Лилиян Тюрам: Француз футболшысының өмірі мен мансабы
Lilian Thuram
Лилиян Тюрам: француз футболшысы, қорғаушы. 1998 ж. Әлем Чемпионатының жеңімпазы, Еуро-2000. "Монако", "Парма", "Ювентус", "Барселона" командаларында өнер көрсетті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз футболшысы (туған 1972)
French footballer (born 1972)
Рэдди Лилиан Турам Улиен (liljɑ̃ tyʁam; туған 1 қаңтар 1972) – француз бұрынғы кәсіби футболшы, қорғаушы. Жылдам, күшті және жан-жақты ойыншы, орталық немесе оң қанатын қорғауға қабілетті, сонымен қатар шабуылда да, қорғаныста да өте жақсы өнер көрсететін. Ол өз туған елінде «Монако» клубында кәсіби футбол ойнай бастады және 15 маусым бойы Франция, Италия және Испанияның жоғары лигаларында өнер көрсетті. «Барселонамен» карьерасын аяқтамас бұрын «Парма» және «Ювентус» клубтарында Серия А-да танымал болды. Франция құрамасы сапында Турам 1998 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында жеңіске жеткен команданың маңызды ойыншысы болды; командасы сондай-ақ 2000 жылғы Еуропа чемпионатында жеңіске жетті, ал ол 2006 жылғы Әлем чемпионатында күміс жүлдегер атанды. Турам 1994 жылдан 2008 жылға дейін Франция құрамасының тарихында ең көп ойын өткізген футболшы болды – 142 матч, бұл көрсеткішті 2022 жылы Уго Льорис басып өтті. Турам алаңнан тыс өмірінде «ұқыпты» тұлға ретінде танымал; 2010 жылы ол ЮНИСЕФ-тің елшісі атанды және нәсілшілдікке қарсы күрес жолындағы бастамаларымен көзге түсті.
Ruddy Lilian Thuram Ulien (liljɑ̃ tyʁam; born 1 January 1972) is a French former professional footballer who played as a defender. A quick, powerful and versatile player, he was capable of playing both as a centre back or as a right back, and was competent both offensively and defensively. He began playing football professionally in his homeland with Monaco and played in the top flight in France, Italy and Spain for over 15 seasons, with notable stints in Serie A with both Parma and Juventus before finishing his career with Barcelona. With France, Thuram was a key player for the team that won the 1998 FIFA World Cup; his side also won UEFA Euro 2000, and he helped them to runners up at the 2006 World Cup. Thuram was the most capped player in the history of the France national team with 142 appearances between 1994 and 2008 until Hugo Lloris surpassed the mark in 2022. Thuram has been described as a "studious" figure off the pitch; in 2010, he became a UNICEF ambassador, and has stood out for his initiatives to fight against racism.
Ерте өмір
Турам Француздық Батыс Үндістандағы Гваделупа аралында дүниеге келген. Оның отбасы 1981 жылы материктік Францияға көшіп барды.
Thuram was born in Guadeloupe in the French West Indies. His family relocated to mainland France in 1981.
Клубтық мансап
Турамның футбол карьерасы 1991 жылы Лига 1-дегі «Монако» командасымен басталды. Одан кейін ол «Пармаға» (1996–2001) және сосын «Ювентусқа» (2001–2006) 25 миллион фунт стерлингке ауысты, ал 2006 жылы «Барселонаға» өтті.
Thuram's football career began with Monaco in Ligue 1 in 1991. He then transferred to Parma (1996–2001) and then to Juventus (2001–2006) for £25 million, and eventually to Barcelona in 2006.
Монако
Тұрам 1991 жылы "Монако" клубында кәсіби карьерасын бастады. Ол сол маусымда тек бір ойынға қатысты, бірақ келесі маусымда ресми түрде негізгі құрамға қосылды, онда 19 ойын өткізді. 1992 жылдың соңына қарай ол тұрақты құрамға енді және 1996 жылдың жазында "Пармаға" ауысуға дейін Лига 1-де 155 ойын ойнады. Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 1994 жылы "Монако" кезеңінде өткізді. "Монако" сапында ол ең бастысы 1991 жылы Франция кубогын жеңіп алды, сондай-ақ 1991–92 жылдарғы Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалына шықты. "AS Монако" клубындағы барлық кезеңінде ол барлығы 11 гол соқты. Дегенмен, Турам өзінің кәсіби мансабындағы УЕФА Чемпиондар Лигасындағы жалғыз голын 1993–94 маусымында "Спартак" (Мәскеу) клубына қарсы өткен 4:1 есебімен жеңіске жеткен ойында соқты.
Thuram started his professional career with Monaco in 1991. He only made one appearance that season, but was officially promoted to the first team the following season, when he would go on to make 19 appearances. He was inserted into the starting XI by the end of 1992 and would go on to make 155 league appearances for the Ligue 1 outfit, before transferring to Parma in the summer of 1996. He made his national team debut in 1994, while at Monaco. With Monaco, he most notably won the Coupe de France in 1991, also reaching the final of the 1991–92 European Cup Winners' Cup. In total his whole spell at AS Monaco he only scored 11 goals. However, Thuram scored his only UEFA Champions League goal in his career for Monaco in a 4–1 victory over Spartak Moscow in the 1993–94 season.
Парма
1996 жылдың шілдесінде Турам Италияның "Парма" клубына жоғары деңгейде ауысты. Бірінші маусымында ол барлық жарыстарда клуб үшін 40-тан астам ойын өткізіп, бір гол соқты, ал "Парма" 1996–97 жылғы Серия А-да "Ювентусқа" екінші орынды иеленді. "Парма" сапында ол қорғаныстағы негізгі құрамдағы орынды сақтап, Серия А-да 163 ойын өткізіп, бір лигалық гол соқты. Барлығында ол клуб үшін 200-ден астам ойын өткізіп, өзін таныстырды, сонымен қатар Франция құрамасына шақырылды. 2000–01 маусымында "Парма" Италия кубогының финалына жетіп, Серия А маусымын төртінші орында аяқтағаннан кейін, Турам және командаласы Джанлуиджи Буффон "Ювентусқа" ауысты. Оның трансфері клубқа 80 миллиард итальян лирасына (41,316,552 евро) бағаланды. "Парма" кезінде, болашақ "Ювентус" командаластары Буффон мен Фабио Каннаваромен бірге, Турам 1998–99 маусымында УЕФА кубогы мен Италия кубогын жеңіп алды, содан кейін 1999 жылғы Италия Суперкубогын ұтты.
In July 1996, Thuram made a high profile transfer to Italy to join Serie A club Parma. In his first season, he made over 40 appearances for the club in all competitions, scoring one goal, as Parma finished second in the 1996–97 Serie A to Juventus. He maintained a starting position in defence throughout his time with Parma, making 163 Serie A appearances and scoring one league goal. In all, he made over 200 appearances for the club, really making a name for himself, also earning caps for France. Following another impressive season in 2000–01, where Parma reached the Coppa Italia final, and finishing the Serie A season in fourth place, Thuram, along with teammate Gianluigi Buffon, transferred to Juventus. His transfer cost the club 80 billion Italian lire (€41,316,552). While at Parma, along with eventual Juventus teammates Buffon and Fabio Cannavaro, Thuram won both the UEFA Cup and the Coppa Italia during the 1998–99 season, immediately followed by the 1999 Supercoppa Italiana.
Ювентус
2001 жылдың жазында Турам дарбазашы Джанлуиджи Буффонмен бірге «Ювентусқа» ауысты. Турам клубта бес жыл бойы Чиро Феррара, Паоло Монтеро, Джанлука Пессото, Марк Юлиано, Алессандро Биринделли, Игорь Тюдор, Джанлука Замбротта, Никола Легроттагли, Фабио Каннаваро, Джорджио Кьеллини, Федерико Балзаретти және Джонатан Зебина сияқты ойыншылармен қорғаныс жұбын құрды. Марчелло Липпи басшылығымен оң қорғаушы ретінде Турам клубпен алғашқы маусымда 2001–02 жылғы Серия А титулын жеңіп алды, сондай-ақ 2001–02 жылғы Италия кубогының финалына өтті. «Ювентус» келесі маусымды 2002 жылғы Италия Суперкубогын жеңіп бастады, Серия А титулын сақтап қалды, сонымен қатар УЕФА Чемпиондар Лигасының финалына жетті, бірақ пенальти сериясында қарсыласы «Миланнан» жеңілді. «Ювентус» келесі маусымда 2003 жылғы Италия Суперкубогын жеңіп алды, тағы бір Италия кубогының финалына өтті, бірақ Серия А-да көңіл көншітпейтін үшінші орынға орналасты және Чемпиондар Лигасының екінші кезеңінен өте алмады. Фабио Капеллоның басшылығымен 2004–05 және 2005–06 маусымдарында Турам Фабио Каннаваромен бірге қорғаныстың ортасында, ал Джанлуиджи Буффон қақпада ойнады.
In the summer of 2001, Thuram made a transfer to Juventus, along with goalkeeper Gianluigi Buffon. Thuram formed defensive partnerships with the likes of Ciro Ferrara, Paolo Montero, Gianluca Pessotto, Mark Iuliano, Alessandro Birindelli, Igor Tudor, Gianluca Zambrotta, Nicola Legrottaglie, Fabio Cannavaro, Giorgio Chiellini, Federico Balzaretti and Jonathan Zebina during his five year tenure with the club. In his first season with the club, as a right back under Marcello Lippi, Thuram won the 2001–02 Serie A title, also reaching the final of the 2001–02 Coppa Italia. Juventus started the following season by winning the 2002 Supercoppa Italiana, and defended their Serie A title, also reaching the UEFA Champions League final, where they were defeated by rivals Milan on penalties. Juventus won the 2003 Supercoppa Italiana the following season, reaching another Coppa Italia final, but finished in a disappointing 3rd place in Serie A, and failed to progress past the second round in the Champions League. During the 2004–05 and 2005–06 seasons under coach Fabio Capello, Thuram, along with Fabio Cannavaro in the centre of defence, with Gianluigi Buffon in goal,
Турамның соңғы маусымында (2007–08) Карлес Пуйоль, Габриэль Милито және Рафаэль Маркес ойыншыларынан кейін ол үшінші немесе төртінші нөмірлі орталық қорғаушы болды. 26 маусымда 2008 жылы ол «Пари Сен-Жерменмен» бір жылға келісімшартқа қол қойғаны хабарланды, сондай-ақ тағы бір жылға ұзарту опциясы болды. Алайда, келісімге қол қойғаннан кейін көп ұзамай, оның ағасының өліміне себеп болған жүрек ақауы болғаны анықталғандықтан келісім күшін жойды. 2 тамызда ол денсаулығына байланысты кәсіби футболдан зейнеткерлікке шығуын жариялады.
In Thuram's last season (2007–08), he was the third or fourth choice centre back after Carles Puyol, Gabriel Milito and Rafael Márquez. On 26 June 2008, he was reported as having signed a one year contract with an option for another year with Paris Saint Germain. The deal, however, was cancelled shortly after because he was diagnosed with a heart defect that had caused the death of his brother. On 2 August, he announced his final retirement from professional football due to his condition.
Халықаралық мансап
1998 жылы әлем чемпионы болғаннан кейін Турам Франция құрамасының УЕФА Еуро-2000 турниріндегі жеңісіне үлкен үлес қосты, нәтижесінде ФИФА команданы 2001–2002 жылдары әлемде бірінші орынға қойды. Ол 2002 жылғы, 2006 жылғы әлем чемпионаттарында, сондай-ақ 1996, 2004 және 2008 жылғы Еуро чемпионаттарында да ойнады. Бұған қоса, ол 2003 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогын жеңіп алды. Еуро-2004 турнирінде Франция құрамасы Англияны 2:1 есебімен жеңген кезде Турам, 1998 жылғы әлем чемпиондары Дидье Дешамп пен Марсель Дезайлиден кейін 100-ші рет құрама сапындағы ойын өткізген үшінші француз ойыншысы болды.
After becoming world champion in 1998, Thuram was an integral part of France's triumph at UEFA Euro 2000, which led to the team being ranked by FIFA as number one from 2001–2002. He also played in the 2002 World Cup, 2006 World Cup, Euro 1996, Euro 2004 and Euro 2008, in addition to winning the 2003 FIFA Confederations Cup. In France's 2–1 group win over England at Euro 2004, Thuram became the third Frenchman to 100 caps, after fellow 1998 champions Didier Deschamps and Marcel Desailly.
1998 жылғы әлем чемпионаты
Турам 1998 жылғы әлем чемпионатына Франция құрамасына шақырылды және турнирдің барлық кезеңінде, әсіресе Хорватияға қарсы жартылай финалда маңызды рөл атқарды. Өзінің қателігінен Хорватияның алғашқы голы соғылғаннан кейін, Турам екі гол соғып, халықаралық аренадағы жалғыз голдарын енгізді, бұл Францияға 2:1 есебімен жеңіс әкеліп, финалға жолдама берді. Финалда команда Бразилияны 3:0 есебімен жеңіп, тұңғыш рет әлем чемпионы атанды. Турам турнирдегі үшінші ең бағалы ойыншы ретінде «Қола шар» жүлдесіне ие болды. Ол, Биксенте Лизарасу, Лоран Бланк және Марсель Десайли француз қорғанысының негізгі тірегі болды, ол жеті матчта тек екі гол жіберді.
Thuram was named in the French squad for the 1998 World Cup and played a key part in their entire tournament, most notably in the semi final against Croatia. After getting caught out of position and being at fault for Croatia's opening goal, Thuram went on to score a brace, his only international goals, and give France a 2–1 win to take them to the final where the team defeated Brazil 3–0 to win their first World Cup. Thuram was awarded the Bronze Ball as the third most valuable player in the tournament. He, Bixente Lizarazu, Laurent Blanc and Marcel Desailly comprised the backbone of the French defence that conceded only two goals in seven matches.
2006 жылғы әлем чемпионаты
Қысқа ғана халықаралық карьерадан кейін Франция құрамасының бапшысы Реймонд Доменек Турамды 2005 жылғы 17 тамызда "Алтын буын" командаластары Зинедин Зидан мен Клод Макелелемен бірге француз құрамасына қайта оралуға көндірді, себебі "Ле Блюз" 2006 жылғы әлем чемпионатына ілікпеу үшін күресіп жатқан еді. Турамның Уильям Галласпен құрған орта қорғаушылық серіктестігі Францияның финалға өтуіне негіз болды. Турам 2006 жылғы 18 маусымда Лейпцигте Оңтүстік Кореяға қарсы өткен топтық кезеңде Франция құрамасы сапында 116-шы рет алаңға шықты. Сол ойында ол Десайлидің рекордтық көрсеткішіне теңесті, ал топтық кезеңнің соңғы матчында, 2006 жылғы 23 маусымда Кельнде Тогоға 2:0 есебімен жеңіске жетіп, 117-ші ойынын өткізді. Франция құрамасының Португалияға қарсы жартылай финалда 1:0 есебімен жеңіске жеткен ойынында үздік ойыншы деп танылды, бұл оның сегіз жыл бұрын 1998 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалында алған наградасымен дәл келіп жатты.
After a brief international retirement, France coach Raymond Domenech convinced Thuram to return to the French team on 17 August 2005, along with fellow "Golden Generation" teammates Zinedine Zidane and Claude Makélélé, as Les Bleus struggled to qualify for the 2006 World Cup. Thuram's centre back partnership with William Gallas was to be the foundation for France's progression to the final. Thuram earned his 116th cap for France in the group stage match against South Korea in Leipzig on 18 June 2006. In that game he equalled Desailly's record number of caps, which he broke in the final group stage match, a 2–0 win over Togo in Cologne on 23 June 2006, winning his 117th cap. He was named the man of the match in France's semi final 1–0 victory against Portugal, coincidentally the same distinction he had earned eight years earlier at the semi finals of the 1998 World Cup.
2008 жылғы еуро
2008 жылдың 9 маусымында Турам Румынияға қарсы өткен топтық матчта алаңға шығып, УЕФА Еуропа чемпионатының финалында 15 рет ойнаған алғашқы футболшы болды. Бұрынғы рекордты 14 матчта Зинедин Зидан, Луис Фиго және Карел Поборский бөлісіп иеленген. Ол турнирде тағы бір ойын өткізіп, қатысқан матчтарының санын 16-ға жеткізді, ал осы рекордты бірнеше күннен кейін Нидерланд құрамасының қақпашысы Эдвин ван дер Сар ширек финалда теңестірді. Турам турнирде Франция құрамасының капитаны болды. Клод Макелелемен бірге ол 2008 жылдың 17 маусымында Франция Италияға 2:0 есебімен жеңілгеннен кейін халықаралық футболдан кетуін жариялады. Ұлттық құрамадағы карьерасын 142 матчпен Францияның ең көп ойын өткізген футболшысы ретінде аяқтады. Оның бұл көрсеткішін 2022 жылғы ФИФА әлем чемпионатының ширек финалында Уго Льорис жаңартты.
On 9 June 2008, Thuram took the field against Romania in a group match, and became the first player to make 15 UEFA European Championship finals appearances. The former record of 14 appearances was held by Zinedine Zidane, Luís Figo and Karel Poborský. He played one more game during the tournament, raising the number of his appearances to 16, which record was then equaled a few days later by Edwin van der Sar from the Netherlands in the quarter finals. Thuram was the captain of France in the tournament. Along with Claude Makélélé, he announced his retirement from international football on 17 June 2008, after France's 2–0 loss to Italy. He finished his career with the national team as France's most capped player with 142 appearances. His record was broken by Hugo Lloris in the quarter finals of the 2022 FIFA World Cup.
Ойын стилі
Турам өте күшті, тұрақты, епті және ұқыпты футболшы болды, және сарапшылар оны қарыштағы әлемдегі ең үздік қорғаушылардың бірі деп санайтын. Ірі, қуатты және жан-жақты ойыншы, ол қорғаныста да, шабуылда да тиімді болды, екі аяғымен де ойнай білді, көбінесе орталық қорғаушы немесе оң қанат қорғаушысы ретінде ойнады, тіпті кейде орта алаңға да қойылды.
Thuram was an extremely dominant, consistent, athletic and attentive footballer, who was considered by pundits to be one of the best defenders in the world in his prime. A large, powerful and versatile player, who was equally competent offensively as he was defensively, he could play on either flank or in the centre, due to his ability with either foot, often alternating between playing as a centre back or as a right back, and was even deployed in midfield on occasion.
Жеке өмір
Турамның туысы – Амиен клубының ойыншысы Йохан Турам Улиен. Оның алғашқы әйелі Сандрадан екі ұлы бар: Маркус (1997 жылдың 6 тамызында туған) және Хефрен (2001 жылдың 26 наурызында туған). Ол ұлдарына ямайкалық қоғам қайраткері Маркус Гарви және египеттік фараон Хефреннің құрметіне осы есімдерді берді. 2007 жылдан 2013 жылға дейін Турам француз тележүргізушісі Карин Ле Маршанмен қарым-қатынаста болды. 2022 жылдың тамызында ол 2015 жылы танысқан журналист Карин Гвиокке үйленді; олардың тойы Фонтенбло сарайында өтті.
Thuram's cousin is Amiens player Yohann Thuram Ulien. He has two sons with his first wife Sandra, Marcus (born 6 August 1997) and Khéphren (born 26 March 2001), and both became professional footballers. He named his sons after Jamaican activist Marcus Garvey and Egyptian pharaoh Khephren, respectively. From 2007 to 2013, Thuram was in a relationship with Karine Le Marchand, a French TV host. In August 2022 he married journalist Kareen Guiock, whom he met in 2015; they wed at the Palace of Fontainebleau.
Медиа
Турамды Nike спорттық киім компаниясы демеушілік етіп, Nike жарнамаларында пайда болды. 2002 жылы Корея және Жапонияда өткен әлем чемпионатына дейін Nike компаниясының жаһандық жарнамалық кампаниясында ол Терри Гиллиам режиссерлік еткен "Құпия турнир" ("Скорпион КО") жарнамасында түсті. Ол Тьерри Генри, Роналду, Эдгар Дэвидс, Фабио Каннаваро, Франческо Тотти, Роналдиньо, Луис Фиго және Хидетоши Наката сияқты футболшылармен бірге ойнады, ал бұрынғы футболшы Эрик Кантона турнирдің "төрешісі" рөлінде болды.
Thuram was sponsored by sportswear company Nike and appeared in Nike commercials. In a global Nike advertising campaign in the run up to the 2002 World Cup in Korea and Japan, he starred in a "Secret Tournament" commercial (branded "Scorpion KO") directed by Terry Gilliam, appearing alongside football players such as Thierry Henry, Ronaldo, Edgar Davids, Fabio Cannavaro, Francesco Totti, Ronaldinho, Luís Figo and Hidetoshi Nakata, with former player Eric Cantona the tournament "referee".
Саяси қатысу
Футболдан өзге, Турам әрқашан саяси белсенділік танытып, нәсілшілдікке қарсы жиі сөйлеген. 2006 жылдың 6 қыркүйегінде Турам Францияның ішкі істер министрі Николя Саркози заңсыз тұрған пәтерінен қуған 80 адамды Франция мен Италия арасындағы футбол матчына шақырғанда дау тудырды. Ол сонымен қатар Каталонияның солтүстігінде каталан тілін қолдау науқандарына қатысқан. 2011 жылдың қарашасында Турам "Адам зообақтары: жабайылардың ойлап табуы" атты көрмені ұйымдастырды. Көрме колониялық халықтарды зообақтар мен ерекше шоуларда экспонаттар ретінде пайдалану тәжірибесін зерттеді. Көрме материалдары 1550 жылы Руанда Франция королі Генрих II-нің салтанатты кіруіне арналған Бразилияның тупинамба "жабайыларының" шеруінен бастап, 1958 жылы Брюссельде көрсетілген Конго ауылдарының соңғы "жанды көрінісіне" дейін қамтиды. 2013 жылдың қаңтар айында Турам Айро үкіметінің бір жынысты некелерді заңдастыру жоспарын қолдаған Париждегі шеруге қатысты. Ол бұрын бір жынысты некелерді тең құқықтар атынан қолдайтынын түсіндірген (гомосексуалдарға теңдік құқығын жоққа шығаруды тарихтағы бұрынғы кезеңдердегі әйелдер мен қара нәсілді адамдарға теңдік құқығын жоққа шығарумен салыстырып), сондай-ақ Францияның зайырлы принциптері (laïcité) атынан діни негіздегі азаматтық некеге қарсы пікірлерді қабылдамайтынын айтқан. Ол бір жынысты жұптардың бала асырап алу құқығын да қолдады.
Beyond his football career, Thuram has always shown political engagement, and has frequently spoken out against racism. On 6 September 2006, Thuram sparked controversy when he invited 80 people, who were expelled by French Minister of the Interior Nicolas Sarkozy from a flat where they lived illegally, to the football match between France and Italy. He has also engaged in campaigns that favour the Catalan language in Northern Catalonia. In November 2011, Thuram curated an exhibition at the Musée du quai Branly entitled "Human Zoos: The Invention of the Savage". It examined the human zoos that traced the practice of using colonial subjects as exhibits in zoos and freak shows. The material in the exhibition runs from the parade of Brazil's Tupinamba "savages" for the royal entrance of King Henry II of France in 1550 in Rouen, to the last "living spectacle" of Congo villagers exhibited in Brussels in 1958. In January 2013, Thuram took part in a march through Paris by supporters of the Ayrault government's plan to legalise same sex marriage. He had previously explained that he supported same sex marriage in the name of equal rights (comparing the denial of equality for homosexuals to the denial of equal rights for women and for black people in earlier periods of history), and in the name of France's secular principles (laïcité), rejecting religious arguments against civil marriage. He also expressed support for the right of same sex couples to adopt children.