«Луи Пастердің тарихы» (1936) фильмі – америкалық биографтық фильм, микробиологиядағы жетістіктерімен әйгілі ғалым Пастердің өмірін көрсетеді. Оскар жеңімпазы!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1936 жылы Уильям Дитерле түсірген «Луи Пастердің тарихы» – 1936 жылғы американдық қара-ақ түсті, тарихи фильм. «Warner Bros.» студиясы Генри Бланкенің продюсерлігімен, Уильям Дитерленің режиссерлігімен түсірген. Басты рөлдерде Жозефина Хатчинсон, Анита Луиза, Дональд Вудс және микробиология саласында маңызды жетістіктер жасап, ауыл шаруашылығы мен медицинада революция жасаған атақты ғалым – Пол Муни ойнаған. Фильмнің сценарийін Пьер Коллингс, Шеридан Гибни және Эдвард Ходоров (авторлық құқығы көрсетілмеген) жазған. Сценарий Пастердің өмірін фантастикалық түрде бейнелейді. Пол Муни «Үздік актер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, ал Коллингс пен Гибни «Үздік сценарий» және «Үздік әңгіме» номинацияларында марапатталды. Фильм «Үздік фильм» номинациясына ие болды. Сонымен қатар, Пол Муни 1936 жылы Венеция кинофестивалінде «Вольпи кубогын» – «Үздік актер» сыйлығын жеңіп алды.
1936 film by William Dieterle
The Story of Louis Pasteur is a 1936 American black and white biographical film from Warner Bros., produced by Henry Blanke, directed by William Dieterle, that stars Josephine Hutchinson, Anita Louise and Donald Woods, and Paul Muni as the renowned scientist who developed major advances in microbiology, which revolutionized agriculture and medicine. The film's screenplay—which tells a highly fictionalized version of Pasteur’s life—was written by Pierre Collings and Sheridan Gibney, and Edward Chodorov (uncredited). Muni won an Academy Award for Best Actor, while Collings and Gibney won for Best Screenplay and Best Story. The film was nominated for Best Picture. Muni also won the Volpi Cup for Best Actor from the Venice Film Festival in 1936.
Сюжет
1860 жылы Парижде күйзеліске ұшыраған ер адам әйелінің дәрігерін өлтіреді. Химик Луи Пастер (Пол Муни) микробтар ауру туғызады деген теорияны жариялаған еді. Сондықтан дәрігерлер қол жуу және құралдарын қайнаған сумен стерильдеу арқылы аурудың таралуын болдырмауы керек. Бірақ дәрігер мұны істемеген, сондықтан әйелі бала туғаннан кейін шешек қызбасынан қайтыс болды. Францияның медицина академиясы Пастерді – әсіресе оның ең белсенді қарсыласы доктор Шарбоннетті (Фриц Лейбер аға) – ұсыныстарының бәрі шексіздікке тең екендігіне сенетін ақылсыз адам деп есептейді. Пастер Шарбоннеттің стерильді емес әдістерінің қауіптілігіне ашық назар салады және Шарбоннет қарап жүрген Наполеон III патша отбасының бір мүшесі шешек қызбасынан қайтыс болады деп дұрыс болжайды. Пастердің идеялары кісі өлтіруге алып келгендіктен қауіпті деп есептеледі. Император оған қарсы шыққанда Пастер Парижді қалдырып, Арбуаға көшеді. 1870 жылдары жаңа француз үкіметі Франко-прусс соғысынан кейін экономиканы қалпына келтіруге тырысқанда, Арбуа маңында көптеген қойлар көкжәнті ауруынан өліп жатқанын біледі. Олар Пастердің адал зерттеушілердің шағын тобымен жұмыс істегеннен кейін көкжәнтіге қарсы вакцина жасағанын білетін өкілдерін жібереді. Медицина академиясы оған әлі де қарсы және Арбуа көкжәнтіден таза болуы керек дейді, сондықтан үкімет сол жерден жер сатып алып, қой шаруаларын оны пайдалануға шақырады. Пастер бұл ұсынысқа қарсы шығып, топырақтың көкжәнті спораларымен толы екенін айтады, содан кейін тәжірибе жасауды ұсынады. Ол жаңадан келген 25 қойға вакцина салады; содан кейін оларға және тағы 25 басқа бақылау тобына көкжәнті бар қойдың қаны салынады. Англияда антисептикалық хирургияның негізін қалаушы Джозеф Листер (Халливелл Хоббс) осыған қызығушылық танытып, қатысады. Ол Пастердің сәттілігіне куә болады, себебі қалған 25 қой өлгеннен кейін вакцина салынған қойлардың бәрі сау болып қалады. Осы кезде Жан Мартель (Дональд Вудс) – бұрын Шарбоннеттің ассистенті болған, бірақ қазір Пастердің ізінен жүретін жас дәрігер – Пастердің қызы Анеттеге (Анита Луиз) ұсыныс жасайды. Мерекелер ұзаққа созылмайды, себебі ақырап жүрген ит қала арқылы жүгіріп, бір адамды шағады. Әйел оны сиқырмен емдеуге тырысқанда, Пастер дәрігерлердің сәттілікке жете алмайтынына қайғырады. Парижге оралған соң, ол құтыру ауруын келесі жобасы етеді. Ол ауруды бір жануардан екіншісіне инъекция арқылы таратады, бірақ ешқандай микробтың ауысып жатқанын байқай алмайды (вирустар ашылмаған), ал көкжәнті вакцинасын жасау үшін қолданған әдісі сәтсіз аяқталады. Шарбоннет Пастердің сәтсіздігіне қуану үшін зертханаға келеді. Пастердің шарлатан екеніне сенімді ол өзіне құтыру ауруын жұқтырады – және аурудың жоқ екеніне қуанышты. Пастердің әйелі Мари (Жозефин Хатчинсон) үлгінің уақыт өте келе әлсіреген болуы мүмкін екенін айтқанға дейін Пастердің ойы шатасқан. Бұл оны дұрыс жолға салады, ол иттерге күшін күшейтіп инъекциялар жасауды жалғастырады. Бірақ тәжірибелер аяқталмас бұрын, ашулы ана ашулы ит шаққан ұлын (Дики Мур) емдеу үшін сынап көруге өтініш жасайды. Пастер медициналық көмек көрсету үшін лицензиясы болмағандықтан түрмеге қамалудан немесе тіпті өлім жазасынан қорқады, бірақ ол баланы құтқару керек деп шешеді. Осы кезде Ресейден доктор Заранов (Аким Тамиров) құтыру ауруына ұшыраған шаруалар тобымен бірге келеді. Олар Пастердің емделу әдісін қабылдауға өз еріктерімен келіседі. Анет Мартелдің баласын босана бастайды. Ол үшін дәрігерді табу мүмкін емес, ал балаға Мартельдің қатысуы өте қажет. Пастер басқа дәрігерді іздейді, бірақ ол тек Шарбонетті таба алады. Ол Шарбонеттен қолын жууды және құралдарын стерильдеуді сұрайды; Шарбоннет егер Шарбоннет тағы бір ай өмір сүрсе, Пастер құтыру ауруы туралы барлық жұмыстарын қайтарып алып, айыптауға келіседі. Екеуі де келісімді сақтауға лайық. Бала тууы жақсы аяқталады, бірақ Пастер жеңіл инсульт алады. Бірнеше күннен кейін Пастерге тірі ресейліктерді емдеуге рұқсат берілгені туралы хабар келеді. Ол ауруханада мүгедектер арбасымен, кейін таяқпен алғашқы уколдарды жасайды. Тәжірибе сәтті аяқталады, тіпті Шарбоннет өзінің қателігін мойындап, Пастердің пікірін қайтарып алып, өзіне укол сұрайды. Кейін Пастер Листердің медицина академиясында оны айыптауға дайындалып жатқанын біледі. Ол ашуланып барады, бірақ бұл толыққанды тосынсый болады. Листер оны мақтап, Заранов оған орыс медалін табыс етеді, ал бұрын күмәнданған дәрігерлер оны құрметтейді.
In 1860 Paris, a distraught man murders his wife's doctor. Chemist Louis Pasteur (Paul Muni) has publicized the theory that microbes cause diseases. Therefore, doctors should avoid spreading by washing their hands and sterilizing their instruments in boiling water. The doctor did not do this, and the wife died of puerperal fever after giving birth. France's medical academy dismisses Pasteur—notably his most vocal critic, Dr. Charbonnet (Fritz Leiber Sr.)—as a crank whose recommendations are tantamount to witchcraft. Pasteur frankly calls attention to the risks of Charbonnet's non sterile methods and correctly predicts that a member of Napoleon III's royal family who Charbonnet is attending will die of puerperal fever. Pasteur is considered dangerous because his ideas have led to murder. When the Emperor comes down against him, Pasteur leaves Paris and moves to Arbois. In the 1870s, when the new French government tries to restore the economy after the Franco Prussian War, they learn that many sheep are dying of anthrax, except around Arbois. They send representatives who realize that, after working with a small group of loyal researchers, Pasteur developed an anthrax vaccine. The medical academy still opposes him and says Arbois must be free of anthrax, so the government buys land there and invites sheep farmers to use it. Pasteur objects strongly, saying the soil is full of anthrax spores, and eventually proposes an experiment. He will vaccinate 25 of the newly arrived sheep; then they and a control group of 25 others will be injected with blood from a sheep with anthrax. Joseph Lister (Halliwell Hobbes), the pioneer of antiseptic surgery in England, is interested enough to attend. He witnesses Pasteur's success as all the vaccinated sheep remain healthy after the other 25 die. At this point, Jean Martel (Donald Woods), a young doctor who was formerly Charbonnet's assistant but now follows Pasteur, becomes engaged to Pasteur's daughter Annette (Anita Louise). The celebrations are short lived, as a rabid dog runs through the town and bites a man. As a woman attempts to cure him by witchcraft, Pasteur laments that doctors would have no more chance of success. Moving back to Paris, he makes rabies his next project. He spreads the disease from one animal to another by injection but cannot detect any microbe being transferred (viruses had not been discovered), and the method he used to create the anthrax vaccine fails. Charbonnet visits the lab to gloat over Pasteur's failure. He is so confident Pasteur is a quack that he injects himself with rabies—and is triumphant, as he does not get the disease. Pasteur is puzzled until his wife Marie (Josephine Hutchinson) suggests the sample may have weakened with age. This sets him on the right path, giving dogs progressively stronger injections. But before his experiments conclude, a frantic mother begs him to try his untested treatment on her son (Dickie Moore), who a rabid dog has bitten. Despite fearing imprisonment or even execution for Practicing without a license to provide medical treatment, Pasteur decides he must try to save the child. During the attempt, Dr. Zaranoff (Akim Tamiroff) arrives from Russia with a group of peasants exposed to rabies. They have volunteered to receive Pasteur's treatment. Annette goes into labor with Martel's child. The doctor to attend to her is unavailable, and the boy urgently needs Martel. Pasteur searches for another doctor, but he can only find Charbonnet. He begs Charbonnet to wash his hands and sterilize his instruments; Charbonnet finally agrees that if Charbonnet lives another month, Pasteur will retract and denounce all his work on rabies. Both men are honorable enough to respect the agreement. The birth goes well, but Pasteur suffers a mild stroke. Days later, word comes that Pasteur has permission to treat the still alive Russians. He attends them in hospital for the first injections using a wheelchair and later a cane. The experiment is a success, and now even Charbonnet concedes he was wrong, tearing up Pasteur's retraction and asking for the shots himself. Afterwards, Pasteur hears that Lister will denounce him at the medical academy. He angrily attends, but it is actually a surprise. Lister praises him, Zaranoff presents him with a Russian medal, and the once skeptical doctors honor him.
Қабылдау және марапаттау
1936 жылы "The Spectator" журналына жазған Грэм Грин фильмге жақсы баға беріп, оны "шындық, қызықты және сапалы түсірілген фильм" деп сипаттады. Пауль Муниді "қазіргі замандағы ең ұлы актер" және "көп қырлы тұлға" деп атап, Грин Мунидің Пастер образын жасауын "барлық денесімен [көрсетіп,] ғана емес, буржуазиялық, егде жасты, жауырынып, ащы және қайырымды кішкентай химиктің емес, сонымен қатар оның ұлтын және тіпті дәуірін" бейнелейді деп мәлімдеді.
Writing for The Spectator in 1936, Graham Greene gave the film a good review, describing it as "an honest, interesting and well made picture". Characterizing Paul Muni as "the greatest living actor" and as a "Protean figure", Greene asserts that Muni's depiction of Pasteur is accomplished "with his whole body [to establish] not only the bourgeois, the elderly, the stubborn and bitter and noble little chemist, but his nationality and even his period."
Радиоға бейімделу
Пол Муни фильмнің екі радиоқойылым нұсқасындағы рөлін қайта ойнады: 1936 жылғы 23 қарашадағы «Люкс радио театры» эпизоды және 1946 жылғы 13 сәуірдегі «Оскар театры» эпизоды. Интернет-архивте осы радио адаптациясы сақталған, оны төмендегі сыртқы сілтемелер арқылы табуға болады.
Paul Muni reprised his role in two radio play versions of the film: the November 23, 1936 episode of Lux Radio Theater and the April 13, 1946 episode of Academy Award Theater. The Internet Archive holds this radio adaptation, which can be found in the external links below.