктерін дәл бейнелеген алғашқы еуропалық суретшілер саналған Гейдельберг мектебінің туған жері. Жүру жолында олардың суреттерінің кейбіреулерін көрсеткен плакаттар орналасқан, суреттер нақты түсірілген жерлерде; суретте көрсетілген кейбір нысандар бүгінге дейін анық танылады.
The river enters Melbourne's suburbs proper at Chirnside Park, but virtually all the river's length is surrounded by parkland, much retaining (or having been replanted with) extensive native vegetation. A bicycle and walking trail known as the Main Yarra Trail begins at Warrandyte and becomes the Yarra River Trail, and in the lower reaches, the Capital City Trail. The river is used extensively for kayaking at Templestowe, and canoes can often be seen throughout the suburban section. Whilst the water is not particularly clear, its quality is sufficient for edible fish to swim within it. Some small hobby farms are located in the floodplain area of the river, surprisingly close to central Melbourne and almost completely surrounded by suburbs. Heidelberg formed the home of the Heidelberg School, widely considered the first European painters to accurately capture the Australian landscape and its distinctive features. The walking trail features placards displaying some of their paintings at the settings they were actually painted; some features depicted remain clearly recognisable today.
Төменгі ағысы
Мельбурнның ішкі бөлігіндегі Яра Бенд паркінде Дайтс шарлауығының төменгі жағында өзен орталық бизнес ауданының оңтүстік жағымен ағып өтетін кезде теңіздік сипаттағы су алабына айналады. Бұл аймақ жыл сайынғы "Мумба" фестиваліне отан таныды, оның ең қызықты бөлігі – жыл сайын өткізілетін су шаңғысы жарысы, ол көптеген адамдарды қызықтырады. Доклендтен Мельбурн крикет алаңына дейінгі өзеннің төменгі бөлігі 2006 жылғы Комонвелт ойындарының Корольдік таяқ эстафетасының соңғы учаскесі болды. Мельбурнның өзенге жақын орналасқан көптеген жеке мектептері гребті командаларын осы өзенде жаттықтырады. Төменгі ағыста көптеген кеме саяхаттары ұйымдастырылады, мұнда Ярраның осы бөлігіндегі көптеген көпірлердің астынан өту үшін төменгі шатыры бар кемелер пайдаланылады. Арың аралы – Оңтүстік Ярадағы шағын арал, онда адамдарды паркеге жеткізетін понтон бар. Ескі кеден үйінің алдындағы аймақ – кемелерді бұруға арналған бұрынғы бассейн. Бұл бір кезде "Таза су орны" деп аталған және тұзды су мен үлкен кемелердің жоғары ағысқа өтуіне кедергі келтірген каскадтар жиынтығы болған жер. Бұл тас қатары, бастапқыда өзенді кесіп өту үшін пайдаланылған және "Ярра шарлауығы" деп аталған, 1883 жылы жарылғыш заттар мен су астында жұмыс істейтін мамандардың көмегімен алынып тасталды. Соңғы бөлігі Мельбурн порты арқылы және Болт көпірі мен Батыс қақпасы көпірінің астынан өтеді. Қазіргі арна 1886 жылға дейін соқталады, ол кезде британдық инженер сэр Джон Куд Флиндерс көшесінің батысынан Марибернгонгпен қосылған жерге дейін канал қазды. Өзеннің жаңа және ескі арналарының арасында пайда болған арал Куд аралы деп аталды және қазір солтүстікке қарай бұрынғы арна толтырылған құрлықтың бөлігі болып табылады. Өзен Порт-Филлипке құяды, бұл аймақ Австралияның ең жұқ жүретін теңіз порты – Мельбурн портының құрамында кеңінен өзгертілді.
Below Dights Falls at Yarra Bend Park in inner Melbourne, the river becomes increasingly estuarine as it passes along the southern side of the central business district. This area forms the venue for the annual "Moomba" festival, which notably features an annual water skiing competition which attracts a huge crowd. The lower stretch of the river from Docklands to the Melbourne Cricket Ground was part of the final path of the Queen's Baton Relay of the 2006 Commonwealth Games. Many of Melbourne's private schools, located close to the river, train their rowing crews on it. The lower reaches feature a number of boat cruises, using especially low roof boats to go under the many bridges across this section of the Yarra. Herring Island is a small island at South Yarra which has a punt which takes people on to the park. The area in front of old Customs House is a former turning basin for ships. It is the point which was once known as "Freshwater Place" and once had a set of cascades which prevented both salt water and larger ships from going further upstream. This series of rocks, originally used to cross the river, and referred to as the "Yarra Falls" was removed using explosives and divers in 1883. The final section passes through the Port of Melbourne and under the Bolte Bridge and the West Gate Bridge. The current course dates back to 1886 when a canal devised by British engineer Sir John Coode was cut from west of Flinders Street to below its junction with the Maribyrnong. The resulting island between the new and old courses of the river was named Coode Island, and is now part of the mainland with the former course to the north filled in. The river flows into Port Phillip, the site being extensively altered as part of the Port of Melbourne, Australia's busiest seaport.
Парктер
Яраға іргелес бірнеше қорықтар құрылды, олардың көпшілігі табиғи ортаны сақтау немесе демалыс үшін арналған, ал көпшілігі Викторияның ұлттық парктерін және басқа да қорықтарды басқаруға жауапты мемлекеттік агенттік – «Виктория парктері» арқылы басқарылады. Осы саябақтардың ең ірілері мен ең танымалдары: Корольдік ботаникалық бақтар, Бираррунг Марр, Яра Бенд паркі, Вестерфолдс паркі, Уоррандайт мемлекеттік паркі және Яра Рейнджс ұлттық паркі. Балық аулау, велосипедпен жүру, жүгіру және серуендеу сияқты әрекеттерге мүмкіндік бар. Өзеннің жоғарғы ағысында балық аулау ең танымал. Ағызу орнынан (Launching Place) жоғары қарай өзен тар болып, демалыс үшін пайдалану шектеулі. Ортаңғы ағыста каноэ және каякпен жүзу танымал, су деңгейіне байланысты оңайдан орташа қиындыққа дейінгі бірнеше тасылдар бар. Әсіресе Уоррандайт маңында қыс айларында ортаңғы ағыста жүзу де танымал. Аталған аймақта су астындағы шахталар бар, олар су астындағы ағындарды тудырып, жүзушілерді су бетінен және шахталарға тартып алады. 2004–2008 жылдар аралығында Уоррандайтта осылай қайтыс болған үш адам тіркелді. Суға түсу қауіпсіз, бірақ Дайтс-Фолс төменгі жағында судың ластану деңгейі жоғары және қайықтар көп болғандықтан кеңес берілмейді. Бір кезде Яра өзенінде әлемдегі ең ірі жүзу жарысы – Принс көпіріне жүзу жарысы өткізілді. 5 шақырымдық қашықтық Твикенхэм паромнан (қазіргі Макробертсон көпірі) Принс көпіріне дейін жалғасты. Жарысқа 500-ден астам қатысушы және көптеген көрермендер қатысты. Төменгі ағысында өзен көбінесе қайықпен жүзуге пайдаланылады, Принс көпірінен шығысқа қарай қала бойында бірнеше қайық үйлері орналасқан, ал көптеген жеке мектептерде өзенде қайық тұратын орындары мен сарайлары бар. Жылдың белгілі бір кезеңдерінде, әсіресе Мумба фестивалі кезінде, өзеннің бұл бөлігінде су шаңғысы және секіруге арналған трассалар құрылады. Яра өзенінің жағалауы велосипедпен жүруге, жүгіруге және серуендеуге ыңғайлы, көптеген жолдар асфальтталған және жақсы күйде. Екі ірі тас жол – Яра өзені жолы және Капитал Сити жолы қала арқылы өзен бойымен өтеді, ал Бейсайд жолының бір бөлігі де өзенмен байланысады. Өзенде қайықпен жүзу де танымал, Торактағы тұрғын үйлердің жанындағы кейбір сарайларда жеке қайық тұратын орындар бар, ал Мельбурн доклендсіндегі жаңа құрылыстарда үлкен мариналар бар, сондай-ақ Балықшы бұрылысындағы 31-ші марина, сонымен қатар Ньюпорт және Уильямстаун өзен аузында да орналасқан. Қайықпен жүзу Хоторннан әрі қиын, ал Дайтс-Фолстан әрі өту мүмкін емес. Бұл көбінесе Мельбурн орталығында шоғырланған, онда круиздік кемелер өзен бойымен жүреді және паромдар қатынайды.
Several reserves have been set aside adjoining the Yarra, mostly to preserve the natural environment or for recreation, many of these are managed and operated by Parks Victoria, the state government agency responsible for the management of Victoria's national parks and other reserves. The largest and most notable of these parklands include: the Royal Botanic Gardens, Birrarung Marr, Yarra Bend Park, Westerfolds Park, Warrandyte State Park and the Yarra Ranges National Park. fishing, cycling, running and walking, amongst other things. In the rivers upper reaches, fishing is most popular. Upstream of Launching Place the river becomes quite narrow and recreational use is limited. In the middle reaches, canoeing and kayaking is popular, there are a few rapids of easy to medium difficulty depending on the water level. Swimming is also popular in the middle reaches throughout winter, particularly around Warrandyte. Around this area there are submerged mining shafts which can cause undertows that suck swimmers under the surface and into these shafts. In the period 2004–08, 3 people died in this manner in Warrandyte alone. Swimming is safer downstream, but not advisable below Dights Falls due to the high levels of pollution and high boating traffic. The Yarra River once held the world's largest swimming event, the Race to Prince's Bridge. The 3 mile (5 km) course ran in the lower reaches, from Twickenham Ferry (now MacRobertson Bridge) to Princes Bridge. The race often attracted greater than 500 competitors and large numbers of onlookers seeking to experience the spectacle. In the lower reaches, the river is mostly used for rowing, there are several rowing sheds along the city stretch east of the Princes Bridge and many private schools have rowing clubs with sheds and berths on the river. At certain times of the year, particularly during the Moomba Festival, this stretch of the river is occupied by water skiing courses and jumps. The banks of the Yarra River are popular for cycling, running and walking where most paths are sealed and in good condition. Two major off road, sealed trails, the Yarra River Trail and Capital City Trail follow the river on its course through the city, while part of the Bayside Trail also connects with the river. The river is also popular for boating, in the residential suburb of Toorak some of the larger mansions have private boat moorings, whilst newer developments in Melbourne Docklands have larger marinas as does Pier 31 at Fisherman's Bend and Newport and Williamstown at the river's mouth. Boating is difficult beyond Hawthorn and impossible past Dights Falls. It is mostly concentrated in central Melbourne where cruises go up and down the river and ferries operate.