Кіріспе

Порт Кембла – Вуллонгонгтың Орталық қаласынан (CBD) оңтүстікке қарай 10 км жердегі шағын қала және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Иллаварра аймағының бір бөлігі. Бұл шағын қалаға порт, ірі өнеркәсіптік кешен (Австралиядағы ең ірілерінің бірі), кішкентай гавань, жағалау бойындағы табиғат қорығы және шағын коммерциялық сектор кіреді. Ол Ред-Пойнт мүйісінде орналасқан; алғаш рет 1770 жылы капитан Джеймс Кук осы жерді көріп өткен. "Кембла" атауы – аборигендердің сөзі, ол "жабайы құстар көп" дегенді білдіреді.

Тарих

Порт Кембла Уоллонгонг қаласының өнеркәсіптік аймағы болғанға дейін, өзін-өзі толық қамтамасыз ете білетін, дамып келе жатқан сауда орталығы және жанды қоғамдық өмірге ие қала болды. Қаланың учаскелеріне бөлінуі 1908 жылы басталды, ал 1921 жылы 1622 адам тұрды. Экономикалық өсім халықтың одан әрі өсуіне түрткі болды. Порт Кембла атауын Кембла тауына жақын орналасқандықтан алған.

Өнеркәсіптік өзгерістер

1908 жылы мыс қорыту және өңдеу зауыты, Австралияның электролиттік өңдеу және балқыту компаниясы өндіріс бастады. 1917 жылы «Metal Manufactures» ашылды, ал 1927 жылы «Хоскинс» темір және болат зауыты құрылды. Келесі жылы ол «Australian Iron & Steel» болып өзгерді. 1947 жылға қарай қала халқы 4960 адамға жетті, ал Крингила және Лейк Хайтс сияқты шағын қала маңы аудандары қала шетінде тез өсіп жатты. 1947 жыл жергілікті муниципалитет автономиясы үшін күрестің шегіне жеткен кезі болды, бірақ Үлкен Вуллонгонг қаласының құрылуымен бұл күрес сәтсіз аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін «Порт Кембла» қауымдастығының үдемелі құлдырауы байқалды, себебі жергілікті қала шекаралары Вуллонгонгқа немесе аймақтық бірегейлікке қарай бірте-бірте сіңірілді.

Мәдениеттің әртүрлілігі

1920-ші жылдардағы өркендеуден кейін қала 1950-1960 жылдары маңызды әлеуметтік және демографиялық өзгерістерге ұшырады. Көбінесе Ұлыбритания, Италия, Македония және Германиядан мигранттар толқындары қалаға қоныс аударды. Осы кезеңде Порт Кембла жалпы Австралия қоғамын қамтитын өзгерістердің алдында тұрды, себебі жергілікті қоғамда жаңа этникалық және мәдени ықпалдар орын тапты. Ұзақ көші-қон тарихымен, мигрант жұмысшылар мен олардың отбасыларын қабылдаған Порт Кембла әлі де Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы ең мәдени түрлі дамыған аудандардың бірі болып табылады.

60 төбе

Порт Кембланың ең биік нүктесі – 60 төбесі, ол Бес арал мен Ред-Пойнтқа көрінеді. 60 төбесі, бастапқыда аборигендер мекендеген жер, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде армия Илоура батареясы деп аталатын жағалаудағы артиллериялық бекініс салу үшін пайдаланған. 1942 жылдың қыркүйегінде аборигендер осы аймақтан күштеп шығарылды. Жердің бір бөлігін аборигендерге қайтару үшін қарқынды күрес жүргізілгеніне қарамастан, ол мемлекеттік меншікте қалып, қазір халыққа ашық сарайшық резеверваты болып табылады. Техникалық түрде туристерге ашық болмаса да, туннельдер ашық және оларды жаяу аралап көруге болады. Түннельдерге кіреберіс 60 төбесіндегі жағалау күзетшілерінің мұнарасының ішінде орналасқан, оңтүстік-шығысқа қарап тұрған ақпараттық тақтадан сол жаққа қарасаңыз көруге болады.

HMAS Adele шығындары

1943 жылдың 7 мамырында австралиялық "Адель" бу кемесі Порт Кембладағы жартасты соғып, одан кейін толығымен жарамсыз деп жарияланды. "Адель" кемесінің қираған қалдықтары Жаңа Оңтүстік Уэльс мұра туралы 1977 жылғы заңымен қорғалады.

Кәсіподақ наразылығы

Порт Кембла 1938 жылы Далфрам дауының ортасы болды, онда кәсіподақ ұйымдасқан докерлер Нанкин қырғынынан кейін Жапонияға бағыт алған кемеге шойын тиеуден бас тартты. 1974 жылы Құрылысшылар мен жұмысшылар федерациясы жоғары қабатты құрылысқа және жағажайды саябаққа айналдыруға қарсы «жасыл тыйым» салды. «Әйелдерге жұмыс» науқаны Порт Кембла болат зауытында әйелдерге жұмыс істеу құқығын жеңіп алды. Науқан кемсітуге қарсы заң бойынша тарихи сот ісін жеңіп, әйелдерді дәстүрлі емес жұмыс салаларына жұмысқа орналастыру және тікелей және жанама кемсітушілік түсінігі үшін үлгі орнатты.

Өнеркәсіп және инфрақұрылым

Порт Кембла Спрингхилл жолында және Солтүстік Порт Кембла ауданында орналасқан BlueScope болат зауытының жұмысымен әйгілі. Бұл аудандағы тағы бір маңызды өнеркәсіптік кәсіпорындар: Порт Кембла көмір терминалы, Порт Кембла мыс зауыты, Incitec, Adstream қызметтері, Порт Кембла қақпасы және GrainCorp.

Темір жол

Порт-Кемблада Илаварра темір жолының Порт-Кембла тармағында темір жол станциясы бар. Бұл тармақ желісінің соңғы станциясы болып табылады және осы аттас қала маңының тұрғын аймағына қызмет көрсетеді. Станцияда бір жақты платформа бар, ол аяқталушы пойыздар үшін пайдаланылады. Сағатына шамамен бір пойызбен қызмет көрсетіледі, көбінесе Тироул және Уотерфоллға қатынайтын аймақтық қызмет, бірақ ең жұмсақ уақытта Сиднейге және одан тікелей қосымша пойыздар да беріледі. Pacific National компаниясы күн сайын порттың ішкі бөлігіне және болат зауытының домна пеші бөліміне көмір таситын пойыздарды іске қосады. Downer Rail станцияның қарсы бетінде Pacific National компаниясының дизель локомотивтерін күтіп-жөндеумен айналысатын шеберханасы орналасқан.

Порт

Порт Кембла – Жаңа Оңтүстік Уэльстің оңтүстік және батыс аймақтарында өндірілген көмірдің негізгі экспортталатын орны. Мемлекеттік үкіметтің автомобильдерді тасымалдайтын кемелерді қайта бағыттау жоспарының аясында портқа жаңа Теңіз кеңсесі және инфрақұрылымдық маңызды жаңартулар енгізілді. Сонымен қатар, порт логистикасына қажеттілік артып, көптеген жаңа жұмыс орындары құрылды. "Патрик Корпорациясы" компаниясы портта интеграцияланған порттық қызметтерге келісімшарт жасап, өзінің бас компаниясы "Pacific National" арқылы жүктерді автомобиль және теміржол арқылы тасымалдайды. Портта көмір, астық, контейнерлер және басқа да тауарларды тиеуге арналған түрлі причалдар бар. 2020 жылға қарай газ экспорттау терминалы да салынып жатыр. 2023 жылы Австралия Қорғаныс министрлігі Порт Кембланы болашақ австралиялық ядролық сүңгімалы кемелерін орналастыруға ең қолайлы орын деп атады, бұл кемелердің 2030 жылдардан бұрын қолданысқа енбеуі мүмкін.

Пойыз

Порт Кемблада NSW TrainLink Оңтүстік жағалау желісінің Порт Кембла тармағында екі теміржол станциясы бар. Порт Кембла теміржол станциясы – тармақ желісінің соңғы бекеті және Порт Кембланың тұрғын аймағына қызмет көрсетеді. Порт Кембла Норт қала маңындағы өнеркәсіптік аймаққа қызмет етеді. Бұл станция аймақтағы BHP нысанына ең жақын орналасқан. Екі станцияның да бір жақты платформасы бар, ал Порт Кембла станциясындағы платформа пойыздарды аяқтау үшін пайдаланылады. Станцияларға сағатына шамамен бір пойыз қатынайды, көбінесе Тиррулға жергілікті рейстер, бірақ жұмыс сағаттарында Сиднейге және одан тікелей қосымша пойыздар да беріледі.

Порт Кембла шатыршасы

Порт Кембла қаласында Австралияның ең биік өнеркәсіптік шаңғыларының бірі – 1965 жылы салынған 198 метрлік шаңғы орналасқан. Порт Кембла бастауыш мектебі бір кезде оған жақын орналасқан, бірақ шаңғыдан туындаған ластану проблемалары, соның ішінде қорғасынмен ластанған топырақ, қышқыл жаңбыр және күйе болғандықтан жабылды. Токсин деңгейінің жоғары екенін ескерту үшін дабыл сигнализациясы орнатылды. 2008 жылдың қараша айында Порт Кембла шаңғысы тексеріліп, бетонда қатерлі ісік бар екені расталды. Шаңғыны 2010 жылдың басында 10 миллион австралиялық доллар көлемінде бұзу жоспарланған. 2010 жылдың 6 қыркүйегінде Жаңа Оңтүстік Уэльс жоспарлау департаменті шаңғыны бұзу жоспарларын қайта қарады. Бұл жоспарларға жергілікті мұра ретінде тіркелген Қымбат металдар зауытының шаңғысы мен сынақ кеңселерiн қоспағанда, шаңғыны қоршап тұрған Порт Кембла мыс құрылыстарын бұзу кірді. Жұмыс 2011 жылдың ортасында 30 жұмысшыдан тұратын топпен, Жаңа Оңтүстік Уэльс полициясының, Жаңа Оңтүстік Уэльс WorkCover және тиісті төтенше жағдайлар қызметтерінің бақылауымен, 8 миллион австралиялық долларға 16 ай ішінде басталуы тиіс еді. 2013 жылдың 2 тамызында шаңғы 2013 жылдың 6 қыркүйегінде бұзылатыны туралы хабарланды. Асбестке байланысты алаңдаулар туындағандықтан, бұзу кешіктірілді. Қауіптің ешқандай белгісі табылмағаннан кейін, бұзудың жаңа күні жарияланды: 2014 жылдың 20 ақпаны. 2014 жылдың 20 ақпанында мыс шаңғы бұзылды.

Өнеркәсіптік ластану

Бұрын Порт Кембланың өнеркәсіптік орталығы азот оксидтері мен басқа да қауіпті газдардың шығарылуын қоса, айтарлықтай өнеркәсіптік ластанумен байланысты болды. Дегенмен, соңғы он жылда Порт Кембла маңындағы ауа сапасы күрт жақсарды. Кембла Грандж жанында 2002 және 2014 жылдар аралығында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Қоршаған ортаны қорғау және климатты өзгерту департаменті өлшеген азот диоксидінің (NO2) орташа концентрациясы екі есеге төмендеді. 1990 жылдары зиянды газдар денсаулық проблемаларымен байланысты болды. 1998 жылы Ньюкасл және Порт Кембланың өнеркәсіптік аймақтарында жүргізілген бір зерттеуде бастауыш мектеп оқушылары арасында "ауаның аз мөлшердегі ластануы мен тыныс алу симптомдары арасындағы маңызды байланыс" анықталды. Сонымен қатар, жауын-шашын салдарынан Порт Кембла маңындағы топыраққа қорғасын және басқа да ауыр металдардың концентрациясы жоғарылап, көптеген ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылымдарда қалың шөгінділер қалыптасты.