Кіріспе

УЕФА Аймақтар кубогы – УЕФА ұйымдастырған Еуропадағы әуесқой командалар арасындағы футбол жарысы. Ол алғаш рет 1999 жылы өткізілді және содан бері екі жылда бір рет ұйымдастырылып келеді. 2023 жылғы чемпион – Испанияның Галисия командасы. Бұл жарыс 1996 жылы әуесқой командалар үшін еуропалық деңгейде жарыс болмағандықтан құрылды. УЕФА Әуесқойлер кубогы – аматорлар үшін континенттік жарысты ұйымдастыруға жасалған бұрынғы әрекет, ол 1966 жылдан 1978 жылға дейін өткізілді, бірақ жұртшылықтың және әуесқой командалардың өзінің қызығушылығының төмендеуіне байланысты тоқтатылды. Бүгінгі Аймақтар кубогынан айырмашылығы, онда әуесқой аймақтар өкілдік етеді, ал бұрынғы жарыс әуесқой ұлттық командалар арасында өткізілді. Әрбір УЕФА мүше елі жарысқа бір әуесқой командасын қатыстыруға құқылы, ал аймақтар іріктеу үшін отандық әуесқой жарыстарда (мысалы, Англия Футбол қауымдастығының Лигалар арасындағы кубогы) жеңіске жеткен болуы керек. Алғашқы екі финалда жарысты қабылдаған елдің командалары жеңіске жетті. Қазірге дейін Италия мен Испания жарыста ең табысты елдер болып табылады, олардың өкілдері он екі өткізілген жарыстың үшінде жеңіс тойлады.

Формат

УЕФА-ға мүше 55 қауымдастықтың барлығы, егер олар қандай команда елді білдіретінін анықтау үшін ішкі іріктеу жарысын өткізсе, Өңірлер кубогына қатысуға команда ұсынуға құқылы. Дегенмен, кішігірім мүше елдерге ұлттық құрама командасын тікелей қатыстыруға рұқсат беріледі. 1999 жылғы алғашқы турнирге 32 ел қатысып, бір іріктеу кезеңінен өтті. Турнирге деген қызығушылық жылдар бойы артып, іріктеу кезеңі кеңейтілді және 2005 жылы қосымша топтық кезең қосылды, бұл 2001 жылы енгізілген плей-оффты жоюға әкелді. Алдын ала кезеңде командалар аз санда топтарға бөлінеді, ал әр топтан үздік командалар аралық кезеңнің жеребесіне іріктеледі. Аралық кезеңде командалар төрттен тұратын сегіз топқа бөлінеді. Әр топтағы командалар бір-бірімен бір рет ойнайды және топта бірінші орын алған команда Өңірлер кубогының финалына қатысады. Сегіз топтың жеңімпаздары финалдық турнирге қатысу үшін төрттен тұратын екі топқа бөлінеді. Екі топтың жеңімпаздары, барлық командалар бір-бірімен бір рет ойнағаннан кейін, финалда кездеседі, ал жеңімпаз чемпион атанды. Үшінші орынды өз топтарында екінші орын алған екі команда бөліседі. Өңірлер кубогының көптеген басқа халықаралық клубтық турнирлерден ерекшелігі – ойындарды өткізу орны. Командалар алдын ала және аралық кезеңдерде бір-бірімен бір рет ойнайтындықтан, дәстүрлі екі ойынды форматтан айырмашылығы, әр топтың барлық маттары бір аймақта өткізіледі. Мысалы, 2009 жылғы турнирде 1-топтың барлық алдын ала матчтары Сан-Маринода өтті. Өңірлер кубогының тағы бір ерекшелігі – финалдық турнирдің ұйымдастырушысын таңдау. Көптеген футбол турнирлерінде ұйымдастырушы орган біліктілік кезеңі басталар алдында ұйымдастырушы елді немесе қаланы анықтайды. Алайда, Өңірлер кубогында ұйымдастырушы тек сегіз финалист команданың көпшілігі біліктілік алғаннан кейін ғана таңдалады, ал біліктілік алған өңірлердің бірі ұйымдастырушы ретінде таңдалады.