Кіріспе

Мобашер Жауед Акбар (1951 жылы туған) – үнді журналисі және саясаткері. 2018 жылдың 17 қазанына дейін Сыртқы істер министрінің орынбасары қызметін атқарған. Акбар Раджья Сабхадағы Парламент мүшесі, және 2016 жылдың 5 шілдесінде Премьер-министр Нарендра Модидің тапсырмасымен Үкімет Кеңесіне енгізілді. Ол сонымен қатар тәжірибелі үнді журналисі және бірнеше кітаптың авторы. 1989-1991 жылдар аралығында Парламент мүшесі болды, ал 2014 жылдың наурыз айында қоғамдық өмірге қайта оралды, БЖП-ға қосылып, Нарендра Моди басшылығымен партияның үлкен көпшілік дауыспен жеңіске жеткен 2014 жылғы жалпы сайлауда ұлттық өкілі болып тағайындалды. 2015 жылдың шілдесінде ол Джхаркханд штатынан Раджья Сабхаға сайланды. Журналистикадағы ұзақ мансабында ол редактор ретінде Үндістанның алғашқы апталық саяси жаңалықтар журналдарын іске қосты, олардың ішінде India Today, Headlines Today, The Telegraph, The Asian Age және Deccan Chronicle бар. Ол Жавахарлал Нерудің өмірбаяны «Неру: Үндістанның жасалуы», Кашмир туралы «Кашмир аңғарының артында», «Тұншықтықтан кейін қырқындар» және «Үндістан: Ішкі қоршауда» сияқты бірнеше ғылыми еңбектер жазды. Сондай-ақ ол джихад тарихына арналған «Қылыштардың көлеңкесі» кітабының авторы. Акбар «Қан бауырлар: Отбасылық сага» (Fratelli Di Sangue, итальян тіліндегі аудармасы) сияқты көркем әдебиеттер де жазған. «Қалам бар, саяхаттаймын: Әлемді шарлаушының ойлары» – оның өзі жазған саяхат кітабы. Оның «Байлайн» кітабында оның жазбаларынан таңдалған мақалалар жинағы бар. «Тиндербокс: Пәкістанның өткені мен болашағы» атты кітабында (2012 жылдың қаңтарында жарық көрген) Пәкістандағы жеке бастық дағдарыс және таптық күрес тақырыбы талқыланады. 2018 жылдың 17 қазанында Акбарға қарсы көптеген әйелдердің сексуалдық қысым көрсету туралы айыптауларына байланысты отставкаға кетті. Акбар бұл шешімге қатысты ешқандай түсіндірме бермеді, бірақ оның адвокаты Нихарика Каранжавала соттың шешімімен келіспейтінін және апелляция жасауға ниеттенетінін мәлімдеді. Содан кейін Акбар Дели жоғары сотына жүгініп, ақтау үкіміне шағымдану туралы өтініш берді.

Мансап

Ақбар 1971 жылы "Таймс оф Индия" газетіне стажер ретінде қосылды. Кейін ол Үндістанның ең көп сатылған журналы The Illustrated Weekly of India-ға ауысты. Ол қосалқы редактор болып жұмыс істеді, сонымен қатар көптеген әңгімелер жаза алатын жазушы ретінде өзін ерекшеленді. Ол апталықпен 1973 жылға дейін, ол Мумбаидегі The Free Press Journal Group иелігіндегі он апталық Onlooker жаңалықтарының редакторы болып тағайындалғанға дейін бірге болды. 1976 жылы ол Калькуттаға көшіп келіп, Ананд Базар Патрика (АБП) тобының саяси апталық "Sunday" журналының редакторы болды. Журнал жарық көргеннен кейін үш жыл өткен соң, ол өзінің зерттеулік баяндамаларын бүкіл елде таратып, бірінші орынға ие болды. Журнал төтенше жағдайға қарсы тұрып, баспасөз цензурасы мен диктатурамен күресті. Жексенбі күні журналистиканың жаңа бағыттары ғана емес, еліміздегі жаңа журналистер ұрпағы да пайда болды. 1982 жылы "The Sunday" газеті табысты болғаннан кейін, Акбар кейбір адамдар Үндістанның алғашқы заманауи газет деп санайтын газетті шығарды. Ол күнделікті "Телеграф" газетінің негізін қалады, оны жобалайды және бас редакторы болады. 1989 жылы ол қысқаша саясатта болды. 1989 жылы қарашада Бихардағы Кишанджден Конгресс (I) билетінен Үндістан парламентіне сайланды. 1991 жылғы Лок Сабха сайлауында ол бұл орыннан жеңіліп қалды. Ол марқұм премьер-министр Раджив Гандидің ресми өкілі болды. 1991 жылы Ақбар Үкіметке Адам ресурстары министрлігінде кеңесші болып қосылды және білім берудің негізгі салаларында, Ұлттық сауаттылық миссиясында және мұраны қорғауда саясатты жоспарлауда көмектесті. 1992 жылы желтоқсанда ол қызметінен кетіп, саясатты тастап, журналистикаға және толық уақытты жазуға оралды. 1993 жылы Акбар Үндістанның алғашқы газетін құру мақсатымен жаңа медиа компаниясын құрды, ол өзінің редакциялық ауқымында халықаралық назарды ғана емес, сонымен қатар халықаралық басылыммен алғашқы үнді күнделіні болды. Бұл газет 1994 жылдың ақпан айында жарық көрді. "Азия дәуірі" газеті Дели, Бомбей және Лондонда басылып шықты. 2008 жылы "Декан хроникасы" газетімен бірлесіп, сегіз басылымға дейін өсіп, ұлттық және халықаралық деңгейдегі негізгі медиаға айналды. 2004 жылы топ Үндістанда The International Herald Tribune газетін шығара бастады және The New York Times газетінің серіктесі болды. Акбар Хайдарабад қаласындағы "Деккан Хроникалы" газетінің бас редакторы болды. 2005 жылы Сауд Арабиясының королі Абдулла оны Ислам ынтымақтастық ұйымы атынан мұсылман елдері үшін он жылдық жарғыны әзірлеу жөніндегі комитеттің мүшесі етіп тағайындады. 2006 жылдың наурыз айында Акбар Вашингтонның Брукингс институтына АҚШ-тың Ислам әлеміне қатысты саясаты жөніндегі Брукингс жобасына қонақ ретінде кірді. 1990 жылдардың аяғында ол "Азия дәуірі" газетіндегі үлесін азайтып, ақырында оның басым бөлігін "Декан Хроникал" тобының иелеріне сатып жіберді. 2008 жылдың наурыз айында Акбар "The Asian Age" және "Deccan Chronicle" газеттерінен алынып тасталды. Ақбар 2008 жылы 13 мамырда Делиде екі апталық саяси журнал "Covert" журналын шығарды. Сонымен қатар, екі күннен кейін Covert веб-сайты іске қосылды, бірақ ол ақыр соңында тоқтатылды. Ақбар 2010 жылдың 31 қаңтарынан бастап жаңа жексенбілік газетті - The Sunday Guardian газетін шығарады. Ол Нью-Дели мен Чандигархтан шығады. 2014 жылдың мамырына дейін бас редактор, кейін редакциялық директор болып қызмет атқарды. 2010 жылы қыркүйекте Living Media-ға ағылшын тіліндегі "India Today" апталық жаңалық журналының редакциялық директоры және Headlines Today ағылшын тіліндегі жаңалық арнасының редакциялық директоры болып қосылды. Ол 2012 жылдың қазан айында кеткен.

#MeToo дау-дамайлары

Дау журналист Прия Раманидің «Vogue» журналында Үндістандағы «Мен де» қозғалысы аясындағы сексуалдық қысым туралы мақала жазуынан басталды. Ол ер адамдардың басшылық қызметтегі мінез-құлқы туралы жалпы мақала жазып, өзінің тәжірибесін еске түсіріп, оны мақалаға қосуды шешті. Алғашқыда есімдер айтылмады. Бірақ бір жылдан кейін Рамани Twitter арқылы М.Дж. Акбарды айыптаған адам деп атады. Одан бұрын да, кейін де басқа әйелдер Акбарды сексуалдық қысым көрсетуде айыптады. Оларды Ұлыбританияда тұратын журналист Рут Дэвид, CNN тілшісі Маджли де Пьюй Камп, Саба Накви, журналист және автор Газала Вахаб, журналист Сутапа Пол, журналист Супарна Шарма және тағы басқалар айыптады. 2018 жылдың 14 қазанында ол өзіне тағылған айыптауларды «қарбалас және негізсіз» деп мәлімдеп, айыптаушы әйелдерге қарсы заңдық шаралар қолдануға ниеттенгенін ресми түрде жариялады. Акбар 2018 жылдың 15 қазанында Гита Лутраның өкілдігімен Прия Раманиға қарсы қылмыстық жала жабу ісін қозғадı. BBC Акбардың жауабын хабарлады: «Сотта ол Рамани ханымның айтқан оқиғаны жоққа шығарды, ол оны қонақүйінде кездесуге шақырмағанын, оның қонақүй тікелей байланыс орталығынан қоңырау шалғанын және оны өзінің бөлмесіне шақырғанын айтты». 17 қазанға дейін айыптаулардың саны 20-ға жетті: барлық әйелдер Акбардың жала жабу ісі қаралатын сотқа өтінішхатқа қол қойып, олардың да тыңдалуын сұрады. Осыдан кейін, 2018 жылдың 17 қазанында Акбар қызметінен кетті. 2018 жылдың 2 қарашасында «Вашингтон пост» газетінде АҚШ-тағы NPR-дің бас бизнес редакторы Паллави Гогой 23 жыл бұрын Джайпурдағы қонақүй бөлмесінде Акбардың өзіне зорлық жасағанын жазды. Ол сол кезде «Азия дәуірі» газетінің бас редакторы болған. Жауап ретінде Акбар Гогоймен бұрынғы қарым-қатынасын мойындап, оның екі жақты келісіммен болғанын айтты. 2021 жылдың 17 ақпанында ол сексуалдық қысым көрсетуде айыпталған журналист Прия Раманиға қарсы жала жабу ісін жоғалтты. Дели соты «әйелдің бірнеше жыл өткен соң да өз наразылығын білдіруге құқығы бар» деген үкім шығарды. Содан кейін М.Дж. Акбар Дели жоғары сотына шағым түсірді. 2021 жылдың 11 тамызында Дели жоғары соты М.Дж. Акбардың өтініші бойынша журналист Прия Раманиге хабарлама жіберді.

Саясат

1989-1991 жылдары Бихар штатындағы Кишандж сайлау округінен Конгресс партиясының депутаты болды. 1989 жылы Конгресс партиясының ресми өкілі де болған. Ақбар 2014 жылдың наурыз айында Бхараттия Джаната партиясына (БЖП) партияның ұлттық өкілі ретінде қосылды. 2015 жылдың шілде айында ол Жаркханд штатынан Раджья Сабхаға сайланды. 2016 жылдың 5 шілдесінде ол Президент сарайында Сыртқы істер министрінің орынбасары ретінде қызметке кірді. 2018 жылдың 17 қазанында оған қатысты сексуалдық зорлық-зомбылыққа қатысты айыптаулардың саны көбейгеннен кейін, ол қызметінен кетті. Мұқалиқа – Кембридж университетінің Джесус колледжін заң мамандығы бойынша бітірген.