Кіріспе
1942 жылғы Avro компаниясының көлік ұшақтары.
Avro York – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Avro компаниясы жасаған британдық көлік ұшағы. Ұшақтың дизайны Avro Lancaster ауыр бомбалаушысынан алынған, York және Lancaster ұшақтарының бірнеше бөлігі бірдей болған. Lancaster өндірісінің маңыздылығына байланысты, 1944 жылға дейін York өндірісі баяу жүрді, содан кейін көлік ұшақтарына басымдық берілді. York 1943-1964 жылдар аралығында әскери және азаматтық салаларда әртүрлі операторлармен пайдаланылды. Азаматтық қызметте British South American Airways (BSAA) және British Overseas Airways Corporation (BOAC) ең көп мөлшерде осы ұшақтарды пайдаланды. Әскери қызметте York ұшақтарының көп саны 1948-1949 жылдардағы Берлин блокадасы кезінде әуемен жабдықтау миссияларында қолданылды. Осы типтегі ұшақтар мемлекет және үкімет басшыларын тасымалдау үшін де пайдаланылды; York ұшақтарымен ұшқан VIP-тәрізді тұлғалардың арасында Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилль, француз генералы Шарль де Голль, Үндістанның генерал-губернаторы Лорд Маунтбеттен және Оңтүстік Африка премьер-министрі Ян Сматс болды.
Шығу тегі
1941 жылы Avro компаниясы жаңа азаматтық мақсаттағы көлік ұшағын жасауды бастады. Avro компаниясының бас конструкторы Рой Чадвик төрт қозғалтқышы бар және ұзақ қашықтыққа ұша алатын көлік ұшағының қажеттігін болжаған болатын. Бұл жоба Type 685 деп аталды және оның бастауы сол жылы алғаш рет ұшқан компанияның жаңадан жасалған төрт қозғалтқышты бомбалаушы ұшағы Avro Lancaster-тан шықты. 1943 жылдың соңына дейін тек төрт прототип және үш ұшақ өндірілді, бірақ 1944 жыл бойында өндіріс айына үш ұшаққа дейін ұлғайтылуы жоспарланған. Алғашқы өндірілген York ұшақтары негізінен VIP көлігі ретінде пайдаланылды; атап айтқанда, үшінші прототип LV633 жоғары сапалы жабдықтармен жабдықталды және Уинстон Черчилльтің жеке ұшағы болды. 1943 жылдың 25 наурызында RAF Транспорттық командасы құрылды, ол көп ұзамай Ұлыбританияның әуе көлігі күштерін күшейту қажеттігін анықтады; York Транспорттық командасы көптеп пайдаланған алғашқы британдық ұшақ болды. Корольдік әуе күштерінің (RAF) алғашқы тапсырысы 200 ұшақтан тұрды, ал жақын арада берілген екінші тапсырыс бойынша тағы 100 ұшаққа тапсырыс берілді. Бұл ұшақты кейіннен Skyways Ltd сатып алды. Әрбір қозғалтқыш de Havilland Hydromatic компаниясы жасаған үш пернелі, тұрақты жылдамдықты, толық икемделетін металл винтпен жұмыс істеді. Фюзеляж жартылай монокок конструкциясынан жасалған, беті тегіс түйреуішпен жабылған және бес бөлек бөлімнен құралған. Төтенше жағдайларға арналған эвакуациялық шлюздер әр кабина төбесінде орналасқан. Жолаушылар ұшақтың қозғалтқыштарынан келетін қатты шуға ұшырады.
Әскери
1945 жылы 511-ші эскадрилья "Йорк" ұшақтарымен толық жабдықталған алғашқы эскадрилья болды; соңында RAF Транспорттық командасының он эскадрильясы толығымен немесе жартылай "Йорк" ұшақтарымен жабдықталды. Бұл типтегі ұшақтар Дуглас Дакота және Хэндли Пейдж Хейстингс сияқты басқа ұшақтармен бірге британдық үлестің шамамен жартысын құрады. Әуе көлігінің аяқталуынан кейін, RAF өзінің "Йорк" паркінің көп бөлігін пайдаланудан шығарды; шамамен 40 ұшақ азаматтық операторларға сатылды, ал қалғандары коррозияның басталуына байланысты жарамсыз деп танылды. 1950 жылдары көптеген әскери келісімшарттар азаматтық "Йорк" операторларына тапсырылды. 1954 жылы француздық Aéronavale британдық Әуе министрлігінен бес "Йорк" ұшағын сатып алып, Le Bourget-те шамамен бір жыл бойы пайдаланды.
Апаттар мен оқиғалар
Avro York ұшағының 87 корпус жоғалту оқиғасы немесе жағдайлары болды. Төмендегі тізімде өлім-жітімге және корпустың ауыр зақымдануына байланысты апаттар бар. Бұл ақпарат негізінен: Piston Engine Airliner Production List (1991) және Aviation Safety Network көздерінен алынған. :
14 қараша 1944: RAF York ұшағы Францияның Гренобль қаласының жанында құлап, әуе маршалы Траффорд Ли Малори бастаған он адамның барлығы қаза тапты. 2 ақпан 1945: RAF York ұшағы Лампедуза аралынан тыс жерге құлады. 29 желтоқсан 1945: RAF York ұшағы Англияның Нью-Милтон, Гэмпшир қаласының жанында құлап, өртеніп кетті. 11 сәуір 1946: RAF York ұшағы RAF Woodbridge әуежайынан ұшып көтерілген кезде құлап, өртенді, алты экипаж мүшесінің бірі қаза тапты. 7 қыркүйек 1946: British South American Airways York Star Leader ұшағы Лондоннан Буэнос-Айреске Лиссабон, Батерст, Натал, Рио-де-Жанейро және Монтевидео арқылы ұшып бара жатқанда, Гамбияның Батерст қаласынан ұшып шыққаннан кейін қысқа уақыттан соң құлады. Ұшақ көтеріліп келе жатқанда, капитан басқаруды жоғалтты. Апатта 24 жолаушы мен экипаждың барлығы қаза тапты. 6 қазан 1946: RAF York ұшағы Бенгал шығанағына құлады. 20 қазан 1946: RAF York ұшағы Үндістанның Калькутта қаласындағы Дум Дум әуежайынан ұшып кетіп, құлады. 20 қараша 1946: RAF York ұшағы Египеттің Хелван қаласының оңтүстігіндегі шөлде құлады. 23 желтоқсан 1946: Flota Aérea Mercante Argentina York ұшағы Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласынан 31 км қашықтықтағы тауға шағылысты. 18 наурыз 1947: RAF York ұшағы Сейлонның Негомбо қаласынан ұшып шыққаннан кейін Негомбо қаласының жанында құлап, өртеніп кетті. 13 сәуір 1947: British South American Airways York Star Speed ұшағы Дакар, Сенегал қаласында қону кезінде құлады. 1 шілде 1947: RAF York ұшағы RAF Oakington әуежайындағы қону жолағынан тыс шығып құлады. 16 шілде 1947: BOAC York ұшағы Ирактың Басра қаласының жанында құлады. 17 қараша 1947: RAF York ұшағы Йоркширдің Дишфорт әуежайындағы қону жолағынан тыс шығып құлады. 16 ақпан 1948: RAF York ұшағы Хуллавингтон әуежайына қонған кезде жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 4 шілде 1948: RAF York ұшағы Лондонның Нортвуд қаласында Скандинавия әуе компаниясының DC 6 ұшағымен соқтығысып, York ұшағындағы жеті жолаушы мен экипаждың барлығы, ал DC 6 ұшағындағы 32 жолаушы мен экипаж мүшесі қаза тапты. 1948 жылғы Нортвудтағы ортадағы соқтығысу туралы мәліметтерді қараңыз. 19 қыркүйек 1948: RAF York ұшағы Батыс Германияның Уунсторф қаласынан ұшып кетіп, құлады. 5 қаңтар 1949: British South American Airways York Star Venture ұшағы Бразилияның Каравелос шығанағына құлады. 15 наурыз 1949: Skyways York ұшағы Батыс Германияның Гатов қаласына (Батыс Берлиннің оңтүстік-батысына) жақындаған кезде құлады. 2 ақпан 1953: Skyways York ұшағы Ньюфаундленд, Канада маңындағы теңізге құлады, ұшқыштар SOS сигналын жібергеннен кейін. Ұшақтың қирандылары ешқашан табылған жоқ; 39 жолаушы мен экипаждың барлығы қаза тапты. 26 маусым 1954: Skyways York ұшағы Шығыс Германияның Кириц қаласында жерге қонды. 26 мамыр 1955: Associated Airways York ұшағы Канаданың Эдмонтон қалалық әуежайынан ұшып кеткен кезде кедергіге тап болғаннан кейін жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 29 қыркүйек 1955: Associated Airways York ұшағы Канаданың Солтүстік-Батыс аймақтарындағы Йеллоунайфқа жақын Тоа өзеніне құлағаннан кейін жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 18 ақпан 1956: Scottish Airlines York ұшағы Мальтада ұшқыш қателігі салдарынан құлады, 50 жолаушы мен экипаждың барлығы қаза тапты. 1956 жылғы Шотландия әуекомпаниясының Мальтадағы апаты туралы мәліметтерді қараңыз. 30 сәуір 1956: Scottish Airlines York ұшағы Стэнстед әуежайынан ұшып кетіп, құлады. 26 қыркүйек 1956: Maritime Central Airways York ұшағы Канаданың Квебек қаласында мәжбүрлі қону кезінде жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 8 қаңтар 1957: Transair (Canada) York ұшағы Канаданың Гудзон шығанағындағы көлге құлап, өртеніп кетті. 25 маусым 1957: Pacific Western Airlines York ұшағы Канаданың Солтүстік-Батыс аймақтарындағы Перри мысының жанында болған апаттан кейін жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 23 желтоқсан 1957: Scottish Airlines York жүк ұшағы әуежайға жақындаған кезде Стэнстедке жақын жерде құлады, төрт экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. 25 мамыр 1958: Dan Air York ұшағы Үндістанның Пенджаб штатындағы Гурагон қаласында құлады. 29 қыркүйек 1958: Middle East Airlines York ұшағы Бейрут пен Рим арасында Жерорта теңізінде жоғалып кетті. 15 наурыз 1963: Trans Mediterranean Airways York ұшағы Иранның Карадж қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай жеті шақырым жерде құлады.
14 November 1944: An RAF York crashed near Grenoble, France, killing all ten aboard, including Air Chief Marshal Trafford Leigh Mallory. 2 February 1945: An RAF York crashed off Lampedusa Island. 29 December 1945: An RAF York crashed and was destroyed by fire near New Milton, Hampshire, England. 11 April 1946: An RAF York crashed and burned on takeoff from RAF Woodbridge, one of the six crew on board was killed. 7 September 1946: A British South American Airways York Star Leader on a flight from London to Buenos Aires via Lisbon, Bathurst, Natal, Rio de Janeiro and Montevideo, crashed shortly after takeoff from Bathurst, The Gambia. The captain lost control of the aircraft as it was climbing. The accident killed all 24 passengers and crew on board. 6 October 1946: An RAF York crashed in the Bay of Bengal. 20 October 1946: An RAF York crashed on takeoff from Dum Dum, Calcutta, India. 20 November 1946: An RAF York crashed in the desert south of Helwan, Egypt. 23 December 1946: A Flota Aérea Mercante Argentina York crashed into a mountain 31 km from Rio de Janeiro, Brazil. 18 March 1947: An RAF York crashed and burnt out near Negombo Town after departure from Negombo, Ceylon. 13 April 1947: British South American Airways York Star Speed crashed on landing at Dakar, Senegal. 1 July 1947: An RAF York crashed after overshooting at RAF Oakington. 16 July 1947: A BOAC York crashed near Basra, Iraq. 17 November 1947: An RAF York crashed after overshooting at RAF Dishforth, Yorkshire. 16 February 1948: An RAF York was damaged beyond repair during a landing at RAF Hullavington. 4 July 1948: An RAF York collided with a Scandinavian Airlines System DC 6 over Northwood, London, killing all seven passengers and crew on the York and 32 passengers and crew on the DC 6. See 1948 Northwood mid air collision. 19 September 1948: An RAF York crashed on takeoff from Wunstorf, West Germany. 5 January 1949: British South American Airways York Star Venture crashed at Caravellos Bay, Brazil. 15 March 1949: A Skyways York crashed on approach to Gatow, (southwest of West Berlin), West Germany. 2 February 1953: A Skyways York crashed into the sea off Newfoundland, Canada after an SOS was sent by the pilots. The wreck of the aircraft was never found; all 39 passengers and crew died. 26 June 1954: A Skyways York crashed landed at Kyritz, East Germany. 26 May 1955: An Associated Airways York was damaged beyond repair after hitting an obstacle on takeoff from Edmonton Municipal Airport, Canada. 29 September 1955: An Associated Airways York was damaged beyond repair after ditching into the Thoa River near Yellowknife, North West Territories, Canada. 18 February 1956: A Scottish Airlines York crashed at Malta due to pilot error, killing all 50 passengers and crew. See 1956 Scottish Airlines Malta air disaster
30 April 1956: A Scottish Airlines York crashed on takeoff from Stansted Airport, Essex. 26 September 1956: A Maritime Central Airways York was damaged beyond repair in a forced landing in Quebec, Canada. 8 January 1957: A Transair (Canada) York was destroyed by fire after crash landing on a lake in Hudson Bay, Canada. 25 June 1957: A Pacific Western Airlines York was damaged beyond repair after an accident at Cape Perry, North West Territories, Canada. 23 December 1957: A cargo Scottish Airlines York crashed near Stansted on approach to the airport, killing all four crew. 25 May 1958: A Dan Air York crashed at Guragon, Punjab, India. 29 September 1958: A Middle East Airlines York went missing over the Mediterranean Sea somewhere between Beirut and Rome. 15 March 1963: A Trans Mediterranean Airways York crashed seven miles southeast of Karaj, Iran.