Кіріспе
Телекоммуникация индустриясы термині. Гибридті талшықты-коаксиалды (HFC) желі – оптикалық талшық пен коаксиалды кабельді біріктіретін кеңжолақты телекоммуникациялық желі. Бұл технологияны әлемдік кабельдік теледидар операторлары 1990 жылдардың басынан бері кеңінен пайдаланады. Гибридті талшықты-коаксиалды кабель жүйесінде телеарналар кабель жүйесінің тарату орталығынан, бас станциясынан, жергілікті қауымдарға оптикалық талшықты абоненттік желілер арқылы жіберіледі. Жергілікті қауымда оптикалық торап сигналды жарық сәулесінен радиожиіліктік (RF) сигналға түрлендіріп, абоненттердің үйлеріне тарату үшін коаксиалды кабель желілері арқылы жібереді. Оптикалық талшықты магистральдық желілер DOCSIS технологиясы арқылы кабельдік интернетке қолжеткізу сияқты, көп жолақты қолдануды қажет ететін қосымша қызметтерді ұсынуға жеткілікті өткізу қабілетін қамтамасыз етеді. Жолақтың ені HFC желісінің пайдаланушылары арасында бөліседі.
Hybrid fiber coaxial (HFC) is a broadband telecommunications network that combines optical fiber and coaxial cable. It has been commonly employed globally by cable television operators since the early 1990s. In a hybrid fiber coaxial cable system, television channels are sent from the cable system's distribution facility, the headend, to local communities through optical fiber subscriber lines. At the local community, an optical node translates the signal from a light beam to radio frequency (RF), and sends it over coaxial cable lines for distribution to subscriber residences. The fiberoptic trunk lines provide enough bandwidth to allow additional bandwidth intensive services such as cable internet access through DOCSIS. Bandwidth is shared among users of an HFC.
Сипаттама
Оптикалық талшықты желі кабель операторларының бас станциясынан, кейде аймақтық бас станциясынан, тұрғын үйлердің хаб-сайтына дейін және соңында 25-ден 2000 үйге дейін қызмет көрсететін оптикалық-коаксиалды кабельдік түйіндерге дейін созылады. Бас станцияда әдетте қашықтан бейнесигналдарды қабылдау үшін спутниктік антенналар, сондай-ақ IP агрегациялық маршрутизаторлар болады. Кейбір бас станцияларда телекоммуникациялық қызметтерді ұсыну үшін телефондық жабдықтар (мысалы, автоматты телефон станциялары) да орналасқан. Аймақтық немесе аймақтық бас станция/хаб бас станциядан бейнесигналды қабылдап, жергілікті лицензиялау органдарының талаптарына сәйкес, қоғамдық, білім беру және мемлекеттік телеарналарды (PEG) қосады немесе жергілікті тұрғындарға тартымды мақсатты жарнаманы енгізеді, сонымен қатар CMTS (жұмыс істеуі үшін қажетті барлық бөліктері бар интеграцияланған CMTS) немесе интернет пен бейнені қамтамасыз ететін CCAP арқылы интернет қосылымын ұсынады. Жеке Edge QAM құрылғылары цифрлық бейне көздерінен алынған QAM модуляцияланған бейнені коаксиалды кабель желісінде таратуға жарамды ету үшін пайдаланылуы мүмкін. Edge QAM құрылғыларын модульдік CMTS архитектурасында бейне орнына интернет деректерін беру үшін CMTS-ке қосуға болады. CCAP-тың мақсаты – деректерді ғана ұсынатын дәстүрлі, интеграцияланған CMTS және бейне үшін қолданылатын, бөлек жабдық болып табылатын Edge QAM құрылғыларын алмастыру. Бейне NTSC, MPEG 2, DVB C немесе QAM стандарты сияқты стандарттарға сәйкес кодталуы мүмкін, ал деректер DOCSIS стандартына сәйкес, аналогты бейне шифрлануы мүмкін, сигналдар аналогты немесе цифрлық бейне модуляторларымен, соның ішінде QAM модуляторларымен немесе Edge QAM құрылғыларымен модуляциялануы мүмкін, бұл қолданылатын CMTS-тың түріне байланысты (модульді CMTS болса, бейне және/немесе деректер үшін, CMTS тек деректер үшін немесе CCAP бейне және деректер үшін) және осы жабдықта RF тасымалдаушыларына түрлендіріледі. CMTS, CCAP, Edge QAM және QAM модуляторларының әртүрлі қызметтері бөлгіштер мен біріктіргіштер сияқты RF басқару модульдерін пайдалана отырып, бір RF электр сигналына біріктіріледі, ал нәтижесіндегі сигналдар кең жолақты оптикалық таратушыға жіберіледі, ол іс жүзінде Arris CH3000, Scientific Atlanta Prisma немесе Cisco Prisma II сияқты «оптикалық платформадағы» немесе бас платформадағы таратушы модуль болып табылады. Бұл платформаларда бірнеше таратушылар мен қабылдағыштар орналасқан, соңғылары кабельдік интернет үшін пайдаланылуы мүмкін, сондай-ақ оптикалық талшықтардағы оптикалық сигналдардың жеткізілу қашықтығын ұзарту үшін Эрбийлі допингтелген талшықты күшейткіштер (EDFA) орналастырылуы мүмкін. Әр таратушы мен қабылдағыш бір оптикалық түйінді қамтамасыз етеді. Бұл оптикалық таратушы RF электр сигналын түйіндерге жіберілетін оптикалық модуляцияланған сигналға түрлендіреді. Оптикалық талшық кабельдері бас станцияны немесе хабты оптикалық түйіндермен нүктеден нүктеге немесе жұлдыз тәрізді топологиямен, ал кейбір жағдайларда қорғалған сақина тәрізді топологиямен байланыстырады. Әр түйін өзінің арнайы талшығы арқылы қосылуы мүмкін, сондықтан сыртқы желіде орналасқан оптикалық талшық кабельдерде бірнеше ондағаннан бірнеше жүздерге дейін немесе тіпті мыңдаған талшықтар болуы мүмкін, мысалы 6912 талшық.
Оптика талшықтары тораптары
Оптикалық талшықты тораптың кең жолақты оптикалық қабылдағышы бар, ол бас станциядан немесе хабтан келетін оптикалық модульденген сигналды клиенттерге жіберілетін электрлік сигналға айналдырады. 2015 жылдан бастап, төменгі ағыстағы сигнал әдетте 50 МГц-тен басталып, жоғарғы шегінде 550-1000 МГц аралығында болатын РК (радиожиілікті) модульденген сигнал болып табылады. Оптикалық талшықты торап сонымен қатар кері немесе қайтару жолының таратушысын қамтиды, ол клиенттерден бас станцияға хабарламаларды жібереді. Солтүстік Америкада бұл кері сигнал 5–42 МГц аралығында модульденген РК сигнал болып табылады, ал әлемнің басқа аймақтарында бұл диапазон 5–65 МГц құрайды. Бұл электрлік сигнал коаксиалды кабель арқылы шығарылып, коаксиалды магистральді құрайды. Желінің оптикалық бөлімі үлкен икемділікті ұсынады. Егер торапқа көптеген оптикалық талшықты кабельдер жеткізілмесе, толқын ұзындығын бөлу мультиплексі бірнеше оптикалық сигналды бір талшыққа біріктіру үшін қолданылады. Оптикалық сүзгілер бір талшыққа оптикалық толқын ұзындықтарын біріктіру және бөлу үшін пайдаланылады. Мысалы, төменгі сигнал 1550 нм толқын ұзындығында, ал кері сигнал 1310 нм толқын ұзындығында болуы мүмкін.
Клиенттермен соңғы байланыс
Желідегі коаксиалды магистральдық бөлік 25–2000 үйді (әдетте 500 үйді) түйінден тыс, ағаш тәрізді және тармақты конфигурацияда байланыстырады. Магистральдық коаксиалдық кабельдер оптикалық түйінге қосылады және кішігірім тарату кабельдері қосылатын коаксиалды тіректі құрайды. RF күшейткіштері деп аталатын магистральдық күшейткіштер, кабельдің әлсіреуін және коаксиалды кабельді бөлу немесе "таптау" салдарынан туындайтын электр сигналдарының пассивті жоғалуын жеңу үшін магистраль бойында белгілі бір аралықта қолданылады. Магистральдық кабельдер сонымен қатар, әдетте 60 немесе 90 В кернеумен, қуат көзі (ішінде қорғасын қышқыл аккумуляторы бар) және қуат енгізу құрылымы арқылы кабель желісіне айнымалы ток (AC) қуатын жеткізеді. Қуат кабель желісіне қосылады, сондықтан оптикалық түйіндерге, магистральдық және тарату күшейткіштеріне жеке сыртқы қуат көзі қажет болмайды. Жергілікті электр компаниясының ережелеріне байланысты қуат көзінің жанында қуат өлшегіші орналасуы мүмкін. Магистральдық кабельдерден кішігірім тарату кабельдері, RF сигналын және AC қуатын жеке көшелерге жеткізу үшін "көпір" деп аталатын магистральдық күшейткіштердің біріне қосылады. Әдетте, магистральдық күшейткіштерде екі шығыс порты болады: біреуі магистраль үшін, екіншісі – көпір ретінде. Егер үлкен сыйымдылық қажет болса, тарату күшейткіштерін (олар жүйелік күшейткіштер деп те аталады) көпшілік порттан бірнеше тарату кабельдерін магистральға қосу үшін қосуға болады, себебі оларда бірнеше шығыс порты бар. Сонымен қатар, желілік кеңейткіштерді, яғни бір ғана шығыс порты бар шағын тарату күшейткіштерін, магистральдағы көпір портынан шығатын тарату кабеліне қосуға болады және тарату кабельдеріндегі сигналдарды күшейтуге қолданылады, бұл теледидар сигналының қуатын теледидар қабылдай алатын деңгейде ұстауға мүмкіндік береді. Содан кейін тарату желісі "тапталып", жеке кабельдерді тұтынушылардың үйлеріне қосу үшін қолданылады. Бұл радиожиіліктік (RF) "таптар" радиожиіліктік сигналды өткізеді және коаксиалды қуат жүйесімен қамтамасыз етілген резервтік қуаттың сенімділігін қажет ететін телефон құрылғылары болмаса, айнымалы токты (AC) бөгеп тұрады. "Таптар" стандартты бұрандалы типтегі жалғауыш – F жалғауышын пайдалана отырып, кішкентай коаксиалды кабельге қосылады. Содан кейін кабель үйге қосылады, онда жер блогы жүйені сыртқы кернеулерден қорғайды. Желі құрылымына байланысты сигнал бірнеше теледидарларға немесе бірнеше теледидар қораптарына (кабельдік қораптарға) бөліне алады, содан кейін олар теледидарға қосылуы мүмкін. Егер бірнеше теледидарды қосу үшін тым көп бөлігіштер қолданылса, сигнал деңгейі төмендейді және аналогты арналардағы сурет сапасы нашарлайды. Бөлгіштерден өткен теледидарлардағы сигнал сапасы төмендеп, сигналды қалпына келтіру үшін "кабель" немесе "үй" күшейткішін қолдану қажет болады.
to connect several distribution cables to the trunk if more capacity is needed as they have multiple output ports. Alternatively, line extenders, which are smaller distribution amplifiers with only one output port, can be connected to the distribution cable coming off the bridger port in the trunk and used to boost the signals in the distribution cables to keep the power of the television signal at a level that the TV can accept. The distribution line is then "tapped" into and used to connect the individual drops to customer homes. These RF taps pass the RF signal and block the AC power unless there are telephony devices that need the back up power reliability provided by the coax power system. The tap terminates into a small coaxial drop using a standard screw type connector known as an F connector. The drop is then connected to the house where a ground block protects the system from stray voltages. Depending on the design of the network, the signal can then be passed through a splitter to multiple TVs or to multiple set top boxes (cable boxes) which may then be connected to a TV. If too many splitters are used to connect multiple TVs, the signal levels will decrease, and picture quality on analog channels will decrease. The signal in TVs past those splitters will lose quality and require the use of a "drop" or "house" amplifier to restore the signal.
ГФУ желілерінің дамуы
Тарихи тұрғысынан кабельдік операторлардың бағыты желілерінде қолданылатын коаксиалды кабельдің мөлшерін азайту және сигнал сапасын жақсарту болды, бұл бастапқыда HFC технологиясын қабылдауға әкелді. HFC желілерінің басында орналасқан коаксиалды магистральдық кабельдері бар коаксиалды кабель желілерін алмастырды, сондай-ақ HFC осы магистральдық кабельдердің бір бөлігін оптикалық талшық кабельдерімен және оптикалық тораптармен алмастырды. Мұндай желілерде магистральдық күшейткіштер магистральдық кабельдер бойында орналастырылып, магистральдардағы сигнал деңгейін қажетті деңгейде ұстап тұру үшін қолданылды, тарату желілері магистральдардан жеке көшелерге сигналды тарату үшін пайдаланылуы мүмкін, сигнал сапасын жақсарту үшін бағыттағыш байлағыштар қолданылды, магистральдық күшейткіштер автоматты деңгейді басқару немесе автоматты күшейтуді басқарумен жабдықталуы мүмкін, гибридтік интегралдық схемасы бар гибридтік күшейткіштер де қолданылды, ал магистральды тарату желілеріне қосылу үшін жеке көпірлер пайдаланылды. 1953 жылы C COR кабельдік күшейткіштерді қуатпен жабдықтау үшін коаксиалды кабельдер арқылы қуатты жіберуді енгізген алғашқы компания болды. 1965 жылы ол электр тіректерінде қолданылатын күшейткіштерде интегралдық схемаларды қолдануды енгізді, ал 1969 жылы күшейткіштерде жылуды тарату қанатын алғаш рет қолданды. Сыртқы корпустағы алғашқы күшейткіштер, ілмектермен және тығыздағыштармен жабдықталған, электр тіректері арасында орнатуға арналған, 1965 жылы ұсынылды. Шамамен 1973 жылы желілерді кеңейту нәтижесінде сигнал сапасын жақсарту үшін кабельдік желілерде хабтар қолдана бастады, сондай-ақ кабельдік операторлар коаксиалды бөліктердегі каскадты күшейткіштердің санын 20-дан 5-ке дейін азайтуға тырысты. FM модуляцияланған бейнесигналдары бар коаксиалды кабельден жасалған супермагистральдар, FM бейнесі оптикалық талшықта да тасымалдануы мүмкін, ал оптикалық талшық ақырында супермагистральдарда коаксиалды кабельдерді алмастырды. 1990 жылдары 550 МГц, 600 МГц және 750 МГц дейін, ал 2000 жылы 870 МГц дейін. DOCSIS интернеті сияқты жоғарырақ цифрлық өткізу қабілетіне қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін кабельдік операторлар HFC желілерінде радиоспектрді 1 ГГц-тен 1,2 ГГц-ке дейін кеңейтті, желіде тек IP трафигін өңдеуге көшті, әдетте аналогты сигналдарды беру үшін цифрлық тасымалдау адаптерлерін (DTA) пайдаланды немесе коаксиалды кабельдердегі телеарналар санын азайтуды ұсынатын, бірақ ұсынылатын арналар санын азайтуды ұсынбайтын, Қосымша Цифрлық Видеоны (SDV) пайдаланды. 1990 жылдардың соңында HFC тораптары мен күшейткіштерінде Галлий Арсениді (GaAs) транзисторлары енгізілді, бұл кремний транзисторларын алмастырды және 2006 жылға қарай HFC-де қолданылатын спектрді 870 МГц-тен 1 ГГц-ке дейін кеңейтуге мүмкіндік берді. Remote PHY – HFC желісінің эволюциясы, мақсаты желіде коаксиалды кабельді пайдалануды азайту және сигнал сапасын жақсарту. Әдеттегі HFC желісінде CMTS және CCAP сияқты бас жабдықтар физикалық жағынан коаксиалды кабель байланыстары болып табылатын RF интерфейстерін пайдалана отырып HFC желісіне қосылады, ал желідегі оптикалық талшықты кабельдердегі оптикалық сигналдар аналогты болып табылады. Remote PHY-де CMTS немесе CCAP сияқты жабдықтар цифрлық сигналдарды тасымалдайтын оптикалық талшықты пайдалана отырып HFC желісіне тікелей қосылады, CMTS/CCAP және RF модуляциясындағы RF интерфейсі мен коаксиалды кабельдерді жояды, сигнал сапасын жақсартады және 1024 QAM орнына 4096 QAM сияқты модуляцияға мүмкіндік береді, бұл бір уақытта бір битте көбірек ақпаратты беруге мүмкіндік береді. Бұл үшін сигналды цифрлықтан аналогтыққа түрлендіретін және модуляцияны орындайтын, дәстүрлі оптикалық тораптардан айырмашылығы, күрделі оптикалық тораптар қажет. Бұл құрылғылар Remote PHY құрылғылары (RPD) немесе Remote MACPHY құрылғылары (RMD) деп аталады. RPD-лер көппәтерлі үйлерге (MDU) орнатылатын сөрелер түрінде келеді, сондай-ақ оптикалық тораптарға немесе сигналды дәстүрлі HFC желісіне ұқсас тарататын шағын хабқа орнатылуы мүмкін. Remote PHY CMTS/CCAP-ті клиенттерден алыс орналасқан дерек орталығында орналастыруға мүмкіндік береді. Remote MACPHY, Remote PHY сияқты мақсатқа жетуден басқа, барлық DOCSIS протоколының функционалдығын оптикалық торапқа немесе сыртқы желіге көшіреді, бұл Remote PHY-мен салыстырғанда жайлылықты азайтуы мүмкін. Remote CMTS/Remote CCAP бұл мүмкіндікті пайдаланып, барлық CMTS/CCAP функционалдығын сыртқы желіге көшіреді. Virtual CCAP (vCCAP) немесе virtual CMTS (vCMTS) арнайы бағдарламалық жасақтамасы бар стандартты x86 негізіндегі серверлерде жүзеге асырылады, көбінесе DAA-мен бірге жүзеге асырылады және жаңа CMTS/CCAP шассилерін сатып алмай немесе CMTS/CCAP-қа жаңа мүмкіндіктерді жылдам қосу үшін қызметтік қуатын арттыру үшін пайдаланылуы мүмкін. 3 ГГц дейін қолданылатын жиілік диапазоны GaN транзисторларымен зерттелді. Жоғарылату сигналдары үшін қолданылатын жиілік диапазонында өзгерістер ұсынылды: 5-тен 85 МГц дейінгі жиіліктерді пайдаланатын орталық бөлу, 5-тен 205 МГц дейінгі жиіліктерді пайдаланатын жоғары бөлу және 5-тен 684 МГц дейінгі жиіліктерді қамтитын бірнеше опциялары бар жоғарырақ бөлу. Full Duplex (FDV) DOCSIS уақыттық бөліп мультиплекстеусіз бір жиілік диапазонында бір уақытта жоғарылату және төмендету сигналдарын пайдалануға мүмкіндік береді. Кабельдік операторлар PON (Passive Optical Networks) желілерін пайдалана отырып, FTTP желілеріне қарай біртіндеп өтіп жатыр.
ГФУ желісі арқылы тасымалдау
Жиілік бөлу мультиплекстеуді пайдалану арқылы HFC желісі түрлі қызметтерді, соның ішінде аналогты теледидар, сандық теледидар (SDTV немесе HDTV), сұраныс бойынша бейне, телефония және интернет трафигін жеткізе алады. Бұл жүйелердегі қызметтер 5 МГц-тен 1000 МГц-ке дейінгі жиілік диапазонында радиосигналдар арқылы таратылады. HFC желісі әдетте екі бағытта жұмыс істейді, яғни сигналдар бас станция/хабтан үйге және үйден бас станция/хабқа бір желі арқылы екі бағытта да таратылады. Алға бағытталған немесе төменгі ағын сигналдары бас станция/хабтан үйге бейне мазмұны, дауыс және интернет трафигі сияқты ақпаратты жеткізеді. HFC желілерінің алғашқы және жаңартылмаған ескі үлгілері бір бағытты жүйелер болып табылады. Бір бағытты жүйелердегі жабдықтар бас станциямен байланысу үшін POTS немесе радиожелілерді пайдалана алады. HFC кабельдік желі арқылы екі бағытты байланысты іске асыруға мүмкіндік береді, себебі бұл желілердегі күшейткіштердің санын азайтады. Кері бағытталған немесе жоғары ағын сигналдары үйден бас станция/хабқа ақпаратты жеткізеді, мысалы, фильм тапсырысу немесе интернет трафигі үшін басқару сигналдары. Алға және кері бағытталған сигналдар оптикалық тораптан үйге дейінгі аралықта бір коаксиалдық кабель арқылы екі бағытта да таратылады. Сигналдардың бір-біріне кедергі келтірмеуі үшін жиілік диапазоны екі бөлікке бөлінеді. NTSC M жүйесін дәстүрлі түрде қолданған елдерде бұл бөліктер 52–1000 МГц (алға бағытталған сигналдар үшін) және 5–42 МГц (кері бағытталған сигналдар үшін) құрайды. Басқа елдерде әртүрлі жиілік диапазондары қолданылады, бірақ олардың арасында төменгі ағынға қарағанда жоғары ағын үшін әлдеқайда көп өткізу қабілеті бар. Дәстүрлі түрде бейне мазмұны тек үйге жіберілгендіктен, HFC желісі асимметриялық құрылымдалған: бір бағыттағы деректерді жеткізу мүмкіндігі екінші бағытқа қарағанда әлдеқайда жоғары. Кері бағыт бастапқыда фильмдерді тапсырысу сияқты кейбір басқару сигналдары үшін ғана пайдаланылды, бұл үшін өте аз өткізу қабілеті қажет болды. HFC желісіне интернетке қол жеткізу және телефония сияқты қосымша қызметтер қосылғандықтан, кері бағыттың пайдалануы артып келеді.
Бірнеше жүйе операторлары
Көп жүйелі операторлар (MSO) оптикалық талшық және коаксиалды мыс кабельдер арқылы радиожиілік (RF) сигналдарымен әртүрлі қызметтерді жіберу әдістерін әзірледі. HFC желісі арқылы бейнені тасымалдаудың бастапқы және әлі де ең көп қолданылатын әдісі – стандартты аналогты телеарналарды модуляциялау, бұл әуе арқылы хабар тарату үшін қолданылатын әдіске ұқсас. Бір аналогты телеарна NTSC негізделген жүйелерде 6 МГц ені бар жиілік жолағын, ал PAL немесе SECAM негізделген жүйелерде 8 МГц ені бар жиілік жолағын иеленеді. Әрбір арна белгілі бір жиілік тасымалдауышында орналасқан, соның салдарынан жақын орналасқан немесе гармоникалық арналармен кедергі туғызбайды. Цифрлық түрде модульденген арнаны көру үшін үй жабдықтары немесе клиенттік жабдықтар (CPE), мысалы, цифрлық теледидарлар, компьютерлер немесе топ-бокстар, RF сигналдарын аналогты теледидарлар немесе компьютер мониторлары сияқты дисплей құрылғыларымен үйлесімді сигналдарға түрлендіруі керек. АҚШ Федералды байланыс комиссиясы (FCC) тұтынушылар жергілікті MSO-дан кабельдік карта алып, цифрлық арналарды көруге рұқсат ала алатынын қабылдады. Цифрлық бейне сығу технологияларын пайдалану арқылы бір 6 немесе 8 МГц жиілік тасымалдауышы арқылы бірнеше стандартты және жоғары ажыратымды телеарналарды таратуға болады, бұл HFC желісінің арна өткізу қабілетін толық аналогты желіге қарағанда 10 есе немесе одан да көп арттырады.
Бәсекелес желілік технологиялармен салыстыру
Цифрлық абоненттік желі (DSL) – дәстүрлі телефон компанияларының бұрылып өрілген мыс сымдар арқылы кең жолақты деректерді (жоғары жылдамдықтағы деректер) және кейде бейне қызметтерін жеткізуге қолданылатын технология. Ол әдетте HFC желілерімен салыстырғанда деректерді тасымалдау сыйымдылығы төмен, ал деректердің жылдамдығы сымның ұзындығы мен сапасына байланысты шектелуі мүмкін. Спутниктік теледидар HFC желілерімен телеарналық бейне қызметтерін ұсынуда өте бәсекелестікке түседі. Интерактивті спутниктік жүйелер қалалық аймақтарда үлкен кешігу уақытынан (қайта оралу уақыты) бәсекеге қабілетсіз, бірақ ауылдық жерлерде және жеткілікті немесе қандай да бір жерүсті инфрақұрылымы жоқ аймақтарда тиімді. HFC сияқты, телефон желісіндегі талшықты (FITL) технологиясын телефон операторлары қарапайым телефон желісі (POTS) арқылы тұтынушыларға кең жолақты қызметтер ұсыну үшін пайдаланады. 2000-шы жылдарда телекоммуникациялық компаниялар бейне, деректер және дауыс жеткізу үшін FTTX (Fiber to the x) сияқты пассивті оптикалық желілерді енгізе бастады, бұл кабельдік операторлармен бәсекелесуге мүмкіндік берді. Бұлардың орнатылуы қымбатқа түсуі мүмкін, бірақ олар, әсіресе деректер қызметтері үшін үлкен өткізу қабілетін қамтамасыз ете алады.