Кіріспе

Мельбурн қаласының маңындағы Брайттон – Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласының бай маңы. Ол Мельбурнның Орталық бизнес ауданынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 шақырым қашықтықта, Бейсайд жергілікті басқару аймағында орналасқан. 2021 жылғы халық санағы бойынша Брайттонның халқы 23 252 адамды құрайды.

Тарих

Англияда 1840 жылдың 29 тамызында Генри Денди (1800–81) Порт-Филипп жерін 1 фунт стерлингтен сатып алды, бұл қысқа мерзімді арнайы зерттеу ережелері бойынша көрінбейді. Денди 1841 жылдың 5 ақпанында жерін иелену үшін келді. Бұл аймақ Дендидің арнайы зерттеу аймағы деп аталды. Дендиге міндетті түрде беруге тура келген "Уотервилл" деген аймақ, батысында жағалау сызығымен, ал қазіргі Солтүстік жолы, Шығыс шекара жолы және Оңтүстік жолымен шектелген. 1841 жылдың ортасында қала жоспарланып, бүгінгі күнге дейін сақталған жарты ай пішіндес көшелер жүйесімен анықталды және бөлінген учаскелер сатуға ұсынылды. Аймақ жақын арада "Брайтон-эстейт" болып, Дендидің үйі орналасқан жер "Брайтон-парк" деп аталды. Өкінішке орай, жерде дайын су көздері болмады. Сатулар бастапқыда баяу болды, қаржылық дағдарыс келді және Дендидің эмиграция және жер сату жоспары сәтсіз аяқталды. Оның агенті Джонатан Биннс Уэрдің (1809–85) отбасы, 1839 жылы Мельбурнға келген, жерді сатып алды. Дендидің барлық кәсіби әрекеттері сәтсіз аяқталып, ол кедей күйде қайтыс болды. Дағдарыстан кейін жер сатудың нәтижесінде 1846 жылға қарай Брайтон Порт-Филипп округіндегі (Мельбурн мен Портлендтен кейін) ең көп халқы бар үшінші қалаға айналды. Брайтонға кең құрылыс алаңдарын және теңізге шомылу мүмкіндігін қалайтын бай тұрғындар келді. 1840 жылдардың соңында "Терраса" деп аталған, қазір Эспланада деп аталатын, Денди-стрит жағажайына қарап тұрған аймақта сәнді үйлер салынды. Брайтон пошта бөлімі 1853 жылдың 19 сәуірінде ашылды. 1842 жылы құрылған Викториядағы ең алғашқы шіркеулердің бірі – Брайтондағы Сент-Эндрюс англикан шіркеуі. 1848 жылы Веслиан және католик шіркеулері, ал 1851 жылы методист шіркеуі пайда болды. Мектептер Англикан шіркеуінің жерінде (1849 ж.) және Католик шіркеуінің Орталық жолында (1850 ж.) ашылды. 1855 жылы Веслиан шіркеуінде тағы бір мектеп ашылды. 1854 жылы Брайтонның халық санағы бойынша 2731 адам тұрды. Мельбурнға темір жол байланысы кезең-кезеңмен салынды: Виндзордан Солтүстік Брайтонға дейін 1859 жылы аяқталды және Сент-Килда станциясына дейін бұрау желісіне қосылды; Мельбурнға байланыс 1860 жылы орнатылды; ал желі Солтүстік Брайтоннан Брайтон Бичке дейін 1861 жылы ұзартылды. 1906 жылы Сент-Килдадан Брайтон-Бичке дейінгі бір жолды темір жол трамвайы аяқталды. 1914 жылы темір жол трамвай желісі екі жолға дейін кеңейтілді. 1919 жылы темір жол электрлендірілді. Трамвай Хоторн жолымен жүрді; Гленхантлиден Солтүстік жолға дейінгі бөлігі 1925 жылы аяқталды және 1937 жылы Непиан тас жолына дейін ұзартылды. Брайтондағы әйгілі шомылу орындары 1862 жылға дейін бар болғаны белгілі, бірақ ең ертедегілері қазіргі орналасқан жерінен гөрі Бэй-стриттің соңында, судың жанында орналасқан. 1861 жылы Брайтон-Бичке темір жол желісі ашылғаннан кейін екі жыл өткен соң, капитан Кеннидің Брайтон-Бич моншалары ашылды. Сол кезде күндіз ашық жерде шомылуға қатаң тыйым салынған, сондай-ақ аралас шомылуға да тыйым салынған: жағажайдың ерлер мен әйелдер үшін бөлек бөліктері белгіленген. Моншалар жағадан алыс салынған және ағаш көпір арқылы қол жеткізілген, сондықтан шомылушылар тек шомылу киімдерін киіп құм арқылы өтуі керек емес, тікелей суға кіре алатын болды. Брайтон-Бич моншалары бірнеше рет қиратылып, ақыры 1979 жылы бұзылды. Орталық Брайтонның муниципалдық моншалары 1881 жылы ашылды. Бұл Австралиядағы ашық судағы қоршалған моншалардың бірі. 1859 жылдың 18 қаңтарында Брайтон муниципалитеті жарияланды, ол Дендидің зерттеу шекаралары мен Томас көшесі және Непиан тас жолы арасында шығысқа қарай кеңейтілді. 1863 жылдың қазан айында Брайтон қалашығы болды, ал 1870 жылы Элуод пен Эльстернуиктің бөліктері қосылды. Брайтон 1887 жылдың 18 наурызында қала болып құрылды. Ол 1912 жылдың 3 сәуірінде Муараббин қаласынан бөлігін қосып алды және 1919 жылдың 12 наурызында Брайтон қаласы болды. 1994 жылдың 14 желтоқсанында Брайтон қаласы Бейсайд қаласы деп аталатын жаңа муниципалитетке біріктірілді. Брайтон магистратура соты 1985 жылдың 1 ақпанында жабылды.

Бүгін

Жағажайда Beach Road велосипедпен жүруге арналған танымал маршрут, ал Bay Trail жағалау бойымен жаяу және велосипед жолдарымен созылып жатыр. Орта Брайтонның оңтүстігінде орналасқан Денди-стрит жағажайында 82 түрлі-түсті суға түсу кабиналары бар, олар Мельбурнның танымал туристік нысандарының бірі. Кабиналардың мөлшері мен құрылысы біркелкі, жағажай бойымен жүйелі түрде орналасқан және Мельбурн қалалық орталығына жақын жерде сақталған жалғыз мұндай құрылымдар болып табылады. Bayside қалалық кеңесінің қабылдаған жоспарлау схемасы мұралық ережелері оларға өзгеріс енгізуге тыйым салады, барлығы Виктория дәуірінің сәулеттік ерекшеліктерін сақтайды, мысалы, ағаш қаңқалары, сыртқы қабырғалар және толқынды темір шатырлары, электр қуаты мен су жүргізу желісі сияқты жайлылықтарсыз. Орта Брайтон жағажайы мен Сандоун Сент-Бич арасында тарихи модерн стильдегі Орта Брайтон қалалық моншалары, Корольдік Брайтон яхта клубы және Орта Брайтон пирсі мен толқын тоқтатушы қоршауы орналасқан.

Халық саны

2016 жылғы санақта Брайтон қаласында 23 253 адам тіркелді. Адамдардың 68,1%-ы Австралияда туған. Ең көп кездесетін туған елдер: Англия – 5,4%, Қытай – 2,8%, Жаңа Зеландия – 1,7%, АҚШ – 1,2% және Оңтүстік Африка – 1,1%. 79,0% адам үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдер: мандарин – 3,2%, грек – 1,9%, итальян – 1,5%, орыс – 1,4% және француз – 0,8%. Брайтон қаласындағы дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: христиандық – 55,9%, діні жоқ – 33,6%, католик – 22,5% (христиандық дінінің бір тармағы) және англикандық – 16,7% (христиандық дінінің бір тармағы).

Көлік

Брайтон қаласын Сандрингем желісіндегі Gardenvale, North Brighton, Middle Brighton және Brighton Beach теміржол станциялары жайлайды. Мельбурн университетінен 64 трамвай маршруты қаланың шығыс шеттеріне дейін қатынайды, сондай-ақ 216, Monash университетіне бағытталған 630 және Мельбурн қаласының орталығы арқылы өтетін 219 автобустарды қоса, бірнеше автобус бағдары да бар. Бірнеше маңызды магистральдық жолдар Брайтон қаласының жанынан немесе одан өтеді. Bay Trail тас жол велосипед жолы Брайтон жағалауынан өтеді.

Білім

Брайтон қаласындағы орта мектептерге Брайтон грамматикалық мектебі, Брайтон орта колледжі, Фирбанк қыздар грамматикалық мектебі, Хейлиберидің Каслфилд кампусы, Сент-Леонард колледжі, Ксавьер колледжінің Костка Холл кіші кампусы (2021 жылы жабылды) және «Теңіз жұлдызы» колледжі кіреді. Мельбурн халықаралық жапон мектебі, жартылай күндік жапон тілі мектебі, бұрын Брайтон грамматикалық мектебінде сабақтар өткізген. Жергілікті католик бастауыш мектептері – Брайтонның Сент-Жоан және «Теңіз жұлдызының» жанындағы Сент-Джеймс бастауыш мектебі.