Кіріспе

Неміс физиологы (1854–1917)

Эмиль фон Беринг (; Emil Adolf von Behring), туған аты Эмиль Адольф Беринг (15 наурыз 1854 – 31 наурыз 1917), дифтерияға қарсы удың (антитоксин) ашқандығы үшін 1901 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алған неміс физиологы. Бұл салада алғашқы сыйлық оған берілді. Дифтерия бұрын балалар өлімінің негізгі себебі болғандықтан, ол "балаларды құтқарушы" деп кеңінен танылды. Оның дифтерия және тетанус ауруларымен жұмысы оған ең көп атақ пен танымалдылық әкелді. 1901 жылы ол пруссиялық дворян титулына ие болды, содан бері "фон Беринг" деп аталды.

Өмірбаян

Беринг Хансдорф қаласында, Край Розенберг, Пруссия провинциясында (қазіргі Лавице, Илава округі, Польша) дүниеге келген. Оның әкесі мектеп мұғалімі болған, отбасында 13 бала болды. 1874-1878 жылдары ол Берлиндегі Кайзер Вильгельм Академиясында медицинаны оқыды, бұл әскери дәрігерлер даярлайтын академия, себебі оның отбасы университет оқуға шамасы келмеді. Әскери дәрігер ретінде ол йодоформның әсерін зерттеді. Нейротомия оптикацилиаристе (немесе оптоцилиарлық нейротомия) жұмысын жүргізгендіктен, Беринг институттың дәрігері болды және кейіннен Марбургтегі өз мамандығы бойынша лицензия алу емтиханын тапсыра алды. 1878 жылы қызметі оны Польшаға жіберуді талап етті, онда ол септикалық ауруларға ден қойды. Оның әлеуеті көпке белгілі болды. Бұл оның Роберт Кохпен бірге Пруссияға оқуға оралуына әкелді. Ол Пруссия армиясынан гранттар мен қаржы алғандықтан, әскери қызметте болды. Оқудың әр семестрі үшін ол әскери хирург ретінде бір жыл қызмет етуге міндетті болды. Бұл 1881 жылдан 1883 жылға дейін екі жылға созылды, ол Екінші гусар полкында қызмет етті. Бұл антитоксиндер иммундалмаған жануарларды аурулардан қорғап, емдеуге мүмкіндік берді. 1892 жылы ол дифтерияға қарсы антитоксинді адамдарға сынап көрді, бірақ нәтижесіз болды. Антитоксиннің өндірісі мен мөлшері оңтайландырылғаннан кейін 1894 жылы сәтті емдеу басталды. 1894 жылы Беринг Эдинбург университетінің терапия саласындағы Камерон сыйлығымен марапатталды. 1895 жылы ол Марбург университетінің медицина факультетінде гигиена профессоры болды және осы лауазымды өмірінің соңына дейін сақтап қалды. Ол және фармаколог Ханс Хорст Мейердің зертханалары бір ғимаратта орналасқан, Беринг Мейердің тетанус токсинінің әрекет ету механизміна қызығушылығын оятып, ынталандырды. Беринг 1901 жылы дифтерияға қарсы сарысу терапиясын жасағаны үшін физиология немесе медицина саласындағы алғашқы Нобель сыйлығын жеңіп алды. 1902 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. 1904 жылы ол Марбургте антитоксиндер мен вакциналар өндіретін Behringwerke компаниясын құрды. 1905 жылы Халықаралық туберкулез конгресінде ол "туберкулез вирусынан алынған затты" ашқанын жариялады. Ол "ТС" деп атаған бұл зат, оның "bovivaccine" вакцинасының иммундау әрекетінде маңызды рөл атқарады, ол сиыр туберкулезінің алдын алады. Ол адамдарға қолданылатын қорғау және емдік заттарды жасауға тырысты, бірақ сәтті болмады. Беринг 1917 жылдың 31 наурызында Гессен-Нассау штатының Марбург қаласында қайтыс болды. Оның есімі Dade Behring ұйымында (қазір Siemens Healthineers құрамында), плазмадан алынған биотерапия өндіретін CSL Behring, Novartis Behring және Марбург университетінің Эмил фон Беринг сыйлығында сақталған, бұл Германиядағы ең ірі медицина сыйлығы. Оның Нобель сыйлығының медалі қазір Женевадағы Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай мұражайында көрсетілуде.

Дау

Фон Беринг Пол Эрлихті дифтерия бойынша бірлескен зерттеулерде танылудан және қаржылық сыйақыдан алаяқтаған деп саналады. Екі ғалым дифтерияға қарсы сарысуды жасау үшін бірнеше рет өлімге әкелетін уды атқа инъекция жасады. Бұл сарысу Германиядағы эпидемия кезінде тиімді қолданылды. Дифтерияға қарсы сарысуды коммерциялық өндіріс пен сатуға дайындалып жатқан химиялық компания екеуіне де келісімшарт ұсынды, бірақ фон Беринг барлық маңызды қаржылық пайданы өзіне иеленуге тырысты. Әділдіксіздікке қоса, 1901 жылы медицина саласындағы алғашқы Нобель сыйлығын Беринг ғана өз үлесі үшін алды. Дегенмен, Эрлих 1908 жылы иммунологияға қосқан еңбегі үшін медицина саласындағы Нобель сыйлығын жеңіп алды.

Жеке өмір

1896 жылы 29 желтоқсанда Беринг сол кезде жиырма жастағы Элсе Спинолаға (1876-1936) үйленді. Ол Берлиндегі Charité ауруханасының директорының қызы және еврей отбасында туған анасы – Элис Спинола, туған Бендикс – күйеуге шыққанда христиан дініне көшкен. Олардың алты ұлы болды. Олар 1897 жылы Капридегі "Беринг" вилласында бал айын өткізді, онда Берингтің демалыс үйі орналасқан. 1909-1911 жылдары орыс жазушысы Максим Горький осы виллада тұрды.