Кіріспе

Either/Or – американдық әнші-әндерші Эллиотт Смиттің үшінші студиялық альбомы. Either/Or бірнеше жерде жазылды, көбінесе Орегон штатының Портленд қаласында, Смит әлі Heatmiser тобының мүшесі болған кезде, және оны Смит, Том Ротрок және Роб Шнапф өндірді. Either/Or 1997 жылдың 25 ақпанында Heatmiser тобы тарағаннан кейін Kill Rock Stars лейблі арқылы жарық көрді. "Speed Trials" және "Ballad of Big Nothing" атты екі синглмен басталатын Either/Or альбомы АҚШ-та чарттарға енбеді, бірақ сыншылардың жоғары бағасын алды. Режиссер Гас Ван Сант бұл альбомнан қатты әсер алып, "Between the Bars", "Angeles" және "Say Yes" әндерін, сондай-ақ жаңа "Miss Misery" әнін "Good Will Hunting" фильмінің саундтрегіне қосты. "Miss Misery" 1998 жылғы "Оскар" сыйлығының "Ең үздік түпнұсқа ән" номинациясына ие болды және Смит оркестрдің сүйемелдеуімен телеарнадағы салтанатты шарада қысқартылған нұсқада орындалып, оны қысқа мерзімге халықаралық аренаға шығарды. 2020 жылы альбом Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 216-шы орынды иеленді.

Жазу

Either/Or бірнеше жерде жазылды: Джоанна Болмнің үйі; Смиттің жеке үйі; Undercover, Inc.; Laundry Rules Recording; және Heatmiser House – барлығы Орегон штатының Портленд қаласында, сондай-ақ Калифорния штатының Арката қаласындағы The Shop студиясында. Альбомды Смит, Том Ротрок және Роб Шнапф продюсерлік етті. Смит осы альбомның жазбалары барысында "Either/Or" деген ән жазып, оны орындады, бірақ ол соңғы шығарылымға енбеді; алайда, бұл ән кейіннен Смиттің жарық көрмеген материалдарынан құралған, оның өлімінен кейін шығарылған New Moon жинағына қосылды.

Мазмұны

Альбомның атауы Сорен Кьеркегордың сол аттас кітабынан алынған, онда "немесе / не" эстетикалық/субъективті тәжірибе мен этикалық/объективті болмыстың арасындағы қайшылықты көрсетеді. Бұл экзистенциалдық атау Смиттың философияға деген қызығушылығын көрсетеді, ол Массачусетс штатындағы Гэмпшир колледжінде оқыған. Ән мәтінінде Портлендке қатысты көптеген сілтемелер бар, мысалы, Аламеда ауданы, Дивизион көшесі және Портленд Роза фестивалі. Альбомның стилі "Roman Candle және Elliott Smith-тің төмен сапалы қараңғылығы мен XO және Figure 8-дің студиялық сапасы арасындағы байланыс" деп сипатталған.

Шығару

Альбомның алғашқы синглы "Speed Trials" 1996 жылдың 1 қазанында жарық көрді. "Either/Or" альбомы 1997 жылдың 25 ақпанында шықты. АҚШ-та тізімге ілге қоймады. Альбомның екінші және соңғы синглы "Ballad of Big Nothing" 1998 жылдың 29 маусымында жарық көрді. Смит келесі жылдың басында халықаралық аренада танымал болды, ол 1997 жылғы жеке сингл "Miss Misery" әнін 1998 жылғы "Оскар" марапаттау рәсімінде орындады. Бұл орындау "Good Will Hunting" фильмінде әннің пайда болғаннан кейін және "Ең үздік ән" номинациясына ұсынылғаннан кейін болды. Осыдан кейін Смит ірі лейбл DreamWorks-қа келісімшарт жасады және төртінші студиялық альбомы "XO" жұмысын бастады. 2017 жылғы наурыз айының мәліметтері бойынша, "Either/Or" Эллиот Смиттың ең көп сатылған альбомы болып табылады (әлі күнге дейін тізімге ілге қойылған жоқ) және Nielsen SoundScan мәліметтері бойынша АҚШ-та 429 000 дана сатылды.

Сыни қабылдау

"Екі-екі" сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. The A.V. Club-тың Стивен Томпсон альбомы туралы "Смит үшін тақырыптық өзгеріс жасады" деп жазды, "Either/Or" альбомының "жарық пен поп музыкалық сезімі" Элиотт Смит альбомындағы "есірткіге тәуелділік және қараңғылық туралы акустикалық гитарамен шын жүректен айтылған әңгімелерден" өзгеше екенін атап өтті. The Village Voices жылдық Pazz & Jop сыншылар сауалнамасында ол 1997 жылғы ең жақсы 20 альбомның бірі деп танылды. Сауалнаманы ұйымдастырушы Роберт Кристагау альбомды осылай бағалады: Смит "көңіл көтеруге қабілетті, бірақ депрессияға бейім" және "ол танымал бола алатын еді, бірақ ол мұны қаламайды, да осы" деп сенді. Tiny Mix Tapes ретроспективті шолуында: "Түсінікті болсын, "Either/Or" әндері – Элиотт Смит туындыларының ең жақсысы" делінген.

Мұра

Альбом Гас Ван Сантты Смитті "Good Will Hunting" фильмінің саундтрегіне қатысуға шақыруға ынталандырды. Саундтрекке үш Either/Or трегі, сондай-ақ "Miss Misery" атты жаңа ән енгізілді. Смит 1998 жылғы "Оскар" сыйлықтарының салтанатында "Good Will Hunting" фильмінен "Miss Misery" әнін орындағаннан кейін қысқа мерзімге кең танылды. Ван Сант кейін "Angeles" әнін 2007 жылғы "Paranoid Park" фильмінде де пайдаланды. Ән 2020 жылғы "Normal People" сериалында қайтадан ойнатылды. Pitchfork онлайн журналы Either/Or альбомын 1990 жылдардың 100 ең үздік альбомы тізімінде 59-шы орынға қойды. Spin журналы Either/Or альбомын 1987-2012 жылдар аралығындағы ең жақсы альбомдар тізімінде 48-ші орынға орналастырды. Blender журналы оны "100 ең үздік инди-рок альбомы" тізімінде отыз алтыншы орынға ие етті. 2013 жылы NME журналы Either/Or альбомын барлық уақыттың 500 ең үздік альбомы тізімінде 149-шы орынға қойды. Consequence of Sound альбомын ең жақсы альбомдар тізімінде 97-ші орынға орналастырды. Rolling Stone журналы альбомды 2020 жылғы жаңа басылымындағы 500 ең үздік альбом тізімінде 216-шы орынға ие етті. Pitchfork журналы альбомды онжылдықтың ең жақсы альбомдары (2022) тізімінде 23-ші орынға қойды. Орегон штатының Портленд қаласындағы "Either/Or" рестораны альбомның атын еске түсіреді.