Уффе Эллеманн Йенсен: Дания саяхатшысы және мемлекет қайраткерінің өмірі мен қызметі
Uffe Ellemann-Jensen
Уффе Эллеманн-Йенсен (1941-2022) – датский политик, экс-министр иностранных дел, лидер партии Venstre. Основатель Baltic Development Forum. Биография и вклад.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уффе Эллеманн Дженсен (1941–2022) – Дания саяхатшысы. 1982–1993 жылдары консерватор Поул Шлютер үкіметінде Данияның Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 1984–1998 жылдары Данияның Либералдық партиясы «Venstre»-нің төрағасы, ал 1995–2000 жылдары Еуропалық либералдардың президенті болды. 1998 жылы Эллеманн Дженсен Балтық теңізі аймағындағы бизнес дамуына бағытталған коммерциялық емес желілік ұйым – Baltic Development Forum-ды құрды. Ол ұйым құрылғаннан бастап 2011 жылға дейін төрағасы болды, сондай-ақ, қызметтен кеткеннен кейін құрметті төраға атанды. Ол сонымен қатар, халықаралық компаниялардың кеңестеріне атқарушы емес директор болып кірді.
Danish politician (1941–2022)
Uffe Ellemann Jensen (, informal: ; 1 November 1941 – 18 June 2022) was a Danish politician who served as Minister for Foreign Affairs of Denmark in the Conservative led Poul Schlüter Administration from 1982 to 1993. He was leader of the Danish Liberal Party Venstre from 1984 to 1998 and President of the European Liberals 1995–2000. In 1998 Ellemann Jensen founded Baltic Development Forum, a non profit networking organisation dedicated to the business development of the Baltic Sea region. He was its first chairman from its founding to 2011, and was also honorary chairman following his resignation. He was also non executive director of various boards of international companies.
Саяси мансап
Батыс бірігуіне сенімімен қатар НАТО мен Еуропалық Одақтың беделді жақтасы болған Эллеманн Дженсеннің позициясы солшыл оппозициямен көптеген саяси күрестерге әкелді. Оппозиция бірнеше рет НАТО-дағы ынтымақтастық мәселесінде оны құлатуға тырысты, бірақ ол қарсы тұра алды. Уффе Эллеманн Дженсен Мексика шығанағы соғысы кезінде АҚШ бастаған Иракқа қарсы коалицияны белсенді түрде қолдауға Дания Парламенті – Фолкетингтің көпшілігін көндірді. Сонымен қатар, ол 1991 жылы Данияның үш Балтық елдің қайта жаңартқан тәуелсіздігін мойындауына бастамашылық жасады, осы кезде Дания үш елмен дипломатиялық қатынастарды қайта орнатқан алғашқы ел болды. 1992 жылы Эллеманн Йенсен неміс әріптесі Ханс Дитрих Геншермен бірлесіп, Балтық теңізі мемлекеттері кеңесін (CBSS) және EuroFaculty құруды ұсынды. 1992 жылдың қыркүйегінде Эллеманн Дженсен және басқа да жоғары лауазымды шенеуніктер Сомалидің оңтүстігіне сапар шекті, бұл азаматтық соғыс басталғаннан кейін бір жыл өткен соң елге барған алғашқы шетелдік делегациялардың бірі болды. 1993 жылы Тамил ісіне байланысты оңшыл үкімет құлағаннан кейін, ол вице-премьер ретінде де қызмет еткен болатын. Кетіп бара жатқан премьер-министр Пол Шлютер Эллеманн Дженсенді премьер-министр міндетін атқарушы етіп тағайындауға тырысты, бірақ корольдік кабинет хатшысы Нильс Эилшоу Холм бұл әрекетті конституциялық емес деп есептеді. Оның орнына «Королеваның кезеңі» нәтижесінде Поул Нюруп Расмуссен (Социал-демократтар) премьер-министр болып тағайындалды, ал Эллеманн Дженсен оппозиция жетекшісіне айналды. Эллеманн Дженсен 1998 жылғы жалпы сайлауға дейін оппозиция жетекшісі болды, онда ол бір орынмен жеңіліске ұшырады. Оның партиясы 85 дауыс көп болғанда, ол премьер-министр ретінде жаңа оңшыл үкімет құра алатын еді. Ол саясаттан кетуге шешім қабылдады, ал Venstre партиясының жаңа жетекшісі Андерс Фог Расмуссен болды, ол 2001 жылы Данияның премьер-министрі атанды. Эллеманн Дженсеннің сыртқы істер министрі қызметін атқарған он жылдық мерзімінен кейін Данияның жаңа белсенді сыртқы саясаты жалғасты және Данияның сыртқы және қорғаныс саясатындағы маңызды өзгеріске айналды. Кейін бұл теория Эллеманн Дженсен доктринасы деп аталды. 1995 жылы Эллеманн Дженсен Вилли Клас лауазымынан кетуге мәжбүр болған кезде НАТО Бас хатшысы лауазымына үміткер болды. Ол АҚШ үкіметінің қолдауын алды, бірақ Франция оның кандидатурасын қабылдамады, испандық кандидат Хавьер Солананы жөн көрді. Эллеманн Дженсен өзінің саяси өмірінде армандаған лауазымды ала алмағанына қынжылғанын жасырмады. Ол Бильдерберг конференциясына сегіз рет қатысты: 1984, 1987 және 1993-1998 жылдар аралығындағы жыл сайынғы жиналыстарда. Саясаттан кеткеннен кейін Эллеманн Дженсен Данияның Berlingske Tidende газетінде бағаны жазушы және Project Syndicate жобасына үлес қосушы болды. Эллеманн Дженсен 2005 жылдың қыркүйегінде Данияның Jyllands Posten газеті ислам пайғамбары Мұхаммедтің 12 сатирикалық суретін жариялағаннан кейін туған даудың орталық тұлғасына айналды. Ол газетте жарияланғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, бұл карикатуралардың «қажетсіз провокация» екенін, олардың өзі Данияның «сөз бостандығының» пародиясын құрайтынын жазды. Эллеманн Дженсен дау кезінде осы позициясын сақтап, Дания премьер-министрінің үкімет газетке қарсы шаралар қолдануға болмайды деген ұстанымын қолдауға мүмкіндік берді.
A strong supporter of NATO and the European Union based upon his belief in Western cohesion, Ellemann Jensen's stance led to many political battles with the left wing opposition. Several times the opposition tried to topple him on issues of solidarity within NATO, but he survived. Uffe Ellemann Jensen succeeded in convincing a majority in the Danish Parliament, the Folketinget, to actively support the U. S. led coalition against Iraq during the Gulf War. Furthermore, he led the Danish recognition of the renewed independence of the three Baltic countries in 1991, when Denmark was the first country to re establish diplomatic relations with the three countries. In 1992, Ellemann Jensen, together with his German colleague Hans Dietrich Genscher, took the initiative to create the Council of the Baltic Sea States (CBSS) and the EuroFaculty. In September 1992, Ellemann Jensen and other senior officials visited southern Somalia, one of the first foreign delegations to do so since the start of civil war there the year before. After the fall of the centre right government, in which he also served as Deputy Prime Minister, in 1993 following the Tamil case, outgoing prime minister Poul Schlüter attempted to have Ellemann Jensen appointed acting prime minister until Henning Dyremose (Conservative) could take over, but the attempt was dropped as royal cabinet secretary Niels Eilschou Holm considered the maneuver unconstitutional. Instead, Poul Nyrup Rasmussen (Social Democrats) was appointed prime minister following a "Queen's round", and Ellemann Jensen became leader of the opposition. Ellemann Jensen was leader of the opposition until the 1998 general election, which he lost with a single seat. If his party had only 85 more votes, he would have been able to form a new centre right government as Prime Minister. He decided then to leave politics and his successor as the leader of Venstre was Anders Fogh Rasmussen, who became Prime Minister of Denmark in 2001. The new active Danish foreign policy continued after Ellemann Jensen's ten year term as Foreign Minister and ultimately became a turning point in Danish foreign and defence policy. It later became known as the Ellemann Jensen doctrine. In 1995, Ellemann Jensen was a candidate for the post of Secretary General of NATO when Willy Claes was forced to leave the role. He got the support of the U. S. government, but France blocked his candidature, preferring the Spanish candidate, Javier Solana. Ellemann Jensen never tried to hide his disappointment with not getting the post that he had wanted all his political life. He participated eight times in the Bilderberg conferences: 1984, 1987 and every year between 1993 and 1998. After leaving politics, Ellemann Jensen became a columnist for the Danish daily Berlingske Tidende and a contributor to Project Syndicate. Ellemann Jensen became a central figure in the controversy following the Danish daily Jyllands Posten's decision to print 12 satirical images of the Islamic prophet Muhammad in September 2005. In his column, only days after the cartoons were printed, he argued that he thought the cartoons represented an "unnecessary provocation", believing they constituted in themselves a caricature of Denmark's "cherished freedom of expression". Ellemann Jensen remained in that position all through the controversy at the same time never missing an opportunity to support the Danish Prime Minister's stance that the government could not and should not take punitive action against the newspaper.
Жеке өмір
Уффе Эльманн Дженсен – фолкетинг мүшесінің ұлы болған. 1971 жылы оның алғашқы некесі ажырасып, ол Да-ға үйленді. Оның төрт баласы болды, соның ішінде Якоб Эльманн Дженсен және Карен Эльманн. Ол аң аударуға және жеңіл балық аулауға (флай-фишинг) әуес болған.
Uffe Ellemann Jensen was the son of da a member of the Folketing. In 1971, his first marriage was dissolved and he married da. He had four children, among them Jakob Ellemann Jensen and Karen Ellemann. He was an avid hunter and fly fisher.
Марапаттар
2002 жылдың 18 желтоқсанында Эллеманн Йенсенге Даннеброг орденінің Ұлы кресті табысталды. 2010 жылдың 12 ақпанында Эльманн Дженсен Македония Республикасының ең жоғары наградасы – 8 қыркүйек орденімен марапатталды, бұл Дания мен Македония қарым-қатынасын нығайтуға қосқан үлесі және 1990 жылдардың басындағы тәуелсіздігінің алғашқы жылдарында Македонияны насияттау үшін жасалған еңбегі үшін берілді.
On 18 December 2002, Ellemann Jensen was awarded the Grand Cross of the Order of Dannebrog. On 12 February 2010, Ellemann Jensen received the highest accolade of the Republic of Macedonia, the Order 8 September for his contribution to the strengthening of Danish Macedonian relations and for promotion of Macedonia in its initial years of independence in the early 1990s.
Аурулар мен өлім
1989 жылы Эллеманн Дженсен мойнындағы екі омыртқааралық дискіге операция жасады, бірақ операция кезінде екі мойын омыртқасы сынды; содан кейін жарты жыл бойы мойын тірегі тақты. 2003 жылы Аалборға бағытталған IC3 пойзында тағы бір қан қысты, содан кейін ол темекі татуын тоқтатты. Одан кейін ол екі апта бойы емделді. 2011 жылдың қаңтар айында Эллеманн Дженсенге простата қатерлі ісігінің ерте сатысында сәтті операция жасалды. Бірақ кейіннен қатерлі ісік қайтадан өршіп, 2022 жылдың 13 маусымында Rigshospitalet ауруханасына жатқызылды, онда 18 маусымда 80 жасында дүние салды.
In 1989, Ellemann Jensen underwent surgery for two spinal disc herniations in his neck, but broke two cervical vertebrae during the operation; subsequently, he wore a neck brace for half a year. He had another blood clot in an IC3 train to Aalborg in 2003, after which he stopped smoking. he was then in further treatment for two weeks. Ellemann Jensen had a successful prostate cancer surgery at an apparently early stage of the disease in January 2011. Subsequently, however, the cancer flared up again, and on 13 June 2022 he was admitted to Rigshospitalet, where he died on 18 June at the age of 80.