Кіріспе

Үнді журналисі және медиа тұлғасы

Праной Лал Рой (15 қазан 1949 жылы туған) – үнді экономисі, тікелей есеп беруші бухгалтер, сайлау зерттеушісі, журналист және автор. refn| Оның әкесінің әкесі Пареш Лал Рой – жол бастығы және әуесқой боксшы, елде осы спортты дамытқаны үшін «Үнді боксының әкесі» деп танымал. Пареш Лал немересі Праннойға бала кезінде «Темпест» деген лақап ат берген. Рой – суфражист және әлеуметтік реформатор Лолита Ройдің немересі және Үндістанның алғашқы әскери авиаторы Индра Лал Ройдің шөбересі. Ол сонымен қатар жазушы Арундати Ройдың туысы. Рой Калькуттадағы Ла Мартиньер мектебі мен Уттар-Прадеш штатының Дехрадун қаласындағы (қазіргі Уттаракханд) жеке ұлдарға арналған интернатта оқыды. Оқу жылдарында ол Радхика Даспен танысты, кейіннен олар үйленді. Оқуын аяқтаған соң Лондонның Королева Мария университетіне түсіп, 1973 жылы экономика мамандығы бойынша бірінші сыныпты дипломмен бітірді. Содан кейін ол тікелей есеп беруші бухгалтер атанды және 1975 жылы Англия мен Уэльстегі тікелей есеп беруші бухгалтерлер институтының мүшесі болды. Рой бала кезінен сайлау қорытындыларына қызығушылық танытқан және 1977 жылғы Үндістанның жалпы сайлауы үшін өзінің алғашқы болжамын жасаған. Бұл болжам «Mainstream» журналында жарияланды. 1984 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Рой өте дәл болжам жасады, ол Үнді ұлттық конгресінің 400 орынмен жеңіске жететінін болжады. Бұл болжамы оған Үндістандағы ең табысты сайлау зерттеушісі деген атақ әкелді. Радхика мен Пранной Рой компанияның негізін қалаушылар болып саналады. Бастапқыда Doordarshan жеке өндіріс компанияларына отандық жаңалықтарды жариялауға рұқсат беруден сақтанды, бірақ NDTV-мен апталық халықаралық жаңалықтар бағдарламасын өндіруге келісім жасалды. Осы аралықта 1985 жылы Дели экономика мектебінде доцент болып жұмыс істеді. 1986-1987 жылдары ол Үндістанның макроэкономикалық моделін құру үшін экономистер тобына қабылданды, бұл модель өзінің түріндегі ең ірі модель болды. 1995 жылы NDTV телеарнасы Doordarshan телеарнасымен «The News Tonight» атты ішкі саясатқа арналған күнделікті жаңалықтар бюллетенін өндіруге келісім жасады. Ройлер компанияның промоутерлері болғандықтан, шоуды өндіру үшін бірнеше үнді бизнесмендерінен инвестиция тартты. Кейін компания Doordarshan үшін «The News Hour» және «Good Morning India» сияқты бағдарламаларды өндіруге келісімшарттар алды. Праной Рой NDTV бюллетеньдерінде жаңалықтарды оқыды және осы арқылы NDTV брендінің символына айналды. Оның әйелі Радхика Рой салыстырғанда жайлы мінез-құлық танытты, компанияның редакциялық және өндірістік процестеріне көбірек белсенділік танытты. Алдыңғы жылы Doordarshanның бас директоры да телеарнадан кетіп, оның көпұлтты бәсекелесі Star телеарнасына қосылды. Бұл жағдай үкіметте наразылық тудырды және бұрынғы бас директордың қызметін тексеру үшін парламенттік комитет құрылды, ол NDTV-мен жасалған келісімшарттарда «бұзушылықтар» болғанын мәлімдеді. Бұл істер бірнеше жыл бойы созылып жатқан дауға айналды. НДТВ сол жылы екі жаңалық арнасын – NDTV 24x7 және NDTV India іске қосып, тәуелсіз жаңалықтар таратушысы болды. 2011 жылдан кейін Рой әйелімен бірге NDTV-нің атқарушы төрағалары болып тағайындалды. NDTV жаңалықтар желісі 2002 жылы Гуджараттағы дүмпілде болған төңкерісте 1000-нан астам адам қаза тапқан оқиға туралы сындарлы түрде хабарлады. 2016 жылы үкімет хинди тіліндегі NDTV India жаңалықтар арнасын жабуға тырысты, бірақ журналистердің наразылығынан кейін бұл шешімнен бас тартты. 2017 жылы Делидегі Үлкен Кайлаштағы Ройлердің үйіне CBI рейд жасады. Үндістанның редакторлар гильдиясы және журналистер одағы бұл шараны баспасөз бостандығына жасалған шабуыл деп бағалады. Бұл қаулыға шағымданылып, Securities Appellate Tribunal (SAT) тарапынан тоқтатылды. 2020 жылдың желтоқсан айында SEBI Ройлерге SAT мөлшерінде айыппұл салды. Компания Жоғарғы сотқа жүгінді, ол оларды депозиттерден босатты. Сот төрешісі Дханьяня Й. Чандрачуд бұл талапты «әрекетсіз» деп атады. 2022 жылдың желтоқсан айында Радика мен Пранной Рой жаңалықтар желісіндегі 32,26 пайыздық үлестерінің 27,26 пайызын Адани тобына сатты, олар бұрын NDTV-де 37 пайыздан астам үлеске ие болған, бұл конгломератты 64,71 пайыздан астам үлеске ие болған ең ірі акционер етті.

Марапаттар

Оның академиялық наградаларына Леверхулм қорының (Ұлыбритания) стипендиясы, BSc бағдарламасы бойынша көрсеткен нәтижелері үшін Queen Mary жүлдесі және Haileybury колледжінде оқу үшін Doon мектебіндегі OPOS стипендиясы кіреді. 2015 жылы ол Мумбай баспасөз клубының «Қызыл сия» сыйлығымен «өмір бойына жетістіктері үшін» марапатталды, бұл сыйлық жаңалықтар телеарнасына оның тұрақты және жаңашыл үлесі мен журналистикаға қызметі үшін берілді.